Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Nguồn nhân lực đóng vai trò nền tảng quyết định đến sự tồn tại, năng lực cạnh tranh và hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của mỗi doanh nghiệp. Trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế, các tổ chức không chỉ đòi hỏi sự gia tăng về mặt số lượng lao động mà còn chú trọng nâng cao chất lượng về cả thể lực lẫn trí lực. Tuy nhiên, hoạt động tuyển dụng tại nhiều doanh nghiệp Việt Nam hiện nay vẫn còn tồn tại những bất cập nhất định, dẫn đến tình trạng chưa khai thác và sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực, gia tăng chi phí đào tạo lại và tỷ lệ biến động nhân sự.

Công ty Cổ phần Lê Dư Group là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ thông tin (thiết kế website, phát triển phần mềm, ứng dụng quản lý) đồng thời cung cấp dịch vụ tuyển dụng nhân sự ("Tuyển đúng người"). Để phục vụ định hướng mở rộng quy mô kinh doanh và nâng cao chất lượng dịch vụ, công tác tuyển dụng nội bộ tại công ty đòi hỏi phải được chuẩn hóa và nâng cao hiệu quả. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, đề tài "Giải pháp hoàn thiện công tác tuyển dụng nguồn nhân lực tại Công ty Cổ phần Lê Dư Group giai đoạn 2021 - 2025" được thực hiện nhằm giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể sau:

  1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản trị và công tác tuyển dụng nhân sự trong các doanh nghiệp.
  2. Vận dụng khung lý thuyết để phân tích, đánh giá thực trạng công tác tuyển dụng nhân lực tại Công ty Cổ phần Lê Dư Group thông qua số liệu thực tế năm 2020, từ đó chỉ ra các mặt đạt được, những hạn chế và nguyên nhân tồn tại.
  3. Đề xuất hệ thống các giải pháp mang tính khả thi nhằm hoàn thiện quy trình, đa dạng hóa kênh tuyển mộ và nâng cao chất lượng đội ngũ tuyển dụng tại công ty giai đoạn 2021 - 2025.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

  • Đối tượng nghiên cứu: Quy trình tuyển dụng và thực trạng công tác tuyển dụng nhân lực tại Công ty Cổ phần Lê Dư Group.
  • Phạm vi nội dung: Đánh giá ưu điểm, hạn chế của công tác tuyển dụng nhân lực và đề xuất giải pháp hoàn thiện.
  • Phạm vi không gian: Thực hiện tại Công ty Cổ phần Lê Dư Group (Địa chỉ: 89 Đường Tân Thới Hiệp 21, Phường Tân Thới Hiệp, Quận 12, TP. Hồ Chí Minh).
  • Phạm vi thời gian: Số liệu thứ cấp và sơ cấp phản ánh hoạt động tuyển dụng năm 2020, kết hợp số liệu kinh doanh giai đoạn 2017 - 2019 và định hướng kế hoạch đến năm 2025.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận sử dụng khung lý thuyết quản trị nhân lực căn bản kết hợp với các phương pháp nghiên cứu thực tiễn trong ngành quản trị kinh doanh:

Khung lý thuyết và mô hình tiếp cận

  • Khái niệm nhân lực và tuyển dụng nhân lực: Tiếp cận theo định nghĩa của Trần Xuân Cầu & Mai Quốc Chánh (2008, 2009), Vũ Thị Thùy Dương & Hoàng Văn Hải (2005), Phạm Đức Thành (2006), Nguyễn Vân Điềm & Nguyễn Ngọc Quân (2007). Tuyển dụng nhân lực được xác định là quá trình phức hợp bao gồm hai giai đoạn chính: tuyển mộ (thu hút ứng viên tiềm năng) và tuyển chọn (đánh giá, sàng lọc và ra quyết định tiếp nhận, định hướng nhân viên mới).
  • Quy trình tuyển dụng chuẩn 10 bước: Vận dụng mô hình quy trình tuyển dụng nhân lực theo quan điểm của PGS.TS Trần Kim Dung (2011), bao gồm: (1) Chuẩn bị tuyển dụng; (2) Thông báo tuyển dụng; (3) Thu nhận và nghiên cứu hồ sơ; (4) Phỏng vấn sơ bộ; (5) Kiểm tra, trắc nghiệm; (6) Phỏng vấn lần hai; (7) Xác minh, điều tra; (8) Khám sức khỏe; (9) Ra quyết định tuyển dụng; (10) Bố trí công việc.
  • Nguyên tắc tuyển dụng: Dựa trên 5 nguyên tắc cốt lõi: Tuyển dụng theo nhu cầu thực tiễn; Đảm bảo tính khách quan, dân chủ, công bằng; Công khai, minh bạch; Đảm bảo tính phù hợp với tổ chức; Cán bộ tuyển dụng linh hoạt trong thực thi.
  • Tư tưởng và mô hình quản trị nhân lực: Đối chiếu giữa tư tưởng coi nhân viên là "đối tượng thuê mướn" và tư tưởng "nhân viên là tài sản/trung tâm"; phân tích 3 mô hình quản trị: Mô hình gia đình trị truyền thống, mô hình quản lý nhân sự tập thể và mô hình lãnh đạo tập thể kiểu cũ.
  • Bài học kinh nghiệm thực tiễn: Tiếp thu kinh nghiệm quản trị và xây dựng chiến lược nhân sự từ Công ty BIGWEB trong ngành công nghệ thông tin.

