Luận văn thạc sĩ nghiên cứu đề xuất một số giải pháp quản lý nhằm đảm bảo chất lượng xây dựng công trình cấp nước sinh hoạt nông thôn trên địa bàn tỉnh phú thọ

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật nghiên cứu nghiên cứu đề xuất một số giải pháp quản lý nhằm đảm bảo chất lượng xây dựng công trình cấp nước, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Đinh Quang Minh
• Người hướng dẫn: GS.TS Lê Kim Truyền
• Trường học: Trường Đại học Thủy lợi
• Chuyên ngành: Quản lý xây dựng
• Đề tài: Giải pháp quản lý đảm bảo chất lượng xây dựng công trình cấp nước sinh hoạt nông thôn tại Phú Thọ
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về chất lượng và quản lý chất lượng công trình xây dựng

Chất lượng công trình xây dựng, đặc biệt là công trình cấp nước sinh hoạt nông thôn, đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sức khỏe và đời sống của người dân. Quản lý chất lượng xây dựng là một quá trình phức tạp, bao gồm nhiều yếu tố từ khâu thiết kế, thi công đến bảo trì. Đặc biệt, trong bối cảnh tỉnh Phú Thọ, việc quản lý chất lượng công trình cấp nước sinh hoạt cần được chú trọng hơn bao giờ hết. Các nguyên tắc của quản lý chất lượng như sự tham gia của các bên liên quan, quy trình kiểm tra và đánh giá chất lượng là rất cần thiết. Theo nghiên cứu, việc áp dụng các tiêu chuẩn chất lượng trong xây dựng không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng mà còn kéo dài tuổi thọ của công trình. "Chất lượng công trình không chỉ là một yêu cầu mà còn là một trách nhiệm xã hội". Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đảm bảo chất lượng trong các dự án cấp nước sinh hoạt.

1.1. Khái niệm về quản lý chất lượng

Quản lý chất lượng trong xây dựng là một hệ thống các hoạt động nhằm đảm bảo rằng các yêu cầu về chất lượng được đáp ứng. Quản lý chất lượng xây dựng không chỉ bao gồm việc kiểm tra và giám sát mà còn liên quan đến việc lập kế hoạch, tổ chức và thực hiện các hoạt động cần thiết để đạt được chất lượng mong muốn. Trong bối cảnh công trình cấp nước sinh hoạt nông thôn, việc quản lý chất lượng cần được thực hiện một cách đồng bộ và liên tục. "Chất lượng không phải là một hành động, mà là một thói quen". Điều này cho thấy rằng việc duy trì chất lượng là một quá trình liên tục và cần sự cam kết từ tất cả các bên liên quan.

II. Thực trạng quản lý chất lượng công trình cấp nước sinh hoạt tại Phú Thọ

Tại tỉnh Phú Thọ, công tác quản lý chất lượng các công trình cấp nước sinh hoạt đang gặp nhiều thách thức. Mặc dù đã có nhiều công trình được đầu tư xây dựng, nhưng chất lượng và hiệu quả sử dụng vẫn chưa đạt yêu cầu. Theo thống kê, có tới 33,5% công trình đã ngừng hoạt động do nhiều nguyên nhân khác nhau, từ việc thiếu nguồn nước đến quản lý kém. "Nước sạch là quyền của mỗi người dân, nhưng việc đảm bảo chất lượng công trình cấp nước lại là trách nhiệm của chúng ta". Điều này nhấn mạnh sự cần thiết phải cải thiện công tác quản lý chất lượng. Các tồn tại trong quản lý chất lượng như thiếu quy chế vận hành, không có sự giám sát chặt chẽ từ các cơ quan chức năng đã dẫn đến tình trạng nhiều công trình không phát huy được hiệu quả.

