Giải pháp thúc đẩy xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang Nhật Bản dưới tác động của CPTPP

Ngành xuất khẩu thủy sản Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, với sự tăng trưởng nhanh… 91 trang · Academy of Policy and Development · 2020.

• Tác giả: Le Thi Ly
• Người hướng dẫn: Hoang Kim Thu
• Trường học: Academy of Policy and Development
• Chuyên ngành: Economic and Finance
• Đề tài: Solutions to Promote Vietnam’s Seafood Exports to Japan Under the Impact of the CPTPP
• Loại tài liệu: Graduation Thesis
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• 1. CHAPTER 1: LITERATURE REVIEW OF SEAFOOD EXPORT AND OVERVIEW OF THE CPTPP
• 1.1. Some theoretical issues to export
• 1.2. Some theoretical issues about seafood exports
• 1.3. CPTPP Agreement and benefits for export
• 2. CHAPTER 2: THE SITUATION OF VIETNAM'S SEAFOOD EXPORT TO JAPANESE MARKET UNDER THE IMPACT OF THE CPTPP AGREEMENT
• 2.1. Overview of the Vietnamese seafood sector
• 2.2. Situation of exploit seafood and aquaculture in Vietnam
• 2.3. The situation of Vietnam's seafood exports to the international market
• 2.4. The situation of Vietnam's seafood exports to the Japanese market
• 3. CHAPTER 3: SOLUTIONS TO PROMOTE THE DEVELOPMENT OF SEAFOOD EXPORT TO JAPAN

Tóm tắt

I. Tổng Quan Xuất Khẩu Thủy Sản Việt Nam sang Nhật Bản CPTPP

Ngành xuất khẩu thủy sản Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, với sự tăng trưởng nhanh chóng và đóng góp đáng kể vào GDP. Nuôi trồng thủy sản là ngành nghề truyền thống của người dân ven biển Việt Nam. Ngành thủy sản đã phát triển từ một lĩnh vực kinh tế nhỏ trong nông nghiệp thành một ngành kinh tế mũi nhọn. Việc xuất khẩu thủy sản sang các thị trường tiềm năng là yếu tố quan trọng. Bên cạnh lợi thế tự nhiên, các nhà xuất khẩu luôn phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ về giá cả, chất lượng, kênh phân phối, công nghệ và khách hàng. Đặc biệt, các doanh nghiệp xuất khẩu còn chịu áp lực từ chính quốc gia nhập khẩu về luật pháp, văn hóa và chính sách bảo hộ. Hiệp định CPTPP mang đến những cơ hội mới nhưng cũng đặt ra những thách thức không nhỏ cho ngành thủy sản. "Trong năm 2020, mặc dù bị ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19, các nhà xuất khẩu thủy sản vẫn nằm trong top 3 giá trị xuất khẩu lớn nhất thế giới và chiếm 8,41 tỷ đô la, tăng 20% so với năm 2016. Sản phẩm thủy sản được xuất khẩu sang 167 quốc gia và vùng lãnh thổ" (Trích dẫn từ tài liệu gốc).

1.1. Vai trò của xuất khẩu thủy sản đối với kinh tế Việt Nam

Xuất khẩu thủy sản đóng góp đáng kể vào nguồn thu ngoại tệ, tạo công ăn việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Ngành thủy sản giúp chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Các chính sách hỗ trợ xuất khẩu thủy sản từ nhà nước tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp. Đồng thời, việc xuất khẩu thủy sản còn nâng cao vị thế của Việt Nam trên thị trường quốc tế. Sự phát triển của ngành cũng kéo theo sự phát triển của các ngành công nghiệp phụ trợ khác như chế biến, vận tải và dịch vụ logistics. Các hiệp định thương mại tự do như CPTPP mang đến cơ hội tiếp cận thị trường và giảm thiểu rào cản thương mại.

1.2. Tổng quan về Hiệp định CPTPP và tác động đến ngành thủy sản

CPTPP là một hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, tạo ra một khu vực thương mại tự do lớn. Hiệp định này mang lại nhiều lợi ích cho Việt Nam, đặc biệt là trong lĩnh vực xuất khẩu. Việc cắt giảm thuế quan theo CPTPP giúp tăng tính cạnh tranh của thủy sản Việt Nam tại thị trường các nước thành viên, đặc biệt là thị trường Nhật Bản. Tuy nhiên, CPTPP cũng đặt ra những yêu cầu khắt khe hơn về tiêu chuẩn chất lượng, quy trình sản xuất và truy xuất nguồn gốc, đòi hỏi các doanh nghiệp phải nâng cao năng lực cạnh tranh để tận dụng tối đa cơ hội. Tác động của CPTPP đến xuất khẩu không chỉ dừng lại ở việc giảm thuế, mà còn bao gồm cả việc hài hòa các quy định, tạo thuận lợi cho thương mại và đầu tư.

II. Thực Trạng Xuất Khẩu Thủy Sản Việt Nam vào Thị Trường Nhật Bản

Thị trường Nhật Bản là một trong những thị trường quan trọng của xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Nhật Bản có nhu cầu tiêu thụ thủy sản lớn và là thị trường khó tính với các tiêu chuẩn chất lượng cao. Kim ngạch xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang Nhật Bản đã tăng trưởng trong những năm gần đây, đặc biệt sau khi CPTPP có hiệu lực. Tuy nhiên, xuất khẩu thủy sản Việt Nam cũng đang phải đối mặt với nhiều thách thức tại thị trường này, bao gồm các rào cản kỹ thuật, cạnh tranh từ các nước khác và sự thay đổi trong thị hiếu tiêu dùng. "Trong những năm gần đây, xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang Nhật Bản đang tăng lên, đặc biệt là sau khi Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương có hiệu lực - trong bối cảnh khó khăn kinh tế của tất cả các quốc gia, do đó, việc đối xử thuế quan ưu đãi hơn được các nhà nhập khẩu sử dụng đầy đủ như một lợi thế cạnh tranh." (Trích dẫn từ tài liệu gốc).