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

  • Phương pháp thu thập thông tin:
    • Dữ liệu thứ cấp: Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2017 - 2019, các báo cáo nhân sự, bảng cân đối kế toán, bảng quy mô vốn và kế hoạch tuyển dụng năm 2020 do Phòng Hành chính Nhân sự - Công ty Cổ phần Lê Dư Group cung cấp.
    • Dữ liệu sơ cấp: Thu thập thông qua bảng câu hỏi khảo sát thực trạng quản trị nhân sự và quy trình tuyển dụng (Phụ lục 1), bao gồm các thông tin về cơ cấu nhân sự, thâm niên, trình độ chuyên môn, kênh tuyển mộ và hiệu quả quy trình tuyển chọn.
  • Phương pháp phân tích và xử lý dữ liệu:
    • Phương pháp thống kê mô tả: Tổng hợp các chỉ tiêu về quy mô lao động, giới tính, độ tuổi, trình độ học vấn và chi phí tuyển dụng.
    • Phương pháp so sánh, đối chiếu: So sánh kết quả thực hiện kế hoạch tuyển dụng qua các kỳ, đối chiếu giữa lý thuyết quy trình 10 bước với thực tế áp dụng tại doanh nghiệp.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về công tác tuyển dụng nhân lực

Chương 1 tập trung hệ thống hóa toàn diện các lý thuyết nền tảng phục vụ cho việc đánh giá thực trạng:

  • Làm rõ bản chất của nhân lực, phân biệt ranh giới và mối quan hệ hữu cơ giữa "tuyển mộ" (thu hút nguồn cung) và "tuyển chọn" (đánh giá, sàng lọc năng lực).
  • Phân tích vai trò của tuyển dụng đối với ba chủ thể: doanh nghiệp (nâng cao năng lực cạnh tranh, giảm thiểu chi phí tuyển dụng lại), người lao động (tìm kiếm vị trí việc làm phù hợp, định hướng phát triển) và xã hội (cân bằng cung cầu lao động, giảm tỷ lệ thất nghiệp).
  • Phân tích các yếu tố tác động: Các nhân tố bên trong (mục tiêu chiến lược, hình ảnh uy tín, tiềm lực tài chính, năng lực của bộ máy tuyển dụng, môi trường làm việc) và các nhân tố bên ngoài (kinh tế - chính trị, văn hóa - xã hội, khung pháp lý, quan hệ cung cầu thị trường lao động, trình độ khoa học kỹ thuật).
  • Trình bày chi tiết ưu và nhược điểm của hai nguồn tuyển dụng: Nguồn nội bộ (tiết kiệm chi phí, tạo động lực nhưng dễ tạo hiệu ứng gợn sóng và hạn chế ý tưởng mới) và nguồn bên ngoài (nguồn ứng viên phong phú, mang tính đổi mới nhưng tốn kém chi phí, thời gian và tiềm ẩn nguy cơ nhảy việc).
  • Khái quát 10 bước trong quy trình tuyển dụng chuẩn của PGS.TS Trần Kim Dung, làm căn cứ đối chiếu với thực tế tại doanh nghiệp nghiên cứu.

