Giải Pháp Nguồn Vốn Nhỏ Cho Người Nghèo Ở Thành Phố Hồ Chí Minh

Khám phá giải pháp nguồn vốn nhỏ cho người nghèo tại thành phố Hồ Chí Minh, giúp cải thiện đời sống và phát triển kinh tế bền vững.

• Tác giả: Ngô Ngọc Tấn
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Giải Pháp Nguồn Vốn Nhỏ Cho Người Nghèo Tại TP.HCM
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NGHÈO VÀ NGƯỜI NGHÈO TRONG XÃ HỘI
• 1.1. Những lý do nghiên cứu về nghèo
• 1.2. Một số quan điểm về người nghèo
• 1.2.1. Nghèo tuyệt đối
• 1.2.2. Nghèo tương đối
• 1.2.3. Cách nhìn nhận của chính người nghèo
• 1.2.4. Nguyên nhân của nghèo
• 1.2.4.1. Nguyên nhân chung trên thế giới
• 1.2.4.2. Nguyên nhân ở Việt Nam
• 1.3. Thực trạng của nghèo
• 1.3.1. Nghèo trên thế giới
• 1.3.2. Nghèo ở Việt Nam
• 1.4. Các chính sách giảm nghèo
• 1.4.1. Trách nhiệm của xã hội
• 1.4.2. Mục tiêu phát triển kinh tế toàn cầu
• 1.4.3. Quan điểm của Đảng, nhà nước Việt Nam
• 1.5. Mối quan hệ của nghèo và tín dụng
• 1.5.1. Mối quan hệ của tín dụng và vòng luẩn quẩn của nghèo
• 1.5.2. Kinh nghiệm một số tổ chức nước ngoài
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG NGHÈO VÀ NGƯỜI NGHÈO Ở TP HỒ CHÍ MINH
• 2.1. Hình thành chuẩn nghèo
• 2.2. Chuẩn nghèo ở thành phố Hồ Chí Minh
• 2.2.1. Tình hình chung
• 2.2.2. Danh sách hộ nghèo theo tiêu chí mới
• 2.2.3. Đặc điểm của hộ nghèo
• 2.3. Nguyên nhân của nghèo
• 2.4. Những khó khăn thách thức
• 2.5. Xu hướng nghèo
• 2.6. Thực trạng nguồn vốn nhỏ cho người nghèo
• 2.6.1. Thực trạng các chính sách của TP Hồ Chí Minh đối với người nghèo
• 2.6.2. Hiệu quả của việc tiếp cận nguồn vốn không chính thức
• 2.6.3. Quan điểm về nguồn vốn nhỏ
• 2.6.4. Đánh giá thực trạng về nguồn vốn nhỏ cho người nghèo tại Thành phố Hồ Chí Minh
• 2.6.4.1. Khó khăn tồn tại
• 2.6.4.2. Nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NGUỒN VỐN NHỎ CHO NGƯỜI NGHÈO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• 3.1. Quan điểm xây dựng giải pháp giảm nghèo ở thành phố Hồ Chí Minh
• 3.1.1. Mục tiêu giảm nghèo
• 3.1.2. Quan điểm xây dựng giảm nghèo
• 3.1.3. Kế hoạch triển khai
• 3.2. Giải pháp nguồn vốn nhỏ cho người nghèo ở TP Hồ Chí Minh
• 3.2.1. Giải pháp nguồn vốn vi mô
• 3.2.2. Giải pháp phát triển hoạt động các tổ chức tín dụng nhỏ
• 3.2.2.1. Phát triển các tổ chức hiện hành
• 3.2.2.2. Mở rộng chương trình tín dụng tiết kiệm
• 3.2.2.3. Xây dựng năng lực cho khu vực tài chính bán chính thức
• 3.2.3. Các giải pháp hỗ trợ khác giúp giảm nghèo
• 3.2.3.1. Hướng nghiệp đào tạo giải quyết việc làm
• 3.2.3.2. Hỗ trợ chính sách ưu đãi xã hội
• 3.2.3.3. Đầu tư cơ sở hạ tầng các xã nghèo trọng điểm
• 3.2.3.4. Kiến nghị
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghèo Đói Định Nghĩa Nguyên Nhân Thực Trạng