2.1. Các vấn đề tồn tại trong quản lý chất lượng

Một trong những vấn đề lớn nhất trong quản lý chất lượng công trình cấp nước sinh hoạt tại Phú Thọ là sự thiếu hụt trong việc thực hiện các quy định quản lý. Nhiều công trình không có ban quản lý vận hành, dẫn đến việc không có ai chịu trách nhiệm về chất lượng nước. "Chất lượng nước không chỉ phụ thuộc vào công nghệ mà còn vào cách thức quản lý". Điều này cho thấy rằng việc xây dựng một hệ thống quản lý chất lượng hiệu quả là rất cần thiết để đảm bảo rằng người dân có thể tiếp cận nước sạch một cách an toàn.

III. Giải pháp quản lý chất lượng công trình cấp nước sinh hoạt nông thôn

Để nâng cao chất lượng công trình cấp nước sinh hoạt nông thôn tại Phú Thọ, cần thiết phải triển khai một số giải pháp quản lý cụ thể. Đầu tiên, cần xây dựng một hệ thống quản lý chất lượng đồng bộ, bao gồm việc thành lập các ban quản lý tại các địa phương. "Một hệ thống quản lý chất lượng tốt sẽ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng và kéo dài tuổi thọ của công trình". Thứ hai, cần tăng cường công tác đào tạo và nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý và người dân về tầm quan trọng của nước sạch và chất lượng công trình. Cuối cùng, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng trong việc giám sát và đánh giá chất lượng công trình.

3.1. Đề xuất mô hình quản lý chất lượng

Mô hình quản lý chất lượng cần được thiết kế để phù hợp với đặc thù của từng địa phương. Cần có sự tham gia của các bên liên quan như chính quyền địa phương, các tổ chức xã hội và người dân. "Sự tham gia của cộng đồng là yếu tố quyết định đến thành công của các dự án cấp nước". Điều này không chỉ giúp nâng cao trách nhiệm của các bên mà còn tạo ra sự đồng thuận trong việc quản lý và sử dụng nước sạch.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội, việc đảm bảo chất lượng xây dựng công trình cấp nước sinh hoạt nông thôn đóng vai trò then chốt trong nâng cao đời sống người dân và phát triển bền vững. Tính đến hết Quý II/2013, tỉnh Phú Thọ đã đầu tư xây dựng 203 công trình cấp nước sinh hoạt với tổng kinh phí khoảng 594,2 tỷ đồng, phục vụ hơn 85.000 hộ dân, nâng tỷ lệ sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh lên 85,77% và tỷ lệ sử dụng nước sạch đạt 37,4%. Tuy nhiên, nhiều công trình gặp phải tình trạng hư hỏng, hoạt động không hiệu quả hoặc ngừng hoạt động, gây lãng phí nguồn lực đầu tư. Vấn đề quản lý chất lượng xây dựng công trình cấp nước sinh hoạt nông thôn tại Phú Thọ trở nên cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư, đảm bảo chất lượng công trình và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dân.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc phân tích thực trạng công tác quản lý chất lượng xây dựng công trình cấp nước sinh hoạt nông thôn trên địa bàn tỉnh Phú Thọ trong giai đoạn thực hiện đầu tư, từ đó đề xuất các giải pháp quản lý phù hợp nhằm nâng cao chất lượng công trình, tăng tuổi thọ và hiệu quả sử dụng. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các công trình cấp nước sinh hoạt nông thôn được đầu tư xây dựng trên địa bàn tỉnh Phú Thọ trong giai đoạn từ năm 2010 đến 2015. Ý nghĩa nghiên cứu không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý dự án đầu tư xây dựng mà còn hỗ trợ các chủ thể liên quan trong việc lựa chọn phương án quản lý tối ưu, tiết kiệm chi phí và phát triển bền vững hệ thống cấp nước nông thôn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý dự án đầu tư xây dựng, quản lý chất lượng công trình xây dựng và hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001:2008. Hai lý thuyết trọng tâm gồm:

1. Lý thuyết quản lý dự án đầu tư xây dựng: Dự án được hiểu là một quá trình có thời hạn, có mục tiêu rõ ràng, bị ràng buộc bởi nguồn lực và thời gian, nhằm tạo ra sản phẩm hoặc dịch vụ cụ thể. Quản lý dự án đầu tư xây dựng bao gồm lập kế hoạch, tổ chức, điều phối và kiểm soát các hoạt động để đảm bảo dự án hoàn thành đúng tiến độ, trong phạm vi ngân sách và đạt chất lượng yêu cầu.

