Giải pháp quản lý bền vững tài nguyên rừng tại Việt Nam

Luận văn đề xuất giải pháp quản lý rừng bền vững tại trại thực nghiệm trường trung cấp nghề cơ điện và kỹ thuật nông lâm Đông Bắc.

• Tác giả: Nguyễn Quang Chung
• Người hướng dẫn: PGS. TS: Hoàng Kim Ngò
• Trường học: Trường Đại Học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Lâm học
• Đề tài: Giải Pháp Quản Lý Bền Vững Tài Nguyên Rừng Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Những khái niệm, quan niệm về quản lý rừng bền vững

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quản Lý Rừng Bền Vững tại Việt Nam Khái Niệm

Hệ sinh thái rừng (HSTR) là tài nguyên quý giá, có khả năng tái tạo. Nghề rừng tạo ra sản phẩm, dịch vụ đóng góp cho kinh tế quốc dân, bảo vệ môi trường (phòng hộ đầu nguồn, hạn chế lũ lụt, giữ đất, điều hòa khí hậu). Rừng cải thiện đời sống, xóa đói giảm nghèo cho dân vùng nông thôn, miền núi và bảo vệ an ninh quốc phòng vùng biên giới hải đảo. Biến đổi môi trường ảnh hưởng trực tiếp đến người dân vùng núi, gây ra hạn hán, lũ lụt, bão, lốc. Báo cáo năm 2007 của Liên Hợp Quốc cho thấy Việt Nam là một trong mười quốc gia chịu ảnh hưởng nhiều nhất của biến đổi môi trường. Nguyên nhân chính là do diện tích rừng ngày càng thu hẹp, gây ra giảm sút đa dạng sinh học, gia tăng hiệu ứng nhà kính, thoái hóa đất đai và biến đổi khí hậu.

1.1. Định Nghĩa và Tầm Quan Trọng của Quản Lý Rừng Bền Vững

Quản lý rừng bền vững (QLRBV) đảm bảo khai thác, sử dụng, quản lý, bảo vệ và phát triển tài nguyên rừng hợp lý theo quan điểm phát triển bền vững. ITTO định nghĩa QLRBV là quá trình quản lý rừng để đạt mục tiêu quản lý, đảm bảo sản xuất liên tục sản phẩm và dịch vụ mà không làm giảm giá trị di truyền và năng suất tương lai, không gây tác động xấu đến môi trường và xã hội.Tiến trình Helsinki định nghĩa QLRBV là sự quản lý rừng và đất rừng để duy trì đa dạng sinh học, năng suất, khả năng tái sinh, sức sống của rừng và duy trì tiềm năng kinh tế, xã hội của chúng. QLRBV hay sử dụng bền vững tài nguyên rừng là cách quản lý đảm bảo đạt được các mục tiêu bền vững về kinh tế, môi trường và xã hội, được xem xét bình đẳng và đồng thời.

1.2. Chính Sách Lâm Nghiệp và Luật Bảo Vệ và Phát Triển Rừng ở Việt Nam

Hiện nay, mất rừng đã trở thành vấn đề quan trọng ở Việt Nam, thể hiện ở sự thu hẹp diện tích và suy giảm trữ lượng, chất lượng rừng. Nhiều loài động, thực vật có nguy cơ tuyệt chủng đe dọa sự cân bằng sinh thái. Nguyên nhân là do công tác quản lý, sử dụng vốn rừng còn nhiều bất cập.Việc lập kế hoạch, xác định các giải pháp quản lý sử dụng rừng thường dựa trên hiện trạng tài nguyên rừng và định hướng chủ quan của yêu cầu quản lý. Việc lập quy hoạch quản lý, phát triển rừng thường không xuất phát từ nhu cầu của cộng đồng dân cư hoặc không đảm bảo lợi ích lâu dài về đất đai của người dân bản địa. Từ thực tế đó, vấn đề đặt ra trong quản lý, sử dụng rừng hiện nay là phải đảm bảo tính ổn định, bền vững.

II. Thách Thức trong Phát Triển Rừng Bền Vững Vấn Đề Nhức Nhối

Việt Nam có tổng diện tích tự nhiên phần lục địa là 33,12 triệu ha, trong đó diện tích có rừng là 12,28 triệu ha tương ứng với độ che phủ của rừng 36,7% và có khoảng 5,07 triệu ha đất chưa sử dụng. Năm 1943, Việt nam có 14,3 triệu ha rừng, độ che phủ là 43%, đến năm 1990 chỉ còn 9,18 triệu ha, độ che phủ rừng 27,2%. Hiện nay, mất rừng đã trở thành vấn đề quan trọng ở Việt Nam, không chỉ thể hiện ở sự thu hẹp diện tích hàng năm mà còn ở sự suy giảm về trữ lượng và chất lượng của rừng, nhiều loài động, thực vật có nguy cơ tuyệt chủng đe dọa sự cân bằng sinh thái.

2.1. Nguyên Nhân Suy Giảm Tài Nguyên Rừng Việt Nam Phân Tích Chi Tiết

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng suy giảm số lượng và chất lượng rừng là do công tác quản lý, sử dụng vốn rừng còn nhiều bất cập, chưa đáp ứng kịp thời cũng như phù hợp với nhu cầu và tốc độ phát triển của xã hội.Việc lập kế hoạch, xác định các giải pháp quản lý sử dụng rừng thường mới chỉ dựa trên hiện trạng tài nguyên rừng và định hướng chủ quan của yêu cầu quản lý mà ít khi xem xét đến những tiềm năng, định hướng lâu dài và khả năng đáp ứng của tài nguyên rừng đối với nhu cầu phát triển kinh tế, xã hội và đảm bảo an ninh môi trường.Việc lập quy hoạch quản lý, phát triển rừng thường không được xuất phát từ nhu cầu của cộng đồng dân cư hoặc không đảm bảo lợi ích lâu dài về đất đai của người dân bản địa. Do vậy, khi tổ chức triển khai thường gặp rất nhiều khó khăn, hiệu quả không cao, không đảm bảo tính ổn định, bền vững.

2.2. Áp Lực từ Gia Tăng Dân Số và Nhu Cầu Lâm Sản Ảnh Hưởng

Áp lực từ gia tăng dân số trong khu vực và nhu cầu về lâm sản, đất canh tác đã tác động, ảnh hưởng trực tiếp đến tài nguyên rừng và đất rừng. Hệ sinh thái rừng trên khu vực đang bị đe dọa, mất dần các giá trị, chức năng phòng hộ và bảo vệ môi trường sống bởi các hoạt động canh tác của cộng đồng dân cư trên khu vực. Mặt khác một số chính sách của Nhà nước, phương thức quản lý, sử dụng và quy hoạch phát triển rừng cũng chưa phù hợp, không đáp ứng với nhu cầu của thực tiễn trong quản lý, sử dụng rừng hiện nay.