2.1. Phân tích các mặt hàng thủy sản xuất khẩu chủ lực sang Nhật Bản

Tôm xuất khẩu là một trong những mặt hàng thủy sản chủ lực của Việt Nam tại thị trường Nhật Bản. Bên cạnh đó, các sản phẩm khác như cá tra xuất khẩu, cá ngừ xuất khẩu, mực và bạch tuộc cũng đóng góp đáng kể vào tổng kim ngạch xuất khẩu. Mỗi loại thủy sản có những lợi thế và thách thức riêng. Chẳng hạn, tôm xuất khẩu phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ các nước như Thái Lan và Indonesia. Cá tra cần đáp ứng các yêu cầu về chất lượng và an toàn thực phẩm. Việc đa dạng hóa các mặt hàng xuất khẩu và nâng cao giá trị gia tăng là rất quan trọng để tăng trưởng bền vững. "Bảng 2.1 Xuất khẩu tôm của Việt Nam sang Nhật Bản năm 2021" (Trích dẫn từ tài liệu gốc).

2.2. Đánh giá tác động của CPTPP đến xuất khẩu các mặt hàng chủ lực

CPTPP đã giúp giảm thuế quan cho nhiều mặt hàng thủy sản Việt Nam tại thị trường Nhật Bản, tạo lợi thế cạnh tranh so với các nước không phải là thành viên CPTPP. Tuy nhiên, để tận dụng tối đa lợi ích từ CPTPP, các doanh nghiệp cần nâng cao năng lực cạnh tranh, đáp ứng các yêu cầu về quy tắc xuất xứ và các tiêu chuẩn kỹ thuật khác. Ngoài ra, việc nắm bắt thông tin về thị trường, xu hướng tiêu dùng và các quy định mới là rất quan trọng để thích ứng với những thay đổi do CPTPP mang lại. Các chính sách hỗ trợ của nhà nước cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giúp doanh nghiệp vượt qua các thách thức và tận dụng cơ hội xuất khẩu.

2.3. Phân tích đối thủ cạnh tranh chính của Việt Nam tại Nhật Bản

Việt Nam phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ các nước như Thái Lan, Trung Quốc và Indonesia trong xuất khẩu thủy sản sang Nhật Bản. Mỗi nước có những lợi thế riêng. Thái Lan có kinh nghiệm lâu năm trong ngành thủy sản và hệ thống chế biến hiện đại. Trung Quốc có lợi thế về quy mô sản xuất và giá thành cạnh tranh. Indonesia có nguồn tài nguyên thủy sản phong phú. Để tăng cường khả năng cạnh tranh, Việt Nam cần tập trung vào nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu và phát triển các kênh phân phối hiệu quả.

III. Giải Pháp Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Thủy Sản Xuất Khẩu

Để thúc đẩy xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang Nhật Bản một cách bền vững, cần có những giải pháp đồng bộ từ cả phía nhà nước và doanh nghiệp. Các giải pháp này bao gồm nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng cường xúc tiến thương mại, cải thiện chuỗi cung ứng và xây dựng thương hiệu. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành và địa phương để tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho các doanh nghiệp thủy sản. Các giải pháp cần tập trung vào việc nâng cao giá trị gia tăng thủy sản, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường Nhật Bản.

3.1. Nâng cao chất lượng và an toàn thực phẩm thủy sản

Chất lượng và an toàn thực phẩm là yếu tố then chốt để cạnh tranh tại thị trường Nhật Bản. Các doanh nghiệp cần áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế như HACCP, ISO 22000 và GlobalGAP để đảm bảo chất lượng sản phẩm từ khâu nuôi trồng, chế biến đến vận chuyển. Cần tăng cường kiểm soát dư lượng kháng sinh, hóa chất và các chất cấm trong thủy sản. Việc xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản hiệu quả cũng là rất quan trọng để tạo niềm tin cho người tiêu dùng Nhật Bản. Các chứng nhận chất lượng uy tín giúp tăng cường khả năng cạnh tranh của sản phẩm.

3.2. Tăng cường xúc tiến thương mại và xây dựng thương hiệu

Cần đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại thủy sản tại Nhật Bản thông qua việc tham gia các hội chợ triển lãm, tổ chức các chương trình giới thiệu sản phẩm và quảng bá thương hiệu. Việc xây dựng thương hiệu thủy sản mạnh không chỉ giúp tăng doanh số mà còn nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm. Cần nghiên cứu kỹ thị hiếu tiêu dùng của người Nhật Bản để phát triển các sản phẩm phù hợp. Sử dụng các kênh marketing thủy sản tại Nhật Bản hiệu quả, bao gồm cả thương mại điện tử, để tiếp cận khách hàng tiềm năng.

3.3. Phát triển chuỗi cung ứng thủy sản bền vững

Cần xây dựng chuỗi cung ứng thủy sản hiệu quả, từ khâu nuôi trồng, chế biến, đến vận chuyển thủy sản và phân phối. Việc áp dụng các công nghệ tiên tiến giúp giảm thiểu chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất. Cần khuyến khích phát triển các mô hình nuôi trồng thủy sản bền vững, thân thiện với môi trường. Đồng thời, cần giải quyết các vấn đề về logistics xuất nhập khẩu, hải quan và thuế xuất nhập khẩu để tạo thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu.

IV. Chính Sách Hỗ Trợ Xuất Khẩu Thủy Sản sang Nhật Bản hiệu quả

Nhà nước cần ban hành các chính sách hỗ trợ xuất khẩu đồng bộ và hiệu quả, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp thủy sản tiếp cận thị trường Nhật Bản. Các chính sách này bao gồm hỗ trợ về vốn, tín dụng, thông tin thị trường và đào tạo nguồn nhân lực. Đồng thời, cần tăng cường hợp tác quốc tế để giải quyết các rào cản thương mại và tạo môi trường kinh doanh công bằng.

4.1. Chính sách tài chính và tín dụng hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu

Cần có các chính sách ưu đãi về lãi suất, thời gian vay và điều kiện vay vốn cho các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản. Phát triển các sản phẩm bảo hiểm xuất khẩu để giảm thiểu rủi ro cho doanh nghiệp. Tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp tiếp cận các nguồn vốn quốc tế. Hỗ trợ doanh nghiệp tham gia các chương trình xúc tiến thương mại và hội chợ triển lãm quốc tế.

4.2. Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành thủy sản

Đầu tư vào đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành thủy sản, đáp ứng yêu cầu về kỹ năng, kiến thức và ngoại ngữ. Khuyến khích các trường đại học, cao đẳng và trung tâm dạy nghề mở các khóa đào tạo chuyên sâu về thủy sản. Tổ chức các khóa tập huấn, bồi dưỡng kiến thức về tiêu chuẩn chất lượng Nhật Bản, quy trình sản xuất và marketing thủy sản cho doanh nghiệp.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn và Nghiên Cứu Thị Trường Thủy Sản Nhật Bản

Để thành công trong xuất khẩu thủy sản sang Nhật Bản, các doanh nghiệp cần đầu tư vào nghiên cứu thị trường, nắm bắt thông tin về xu hướng tiêu dùng, đối thủ cạnh tranh và các quy định pháp luật. Các kết quả nghiên cứu thị trường cần được ứng dụng vào thực tiễn sản xuất, kinh doanh và marketing thủy sản. Đồng thời, cần liên tục theo dõi và đánh giá hiệu quả của các giải pháp đã triển khai.