2. Lý thuyết quản lý chất lượng công trình xây dựng: Quản lý chất lượng là tập hợp các hoạt động nhằm đảm bảo công trình xây dựng đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật, quy chuẩn và yêu cầu của chủ đầu tư. Hệ thống quản lý chất lượng theo ISO 9001:2008 tập trung vào hoạch định, kiểm soát, đảm bảo và cải tiến chất lượng liên tục trong toàn bộ quá trình xây dựng.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: dự án đầu tư xây dựng, quản lý dự án, quản lý chất lượng, hệ thống quản lý chất lượng, công trình cấp nước sinh hoạt nông thôn, và các nguyên tắc quản lý chất lượng như định hướng khách hàng, sự lãnh đạo, sự tham gia của mọi người, quan điểm quá trình, tính hệ thống và cải tiến liên tục.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp kết hợp giữa nghiên cứu định tính và định lượng:

• Nguồn dữ liệu: Thu thập số liệu từ các báo cáo của Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Phú Thọ, Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn, các văn bản pháp luật liên quan, khảo sát thực địa tại các công trình cấp nước sinh hoạt nông thôn trên địa bàn tỉnh.

• Phương pháp chọn mẫu: Lựa chọn mẫu công trình cấp nước sinh hoạt nông thôn đại diện cho các hình thức cấp nước tự chảy và bơm dẫn, bao gồm các công trình đang hoạt động hiệu quả, hoạt động kém hiệu quả và đã ngừng hoạt động.

• Phương pháp phân tích: Phân tích số liệu thống kê về tình hình đầu tư, hiệu quả hoạt động, công suất sử dụng, so sánh tỷ lệ công trình hoạt động đạt công suất thiết kế và các tồn tại trong quản lý chất lượng. Kết hợp phân tích nội dung các văn bản pháp luật, quy chuẩn kỹ thuật và mô hình quản lý hiện hành để đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian từ năm 2014 đến 2016, bao gồm giai đoạn thu thập số liệu, khảo sát thực địa, phân tích dữ liệu và đề xuất giải pháp quản lý.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tình trạng hoạt động của công trình cấp nước tự chảy: Trong tổng số 133 công trình cấp nước tự chảy, có 91 công trình đang hoạt động (68,4%), trong đó chỉ 17 công trình (12,8%) hoạt động đạt từ 100% đến 120% công suất thiết kế, phục vụ 1.848 hộ trên 1.546 hộ thiết kế. 74 công trình còn lại (55,6%) hoạt động không đảm bảo công suất, chỉ đạt bình quân 43% công suất thiết kế, phục vụ 2.869 hộ trên 6.675 hộ thiết kế. 42 công trình (31,6%) đã ngừng hoạt động do hư hỏng hoặc thiếu nguồn nước.

2. Hiệu quả công trình cấp nước bằng bơm dẫn: Trong 64 công trình, 40 công trình (62,5%) đang hoạt động với công suất bình quân đạt khoảng 64% công suất thiết kế, phục vụ 380 hộ trên 016 hộ thiết kế. Tuy nhiên, 11 công trình đã ngừng hoạt động do quản lý vận hành kém và 5 công trình ngừng do nguồn nước không đảm bảo. Ngoài ra, 8 công trình ngừng hoạt động do người dân tự ý chuyển sang sử dụng nước đô thị.