Chương 2: Thực trạng công tác tuyển dụng nguồn nhân lực tại Công ty Cổ phần Lê Dư Group

Chương 2 phản ánh bức tranh toàn diện về tổ chức và hoạt động tuyển dụng của doanh nghiệp:

  • Tổng quan doanh nghiệp: Công ty Cổ phần Lê Dư Group thành lập ngày 05/04/2014, hoạt động chính thức từ ngày 08/04/2014 với số vốn điều lệ ban đầu 500 triệu đồng. Bộ máy tổ chức vận hành theo mô hình trực tuyến chức năng gồm: Giám đốc điều hành, Phòng Nhân sự, Phòng Kế toán, Phòng Kinh doanh và Phòng Kỹ thuật (gồm bộ phận thiết kế và bộ phận lập trình).
  • Cơ cấu nhân sự năm 2020: Tổng số lao động của công ty là 125 người.
    • Theo trình độ: Trình độ Đại học có 41 người (chiếm 32,8%), Cao đẳng và trung cấp có 80 người (chiếm 64,0%), Lao động phổ thông có 4 người (chiếm 3,2%).
    • Theo giới tính: Nam giới chiếm 66 người (52,8%), Nữ giới chiếm 59 người (47,2%).
  • Chi phí tuyển dụng năm 2020: Tổng kinh phí tuyển dụng trong năm là 120.000.000 đồng/năm. Với 125 ứng viên được tuyển dụng chính thức, chi phí tuyển dụng bình quân đạt 960.000 đồng/người.
  • Đánh giá thực trạng quy trình tuyển dụng tại công ty:
    • Mặt đạt được: Thực hiện chính sách tuyển dụng công khai, tận dụng tốt các nền tảng công nghệ số nội bộ, đáp ứng được một phần nhu cầu bổ sung nhân sự cho các dự án kinh doanh và kỹ thuật.
    • Hạn chế tồn tại: Quy trình tuyển dụng thực tế bị cắt giảm nhiều bước quan trọng so với khung lý luận; chưa áp dụng bài kiểm tra trắc nghiệm chuyên môn, logic, ngoại ngữ; không có bước kiểm tra sức khỏe trước khi tiếp nhận; hơn 50% phiếu khảo sát nội bộ đánh giá quy trình hiện tại chưa thực sự mang lại hiệu quả cao; kênh tuyển mộ còn mang tính thụ động (chủ yếu dựa vào fanpage, website công ty và đề xuất nội bộ); đội ngũ cán bộ tuyển dụng còn trẻ, tốt nghiệp ngành Quản trị kinh doanh, thiếu chứng chỉ chuyên sâu về quản trị nhân sự và mới có khoảng 02 năm kinh nghiệm thực tế.

Chương 3: Một số giải pháp hoàn thiện công tác tuyển dụng nhân lực tại Công ty Cổ phần Lê Dư Group

Dựa trên mục tiêu mở rộng kinh doanh và kế hoạch tuyển dụng năm 2021 với tổng chỉ tiêu 300 nhân sự (phần lớn là thực tập sinh và nhân viên kinh doanh), tác giả đề xuất 3 nhóm giải pháp trọng tâm:

  • Giải pháp 1: Đa dạng hóa kênh tuyển dụng nhân lực:
    • Nội dung: Chuyển đổi từ tiếp cận thụ động sang chủ động thông qua việc hợp tác với các nền tảng tuyển dụng trực tuyến uy tín (đề xuất sử dụng dịch vụ của website 123job.vn, tham khảo CareerBuilder, MyWork). Triển khai gói đăng tin nâng cao kết hợp ghim tin tuyển dụng đầu trang, mở quyền truy cập 300 hồ sơ ứng viên tiềm năng và phối hợp với đội ngũ cộng tác viên freelancer trên mạng xã hội.
    • Kinh phí và hiệu quả: Duy trì ngân sách 120.000.000 đồng/năm nhưng nâng cao độ phủ sóng thương hiệu tuyển dụng, mở rộng phạm vi tiếp cận ứng viên chất lượng cao.
  • Giải pháp 2: Hoàn thiện quy trình tuyển dụng:
    • Nội dung: Tái cấu trúc quy trình bằng việc tích hợp bài kiểm tra chuyên môn/trắc nghiệm tư duy (thời gian làm bài 10 - 30 phút) ngay trong vòng phỏng vấn trực tiếp; phối hợp với Trưởng các bộ phận chuyên môn (IT, Thiết kế, Kinh doanh) để xây dựng ngân hàng đề thi phù hợp; bổ sung yêu cầu kiểm tra/xác nhận sức khỏe trước khi ra quyết định tuyển dụng.
    • Mục tiêu: Nâng độ chính xác trong sàng lọc ứng viên lên 50 - 70%, hạn chế rủi ro tuyển sai người và giảm tỷ lệ thôi việc sau thử việc.
  • Giải pháp 3: Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác tuyển dụng:
    • Nội dung: Tổ chức đánh giá định kỳ năng lực chuyên môn của nhân viên phòng nhân sự; cử nhân sự tham gia khóa đào tạo nghiệp vụ tuyển dụng trực tuyến trên nền tảng Unica ("Hướng dẫn thực hành nghiệp vụ tuyển dụng" với học phí 699.000 đồng/khóa/tháng); kết hợp đào tạo kèm cặp nội bộ từ Trưởng nhóm nhân sự và khuyến khích tham dự các hội thảo chuyên đề.