III. Giải Pháp Quản Lý Đất Sử Dụng Đất Lâm Nghiệp Bền Vững

Để có thể sử dụng tài nguyên rừng bền vững, trong sản xuất lâm nghiệp cần tuân thủ một số vấn đề cơ bản có tính nguyên tắc như duy trì và cải thiện độ phì của đất, bảo đảm tái sinh, ổn định năng suất, nâng cao sức chống chịu của lâm phần, bảo tồn đa dạng sinh học và đáp ứng các yêu cầu về kinh tế - xã hội. Có thể hiểu nội dung cơ bản của vấn đề sử dụng bền vững tài nguyên rừng như sau:

3.1. Sử Dụng Tài Nguyên Rừng Bền Vững Về Mặt Kinh Tế Yếu Tố

Một hệ thống sử dụng tài nguyên rừng bền vững về kinh tế phải đáp ứng được 4 yêu cầu cơ bản: đạt năng suất cao và ngày càng tăng, chất lượng tốt, đạt giá trị sản phẩm trên đơn vị diện tích cao, giảm rủi ro đến mức tối thiểu. Hệ thống sử dụng tài nguyên rừng phải có mức năng suất sinh học cao trên mức bình quân vùng có điều kiện tự nhiên.Các nhân tố rủi ro phải được tính toán sao cho có thể giảm đến mức thấp nhất như thiên tai, sâu bệnh hại, lửa rừng. Cần chú ý cả khía cạnh thị trường trong kinh doanh, tránh cho người sản xuất bị người mua độc quyền ép giá. Sản phẩm ưu tiên phải là các sản phẩm dễ bảo quản, ít hư hỏng, để được lâu và có thị trường rộng.

3.2. Sử Dụng Tài Nguyên Rừng Bền Vững Về Mặt Bảo Vệ Môi Trường Cần Thiết

Sử dụng tài nguyên rừng bền vững về mặt bảo vệ môi trường phải thoả mãn 3 yêu cầu cơ bản: duy trì và không ngừng cải thiện sức sản xuất của đất, tăng độ che phủ của lớp thảm thực vật. Yêu cầu về bảo vệ đất được thể hiện bằng chỉ tiêu giảm lượng mất đất hàng năm dưới mức cho phép, mức này được xác định cho từng loại đất, từng loại thảm thực vật và cho từng vùng địa lý khác nhau. Độ phì của đất tăng dần là đòi hỏi bắt buộc đối với sử dụng đất bền vững trong bất kỳ hệ canh tác nào, trong đó tuần hoàn các chất hữu cơ được cải thiện có vai trò quan trọng hàng đầu. Độ che phủ mặt đất phải đạt tối thiểu trên mức an toàn sinh thái, thông thường là 35%. Khả năng bảo vệ nguồn nước bao gồm 2 mặt: số lượng và chất lượng.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Chứng Chỉ Rừng Bền Vững Ở Việt Nam

Để có thể sử dụng tài nguyên rừng bền vững, trong sản xuất lâm nghiệp cần tuân thủ một số vấn đề cơ bản có tính nguyên tắc như duy trì và cải thiện độ phì của đất, bảo đảm tái sinh, ổn định năng suất, nâng cao sức chống chịu của lâm phần, bảo tồn đa dạng sinh học và đáp ứng các yêu cầu về kinh tế - xã hội. Có thể hiểu nội dung cơ bản của vấn đề sử dụng bền vững tài nguyên rừng như sau:

4.1. Thực Hành Quản Lý Rừng Cộng Đồng để Tăng Cường Bảo Tồn Đa Dạng Sinh Học

Đa dạng sinh học bao gồm 3 thành phần chính: Đa dạng về gen, đa dạng về loài và đa dạng về hệ sinh thái. Mỗi thành phần của đa dạng sinh học có những giá trị riêng về khoa học, kinh tế và môi trường và giữa chúng với nhau có những mối quan hệ hữu cơ ràng buộc. Bảo tồn đa dạng sinh học phải chú ý bảo tồn cả 3 thành phần của nó, trong đó quan trọng nhất là bảo tồn các hệ sinh thái, vì đây là nơi cư trú của loài, nơi giữ gìn các gen đã được hình thành và thích nghi với từng điều kiện sống cụ thể. Khai thác HSTR quá mức đã làm cho nhiều loài động, thực vật có nguy cơ bị tuyệt chủng.

4.2. Hợp Tác Quốc Tế trong Quản Lý Tài Nguyên Thiên Nhiên và Rừng

Những tiêu chí phản ánh tính bền vững về mặt xã hội của một hệ thống sử dụng tài nguyên rừng cũng tương tự như các hệ thống quản lý sử dụng đất đai khác bao gồm: Khả năng đáp ứng các nhu cầu đa dạng của người dân, sự phù hợp với năng lực thực tế của người thực hiện, không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, phù hợp với pháp luật hiện hành.Điều quan trọng là thu nhập phải thường xuyên, thời gian sản xuất ngắn và vốn đầu tư thấp, người sản xuất ít vốn không thể chờ đợi thu thập lâm sản chính ở cuối chu kỳ, nếu trong chu kỳ cây lâm nghiệp họ không có thu nhập đủ bảo đảm cuộc sống.

V. Số Hóa Lâm Nghiệp và Công Nghệ Quản Lý Rừng Xu Hướng Tương Lai

Nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ rừng, các giải pháp công nghệ số đang được ứng dụng rộng rãi. GIS, dữ liệu vệ tinh và các phần mềm quản lý giúp theo dõi diễn biến rừng, phát hiện sớm các nguy cơ cháy rừng, phá rừng. Ứng dụng di động cung cấp thông tin về rừng cho người dân và lực lượng chức năng.

5.1. Tiềm Năng của Thông Tin Địa Lý GIS trong Quản Lý Rừng Bền Vững

GIS cho phép chồng xếp các lớp thông tin khác nhau (địa hình, loại đất, thảm thực vật...) để phân tích và đưa ra các quyết định quản lý rừng tối ưu. Nó hỗ trợ quy hoạch sử dụng đất lâm nghiệp, đánh giá tác động môi trường và giám sát tài nguyên rừng hiệu quả.