3. Tình hình đầu tư và sửa chữa nâng cấp: Đã có 33 công trình được sửa chữa, nâng cấp với tổng kinh phí khoảng 10 tỷ đồng, giúp các công trình này hoạt động tốt hơn và phát huy hiệu quả. Tuy nhiên, tỷ lệ công trình ngừng hoạt động vẫn chiếm 33,5% trong tổng số 197 công trình đã bàn giao.

4. Các tồn tại trong quản lý chất lượng: Công tác quản lý vận hành còn nhiều bất cập như không thành lập ban quản lý vận hành chuyên trách, thiếu quy chế quản lý, trách nhiệm không rõ ràng, khảo sát thiết kế yếu kém dẫn đến nguồn nước không đảm bảo. Ngoài ra, nhận thức của người dân về nước sạch còn hạn chế, ảnh hưởng đến việc sử dụng và duy trì công trình.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng trên là do công tác quản lý chất lượng xây dựng và vận hành công trình chưa được thực hiện nghiêm túc và đồng bộ. Việc thiếu ban quản lý vận hành chuyên trách và quy chế quản lý rõ ràng làm giảm hiệu quả khai thác công trình, gây lãng phí nguồn lực đầu tư. So với các nghiên cứu trong ngành xây dựng, kết quả này phù hợp với thực trạng chung của nhiều địa phương nông thôn Việt Nam, nơi mà công tác quản lý dự án và vận hành công trình còn nhiều hạn chế.

Việc đầu tư sửa chữa nâng cấp công trình cho thấy hiệu quả tích cực trong việc nâng cao chất lượng và tuổi thọ công trình, tuy nhiên cần có chiến lược quản lý tổng thể và bền vững hơn. Các số liệu về công suất hoạt động và tỷ lệ công trình ngừng hoạt động có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ công trình hoạt động theo loại hình cấp nước và biểu đồ đường thể hiện xu hướng công suất sử dụng theo thời gian.

Ý nghĩa của kết quả nghiên cứu là làm rõ vai trò quan trọng của công tác quản lý chất lượng trong toàn bộ quá trình đầu tư xây dựng và vận hành công trình cấp nước sinh hoạt nông thôn, từ đó đề xuất các giải pháp quản lý phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư, đảm bảo cung cấp nước sạch cho người dân.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Thành lập Ban quản lý vận hành chuyên trách tại các công trình cấp nước sinh hoạt nông thôn: Ban quản lý cần được đào tạo bài bản, có quy chế quản lý rõ ràng, chịu trách nhiệm vận hành và bảo trì công trình nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng. Thời gian thực hiện: trong vòng 6 tháng sau khi công trình hoàn thành. Chủ thể thực hiện: UBND cấp xã phối hợp với Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn.

2. Tăng cường công tác khảo sát, thiết kế và giám sát thi công: Áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành, kiểm soát chặt chẽ chất lượng vật liệu và thi công để đảm bảo nguồn nước và công trình đạt yêu cầu. Thời gian thực hiện: liên tục trong giai đoạn đầu tư xây dựng. Chủ thể thực hiện: Chủ đầu tư, tư vấn thiết kế và nhà thầu thi công.

3. Xây dựng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001:2008 cho các dự án cấp nước sinh hoạt nông thôn: Hệ thống này giúp chuẩn hóa quy trình quản lý, kiểm soát chất lượng và cải tiến liên tục. Thời gian thực hiện: 12 tháng. Chủ thể thực hiện: Sở Nông nghiệp và PTNT phối hợp với các đơn vị tư vấn.

4. Nâng cao nhận thức và trách nhiệm của người dân về sử dụng nước sạch: Tổ chức các chương trình tuyên truyền, đào tạo về lợi ích của nước sạch và cách sử dụng, bảo vệ công trình cấp nước. Thời gian thực hiện: liên tục, ưu tiên trong 6 tháng đầu năm. Chủ thể thực hiện: UBND cấp xã, các tổ chức xã hội và Trung tâm Nước sạch.