Kết quả và đóng góp

Số liệu tổng hợp từ nghiên cứu thực tế

Các số liệu phản ánh thực trạng và định hướng nhân sự của Công ty Cổ phần Lê Dư Group được tổng hợp qua các bảng dưới đây:

Bảng 1: Cơ cấu lao động tại Công ty Cổ phần Lê Dư Group năm 2020

Tiêu chí phân loại Phân nhóm Số lượng (người) Tỷ trọng (%)
Trình độ học vấn Đại học 41 32,8%
Cao đẳng, trung cấp 80 64,0%
Lao động phổ thông 4 3,2%
Giới tính Nam 66 52,8%
Nữ 59 47,2%
Tổng cộng 125 100,0%

Bảng 2: Kế hoạch và chỉ tiêu tuyển dụng của Lê Dư Group năm 2021

STT Vị trí chức danh Chỉ tiêu tuyển dụng (người) Tính chất vị trí
1 Nhân viên kinh doanh 80 Toàn thời gian / Chính thức
2 Nhân viên Fullstack 05 Toàn thời gian / Chính thức
3 Thực tập sinh Sales Marketing 105 Thực tập / Bán thời gian
4 Thực tập sinh Tuyển dụng 100 Thực tập / Bán thời gian
5 Thực tập sinh Thiết kế (Design) 10 Thực tập / Bán thời gian
Tổng 300

Bảng 3: So sánh hiện trạng và định hướng giải pháp kênh tuyển dụng

Chỉ tiêu Hiện trạng năm 2020 Định hướng giải pháp năm 2021
Kinh phí thực hiện 120.000.000 đồng/năm 120.000.000 đồng/năm
Chi phí bình quân 960.000 đồng/ứng viên Tối ưu hóa nhờ tăng số lượng tiếp cận
Phương thức tiếp cận Thụ động, đăng tin fanpage, website nội bộ Chủ động, đa kênh qua website tuyển dụng chuyên nghiệp
Mức độ phủ sóng Giới hạn nội bộ và người theo dõi trang Mạng lưới Internet, nền tảng 123job.vn, cộng tác viên

Đóng góp của đề tài

  1. Đề tài đã hệ thống hóa và vận dụng thành công lý thuyết quy trình tuyển dụng 10 bước vào môi trường doanh nghiệp công nghệ thông tin quy mô vừa và nhỏ tại TP. Hồ Chí Minh.
  2. Cung cấp dữ liệu thực nghiệm chi tiết về cơ cấu nhân sự, chi phí tuyển dụng bình quân (960.000 đồng/người) và chỉ ra các "khoảng trống" trong quy trình sàng lọc ứng viên của Lê Dư Group.
  3. Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ gắn liền với lộ trình triển khai và dự toán kinh phí cụ thể (gói dịch vụ tuyển dụng ngoài, khóa đào tạo chuyên môn 699.000 đồng), tạo cơ sở thực tiễn để ban giám đốc công ty áp dụng cho kế hoạch tuyển dụng 300 nhân sự giai đoạn 2021 - 2025.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế của nghiên cứu:
    • Phạm vi dữ liệu khảo sát thực nghiệm tập trung chủ yếu vào số liệu của năm 2020 tại một doanh nghiệp đơn lẻ (Công ty Cổ phần Lê Dư Group), do đó tính khái quát hóa cho toàn ngành công nghệ thông tin còn hạn chế.
    • Số liệu sơ cấp thu thập qua phiếu khảo sát tập trung vào đánh giá nội bộ của cán bộ nhân viên hiện hữu, chưa mở rộng khảo sát đối với các ứng viên đã bị từ chối hoặc ứng viên vừa trúng tuyển để có góc nhìn đa chiều hơn.
  • Hướng nghiên cứu tiếp theo:
    • Theo dõi và đánh giá hiệu quả thực tế sau khi áp dụng các bài kiểm tra trắc nghiệm chuyên môn và giải pháp tuyển dụng đa kênh trong giai đoạn 2021 - 2025.
    • Nghiên cứu sâu hơn về mối quan hệ giữa chất lượng tuyển dụng đầu vào với tỷ lệ duy trì nhân viên và hiệu quả làm việc sau thời gian thử việc tại doanh nghiệp.