5.1. Phân tích SWOT cho xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang Nhật Bản

Phân tích điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức (SWOT) giúp doanh nghiệp có cái nhìn tổng quan về tình hình xuất khẩu thủy sản sang Nhật Bản. Điểm mạnh của Việt Nam là nguồn cung thủy sản dồi dào và lợi thế từ CPTPP. Điểm yếu là chất lượng sản phẩm chưa đồng đều và thương hiệu còn yếu. Cơ hội là nhu cầu tiêu dùng thủy sản tại Nhật Bản ngày càng tăng. Thách thức là cạnh tranh từ các nước khác và các rào cản thương mại.

5.2. Dự báo thị trường và xây dựng chiến lược kinh doanh phù hợp

Cần xây dựng các dự báo thị trường thủy sản chính xác để đưa ra các quyết định kinh doanh phù hợp. Các yếu tố cần xem xét bao gồm tăng trưởng kinh tế, thay đổi trong thói quen tiêu dùng và các chính sách của chính phủ. Dựa trên các dự báo thị trường, doanh nghiệp có thể xây dựng các chiến lược kinh doanh hiệu quả, bao gồm chiến lược sản phẩm, chiến lược giá, chiến lược phân phối và chiến lược xúc tiến.

VI. Kết Luận và Triển Vọng Xuất Khẩu Thủy Sản Việt Nam Hậu CPTPP

Việc thúc đẩy xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang Nhật Bản dưới tác động của CPTPP là một quá trình lâu dài và đòi hỏi sự nỗ lực của cả nhà nước và doanh nghiệp. Bằng việc áp dụng các giải pháp đồng bộ và hiệu quả, ngành thủy sản Việt Nam có thể tận dụng tối đa cơ hội từ CPTPP và đạt được sự tăng trưởng bền vững. Triển vọng xuất khẩu thủy sản là rất lớn nếu Việt Nam tiếp tục cải thiện chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu mạnh và phát triển chuỗi cung ứng hiệu quả.

6.1. Tóm tắt các giải pháp chính và khuyến nghị

Các giải pháp chính bao gồm nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng cường xúc tiến thương mại, cải thiện chuỗi cung ứng và xây dựng thương hiệu. Các khuyến nghị cho doanh nghiệp bao gồm đầu tư vào công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực và xây dựng quan hệ đối tác chiến lược. Khuyến nghị cho nhà nước bao gồm ban hành các chính sách hỗ trợ đồng bộ và tạo môi trường kinh doanh thuận lợi.

6.2. Định hướng phát triển bền vững cho xuất khẩu thủy sản

Để phát triển xuất khẩu thủy sản một cách bền vững, cần chú trọng đến các yếu tố môi trường, xã hội và kinh tế. Khuyến khích các mô hình nuôi trồng thủy sản thân thiện với môi trường. Đảm bảo thương mại công bằng và trách nhiệm xã hội trong chuỗi cung ứng. Nâng cao giá trị gia tăng thủy sản và giảm thiểu lãng phí.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Xuất khẩu thủy sản là ngành kinh tế quan trọng của Việt Nam với tốc độ tăng trưởng nhanh và đóng góp lớn vào nền kinh tế quốc dân. Hoạt động nuôi trồng và khai thác thủy sản từ một lĩnh vực sản xuất nhỏ lẻ trong nông nghiệp đã phát triển thành ngành kinh tế mũi nhọn, tạo nguồn thu ngoại tệ và giải quyết việc làm cho người dân vùng ven biển. Năm 2020, dù chịu tác động tiêu cực từ đại dịch Covid-19, Việt Nam vẫn duy trì vị thế trong nhóm 3 quốc gia có giá trị xuất khẩu thủy sản lớn nhất thế giới với kim ngạch đạt 8,41 tỷ USD (tăng 20% so với năm 2016), đưa sản phẩm tới 167 quốc gia và vùng lãnh thổ. Trong cơ cấu thị trường, Liên minh Châu Âu (EU) chiếm 18%, Hoa Kỳ chiếm 17%, Trung Quốc chiếm 15% và Nhật Bản chiếm 16%.

Nhật Bản là một trong những thị trường tiêu thụ truyền thống và tiềm năng lớn của thủy sản Việt Nam. Sau khi Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) chính thức có hiệu lực, các ưu đãi thuế quan đã tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp Việt Nam gia tăng lợi thế cạnh tranh. Tuy nhiên, thị trường Nhật Bản cũng áp dụng các quy định kiểm tra kỹ thuật nghiêm ngặt về vệ sinh an toàn thực phẩm, dư lượng kháng sinh và chứng nhận quy tắc xuất xứ. Để tận dụng các ưu đãi từ hiệp định thương mại tự do thế hệ mới và vượt qua các rào cản kỹ thuật, tác giả Lê Thị Ly đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp với đề tài: "Solutions to promote Vietnam’s seafood exports to Japan under the impact of the CPTPP" (Giải pháp thúc đẩy xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang Nhật Bản dưới tác động của Hiệp định CPTPP) dưới sự hướng dẫn của giảng viên Hoàng Kim Thu tại Học viện Chính sách và Phát triển.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu tổng quát của khóa luận là phân tích thực trạng xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang thị trường Nhật Bản sau khi Hiệp định CPTPP có hiệu lực, từ đó đề xuất các giải pháp khả thi nhằm thúc đẩy kim ngạch xuất khẩu thủy sản sang thị trường này.