5. Thiết lập cơ chế giám sát, đánh giá và xử lý vi phạm trong quản lý vận hành công trình: Xây dựng quy chế giám sát định kỳ, xử lý kịp thời các sự cố và vi phạm nhằm duy trì chất lượng công trình. Thời gian thực hiện: trong vòng 6 tháng. Chủ thể thực hiện: Sở Xây dựng, Sở Nông nghiệp và PTNT, UBND cấp huyện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Chủ đầu tư và Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình cấp nước sinh hoạt nông thôn: Giúp nâng cao năng lực quản lý dự án, đảm bảo chất lượng công trình và hiệu quả đầu tư.

2. Các cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng và cấp nước: Cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để hoàn thiện chính sách, quy định về quản lý chất lượng công trình cấp nước nông thôn.

3. Nhà thầu thi công, tư vấn thiết kế và giám sát: Hỗ trợ áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật và quy trình quản lý chất lượng trong thi công và giám sát công trình.

4. Các tổ chức xã hội và cộng đồng dân cư tại vùng nông thôn: Nâng cao nhận thức về vai trò của nước sạch và tham gia quản lý, vận hành công trình cấp nước sinh hoạt.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao công tác quản lý chất lượng xây dựng công trình cấp nước sinh hoạt nông thôn lại quan trọng?
   Quản lý chất lượng đảm bảo công trình đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn và hiệu quả sử dụng lâu dài, tránh lãng phí nguồn lực đầu tư và bảo vệ sức khỏe người dân.

2. Những khó khăn chính trong quản lý chất lượng công trình cấp nước tại Phú Thọ là gì?
   Bao gồm thiếu ban quản lý vận hành chuyên trách, quy chế quản lý chưa rõ ràng, khảo sát thiết kế yếu kém, nguồn nước không đảm bảo và nhận thức người dân còn hạn chế.

3. Các giải pháp quản lý nào được đề xuất để nâng cao chất lượng công trình?
   Thành lập ban quản lý vận hành chuyên trách, tăng cường khảo sát thiết kế, áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO, nâng cao nhận thức người dân và thiết lập cơ chế giám sát chặt chẽ.

4. Làm thế nào để đảm bảo công trình cấp nước hoạt động hiệu quả sau khi xây dựng?
   Cần có quy chế vận hành rõ ràng, đào tạo nhân lực quản lý, bảo trì định kỳ, giám sát chất lượng nước và sự tham gia của cộng đồng trong quản lý.

5. Vai trò của các cơ quan quản lý nhà nước trong công tác quản lý chất lượng công trình là gì?
   Các cơ quan quản lý nhà nước ban hành chính sách, kiểm tra, giám sát, thẩm định thiết kế, nghiệm thu công trình và xử lý vi phạm nhằm đảm bảo chất lượng và an toàn công trình.

Kết luận

• Đã đầu tư xây dựng 203 công trình cấp nước sinh hoạt nông thôn tại Phú Thọ với tổng kinh phí khoảng 594,2 tỷ đồng, phục vụ hơn 85.000 hộ dân.
• Tình trạng công trình hoạt động không hiệu quả và ngừng hoạt động chiếm tỷ lệ đáng kể, chủ yếu do quản lý vận hành yếu kém và khảo sát thiết kế chưa đảm bảo.
• Công tác quản lý chất lượng xây dựng và vận hành công trình cần được thực hiện đồng bộ, nghiêm túc và có hệ thống theo tiêu chuẩn quốc tế.
• Đề xuất các giải pháp quản lý cụ thể nhằm nâng cao chất lượng công trình, tăng tuổi thọ và hiệu quả sử dụng, đồng thời nâng cao nhận thức cộng đồng về nước sạch.
• Tiếp tục nghiên cứu, áp dụng và hoàn thiện các mô hình quản lý chất lượng phù hợp với đặc thù công trình cấp nước sinh hoạt nông thôn tại Phú Thọ trong giai đoạn tiếp theo.