5.2. Ứng dụng Giám Sát Tài Nguyên Rừng và Thu thập Dữ Liệu từ xa

Sử dụng ảnh vệ tinh và máy bay không người lái (drone) để theo dõi diện tích rừng, phát hiện các khu vực bị mất rừng, ước tính trữ lượng gỗ và giám sát các hoạt động khai thác. Dữ liệu từ xa cung cấp thông tin nhanh chóng và chính xác, giúp cơ quan quản lý đưa ra các biện pháp can thiệp kịp thời.

VI. Hướng Tới Quản Lý Rừng Bền Vững Tiêu Chuẩn Và Giải Pháp

QLRBV là hoạt động góp phần vào việc sử dụng bền vững, tối ưu không gian sống, phát huy tiềm năng và giá trị thực của tài nguyên rừng. Với ý nghĩa to lớn về sinh thái - kinh tế - môi trường, QLRBV hiện được xem như là một trong những nhiệm vụ cấp bách của hoạt động quản lý tài nguyên rừng, là giải pháp để đảm bảo an ninh, an toàn và ổn định cho sự tồn tại lâu bền của con người và sinh vật trên trái đất.

6.1. Giải Pháp Tăng Cường Năng Lực cho Lực Lượng Quản Lý Rừng Địa Phương

Đào tạo, tập huấn nâng cao kiến thức và kỹ năng cho cán bộ lâm nghiệp địa phương về QLRBV. Trang bị các công cụ, phương tiện làm việc hiện đại để tăng cường khả năng giám sát và thực thi pháp luật. Xây dựng cơ chế phối hợp hiệu quả giữa các lực lượng chức năng trong công tác quản lý, bảo vệ rừng.

6.2. Thúc đẩy Du Lịch Sinh Thái Rừng gắn liền với cộng đồng và Kinh Tế

Phát triển du lịch sinh thái rừng có kiểm soát, tạo nguồn thu nhập cho người dân địa phương và nâng cao nhận thức về bảo vệ rừng. Khuyến khích người dân tham gia vào các hoạt động du lịch, như hướng dẫn viên, cung cấp dịch vụ ăn uống, lưu trú, bán đồ thủ công mỹ nghệ. Xây dựng các sản phẩm du lịch sinh thái hấp dẫn, gắn liền với văn hóa bản địa.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thực trạng suy giảm tài nguyên rừng tại Việt Nam trong thế kỷ 20 đã tạo ra những thách thức nghiêm trọng đối với an ninh sinh thái và phát triển kinh tế xã hội. Giai đoạn 1943 - 1990, diện tích rừng cả nước giảm từ 14,3 triệu ha xuống còn 9,18 triệu ha, kéo theo độ che phủ sụt giảm từ 43% xuống 27,2%. Trong đó, bình quân mỗi năm giai đoạn 1980 - 1990 có hơn 100.000 ha rừng bị biến mất do khai thác quá mức và tập quán du canh nương rẫy. Trước yêu cầu cấp bách về khôi phục vốn rừng theo Quyết định 661/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, bài toán quản lý rừng bền vững tại các đơn vị cơ sở đào tạo nghề nông lâm nghiệp trở thành nhiệm vụ then chốt.

Nghiên cứu của tác giả Nguyễn Quang Chung, thực hiện năm 2008 dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. TS. Hoàng Kim Ngũ tại Trường Đại học Lâm nghiệp, tập trung giải quyết bài toán quản lý và sử dụng bền vững 499,95 ha rừng và đất rừng thuộc Trại thực nghiệm Trường Trung cấp nghề Cơ điện và Kỹ thuật Nông lâm Đông Bắc, tọa lạc tại xã Minh Sơn, huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn. Mục tiêu cốt lõi của luận văn thạc sĩ chuyên ngành Lâm học là phân tích toàn diện hiện trạng tài nguyên thực vật rừng, đánh giá tác động tương hỗ giữa điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội và chính sách lâm nghiệp, từ đó xác lập hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm tối ưu hóa chức năng đào tạo, nghiên cứu khoa học, nâng cao sinh kế cộng đồng và bảo vệ môi trường sinh thái lưu vực sông Thương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp của hai trường phái lý thuyết nền tảng: Lý thuyết Phát triển bền vững theo báo cáo của Ủy ban Môi trường và Phát triển Thế giới năm 1987 và Khung quản lý rừng bền vững theo tiêu chuẩn của Tổ chức Gỗ Nhiệt đới Quốc tế cùng Tiến trình Helsinki năm 1993 với 6 tiêu chí toàn diện. Bên cạnh đó, luận văn kế thừa bộ 10 tiêu chuẩn quản lý rừng bền vững của Hội đồng Quản trị Rừng Thế giới phù hợp với điều kiện Việt Nam và định hướng của Chiến lược Phát triển Lâm nghiệp Việt Nam giai đoạn 2006 - 2020 theo Quyết định 18/2007/QĐ-TTg, hướng tới mục tiêu nâng độ che phủ rừng toàn quốc đạt 43% vào năm 2010 và 47% vào năm 2020.

Khung phân tích vận dụng các khái niệm chuyên ngành then chốt bao gồm: quản lý rừng bền vững trên 3 trụ cột kinh tế - môi trường - xã hội, nông lâm kết hợp, lâm nghiệp xã hội và phương pháp tiếp cận hệ thống Kinh tế - Sinh thái học. Theo đó, tài nguyên rừng được xem xét như một thực thể sinh thái có mối quan hệ biện chứng chặt chẽ với điều kiện tự nhiên, đời sống kinh tế và cấu trúc văn hóa của cộng đồng địa phương.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu đa tầng kết hợp giữa dữ liệu thứ cấp và dữ liệu điều tra thực địa trong khoảng thời gian 10 tháng, từ tháng 9 năm 2007 đến tháng 6 năm 2008:

• Phương pháp điều tra lâm học: Thiết lập hệ thống 28 ô tiêu chuẩn điển hình tạm thời với diện tích 500 m2 (kích thước 25 m x 20 m) phân bố đều trên 4 trạng thái rừng chính. Trong mỗi ô tiêu chuẩn, tiến hành đo đếm toàn bộ cây gỗ có đường kính ngang ngực lớn hơn 6 cm, thu thập chỉ tiêu chiều cao vút ngọn, chiều cao dưới cành, đường kính tán và phẩm chất cây. Đồng thời bố trí 5 ô dạng bản diện tích 25 m2 (kích thước 5 m x 5 m) tại 4 góc và trung tâm để đánh giá mật độ, nguồn gốc và chất lượng cây tái sinh. Lý do chọn phương pháp này nhằm đảm bảo tính đại diện sinh thái và độ tin cậy thống kê cho từng kiểu thảm thực vật.
• Phương pháp điều tra xã hội học lâm nghiệp: Sử dụng công cụ đánh giá nhanh nông thôn và đánh giá nông thôn có sự tham gia của người dân. Cỡ mẫu phỏng vấn gồm 20 hộ gia đình tiêu biểu được lựa chọn theo phương pháp phân tầng ngẫu nhiên trong tổng số 66 hộ dân bản địa sinh sống xen kẽ tại khu vực, phản ánh cơ cấu dân tộc gồm 57,4% người Nùng và 29,7% người Tày.
• Phương pháp xử lý và phân tích dữ liệu: Vận dụng ma trận điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức kết hợp công thức tính chỉ số khô hạn theo giáo trình sinh thái rừng của Giáo sư Thái Văn Trừng. Bản đồ hiện trạng và quy hoạch phân khu sử dụng đất được số hóa bằng phần mềm chuyên dụng MapInfo phiên bản 9.0.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình điều tra thực địa và xử lý dữ liệu định lượng đã mang lại 4 phát hiện khoa học quan trọng:

1. Cơ cấu quỹ đất lâm nghiệp: Tổng diện tích tự nhiên khu vực quản lý là 499,95 ha, trong đó đất lâm nghiệp chiếm 94,6% tương ứng 473,21 ha. Diện tích đất có rừng đạt 355,00 ha (chiếm 71,0% diện tích đất tự nhiên), bao gồm 150,09 ha rừng khoanh nuôi phục hồi (30,0%), 125,50 ha rừng trồng phòng hộ (25,1%), 64,42 ha rừng trồng hỗn giao bản địa (12,9%) và 14,99 ha rừng thông thuần loài (3,0%). Diện tích đất nông lâm kết hợp chiếm 118,2 ha (23,6%). Đặc biệt, có 95,30 ha đất ở và đất canh tác của người dân địa phương nằm xen kẽ trực tiếp trong ranh giới quản lý của đơn vị.
2. Mức độ đa dạng của thảm thực vật: Hệ thực vật bậc cao có mạch tại Trại thực nghiệm ghi nhận 232 loài thuộc 179 chi và 61 họ. Trong đó, ngành thực vật hạt kín chiếm ưu thế tuyệt đối với 220 loài (213 loài thực vật hai lá mầm và 7 loài một lá mầm), ngành thực vật hạt trần có 12 loài thuộc 6 họ. Kiểu rừng trồng hỗn giao bản địa lưu giữ thành công 34 loài cây gỗ quý thuộc 16 họ như Lim xanh, Lim xét, Re gừng, Trám trắng, Dẻ cau với mật độ duy trì 625 cây/ha và chiều cao bình quân trên 10 m.
3. Hiện trạng sinh trưởng và phân bố trữ lượng: Rừng khoanh nuôi phục hồi có mật độ trung bình 800 - 900 cây/ha và độ che phủ trên 80%, nhưng trữ lượng gỗ thương phẩm đạt mức rất thấp, chỉ 15,93 m3/ha do đa số là cây gỗ tạp tái sinh chồi nhiều lần với đường kính bình quân dưới 10 cm. Tương tự, rừng trồng phòng hộ keo và bạch đàn đạt trữ lượng 15,62 m3/ha. Ngược lại, lầm phần rừng thông thuần loài 27 năm tuổi sinh trưởng vượt trội với mật độ 560 cây/ha, trữ lượng đạt 47,89 m3/ha, cao gấp 3,01 lần so với rừng khoanh nuôi.
4. Áp lực dân sinh và hạn chế kinh tế: Khu vực có 66 hộ dân với 336 nhân khẩu, tỷ lệ tăng dân số tự nhiên lên tới 2,0%/năm (gấp hơn 2 lần mức bình quân 0,98% của huyện Hữu Lũng). Lực lượng lao động đạt 210 người (chiếm 62,5% dân số), nhưng diện tích ruộng nước bình quân chỉ đạt 1.200 m2/hộ, năng suất lúa thấp dẫn tới mức lương thực bình quân 200 kg/người/năm và thu nhập trung bình chỉ đạt 300.000 đồng/người/tháng.

Thảo luận kết quả

Thực trạng trữ lượng gỗ đạt mức thấp tại các trạng thái rừng khoanh nuôi và rừng trồng bắt nguồn từ lịch sử khai thác chọn kiệt quệ trong nhiều thập kỷ, kết hợp với các tác động chặt tỉa củi gỗ sinh hoạt hàng ngày của cộng đồng dân cư sinh sống liền kề. Dữ liệu khí hậu thể hiện rõ tính chu kỳ phân hóa sâu sắc: nhiệt độ trung bình năm 22,7°C, lượng mưa hàng năm đạt 1488,2 mm phân bổ trong 132 ngày mưa, nhưng mùa mưa tập trung tới 90,68% lượng nước (1349,6 mm), trong khi mùa khô 5 tháng chỉ chiếm 9,32% lượng mưa (138,6 mm). Sự tương quan giữa lượng mưa và nhiệt độ có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ kết hợp cột và đường, làm nổi bật giai đoạn khô kiệt từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau, đòi hỏi các giải pháp lâm sinh phải đặc biệt chú trọng nâng cao khả năng giữ nước của thảm mùn.

So sánh với các nghiên cứu của Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam tại vùng Đông Bắc, sự xuất hiện cây tái sinh hạt tự nhiên của các loài bản địa như Lim xanh, Dẻ cau và Bứa dưới tán rừng hỗn giao 10 năm tuổi là minh chứng sinh thái rõ nét cho thấy độ phì tầng đất (loại đất Feralit vàng nhạt và vàng đỏ dày trên 60 cm) đang phục hồi tích cực. Việc trình bày cơ cấu 4 trạng thái rừng và sinh khối tích lũy qua bảng tổng hợp ma trận phân bố không gian giúp xác định rõ ranh giới các phân khu cần bảo tồn nghiêm ngặt và phân khu phát triển sản xuất.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các kết quả phân tích thực chứng, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp chiến lược khả thi:

• Tái cơ cấu tổ chức và quy hoạch không gian sử dụng đất: Tiến hành rà soát, cắm mốc ranh giới rõ ràng cho 499,95 ha đất Trại thực nghiệm; phân định dứt điểm 95,30 ha đất xen kẽ của người dân; phân chia thành 3 phân khu chức năng (phân khu nghiên cứu - đào tạo thực nghiệm 125,50 ha, phân khu bảo tồn đa dạng sinh học 150,09 ha, phân khu nông lâm kết hợp 118,2 ha). Ban Giám hiệu Nhà trường phối hợp với Ủy ban nhân dân huyện Hữu Lũng thực hiện hoàn thành trong giai đoạn 2008 - 2010.
• Áp dụng các biện pháp kỹ thuật lâm sinh làm giàu rừng: Thực hiện tỉa thưa nuôi dưỡng, phát dọn dây leo cây bụi chèn ép trên 150,09 ha rừng khoanh nuôi; trồng bổ sung các loài cây bản địa có giá trị kinh tế cao như Lim xanh, Trám trắng, Dẻ Trùng Khánh với mật độ 600 - 800 cây/ha. Mục tiêu nâng trữ lượng lầm phần từ 15,93 m3/ha lên mức 35 - 40 m3/ha vào năm 2015 do cán bộ kỹ thuật Trại thực nghiệm chủ trì.
• Phát triển các mô hình Nông Lâm Kết Hợp bền vững trên đất dốc: Chuyển đổi 118,2 ha đất dốc sang các mô hình canh tác bảo tồn đất như SALT 1, SALT 2, kết hợp cây gỗ đa mục đích (Lát hoa, Sấu, Xoan nhừ) với cây ăn quả chất lượng cao (Vải muộn, Nhãn lồng, Hồng không hạt) và chăn nuôi đại gia súc. Mục tiêu nâng thu nhập của người dân từ 300.000 đồng lên 800.000 - 1.200.000 đồng/người/tháng trong chu kỳ 3 - 5 năm.
• Hoàn thiện thể chế quản lý rừng cộng đồng và chính sách giao khoán: Ký kết hợp đồng giao khoán ổn định lâu dài theo tinh thần Nghị định 163/1999/NĐ-CP tới 100% trong tổng số 66 hộ dân tại hai xóm Hố Rỗng và Trại Cộ; xây dựng quy ước bảo vệ rừng thôn bản; trích lập quỹ bảo vệ rừng từ nguồn thu dịch vụ thực tập để hỗ trợ người dân tham gia tuần tra phòng cháy chữa cháy rừng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và hệ thống dữ liệu của luận văn mang giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

• Ban lãnh đạo các trường cao đẳng, trung cấp nghề nông lâm nghiệp và ban quản lý trại thực nghiệm: Tài liệu cung cấp mô hình thực tế trong việc chuyển đổi cơ chế quản lý đất thực nghiệm gắn liền với đào tạo tay nghề, nghiên cứu khoa học và tạo nguồn thu bền vững trên quy mô 499,95 ha.
• Cơ quan quản lý nhà nước về lâm nghiệp và chính quyền địa phương cấp huyện, tỉnh: Cung cấp phương pháp luận chuẩn hóa về rà soát quy hoạch 3 loại rừng, giải quyết xung đột đất đai xen kẽ giữa đơn vị sự nghiệp và 66 hộ dân di cư bản địa theo các văn bản pháp luật hiện hành.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Lâm học, Quản lý tài nguyên rừng: Cung cấp bộ dữ liệu thực chứng chi tiết về thành phần 232 loài thực vật, kỹ thuật lập 28 ô tiêu chuẩn điều tra cấu trúc tầng tán và phương pháp ứng dụng phần mềm MapInfo 9.0 trong quy hoạch lâm nghiệp.
• Các chuyên gia và tổ chức phát triển nông thôn, lâm nghiệp xã hội: Tham khảo case study sinh động về phát triển mô hình nông lâm kết hợp trên 118,2 ha đất nghèo kiệt nhằm giải quyết bài toán sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số Nùng và Tày.

Câu hỏi thường gặp

• Cơ sở khoa học nào quyết định việc chọn lựa các loài cây bản địa như Lim xanh và Dẻ cau trong mô hình làm giàu rừng? Kết quả điều tra ghi nhận 34 loài cây bản địa thuộc 16 họ sinh trưởng tốt sau 10 năm trồng, đạt chiều cao trên 10 m và xuất hiện nhiều cây con tái sinh tự nhiên. Điều này chứng minh hoàn cảnh sinh thái và tính chất lý hóa của đất Feralit tại khu vực hoàn toàn thích nghi với các loài cây này.

• Tại sao rừng khoanh nuôi phục hồi có độ che phủ trên 80% nhưng trữ lượng gỗ lại chỉ đạt 15,93 m3/ha? Hiện tượng này do thảm thực vật bị tác động chặt chọn kiệt trong quá khứ, khiến cấu trúc rừng hiện tại chủ yếu là cây gỗ tạp, cây ưa sáng mọc nhanh đường kính dưới 10 cm và hệ thống chồi tái sinh nhiều lần, dẫn đến sinh khối thương phẩm tích lũy đạt mức thấp.

• Làm thế nào để giải quyết mâu thuẫn sử dụng đất giữa Trại thực nghiệm và 95,30 ha đất của 66 hộ dân địa phương? Giải pháp tối ưu là áp dụng cơ chế đồng quản lý và giao khoán bảo vệ rừng ổn định theo Nghị định 163/1999/NĐ-CP, kết hợp chuyển giao kỹ thuật canh tác nông lâm kết hợp trên 118,2 ha đất dốc nhằm nâng thu nhập người dân lên 800.000 - 1.200.000 đồng/tháng.

• Rừng thông thuần loài 14,99 ha mang lại giá trị gì cho Trại thực nghiệm? Với mật độ 560 cây/ha và trữ lượng cao nhất khu vực đạt 47,89 m3/ha, lâm phần rừng thông vừa phát huy tối đa chức năng phòng hộ môi trường, vừa tạo dựng cảnh quan học đường xanh phục vụ thực hành môn học đo tạo và điều tra quy hoạch rừng.

• Những công cụ nào đã được sử dụng để phân tích tương quan sinh thái và lập bản đồ quy hoạch? Nghiên cứu tích hợp phương pháp tính chỉ số khô hạn của Thái Văn Trừng, ma trận điểm mạnh điểm yếu kết hợp biên tập 100% bản đồ hiện trạng và bản đồ quy hoạch lâm nghiệp trên nền tảng hệ thông tin địa lý của phần mềm MapInfo 9.0.