Để đạt được mục tiêu nêu trên, khóa luận thực hiện 4 nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về xuất khẩu hàng hóa, đặc thù xuất khẩu thủy sản, các quy định quản lý thương mại quốc tế và nội dung tổng quan của Hiệp định CPTPP.
2. Cung cấp bức tranh tổng quan về tình hình ngành thủy sản Việt Nam và đặc điểm nhu cầu nhập khẩu thủy sản của thị trường Nhật Bản.
3. Phân tích thực trạng hoạt động xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang thị trường Nhật Bản trong giai đoạn Hiệp định CPTPP có hiệu lực.
4. Đề xuất hệ thống các giải pháp đồng bộ đối với cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp xuất khẩu nhằm thúc đẩy phát triển thị trường xuất khẩu thủy sản sang Nhật Bản.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang thị trường Nhật Bản.
• Phạm vi không gian: Tập trung nghiên cứu tại Việt Nam (bên xuất khẩu) và Nhật Bản (thị trường nhập khẩu mục tiêu).
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu phân tích thực trạng tập trung chủ yếu trong giai đoạn từ năm 2018 đến năm 2020, kết hợp chuỗi dữ liệu thứ cấp giai đoạn 1995–2020 và 2020–2021 để đánh giá xu hướng vận động.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và khái niệm vận dụng

Khóa luận vận dụng hệ thống lý luận thương mại quốc tế và các quy định pháp luật hiện hành:

• Khái niệm xuất khẩu: Dẫn chiếu theo Khoản 1, Điều 28, Luật Thương mại năm 2005 của Việt Nam: "Xuất khẩu hàng hóa là việc hàng hoá được đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật".
• Các hình thức xuất khẩu: Xuất khẩu trực tiếp (Direct export), xuất khẩu ủy thác (Entrusted export), gia công quốc tế (International processing), buôn bán đối ứng (Counter-trade), xuất khẩu theo nghị định thư, xuất khẩu tại chỗ và tạm nhập tái xuất.
• Chỉ tiêu đánh giá hiệu quả xuất khẩu:
  • Khối lượng và tốc độ tăng trưởng sản lượng: $\Delta Q = Q_1 - Q_0$ và $g = \Delta Q / Q_0$.
  • Kim ngạch xuất khẩu: $M = P \times Q$; biến động tuyệt đối $\Delta M = M_t - M_0$ và tốc độ tăng kim ngạch $g = (M_t / M_0) \times 100%$.
  • Cơ cấu mặt hàng xuất khẩu: $R(A) = [M(A) / M] \times 100%$.
  • Thị phần sản phẩm trên thị trường nhập khẩu: $MS = M_A / M$.
  • Lợi nhuận xuất khẩu: $P = TR - TC$.
• Các công cụ chính sách thương mại:
  • Thuế quan: Thuế nhập khẩu thông thường, thuế chống trợ cấp (Countervailing duty), thuế chống bán phá giá (Anti-dumping tax), hạn ngạch thuế quan (Tariff rate quota), thuế leo thang (Escalated tariff).
  • Biện pháp phi thuế quan: Hạn ngạch (Quota), hạn chế xuất khẩu tự nguyện (VER), trợ cấp xuất khẩu, tiêu chuẩn kỹ thuật và kiểm dịch động thực vật (SPS), rào cản kỹ thuật (TBT) và rào cản thủ tục hành chính.
• Đặc tính kỹ thuật của sản phẩm thủy sản xuất khẩu: Tính thời vụ trong đánh bắt/nuôi trồng; độ tươi sống của sản phẩm sinh học; tiêu chuẩn quy trình cấp đông (nhiệt độ tâm sản phẩm phải đạt từ $-18^\circ\text{C}$ trở xuống sau khi ổn định nhiệt); kiểm soát dư lượng hóa chất và kháng sinh tồn dư.
• Khung khổ Hiệp định CPTPP: Hiệp định gồm 11 quốc gia thành viên (Australia, Brunei, Canada, Chile, Nhật Bản, Malaysia, Mexico, New Zealand, Peru, Singapore, Việt Nam), ký ngày 08/03/2018 tại Santiago (Chile), có hiệu lực từ 30/12/2018 đối với 6 nước đầu tiên và từ 14/01/2019 đối với Việt Nam. Cấu trúc hiệp định gồm 30 chương, tạm hoãn 20 nhóm nghĩa vụ, trong đó Nhật Bản cam kết xóa bỏ ngay 91% dòng thuế thủy sản về 0% (như surimi, cá ngừ vây vàng, cá ngừ sọc dừa...).
• Bài học kinh nghiệm quốc tế: Đánh giá các sự cố cảnh báo dư lượng hóa chất kháng sinh (chloroamphenicol, malachite green, nitrofurazone, endosulfan) của Trung Quốc khi xuất khẩu sang Hoa Kỳ và Nhật Bản năm 2006, cùng các giải pháp ứng phó thông qua hệ thống tiêu chuẩn chất lượng (QS) và quy trình quản lý "Năm hệ thống" (Five Systems: sổ nhật ký sản xuất, dùng thuốc khoa học, giám sát môi trường nước, kiểm soát nguyên liệu và nhãn mác sản phẩm).

Phương pháp nghiên cứu

Khóa luận sử dụng các phương pháp nghiên cứu định tính và xử lý dữ liệu định lượng thứ cấp:

• Phương pháp thống kê, mô tả số liệu thu thập từ các báo cáo chuyên ngành.
• Phương pháp phân tích và tổng hợp kinh tế nhằm làm rõ các mối quan hệ cung - cầu, biến động kim ngạch và tác động chính sách.
• Phương pháp so sánh đối chiếu số liệu theo chuỗi thời gian và giữa các phân khúc thị trường.

Nguồn dữ liệu

Dữ liệu sử dụng trong khóa luận được trích xuất từ các tổ chức và cơ quan quản lý uy tín:

• Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP).
• Trung tâm Thương mại Quốc tế (ITC).
• Dữ liệu vận đơn và giao dịch thương mại Tradesparq / OceanB2B.
• Tổng cục Thống kê (GSO).
• Viện Nghiên cứu Hải sản Hải Phòng.
• Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Kế hoạch và Đầu tư.
• Báo cáo nghiên cứu của Ngân hàng Thế giới (World Bank) và Tổ chức Lương Nông Liên Hợp Quốc (FAO).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Literature Review of Seafood Export and Overview of the CPTPP

Chương 1 tập trung hệ thống hóa cơ sở lý luận về thương mại quốc tế đối với ngành thủy sản và nội dung hiệp định tự do thương mại thế hệ mới:

• Phân tích bản chất, đặc điểm và 3 hình thức xuất khẩu chủ yếu: xuất khẩu trực tiếp giúp doanh nghiệp chủ động định giá và nghiên cứu thị trường nhưng phải gánh chịu rủi ro cạnh tranh; xuất khẩu ủy thác phù hợp với đơn vị thiếu kinh nghiệm; gia công quốc tế giúp tận dụng nhân công nhưng giá trị gia tăng nhận được thấp.
• Tổng hợp các yếu tố ảnh hưởng đến xuất khẩu: tình hình kinh tế - chính trị toàn cầu, biến động tỷ giá hối đoái, năng lực sản xuất nội tại, chi phí logistics và vận tải (trích dẫn nghiên cứu thực nghiệm của Behar năm 2009 chỉ ra mức tăng 10% chi phí vận tải có thể làm suy giảm hơn 20% sản lượng xuất khẩu), lạm phát và áp lực cạnh tranh giữa các doanh nghiệp.
• Làm rõ các biện pháp kỹ thuật và rào cản phi thuế quan mà các quốc gia nhập khẩu thường dựng lên để bảo hộ sản xuất trong nước.
• Trình bày tổng quan về Hiệp định CPTPP: phân tích 5 đặc điểm nổi bật (tiếp cận thị trường toàn diện, tiếp cận mang tính khu vực, xử lý thách thức thương mại mới, bao trùm các yếu tố liên quan đến thương mại và tạo nền tảng liên kết khu vực). Khối các nước CPTPP chiếm 13,5% GDP toàn cầu với quy mô thương mại trên 10 nghìn tỷ USD. Dẫn báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư và Ngân hàng Thế giới dự báo kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang CPTPP có thể tăng từ 54 tỷ USD lên 80 tỷ USD vào năm 2030 (chiếm 25% tổng xuất khẩu) và tạo thêm 20.000 - 26.000 việc làm mỗi năm.
• Nêu rõ các cam kết mở cửa thị trường thủy sản: phần lớn thuế nhập khẩu thủy sản vào các nước CPTPP được xóa bỏ ngay hoặc sau 3 năm (riêng cá ngừ chế biến có lộ trình 10 năm); Nhật Bản giữ thuế 3,5% đối với thủy sản tươi và 7,3% đối với thủy sản chế biến theo các hiệp định cũ, nhưng đã đưa 91% dòng thuế thủy sản về 0% theo CPTPP.

Chương 2: The Situation of Vietnam's Seafood Export to Japanese Market under the Impact of the CPTPP Agreement

Chương 2 cung cấp bức tranh thực trạng về năng lực cung ứng của ngành thủy sản Việt Nam và cơ cấu xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản:

• Năng lực tài nguyên và sản xuất: Vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam rộng trên 200 hải lý, chứa hơn 2.000 loài cá biển, 100 loài tôm, 53 loài mực, 650 loài rong biển. Trữ lượng khai thác rong biển ước đạt 1,5 triệu tấn/năm. Tiềm năng nuôi trồng dự kiến vượt 5 triệu tấn vào năm 2025. Lực lượng lao động dồi dào với hơn 70% lao động nông nghiệp trong tổng dân số trên 90 triệu người.
• Sản lượng nuôi trồng và khai thác: Giai đoạn 1995–2020, tổng sản lượng thủy sản Việt Nam tăng hơn 6 lần (từ 1,3 triệu tấn lên 8,4 triệu tấn, tăng bình quân 8%/năm), trong đó nuôi trồng chiếm 54% và khai thác chiếm 46%. Sản lượng nuôi trồng tăng 11 lần (từ 415.000 tấn lên gần 4,6 triệu tấn, tăng 10%/năm; riêng vùng Đồng bằng sông Cửu Long đóng góp 95% sản lượng cá tra và 80% sản lượng tôm). Sản lượng khai thác tăng từ 929.000 tấn lên gần 3,8 triệu tấn (tăng bình quân 6%/năm). Năm 2020, diện tích nuôi tôm đạt 721.762 ha với sản lượng 752.933 tấn; diện tích nuôi cá tra lũy kế 5.485 ha với sản lượng thu hoạch 900.429 tấn.
• Quy mô và vị thế xuất khẩu: Việt Nam đứng thứ 3 thế giới về xuất khẩu thủy sản (sau Trung Quốc và Na Uy). Kim ngạch xuất khẩu thủy sản giai đoạn 1997–2020 tăng 11 lần (từ 758 triệu USD lên trên 8,4 tỷ USD). Hệ thống chế biến có 180 cơ sở đạt chuẩn quốc tế, thu hút trên 35.000 lao động.
• Cơ cấu mặt hàng xuất khẩu năm 2019: Tổng kim ngạch đạt 8.578,5 triệu USD với cơ cấu được thể hiện qua bảng số liệu:

Nhóm sản phẩm thủy sản	Giá trị xuất khẩu (Triệu USD)	Tỷ trọng cơ cấu (%)
Tôm các loại (Shrimps of all kinds)	3.362,4	39%
Cá tra (Pangasius)	2.004,6	23%
Cá khác (Other types of fish)	1.715,7	20%
Cá ngừ (Tuna)	686,3	8%
Nhuyễn thể / Giáp xác nhỏ (Krill / Molluscs)	686,3	8%
Cua, ghẹ và giáp xác khác (Crabs, mussels, crustaceans)	148,2	2%
Tổng cộng	8.578,5	100%

• Phân tích các ngành hàng chủ lực:
  • Ngành tôm: Việt Nam là nhà cung cấp tôm lớn thứ 2 thế giới, chiếm 48,36% giá trị xuất khẩu tôm toàn cầu. Năm 2020, tôm thẻ chân trắng đạt 2,78 tỷ USD (chiếm 72%), tôm sú đạt 616 triệu USD (16%) và tôm biển đạt 462 triệu USD (12%). Thị trường tiêu thụ tôm lớn nhất là Hoa Kỳ (chiếm gần 23%), tiếp theo là Nhật Bản, Trung Quốc và EU (13,6%).
  • Cá tra, cá ngừ và mực/bạch tuộc: Cá tra chiếm 23–32% tổng kim ngạch nhưng gặp nhiều khó khăn trong năm 2020 do giá ao sụt giảm và dịch bệnh; cá ngừ đạt sản lượng khai thác hàng năm trên 200.000 tấn; các sản phẩm mực và bạch tuộc duy trì vị trí thứ ba về tiềm năng mở rộng.