Hành động tiếp theo là triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tăng cường giám sát và đánh giá hiệu quả để đảm bảo công trình cấp nước sinh hoạt nông thôn phát huy tối đa lợi ích cho người dân và phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN VỀ CHẤT LƯỢNG VÀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG. Khái niệm về quản lý dự án XD công trình. Theo Đại bách khoa toàn thư, từ “Project - Dự án” được hiểu là “Điều có ý định làm” hay ”Đặt kế hoạch cho một ý đồ, quá trình hành động”. Như vậy, dự án có khái niệm vừa là ý tưởng, ý đồ, nhu cầu vừa có tính năng động, chuyển động, hành động.

Chính vì lẽ đó mà có khá nhiều khái niệm về thuật nhữ này, cụ thể như: Theo Viện Nghiên cứu Quản lý dự án Quốc tế (PMI) thì Dự án là việc thực hiện một mục đích hay nhiệm vụ công việc nào đó dưới sự ràng buộc về yêu cầu và nguồn lực đã định. Thông qua việc thực hiện dự án để cuối cùng đạt được mục tiêu nhất định đã đề ra và kết quả của nó có thể là một sản phẩm hay một dịch vụ mà bạn mong muốn. Dự án là tập hợp các đề xuất để thực hiện một phần hay toàn bộ công việc nhằm đạt được mục tiêu hay yêu cầu nào đó trong thời gian nhất định dựa trên các nguồi vốn xác định. Dự án là một quá trình mang lại đặc thù riêng bao gồm một loạt các hoạt động được phối hợp và kiểm soát, có đinh ngày khởi đầu và kết thúc, được thực hiện với hạn chế về thời gian, chi phí và nguồn lực nhằm đạt được mục tiêu phù hợp với những yêu cầu cụ thể.

Dự án là đối tượng của quản lývà là một nhiệm vụ mang tính chất một lần, có mục tiêu rõ ràng trong đó bao gồm chức năng, số lượng và tiêu chuẩn chất lượng, yêu cầu phải được hoàn thành trong một khoảng thời gian quy định, có dự toán tài chính từ trước và nói chung không được vượt qua dự toán đó [11, tr1]. Dự án là gì?[13] Theo định nghĩa của tổ chức quốc tế về tiêu chuẩn (ISO 9000:2000) và theo tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN ISO 9000:2000) thì dự án được định nghĩa như sau: 8 Dự án là một quá trình đơn nhất, gồm một tập hợp các hoạt động có phối hợp và kiểm soát, có thời hạn bắt đầu vào kết thúc, được tiến hành để đạt được mục tiêu phù hợp với các yêu cầu quy định, bao gồm cả các ràng buộc về thời gian, chi phí và nguồn lực. Như vậy, có nhiều cách hiểu khác nhau về dự án, nhưng các dự án có nhiều đặc điểm chung như: - Các dự án đều được thực hiện bởi con người; - Bị ràng buộc bởi nhiều nguồn lực hạn chế: con người, tài nguyên .; - Được hoạch định, được thực hiện và được kiểm soát. Như vậy có thể biểu diễn dự án bằng công thức sau: [Dự án] = KẾ HOẠCH + TIỀN + THỜI GIAN [Sản phẩm duy nhất] Trong thực tế có rất nhiều loại dự án theo các mục đích khác nhau và sự ràng buộc khác nhau (như nguồn vốn, con người, tài nguyên, trình độ khoa học kỹ thuật.