Xây dựng một xã hội không còn người nghèo là mục tiêu mà các tổ chức và nhà hoạch định chính sách luôn hướng tới. Tuyên bố Thiên niên kỷ của Liên hợp quốc kêu gọi một xã hội hòa đồng và thịnh vượng, dựa trên các giá trị tự do, bình đẳng, đoàn kết, khoan dung và tôn trọng thiên nhiên. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng mơ ước về một nước Việt Nam không còn đói nghèo. Thành công của Việt Nam trong xóa đói giảm nghèo được xem là ví dụ điển hình, với tỷ lệ nghèo giảm từ 58% (1993) xuống 24% (2004). Tuy nhiên, vẫn còn gần 33 triệu người Việt Nam sống với mức thu nhập vừa trên chuẩn nghèo, dễ tái nghèo khi gặp cú sốc kinh tế hoặc thiên tai. Tại TP.HCM, mặc dù là một thành phố năng động, vẫn còn một bộ phận người nghèo, cả người địa phương và nhập cư. Theo tiêu chí mới (2004-2010), có 7,99% hộ nghèo, tương đương 92.193 hộ có thu nhập dưới 6 triệu đồng/người/năm. Cần nhiều giải pháp tổng hợp để giải quyết vấn đề này đến năm 2010. Từ khóa chính: Xóa đói giảm nghèo, người nghèo TP.HCM, giải pháp tổng hợp.

1.1. Lý Do Nghiên Cứu Về Nghèo Đói Tính Cấp Thiết Toàn Cầu

Đói nghèo là vấn đề xã hội cấp bách, mang tính toàn cầu, giải quyết vấn đề này mang tính nhân đạo và là cơ sở để giải quyết các vấn đề khác của xã hội. Điều 25 Tuyên ngôn thế giới về quyền con người nêu rõ quyền có mức sống đủ để bảo đảm sức khỏe và sung túc. Hiện nay, trong số 6 tỷ dân trên hành tinh, 3 tỷ người sống dưới 2 USD/ngày và 1,2 tỷ người sống dưới 1 USD/ngày. Liên Hợp Quốc coi đóng góp của mỗi quốc gia vào chương trình trợ giúp người nghèo là trách nhiệm và lương tri của nhân loại. Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu trong tăng trưởng kinh tế và giảm nghèo. Tuy nhiên, so với chuẩn nghèo thế giới, còn nhiều vấn đề cần quan tâm, như chênh lệch giàu nghèo gia tăng và số hộ nằm trên ngưỡng nghèo cao. Từ khóa phụ: Quyền con người, Tuyên ngôn thế giới, chuẩn nghèo.

1.2. Các Quan Điểm Về Nghèo Tuyệt Đối Tương Đối Chủ Quan

Nghèo đói có nhiều mặt, không có một định nghĩa duy nhất, tùy thuộc vào tình trạng thiếu thốn về thu nhập, điều kiện sinh hoạt, môi trường sống, tài sản, cơ hội tạo thu nhập, dễ bị tổn thương, ít được ra quyết định, bị sỉ nhục, không được tôn trọng. Ông Robert McNamara định nghĩa nghèo tuyệt đối là sống ở ranh giới ngoài cùng của tồn tại. Ngân hàng Thế giới sử dụng thu nhập 1 USD/ngày (theo sức mua tương đương) làm chuẩn cho nghèo tuyệt đối. Nghèo tương đối được định nghĩa dựa vào hoàn cảnh của cá nhân trong xã hội, là việc cung cấp không đầy đủ các tiềm lực vật chất và phi vật chất. Người nghèo cũng có những quan điểm trực diện về cuộc sống của mình. Từ khóa phụ: Nghèo tuyệt đối, Nghèo tương đối, Robert McNamara, Ngân hàng Thế giới.

II. Thực Trạng Nghèo Tiếp Cận Nguồn Vốn Nhỏ Tại TP

TP.HCM là một thành phố năng động, nhưng vẫn còn một bộ phận dân cư nghèo, cả người địa phương lẫn người nhập cư. Theo tiêu chí nghèo đa chiều, có 7,99% hộ nghèo, tương đương 92.193 hộ có thu nhập dưới 6 triệu đồng/người/năm. Các hộ nghèo thường tập trung ở các quận, huyện ngoại thành, với điều kiện sống còn nhiều khó khăn. Việc tiếp cận nguồn vốn chính thức còn hạn chế, dẫn đến tình trạng vay nặng lãi, ảnh hưởng đến đời sống của người nghèo. Các chính sách hỗ trợ của thành phố còn chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế, cần có những giải pháp cụ thể và hiệu quả hơn. Từ khóa chính: Hộ nghèo TP.HCM, nguồn vốn nhỏ, vay nặng lãi, chính sách hỗ trợ.

2.1. Chuẩn Nghèo Đặc Điểm Của Hộ Nghèo Tại TP.HCM Hiện Nay

TP.HCM áp dụng chuẩn nghèo riêng, với mức thu nhập thấp hơn so với mức sống trung bình của thành phố. Đặc điểm chung của hộ nghèo là thiếu vốn sản xuất, thiếu kiến thức, thiếu thông tin thị trường, thiếu đất sản xuất, ốm đau bệnh tật, đông con, không tìm được việc làm, gặp rủi ro, và có người mắc tệ nạn xã hội. Nhiều hộ nghèo phải sống trong những khu nhà ổ chuột, điều kiện vệ sinh kém, không có nước sạch. Tình trạng thiếu việc làm và thu nhập bấp bênh khiến cho cuộc sống của họ trở nên khó khăn hơn. Từ khóa phụ: Chuẩn nghèo, điều kiện sống, nhà ổ chuột, thu nhập bấp bênh.