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho các đối tượng sau:

  • Sinh viên ngành Quản trị kinh doanh, Quản trị nguồn nhân lực: Tham khảo về kết cấu một báo cáo khóa luận tốt nghiệp ứng dụng thực tiễn; phương pháp thiết kế phiếu khảo sát thực trạng nhân sự (Phụ lục 1) và cách tính toán chi phí tuyển dụng bình quân.
  • Doanh nghiệp vừa và nhỏ trong lĩnh vực CNTT/Dịch vụ: Tham khảo mô hình quy trình tuyển dụng tích hợp thi tuyển năng lực, bảng dự trù kinh phí tuyển dụng trực tuyến và kế hoạch đào tạo nâng cao năng lực cho chuyên viên nhân sự trẻ.

Câu hỏi thường gặp

1. Đề tài nghiên cứu của khóa luận này là gì và do ai thực hiện?

Khóa luận mang tên "Giải pháp hoàn thiện công tác tuyển dụng nguồn nhân lực tại Công ty Cổ phần Lê Dư Group giai đoạn 2021 - 2025", do sinh viên Đặng Trang Bảo Lan (Lớp 06 – QTTH2, Chuyên ngành Quản trị kinh doanh tổng hợp, Khoa Kinh tế Tài nguyên & Môi trường, Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường TP.HCM) thực hiện dưới sự hướng dẫn của ThS. Nguyễn Bá Huy vào tháng 10 năm 2021.

2. Chi phí tuyển dụng nhân lực tại Công ty Lê Dư Group trong năm 2020 là bao nhiêu?

Theo báo cáo tài chính và nhân sự năm 2020 của công ty, tổng chi phí tuyển dụng là 120.000.000 đồng/năm. Với 125 ứng viên được tuyển dụng chính thức làm việc, chi phí tuyển dụng bình quân đạt 960.000 đồng trên mỗi ứng viên.

3. Mục tiêu tuyển dụng năm 2021 của Lê Dư Group đặt ra chỉ tiêu bao nhiêu người và tập trung vào những vị trí nào?

Tổng chỉ tiêu tuyển dụng năm 2021 của công ty là 300 người, trong đó tập trung chủ yếu vào lực lượng thực tập sinh và kinh doanh: Thực tập sinh Sales Marketing (105 người), Thực tập sinh Tuyển dụng (100 người), Nhân viên kinh doanh chính thức (80 người), Thực tập sinh Thiết kế (10 người) và Nhân viên Fullstack (05 người).

4. Những điểm thiếu sót chính trong quy trình tuyển dụng thực tế tại Lê Dư Group được chỉ ra là gì?

So với quy trình 10 bước chuẩn của PGS.TS Trần Kim Dung, quy trình thực tế tại Lê Dư Group còn thiếu bước tổ chức thi tuyển/kiểm tra trắc nghiệm chuyên môn, logic, ngoại ngữ bài bản và bỏ qua khâu khám sức khỏe ứng viên trước khi ký hợp đồng tiếp nhận. Ngoài ra, hơn 50% ý kiến khảo sát cho rằng quy trình hiện tại chưa mang lại hiệu quả tối ưu.

5. Tác giả đề xuất những khóa học và chi phí cụ thể nào để nâng cao năng lực cho đội ngũ tuyển dụng?

Tác giả đề xuất cử cán bộ tuyển dụng tham gia khóa học trực tuyến "Hướng dẫn thực hành nghiệp vụ tuyển dụng" trên nền tảng Unica với chi phí 699.000 đồng/khóa trong thời gian 1 tháng, kết hợp với các chương trình kèm cặp trực tiếp từ Trưởng nhóm nhân sự nội bộ.


Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Đặng Trang Bảo Lan đã hoàn thành việc phân tích cơ sở lý luận và đánh giá thực trạng công tác tuyển dụng nhân lực tại Công ty Cổ phần Lê Dư Group trong năm 2020. Nghiên cứu đã làm rõ các điểm hạn chế về tính thụ động của kênh tuyển mộ, sự thiếu hụt các bài kiểm tra năng lực chuyên môn trong quy trình tuyển chọn và kinh nghiệm thực tiễn của đội ngũ tuyển dụng. Hệ thống 3 nhóm giải pháp kèm dự toán kinh phí và lộ trình thực hiện được đề xuất mang tính khả thi cao, góp phần giúp doanh nghiệp chuẩn hóa công tác nhân sự và đáp ứng mục tiêu mở rộng quy mô giai đoạn 2021 - 2025.