Kết luận

• Luận văn đã đánh giá toàn diện hiện trạng 499,95 ha đất Trại thực nghiệm, xác định rõ cấu trúc 4 trạng thái rừng và danh lục 232 loài thực vật bậc cao có mạch.
• Làm rõ nguyên nhân trữ lượng rừng khoanh nuôi chỉ đạt 15,93 m3/ha và xác định áp lực gia tăng dân số 2,0%/năm cùng mức thu nhập 300.000 đồng/tháng của 66 hộ dân là nút thắt chính.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ về quy hoạch không gian, kỹ thuật lâm sinh cải tạo rừng, phát triển nông lâm kết hợp trên 118,2 ha và thể chế giao khoán cộng đồng.
• Thiết lập lộ trình thực thi rõ ràng từ giai đoạn 2008 - 2010 đến tầm nhìn 2015 - 2020 nhằm nâng trữ lượng rừng lên trên 35 m3/ha và bảo tồn nguồn gen 34 loài cây gỗ bản địa quý hiếm.
• Đề tài là công trình nghiên cứu khoa học lâm sinh mẫu mực, đóng góp luận cứ xác đáng cho công tác quản lý rừng bền vững tại các cơ sở đào tạo nghề trên phạm vi toàn quốc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé GI¸O DôC Vµ §µO T¹o bé n«ng nghiÖp vµ PTNT TR¦êNG §¹I HäC L¢M NGHIÖP NguyÔn quang chung nghiªn cøu, ®Ò xuÊt mét sè gi¶i ph¸p qu¶n lý rõng bÒn v÷ng t¹i tr¹i thùc nghiÖm tr­êng trung cÊp nghÒ c¬ ®iÖn vµ kü thuËt n«ng l©m ®«ng b¾c luËn v¨n Th¹c sü khoa häc l©m nghiÖp Hµ néi, n¨m 2008 Bé GI¸O DôC Vµ §µO T¹o bé n«ng nghiÖp vµ PTNT TR¦êNG §¹I HäC L¢M NGHIÖP NguyÔn quang chung nghiªn cøu, ®Ò xuÊt mét sè gi¶i ph¸p qu¶n lý rõng bÒn v÷ng t¹i tr¹i thùc nghiÖm tr­êng trung cÊp nghÒ c¬ ®iÖn vµ kü thuËt n«ng l©m ®«ng b¾c Chuyªn ngµnh: L©m häc M· sè: 60.60 luËn v¨n Th¹c sü khoa häc l©m nghiÖp Ng­êi h­íng dÉn khoa häc: PGS. TS: Hoµng Kim Ngò Hµ néi, n¨m 2008 1 §Æt vÊn ®Ò HÖ sinh th¸i rõng (HSTR) lµ nguån tµi nguyªn quÝ gi¸ cña mçi quèc gia, lµ lo¹i tµi nguyªn thiªn nhiªn cã kh¶ n¨ng t¸i t¹o ®­îc. NghÒ rõng kh«ng nh÷ng t¹o ra c¸c s¶n phÈm l©m s¶n hµng hãa vµ dÞch vô ®ãng gãp cho nÒn kinh tÕ quèc d©n mµ cßn cã vai trß quan träng trong viÖc b¶o vÖ m«i tr­êng nh­: phßng hé ®Çu nguån, h¹n chÕ lò lôt, gi÷ ®Êt, gi÷ n­íc, ®iÒu hßa khÝ hËu, lµm trong s¹ch m«i tr­êng. gãp phÇn quan träng trong viÖc c¶i thiÖn ®êi sèng, xãa ®ãi gi¶m nghÌo cho ng­êi d©n vïng n«ng th«n miÒn nói vµ b¶o vÖ an ninh quèc phßng vïng biªn giíi h¶i ®¶o.

Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, sù biÕn ®æi bÊt lîi vÒ m«i tr­êng ®· lµm ¶nh h­ëng trùc tiÕp ®Õn cuéc sèng cña ng­êi d©n ®Æc biÖt lµ ng­êi d©n vïng nói, nhiÒu th¶m ho¹ tõ tù nhiªn xuÊt hiÖn h¬n nh­: h¹n h¸n, lò lôt, b·o, lèc. ®· g©y ¶nh h­ëng ®Õn t×nh h×nh ph¸t triÓn kinh tÕ, x· héi cña mçi quèc gia. Theo b¸o c¸o vÒ ¶nh h­ëng biÕn ®æi m«i tr­êng cña Liªn hîp quèc n¨m 2007 th× ViÖt Nam sÏ lµ mét trong m­êi quèc gia chÞu ¶nh h­ëng nhiÒu nhÊt cña biÕn ®æi m«i tr­êng. Nguyªn nh©n chÝnh cña vÊn ®Ò trªn lµ do diÖn tÝch rõng trªn tr¸i ®Êt ®ang ngµy cµng bÞ thu hÑp vµ mÊt rõng chÝnh lµ nguyªn nh©n quan träng nhÊt cña sù gi¶m sót ®a d¹ng sinh häc, gia t¨ng hiÖu øng nhµ kÝnh, tho¸i ho¸ ®Êt ®ai vµ biÕn ®æi khÝ hËu - nh÷ng hiÖn t­îng ®ang ®e do¹ sù tån t¹i l©u dµi cña thÕ giíi sinh vËt vµ c¶ con ng­êi trªn toµn hµnh tinh.

ViÖt Nam cã tæng diÖn tÝch tù nhiªn phÇn lôc ®Þa lµ 33,12 triÖu ha, trong ®ã diÖn tÝch cã rõng lµ 12,28 triÖu ha t­¬ng øng víi ®é che phñ cña rõng 36,7% vµ cã kho¶ng 5,07 triÖu ha ®Êt ch­a sö dông, trong ®ã cã kho¶ng 4,31 triÖu ha ®Êt trèng ®åi nói träc lµ ®èi t­îng cña s¶n xuÊt l©m n«ng nghiÖp. N¨m 1943, ViÖt nam cã 14,3 triÖu ha rõng, ®é che phñ lµ 43%, ®Õn n¨m 1990 chØ cßn 9,18 triÖu ha, ®é che phñ rõng 27,2%; thêi kú 1980-1990, b×nh qu©n mçi n¨m h¬n 100 ngh×n ha rõng ®· bÞ mÊt [1]. HiÖn nay, mÊt rõng ®· trë thµnh vÊn ®Ò quan träng ë ViÖt Nam, nã kh«ng chØ thÓ hiÖn ë sù thu hÑp vÒ diÖn tÝch hµng tr¨m ngh×n hÐc ta mçi n¨m, mµ cßn thÓ hiÖn ë sù suy gi¶m vÒ tr÷ l­îng vµ chÊt l­îng cña rõng, nhiÒu loµi ®éng, thùc vËt cã nguy c¬ tuyÖt chñng ®e do¹ sù c©n b»ng sinh th¸i. Nguyªn nh©n dÉn ®Õn t×nh tr¹ng suy gi¶m sè l­îng vµ chÊt l­îng rõng lµ do c«ng t¸c qu¶n lý, sö dông vèn rõng cßn nhiÒu bÊt cËp, ch­a ®¸p øng kÞp thêi còng 2 nh­ phï hîp víi nhu cÇu vµ tèc ®é ph¸t triÓn cña x· héi.