Chương 3: Solutions to Promote the Development of Seafood Export to Japan

Chương 3 xây dựng các nhóm giải pháp xuất phát từ thực trạng quản lý và sản xuất:

• Nhóm giải pháp cấp vĩ mô (Cơ quan quản lý nhà nước):
  • Tăng cường đàm phán thương mại, rà soát pháp lý nhằm tháo gỡ các rào cản phi thuế quan và thúc đẩy thực thi các cam kết ưu đãi thuế quan trong CPTPP.
  • Định hướng quy hoạch công nghệ chế biến và nuôi trồng thủy sản quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao phù hợp với điều kiện sinh thái từng địa phương.
  • Mở rộng chính sách tín dụng, hỗ trợ vốn lưu động và kết nối ngân hàng với doanh nghiệp xuất khẩu vừa và nhỏ.
  • Phát huy vai trò cầu nối của các hiệp hội ngành hàng (VASEP) trong việc bảo vệ quyền lợi hội viên và đào tạo nguồn nhân lực nghề cá.
• Nhóm giải pháp cấp vi mô (Doanh nghiệp xuất khẩu):
  • Thực hiện nghiêm ngặt quy trình kiểm soát vệ sinh an toàn thực phẩm, áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế (HACCP, ASC, BAP, GlobalGAP) từ khâu con giống, thức ăn đến chế biến.
  • Ký kết hợp đồng bao tiêu sản phẩm gắn liền với vùng nuôi an toàn, chuyển giao kỹ thuật bảo quản sau thu hoạch cho ngư dân.
  • Đầu tư đổi mới công nghệ chế biến sâu nhằm nâng cao hàm lượng giá trị gia tăng và giá bán xuất khẩu.
  • Xây dựng chiến lược thương hiệu gắn liền với chất lượng và tiêu chí an toàn môi trường; triển khai ứng dụng truy xuất nguồn gốc điện tử thông qua mã phản hồi nhanh (mã QR).
  • Nghiên cứu thị trường Nhật Bản bài bản theo mô hình SWOT và ma trận cạnh tranh để thích ứng với thị hiếu tiêu dùng.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

• Làm rõ vị thế thực tế của ngành thủy sản Việt Nam: đứng thứ 3 thế giới về quy mô xuất khẩu (đạt 8,41 tỷ USD năm 2020), trong đó thị trường Nhật Bản chiếm tỷ trọng ổn định 16%.
• Tổng kết bức tranh chuyển dịch cơ cấu sản phẩm xuất khẩu với tôm là mặt hàng mũi nhọn (chiếm 39% kim ngạch toàn ngành năm 2019; tôm chân trắng chiếm 72% tổng giá trị xuất khẩu tôm năm 2020).
• Xác định cụ thể các lợi ích thuế quan từ CPTPP (91% dòng thuế thủy sản sang Nhật Bản về 0%), đồng thời chỉ ra thách thức từ các tiêu chuẩn kỹ thuật (SPS, quy tắc xuất xứ).

Đóng góp của đề tài

• Hệ thống hóa toàn diện các luận cứ lý thuyết về quản lý xuất khẩu và các công cụ bảo hộ thương mại áp dụng cho ngành hàng nông thủy sản.
• Đúc kết bài học thực tiễn từ kinh nghiệm kiểm soát dư lượng kháng sinh và mô hình "Năm hệ thống" của Trung Quốc để đề xuất lộ trình chuẩn hóa vùng nuôi và quy trình kiểm nghiệm sản phẩm trước khi xuất khẩu sang Nhật Bản.
• Cung cấp hệ thống giải pháp phân tầng (Nhà nước - Doanh nghiệp) mang tính đồng bộ từ khâu khai thác/nuôi trồng, chế biến sâu đến xúc tiến thương mại và truy xuất nguồn gốc điện tử bằng mã QR.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Khóa luận sử dụng chuỗi số liệu thực nghiệm tập trung chủ yếu trong giai đoạn 2018–2020, thời điểm Hiệp định CPTPP mới có hiệu lực và thị trường chịu sự xáo trộn lớn bởi đại dịch Covid-19, do đó chưa đánh giá hết tác động dài hạn của các dòng thuế có lộ trình cắt giảm 3–10 năm.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng phân tích định lượng về mức độ tận dụng chứng nhận xuất xứ (C/O form CPTPP) của doanh nghiệp thủy sản trong các năm tiếp theo, cũng như đánh giá chuyên sâu chi phí tuân thủ các hàng rào kỹ thuật SPS của Nhật Bản đối với từng phân khúc sản phẩm chế biến sâu.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên và học viên: Các chuyên ngành Kinh tế quốc tế, Kinh doanh quốc tế, Thương mại quốc tế và Kinh tế phát triển khi nghiên cứu về tác động của các FTA thế hệ mới đối với nhóm hàng nông lâm thủy sản.
• Doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản: Tham khảo các phân tích về thị hiếu tiêu dùng Nhật Bản, quy định kiểm soát kháng sinh, tiêu chuẩn cấp đông (tâm sản phẩm đạt $-18^\circ\text{C}$), và phương thức xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc QR code.
• Cơ quan quản lý và hiệp hội ngành nghề: Tham khảo các đề xuất về chính sách tín dụng, liên kết chuỗi giá trị và tổ chức đào tạo kỹ thuật bảo quản sau thu hoạch cho ngư dân.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Hiệp định CPTPP mang lại lợi thế cắt giảm thuế quan cụ thể nào cho thủy sản Việt Nam xuất khẩu sang Nhật Bản?

Theo các cam kết trong CPTPP, Nhật Bản đã xóa bỏ thuế quan ngay lập tức về 0% đối với 91% số dòng thuế thủy sản (bao gồm các sản phẩm như surimi, cá ngừ vây vàng, cá ngừ sọc dừa...). Trước đó, theo các thỏa thuận thương mại cũ, Nhật Bản vẫn duy trì mức thuế 3,5% đối với thủy sản tươi sống và 7,3% đối với thủy sản chế biến nhập khẩu từ Việt Nam.

2. Ngành thủy sản Việt Nam có vị thế và quy mô sản lượng như thế nào theo dữ liệu trong khóa luận?

Việt Nam đứng thứ 3 thế giới về kim ngạch xuất khẩu thủy sản (chỉ sau Trung Quốc và Na Uy) và là nhà cung ứng tôm lớn thứ 2 thế giới (chiếm 48,36% giá trị xuất khẩu tôm toàn cầu). Về sản lượng, tổng sản lượng thủy sản năm 2020 đạt 8,4 triệu tấn (tăng hơn 6 lần so với mức 1,3 triệu tấn năm 1995), trong đó nuôi trồng chiếm 54% và khai thác chiếm 46%.

3. Cơ cấu kim ngạch xuất khẩu thủy sản Việt Nam năm 2019 phân bổ ra sao giữa các nhóm sản phẩm?

Năm 2019, tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt 8.578,5 triệu USD. Trong đó: tôm các loại dẫn đầu đạt 3.362,4 triệu USD (39%); cá tra đạt 2.004,6 triệu USD (23%); cá khác chiếm 20%; cá ngừ đạt 686,3 triệu USD (8%); nhuyễn thể và giáp xác nhỏ chiếm 8%; cua ghẹ và giáp xác khác chiếm 2%.