Thông thường có các loại dự án kinh doanh, dự án luật, dự án đầu tư XD công trình. Dự án đầu tư XD. Dự án đầu tư là gì?[13] Dự án đầu tư XD là tập hợp các đề xuất có liên quan đến việc sử dụng vốn để tiến hành hoạt động XD để XD mới, sửa chữa, cải tạo công trình XD nhằm phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặc sản phẩm, dịch vụ trong thời hạn và chi phí xác định. Dự án có thể được xem xét dưới nhiều góc độ khác nhau: - Xét trên tổng thể chung của quá trình đầu tư: Dự án đầu tư có thể hiểu là kế hoạch chi tiết triển khai các hoạt động đầu tư mhằm đạt được mục tiêu đã đề ra trong khoảng thời gian nhất định, hay đó là một công trình cụ thể thực hiện các hoạt động đầu tư.

- Xét về mặt hình thức: Dự án đầu tư là một tập hồ sơ tài liệu trình bày một cách chi tiết và có hệ thống các hoạt động và chi phí theo kế hoạch để đạt được những kết quả và thực hiện những mục tiêu nhất định trong tương lai. 9 - Xét trên góc độ quản lý: Dự án đầu tư là một công cụ hoạch định viẹc sử dụng vốn, vật tư, lao động nhằm tạo ra những sản phẩm mới cho xã hội. - Xét trên góc độ kế hoạch hóa: Dự án đầu tư là kế hoạch chi tiết để thực hiện chương trình đầu tư XD nhằm phát triển kinh tế xã hội làm căn cứ cho việc ra quyết định đầu tư và sử dụng vốn đầu tư. - Xét trên góc độ phân công lao động xã hội: Dự án đầu tư thể hiện sự phân công bố trí lực lượng lao động xã hội nhằm giải quyết mối quan hệ giữa các chủ thể kinh tế khác nhau với xã hội trên cơ sở khai thác các yếu tố tự nhiên.

- Xét về mặt nội dung: Dự án đầu tư là một tập hợp các hoạt động cụ thể, có mối quan hệ biện chứng, nhân quả với nhau để đạt được mục đích nhất định trong tương lai. Dự án đầu tư là công cụ để tiến hành các hoạt động đầu tư, do đó bên trong nó chứa nhiều các hoạt động cơ bản của hoạt động đầu tư. Trước hết, Dự án đầu tư phải thể hiện rõ mục tiêu đầu tư là gì, có thể là mục tiêu dài hạn, trung hạn hay ngắn hạn hoặc là mục tiêu dài hạn hay ngắn hạn hay trước mắt. Mục tiêu trước mắt được biểu hiện thông qua các chỉ tiêu kinh tế cụ thể như năng lực sản xuất, quy mô sản xuất, hiệu quả kinh tế.

Còn mục tiêu dài hạn có thể là lợi ích kinh tế cho xã hội mà dự án đầu tư mang lại. Hai là, nguồn lực và cách thức để đạt được mục tiêu. Nó bao gồm điều kiện và các biện pháp vật chất để thực hiện như vốn, nhân lực, công nghệ. Ba là, với khoảng thời gian bao lâu thì mục tiêu có thể đạt được và cuối cung là ai có thể hoạt động đầu tư này và kết quả của dự án.

Vậy các đặc trưng chủ yếu của dự án đầu tư đó là: - Xác định được mục tiêu, mục đích cụ thể; - Xác định được hình thức tổ chức thực hiện; - Xác định được nguồn tài chính để thực hiện hoạt động dự án đầu tư; - Xác định được thời gian để thực hiện được mục tiêu dự án. Dự án XD là gì? [13] 10 Dự án đầu tư là cách gọi tắt của Dự án đầu tư XD công trình được giải thích trong luật XD Việt Nam ngày 26-11-2003 như sau: “Dự án đầu tư XD công trình là tập hợp các đề xuất có liên quan đến việc bỏ vốn để XD mới, mở rộng hoặc cải tạo những công trình XD nhằm mục đích phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặc sản phẩm, dịch vụ trong một thời hạn nhất định. Dự án đầu tư XD công trình bao gồm phần thuyết minh và phần thiết kế cơ sở”. [3] Như vậy có thể hiểu dự án đầu tư XD bao gồm hai nội dung là đầu tư và hoạt động XD.