ViÖc lËp kÕ ho¹ch, x¸c ®Þnh c¸c gi¶i ph¸p qu¶n lý sö dông rõng th­êng míi chØ dùa trªn hiÖn tr¹ng tµi nguyªn rõng vµ ®Þnh h­íng chñ quan cña yªu cÇu qu¶n lý mµ Ýt khi xem xÐt ®Õn nh÷ng tiÒm n¨ng, ®Þnh h­íng l©u dµi vµ kh¶ n¨ng ®¸p øng cña tµi nguyªn rõng ®èi víi nhu cÇu ph¸t triÓn kinh tÕ, x· héi vµ ®¶m b¶o an ninh m«i tr­êng. ViÖc lËp quy ho¹ch qu¶n lý, ph¸t triÓn rõng th­êng kh«ng ®­îc xuÊt ph¸t tõ nhu cÇu cña céng ®ång d©n c­ hoÆc kh«ng ®¶m b¶o lîi Ých l©u dµi vÒ ®Êt ®ai cña ng­êi d©n b¶n ®Þa. Do vËy, khi tæ chøc triÓn khai th­êng gÆp rÊt nhiÒu khã kh¨n, hiÖu qu¶ kh«ng cao, kh«ng ®¶m b¶o tÝnh æn ®Þnh, bÒn v÷ng. Tõ thùc tÕ ®ã, vÊn ®Ò ®Æt ra trong qu¶n lý, sö dông rõng hiÖn nay lµ ph¶i ®¶m b¶o tÝnh æn ®Þnh, bÒn v÷ng vµ quan t©m ®Õn vai trß còng nh­ lîi Ých cña céng ®ång d©n c­ sèng b»ng nghÒ rõng.

Tr­êng Trung cÊp nghÒ C¬ ®iÖn vµ Kü thuËt N«ng l©m §«ng B¾c (Tr­êng TCN §«ng B¾c) ®­îc Nhµ n­íc giao qu¶n lý, sö dông 499,95 ha rõng vµ ®Êt rõng. Tr¹i thùc nghiÖm lµ ®¬n vÞ chøc n¨ng trong tr­êng cã nhiÖm vô qu¶n lý, sö dông vµ ph¸t triÓn tµi nguyªn rõng phôc vô c¸c nhu cÇu vÒ thùc hµnh thùc tËp, thùc nghiÖm khoa häc, tham quan vµ s¶n xuÊt rõng. Trong 25 n¨m qua, Tr¹i thùc nghiÖm ®· qu¶n lý vµ sö dông rõng ®¸p øng ®­îc víi nhu cÇu ®µo t¹o vµ nghiªn cøu khoa häc, nhiÒu m« h×nh rõng cã gi¸ trÞ cao trong ®a d¹ng sinh häc vµ phßng hé. Tuy nhiªn trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y cïng víi sù ph¸t triÓn m¹nh mÏ cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng lµ ¸p lùc vÒ gia t¨ng d©n sè trong khu vùc vµ nhu cÇu vÒ l©m s¶n, ®Êt canh t¸c ®· t¸c ®éng, ¶nh h­ëng trùc tiÕp ®Õn tµi nguyªn rõng vµ ®Êt rõng cña Tr¹i thùc nghiÖm.

HSTR trªn khu vùc ®ang bÞ ®e do¹, mÊt dÇn c¸c gi¸ trÞ, chøc n¨ng phßng hé vµ b¶o vÖ m«i tr­êng sèng bëi c¸c ho¹t ®éng canh t¸c cña céng ®ång d©n c­ trªn khu vùc. MÆt kh¸c mét sè chÝnh s¸ch cña Nhµ n­íc, ph­¬ng thøc qu¶n lý, sö dông vµ quy ho¹ch ph¸t triÓn rõng cña Tr¹i thùc nghiÖm hiÖn còng ch­a phï hîp, kh«ng ®¸p øng víi nhu cÇu cña thùc tiÔn trong qu¶n lý, sö dông rõng hiÖn nay. XuÊt ph¸t tõ thùc tr¹ng trªn vµ ®Ó gãp phÇn bæ sung, hoµn thiÖn nh÷ng c¬ së lý luËn còng nh­ t×m ra gi¶i ph¸p qu¶n lý rõng bÒn v÷ng trªn mét khu vùc cô thÓ. Chóng t«i thùc hiÖn ®Ò tµi: “Nghiªn cøu, ®Ò xuÊt mét sè gi¶i ph¸p qu¶n lý rõng bÒn v÷ng t¹i Tr¹i thùc nghiÖm Tr­êng Trung cÊp nghÒ C¬ ®iÖn vµ Kü thuËt N«ng l©m §«ng B¾c” 3 Ch­¬ng 1 Tæng quan vÊn ®Ò nghiªn cøu 1.

Nh÷ng kh¸i niÖm, quan niÖm vÒ qu¶n lý rõng bÒn v÷ng Kh¸i niÖm ph¸t triÓn bÒn v÷ng ®­îc ®Ò cËp chÝnh thøc trong b¸o c¸o “T­¬ng lai cña chóng ta” cña Héi ®ång thÕ giíi vÒ ph¸t triÓn bÒn v÷ng häp ë Brundland (WCED, 1987). Theo kh¸i niÖm nµy “Ph¸t triÓn bÒn v÷ng lµ sù ph¸t triÓn nh»m tho¶ m·n mäi nhu cÇu cña thÕ hÖ hiÖn t¹i mµ kh«ng lµm tæn h¹i ®Õn nh÷ng kh¶ n¨ng ph¸t triÓn ®Ó tho¶ m·n mäi nhu cÇu cña nh÷ng thÕ hÖ tiÕp theo” [12]. ThuËt ng÷ sö dông bÒn v÷ng tµi nguyªn rõng ®­îc dïng ®Ó chØ c¸c c¸ch thøc khai th¸c, sö dông, qu¶n lý b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn tµi nguyªn rõng mét c¸ch hîp lý theo quan ®iÓm ph¸t triÓn bÒn v÷ng. Tuy nhiªn, ®Ó tr¸nh sù hiÓu biÕt kh«ng ®Çy ®ñ vÒ b¶n chÊt cña thuËt ng÷ vµ nhÊn m¹nh h¬n vÒ tÝnh tæng hîp cña vÊn ®Ò, kh«ng chØ giíi h¹n ë sö dông theo nghÜa hÑp, mét thuËt ng÷ kh¸c th­êng ®­îc sö dông vµ ®­îc xem nh­ ®ång nghÜa lµ Qu¶n lý rõng bÒn v÷ng (QLRBV).

Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, QLRBV ®· trë thµnh mét nguyªn t¾c ®èi víi qu¶n lý kinh doanh rõng ®ång thêi còng lµ mét tiªu chuÈn mµ qu¶n lý kinh doanh rõng ph¶i ®¹t tíi. HiÖn t¹i cã hai ®Þnh nghÜa ®ang ®­îc sö dông ë ViÖt Nam: Tæ chøc gç nhiÖt ®íi quèc tÕ (ITTO) ®Þnh nghÜa: "Qu¶n lý rõng bÒn v÷ng lµ qu¸ tr×nh qu¶n lý c¸c khu rõng cè ®Þnh nh»m ®¹t mét hoÆc nhiÒu h¬n c¸c môc tiªu qu¶n lý ®· ®­îc ®Ò ra mét c¸ch râ rµng nh­ ®¶m b¶o s¶n xuÊt liªn tôc nh÷ng s¶n phÈm vµ dÞch vô cña rõng mµ kh«ng lµm gi¶m ®¸ng kÓ nh÷ng gi¸ trÞ di truyÒn vµ n¨ng suÊt t­¬ng lai cña rõng vµ kh«ng g©y ra nh÷ng t¸c ®éng kh«ng mong muèn ®èi víi m«i tr­êng vµ x· héi". TiÕn tr×nh Helsinki ®Þnh nghÜa: "Qu¶n lý rõng bÒn v÷ng lµ sù qu¶n lý rõng vµ ®Êt rõng theo c¸ch thøc vµ møc ®é phï hîp ®Ó duy tr× tÝnh ®a d¹ng sinh häc, n¨ng suÊt, kh¶ n¨ng t¸i sinh, søc sèng cña rõng vµ duy tr× tiÒm n¨ng cña rõng trong hiÖn t¹i vµ t­¬ng lai, c¸c chøc n¨ng sinh th¸i, kinh tÕ, x· héi cña chóng ë cÊp ®Þa ph­¬ng, quèc gia vµ toµn cÇu vµ kh«ng g©y ra nh÷ng t¸c h¹i ®èi víi c¸c hÖ sinh th¸i kh¸c". 4 Theo c¸c kh¸i niÖm vµ ®Þnh nghÜa trªn, cã thÓ hiÓu mét c¸ch ®¬n gi¶n QLRBV hay sö dông bÒn v÷ng tµi nguyªn rõng lµ c¸ch qu¶n lý ®¶m b¶o ®¹t ®­îc c¸c môc tiªu: BÒn v÷ng vÒ kinh tÕ, m«i tr­êng vµ x· héi, chóng ph¶i ®­îc xem xÐt mét c¸ch b×nh ®¼ng vµ ®ång thêi.

TÝnh bÒn v÷ng thÓ hiÖn ë hai cÊp ®é: Møc ®é cã thÓ ®¹t ®­îc trong thùc tÕ lu«n nhá h¬n møc ®é bÒn v÷ng tèi ­u vÒ mÆt lý thuyÕt. C¸c kh¸i niÖm, ®Þnh nghÜa trªn còng chØ râ sù cÇn thiÕt ph¶i ¸p dông mét c¸ch linh ho¹t c¸c biÖn ph¸p qu¶n lý rõng ph¶i phï hîp víi ®iÒu kiÖn ë tõng ®Þa ph­¬ng vµ ph¶i ®­îc thùc hiÖn mét c¸ch ®ång bé, liªn th«ng trªn ph¹m vi toµn cÇu. Cho ®Õn nay, trªn thÕ giíi vÉn ch­a cã mét ®Þnh nghÜa thèng nhÊt vÒ l©m nghiÖp bÒn v÷ng nh­ng vÒ tæng thÓ lµ nhÊt trÝ víi ph¸t triÓn bÒn v÷ng. C¸c chuyªn gia trong vµ ngoµi n­íc ®· cã nh÷ng t­ t­ëng lµ luËn ®iÓm tæng thÓ gÇn nh­ nhau.

Mét sè quan ®iÓm cã tÝnh tiªu biÓu ®­îc ®Ò cËp ®Õn trong "Lêi kªu gäi nguyªn t¾c vÊn ®Ò rõng" ®­îc th«ng qua trong ®¹i héi m«i tr­êng vµ ph¸t triÓn Liªn Hîp Quèc n¨m 1992 ®· nªu lªn: "Tµi nguyªn rõng vµ ®Êt rõng nªn ®­îc qu¶n lý b»ng ph­¬ng thøc bÒn v÷ng ®Ó tho¶ m·n nhu cÇu x· héi, kinh tÕ, v¨n ho¸ vµ tinh thÇn cña ng­êi ®­¬ng thêi vµ thÕ hÖ con ch¸u. Nhu cÇu ®ã lµ nh÷ng s¶n phÈm vµ dÞch vô cña rõng, vÝ dô gç vµ c¸c s¶n phÈm ngoµi gç, c¸c lo¹i l­¬ng thùc, rau, y d­îc, chÊt ®èt, nhµ ë, viÖc lµm, vui ch¬i, n¬i ë cña ®éng thùc vËt hoang d·, tÝnh ®a d¹ng cña phong c¶nh vµ nh÷ng s¶n phÈm kh¸c cña rõng. Nªn ¸p dông mäi biÖn ph¸p ®Ó b¶o vÖ rõng, lµm cho nã tr¸nh ®­îc nh÷ng « nhiÔm, bao gåm « nhiÔm kh«ng khÝ, ch¸y rõng, s©u vµ bÖnh h¹i ®Ó gi÷ ®­îc mäi gi¸ trÞ cña chóng" (TrÝch nguån: Sinh th¸i rõng - PGS.