4. Bài học kinh nghiệm từ sự cố dư lượng thuốc của Trung Quốc năm 2006 được tác giả nêu ra là gì?

Năm 2006, Trung Quốc bị FDA Hoa Kỳ, Canada và Nhật Bản cảnh báo, phát hiện dư lượng các chất cấm (chloroamphenicol, malachite green, nitrofurazone, endosulfan) trên thủy sản xuất khẩu. Trung Quốc đã xử lý bằng cách siết chặt kiểm tra thị trường thuốc thú y, hoàn thiện tiêu chuẩn chất lượng QS và áp dụng quy trình "Năm hệ thống" (Five Systems: sổ nhật ký sản xuất, dùng thuốc khoa học, giám sát môi trường nước, kiểm soát nguyên liệu và nhãn mác). Tác giả khuyến nghị Việt Nam áp dụng bộ kit thử nghiệm nhanh hóa chất trước khi xuất khẩu và chế tài nghiêm khắc đối với việc sử dụng chất cấm.

5. Khóa luận đề xuất những giải pháp công nghệ và quản trị nào cho các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản?

Các giải pháp trọng tâm gồm: áp dụng đồng bộ tiêu chuẩn thực hành nuôi trồng và chế biến quốc tế (HACCP, ASC, BAP, GlobalGAP); đầu tư thiết bị cấp đông đạt chuẩn (nhiệt độ tâm cá $\le -18^\circ\text{C}$); chuyển dịch cơ cấu sang chế biến sâu; liên kết chuỗi bao tiêu với người nuôi trồng; áp dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử bằng mã QR để minh bạch toàn bộ quy trình từ khâu nuôi thả đến thành phẩm.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Thị Ly đã phân tích toàn diện bức tranh xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường Nhật Bản trong bối cảnh thực thi Hiệp định CPTPP. Tác phẩm làm rõ các cơ hội từ việc cắt giảm biểu thuế quan cũng như những thách thức kỹ thuật về an toàn thực phẩm và chứng nhận xuất xứ. Hệ thống giải pháp đề xuất kết hợp chặt chẽ giữa định hướng chính sách vĩ mô của Nhà nước và chiến lược quản trị chuỗi cung ứng, chuẩn hóa chất lượng, truy xuất nguồn gốc của doanh nghiệp nhằm thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu bền vững sang thị trường Nhật Bản.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ACADEMY OF POLICY AND DEVELOPMENT INTERNATIONAL SCHOOL OF ECONOMIC AND FINANCE GRADUATION THESIS Topic: Solutions to promote Vietnam’s seafood exports to Japan under the impact of the CPTPP. Instructor: Hoang Kim Thu Student: Le Thi Ly Student code: 508310117 Class: CLC 8.1 TABLE OF CONTENTS CHAPTER 1: LITERATURE REVIEW OF SEAFOOD EXPORT AND OVERVIEW OF THE CPTPP. Some theoretical issues to export. Some theoretical issues about seafood exports.

CPTPP Agreement and benefits for export. 29 CHAPTER 2: THE SITUATION OF VIETNAM'S SEAFOOD EXPORT TO JAPANESE MARKET UNDER THE IMPACT OF THE CPTPP AGREEMENT. Overview of the Vietnamese seafood sector. Situation of exploit seafood and aquaculture in Vietnam.

The situation of Vietnam's seafood exports to the international market. The situation of Vietnam's seafood exports to the Japanese market .76 CHAPTER 3: SOLUTIONS TO PROMOTE THE DEVELOPMENT OF SEAFOOD EXPORT TO JAPAN. 83 LIST OF TABLES NO.1 Vietnam's seafood exports Chart 2.2 World shrimp export market 2020-2021.3 Vietnam's shrimp export market in 2020-2021.4 Top 5 largest pangasius export markets of Vietnam in 2021 Chart 2.5 Exports of squid and octopus Vietnam 2020 Chart 2.1 Vietnam's shrimp exports to Japan 2021 Chart 2.2 Import of Japanese shrimp Chart 2.3 Tuna exports from Vietnam to Japan 2018-2020 Chart 2.4 Tuna exports from Vietnam to Japan 2019-2021 Chart 2.5 Vietnam's squid and octopus exports to Japan 2019-2020 Top 10 seafood exporting countries in the world Table 2.1 Export turnover by product group Table 2.2 Top 10 seafood exporting and importing countries in the Table 2.1 world in 2020 The value and volume of seafood consumption per capita in Table 2.3 The 5 largest seafood exporting countries to Japan 2017-2020 Table 2.4 Structure of Vietnam's seafood exports to Japan LIST OF ABBREVIATIONS No. Abbreviations Explanation of abbreviations 1 ASC Aquaculture Stewardship Council 2 CEPT Common Effective Preferential Tariff Comprehensive and Progressive Agreement for 3 CPTPP Trans-Pacific Partnership 4 GDP Gross Domestic Product Food and Agriculture Organization of the United 5 FAO Nations 6 FDA Food and Drug Administration 7 FTA Free trade agreement 8 EU EU European Union 9 ITC International Trade Centre 10 HACCP Hazard Analysis and Critical Control Points 11 SPS SPS Sanitation and Phytosanitary Measures 12 VASEP Association of Seafood Exporters and Producers 13 WTO World Trade Organization INTRODUCTION 1.

Reason for choosing the topic Currently, seafood export activities are an important economic sector in Vietnam due to the rapid growth and significant contribution to the national economy. Aquaculture is considered inherently traditional industries of the coastal people in Vietnam. Experiencing ups and downs, the fishery industry has grown from a small economic sector in the agricultural sector to become a spearhead economic sector. Aquaculture is not only a source of rural economy but also an international trade product and a source of foreign exchange.

An important factor in the expansion of aquaculture in Vietnam is the export of products to potential markets. Along with the inherent advantages from nature, exporters always have to face stiff competition from competitors in all aspects: price, quality, distribution channels, technology, customers, etc… Especially, exporting enterprises are also under pressure from their own countries to export goods to, such as laws, culture, protection policies, etc… Market access is also becoming more difficult because of lack of knowledge of skills and operational finance. In 2020, although affected by the pandemic Covid-19 seafood exporters are still in the top 3 largest export value of world and accounted for 8.41 billion dollars, up 20% over 2016. Products are exported seafood exported to 167 countries and territories.