Nhưng do đặc điểm của các dự án đầu tư XD bao giờ cũng yêu cầu có một diện tích nhất định, ở một địa điểm nhất định, do đó có thể biểu diễn dự án đầu tư XD như sau: [Dự án XD] = Kế hoạch + tiền + thời gian + đất = [công trình XD] [2] Tóm lại, dự án đầu tư XD là việc bỏ tiền ra để kinh doanh các sản phẩm XD như: XD khu trung cư, nhà máy thủy điện, trạm cấp nước. Quản lý dự án đầu tư XD: Quản lý dự án đầu tư XD là quá trình lập kế hoạch, điều phối thời gian, nguồn lực và giám sát quá trình phát triển của dự án nhằm đảm bảo cho dự án hoàn thành đúng thời hạn, trong phạp vi ngân sách được duyệt và đạt được yêu cầu đã định về yêu cầu kỹ thuật và chất lượng sản phẩm và dịch vụ bằng phương pháp và điều kiện tốt nhất cho phép. Quản lý dự án là một quá trình hoạch định, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra các công việc và nguồn lực để hoàn thành các mục tiêu đã định. Mục tiêu cơ bản của quản lý dự án thể hiện ở chỗ các công việc phải được hoàn thành theo yêu cầu, đảm bảo chất lượng, trong phạm vi chi phí được duyệt, đúng thời gian và giữ cho phạm vi dự án không bị thay đổi.

Ngày nay, ở tất cả các nước phát triển, quản lý dự án được công nhận như một hệ thống phương pháp luận của hoạt động đầu tư.[13] 11 Vậy có thể hiểu QLDA XD là lập kế hoạch, tổ chức điều kiển, kiểm soát các hoạt động trong XD để đạt được mục đích trong phạm vị bị giới hạn nguồn lực, điều kiện tự nhiên, thời gian. Đặc điểm quản lý dự án XD: * Nguyên tắc QLDA XD phải đảm bảo phải tuân thủ các nguyên tắc sau: - Đảm bảo chất lượng theo yêu cầu. - Thời gian XD phải đạt theo kế hoạch hoặc vượt thời gian đã được phê duyệt. - Giá thành công trình phải phù hợp với điều kiện tự nhiên và các giải pháp kỹ thuật, hiệu quả đầu tư cao.

- Môi trường trong quá trình đầu tư XD và quản lý khai thác không bị hủy hoại. * Mục tiêu QLDA XD: Mục tiêu chung là hoàn thành công trình bảo đảm chất lượng, tiến độ, giá thành trong điều kiện cho phép. Các hình thức QLDA đầu tư XD: [13] (1) Hình thức chủ đầu tư trực tiếp quản lý thực hiện dự án. Áp dụng với các dự án mà chủ đầu tư có năng lực chuyên môn phù hợp và có đủ cán bộ chuyên môn để tổ chức quản lý thực hiện dự án, theo các trường hợp sau: * Trường hợp chủ đầu tư không thành lập Ban quản lý dự án.

Chủ đầu tư không thành lập Ban quản lý dự án mà sử dụng bộ máy hiện có của mình kiêm nhiệm và cử người phụ trách (chuyên trách hoặc kiêm nhiệm) để quản lý việc thực hiện dự án. * Trường hợp Chủ đầu tư thành lập Ban quản lý dự án. Chủ đầu tư thành lập Ban quản lý dự án trực thuộc: áp dụng đối với dự án nhóm A; các dự án nhóm B, C có yêu cầu kỹ thuật cao hoặc Chủ đầu tư đồng thời quản lý nhiều dự án, phải đảm bảo các nguyên tắc sau: Ban quản lý dự án là đơn vị trực thuộc Chủ đầu tư. Nhiệm vụ và quyền hạn của ban quản lý dự án phải phù hợp với trách nhiệm, quyền hạn của Chủ đầu tư.