The three main markets are the EU accounting for 18%, the US 17%, China 15%. in addition, Japan accounts for 16%, which is one of the potential big markets of this industry group. In recent years, Vietnam's seafood exports to Japan have been increasing, especially after the Comprehensive and Trans-Pacific Partnership Agreement came into effect - in the context of economic difficulties of all countries, so the more preferential tariff treatment is fully utilized by importers as a competitive advantage. However, Japan also imposes many strict import regulations, especially on food hygiene and safety, origin,.

the issue of how to promote Vietnam's seafood export to Japan market. Therefore, the author has chosen the topic: “Solutions to promote Vietnam's seafood exports to Japan under the impact of the – CPTPP” 2. Objectives and tasks of research 2.1 Research objectives Analysis of the situation of Vietnam's seafood exports to the Japanese market after the CPTPP took effect and solutions to promote seafood exports to the market Japan.2 Research tasks To achieve the set goals, the thesis needs to solve the following task: - Provide the theoretical background seafood, seafood export, the contents of regulations on seafood export, the Comprehensive Trans-Pacific Partnership Agreement (CPTPP). - Provide an overview of Vietnam's seafood export situation and an overview of the Japanese seafood market.

- Analysis of the situation of seafood exports from Vietnam to Japan since CPTPP effective agreements. - Propose solutions to promote seafood export to the Japanese market. Object and scope of research - Research object: Vietnam's seafood export to Japan - Research scope: + Scope of time: data for the analysis of the topic from 2018 to 2020. + Research space: Vietnam and Japan 4.

Research Methodology This thesis applies the following research methods: - Statistical methods of data from studies, reports, journals - Methods for synthesis and analysis - Comparative method 5.Structure of the topic This thesis consists of 3 chapters: - Chapter 1: Literature review of seafood export and overview of the CPTPP - Chapter 2: The situation of Viet Nam’s seafood export to Japan market under the impact of the CPTPP Agreement - Chapter 3: Solutions to promote the development of seafood export to Japan CHAPTER 1: LITERATURE REVIEW OF SEAFOOD EXPORT AND OVERVIEW OF THE CPTPP 1. Theoretical background of export Exporting goods is one of the key business activities that affect the development of a country's economy. In addition, it is also understood as the lack of sales of goods and services from one country that can produce those goods or services to another, in order to link the production activities of one country with another, for goods to be distributed and circulated worldwide. Export concept According to Clause 1, Article 28, Law of Commerce 2005: "Exports of goods as the goods are taken out of Vietnam's territory or into special area located on the territory of Vietnam is considered the customs area separate according to regulations of the Law".

Export characteristics There are five main characteristics of export activities: Firstly, export and import are the two main activities constituting foreign trade, which is trade between two countries. Export activities are often more complicated than domestic business activities due to the large, difficult-to-control market, and are also affected by factors such as the economic, political, cultural, religious, and legal environment of the country. It is also affected by changes in exchange rates, commodity due to be paid in foreign currency. Secondly, the buyer and seller are two parties with two different nationalities, so it will lead to disagreements in language, culture, customs, as satisfaction level.

Therefore, exporters need to learn and study carefully about the needs and satisfaction of the importing country's market in order to export products that are suitable for their purposes and needs. Thirdly, exports always require good design and high quality, must meet standards on the requirements of each country. Fourth, many major problems in negotiating transactions, signing purchase and sale contracts, transporting and exporting goods are still risky. Fifth, geographical conditions, means of transport and payment methods greatly affect the process of transporting goods, the progress of goods delivery.

For example, when goods at the port of departure encounter bad weather, ships cannot depart, leading to delays, and congestion delaying delivery time. Export forms Recently, goods trading activities between countries are conducted in many different export forms, depending on the exporting enterprise. There are typically three main types of export: direct export, entrusted export, international processing. Direct export The form of exporting products and goods of enterprises to foreign countries is called direct export.

Enterprises must directly participate in export activities, including signing export contracts, taking the initiative in transporting, packaging, labeling and paying for goods. The exporter can directly produce goods or could be trade company. This is the main type of export used, the outstanding advantage of direct export helps businesses to be more active in exchange, purchase and sale, in addition to better understand the market as well as demand and psychology tastes of the importing country to promptly improve products and services to satisfy customer satisfaction. On the other hand, the exporter side does not have to bear the intermediate export costs such as the cost of buying export licenses.

In addition, this form also facilitates the development and position of exporters in the international market, enterprises can also easily control the prices of their goods and products in foreign markets. On the disadvantage, the company needs to allocate its resources over a broader and more complex market, has to accept a fiercer international competitive environment, has to accept all the risks of foreign markets. If there is no import and export staff have qualifications and experience when participating in contracting in a new market or mistake detrimental. Entrusted export Entrusted exports are also known as indirect exports.

The form of consignment export is often used by small businesses that do not have the ability to export, or do not have enough export experience and are limited in export procedures. The seller will entrust an intermediary with export experience to carry out the export procedures by signing an export entrustment contract for a fee usually based on a percentage of the value of the goods. For this form, there are still some disadvantages in terms of business efficiency, which being reduced due to profit sharing, not being proactive in finding markets as well as finding customers. On the other hand, export entrustment still has the advantages of low risk, including less responsibility and less procedures.

International processing International processing is an activity where one party will deliver input materials, machinery and equipment (the party ordering the processing) to another party (the party receiving the processing) to produce finished products as required by the seller, then transferred to the ordering party and paid the processing fee. In fact, international processing is an exchange of money and services, one party will receive the other party's processing because the cost of outsourcing is cheap, and the other party will sell labor to generate income. The essence of international processing is to export local labor. Processed goods are usually goods that require a large amount of labor value and do not require high qualifications and capacity of workers.

The less developed countries usually recognize the country and the developed countries is the go-ordering. The advantages of using this method are:(i) International processing plays a huge role in the movement of intangible goods; (ii) Promote the specialization of labor on a global scale, helping the international division of labor to flourish; (iii) It has a great effect in helping outsourcing businesses absorb more international experience and workers have access to more advanced equipment and technology; (iv) This is a form that is inevitably applied in the first stage of international economic integration and development of the local labor force into a powerful international labor force. However, besides the advantages, there are also the following disadvantages: The outsourcing party is usually a weak party in many aspects such as capital, technology, skills,. so it receives a cheap remuneration.

Therefore, it is difficult to have a permanent type of outsourcing for the parties involved. Cultural conflicts in the use of international labor.