2.2. Thực Trạng Tiếp Cận Nguồn Vốn Hậu Quả Vay Không Chính Thức

Người nghèo thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn chính thức từ ngân hàng và các tổ chức tín dụng do thủ tục phức tạp và yêu cầu tài sản thế chấp. Điều này khiến họ phải tìm đến các nguồn vốn không chính thức như tín dụng đen, với lãi suất cắt cổ. Việc vay nặng lãi khiến cho gánh nặng nợ nần của người nghèo ngày càng tăng lên, đẩy họ vào vòng xoáy của nghèo đói. Cần có những giải pháp để tăng cường khả năng tiếp cận nguồn vốn cho người nghèo, giúp họ thoát khỏi tình trạng vay nặng lãi. Từ khóa phụ: Nguồn vốn chính thức, tín dụng đen, lãi suất cắt cổ, gánh nặng nợ nần.

III. Giải Pháp Nguồn Vốn Nhỏ Hiệu Quả Cho Người Nghèo TP

Để giải quyết vấn đề nghèo đói tại TP.HCM, cần có những giải pháp tổng thể, trong đó việc cung cấp nguồn vốn nhỏ đóng vai trò quan trọng. Giải pháp cần tập trung vào việc tăng cường khả năng tiếp cận nguồn vốn chính thức, giảm thiểu tình trạng vay nặng lãi, và nâng cao năng lực quản lý tài chính cho người nghèo. Các tổ chức tín dụng vi mô cần được phát triển mạnh mẽ, với các sản phẩm và dịch vụ phù hợp với nhu cầu của người nghèo. Đồng thời, cần có sự hỗ trợ từ nhà nước và các tổ chức xã hội để tạo điều kiện thuận lợi cho người nghèo phát triển kinh tế. Từ khóa chính: Giải pháp nguồn vốn, tín dụng vi mô, quản lý tài chính, tổ chức xã hội.

3.1. Giải Pháp Vĩ Mô Chính Sách Hỗ Trợ Tạo Môi Trường Thuận Lợi

Nhà nước cần có những chính sách hỗ trợ để tạo môi trường thuận lợi cho người nghèo phát triển kinh tế, như giảm thuế, phí, hỗ trợ tiếp cận đất đai, và cung cấp các dịch vụ công. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành, địa phương để triển khai các chương trình xóa đói giảm nghèo một cách hiệu quả. Đồng thời, cần có sự tham gia của các tổ chức xã hội, doanh nghiệp, và cộng đồng để tạo ra một mạng lưới hỗ trợ toàn diện cho người nghèo. Các chính sách cần được thiết kế dựa trên nhu cầu thực tế của người nghèo, đảm bảo tính khả thi và bền vững. Từ khóa phụ: Chính sách hỗ trợ, giảm thuế, phí, dịch vụ công, chương trình xóa đói giảm nghèo.

3.2. Giải Pháp Vi Mô Phát Triển Tín Dụng Vi Mô Nâng Cao Năng Lực

Tín dụng vi mô là một công cụ hiệu quả để giúp người nghèo tiếp cận nguồn vốn và phát triển kinh tế. Cần phát triển các tổ chức tín dụng vi mô với các sản phẩm và dịch vụ phù hợp với nhu cầu của người nghèo, như cho vay nhỏ, cho vay nhóm, và tiết kiệm vi mô. Đồng thời, cần nâng cao năng lực quản lý tài chính cho người nghèo thông qua các khóa đào tạo, tư vấn, và hỗ trợ kỹ thuật. Cần có sự giám sát chặt chẽ để đảm bảo hoạt động của các tổ chức tín dụng vi mô minh bạch và hiệu quả. Từ khóa phụ: Tín dụng vi mô, cho vay nhỏ, cho vay nhóm, tiết kiệm vi mô, quản lý tài chính.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Mô Hình Thành Công Bài Học Kinh Nghiệm

Nhiều mô hình tín dụng vi mô đã chứng minh được hiệu quả trong việc giúp người nghèo thoát nghèo, như mô hình của Grameen Bank ở Bangladesh, hay các chương trình tín dụng vi mô của Ngân hàng Chính sách Xã hội tại Việt Nam. Các mô hình này đều có điểm chung là tập trung vào việc cung cấp nguồn vốn nhỏ cho người nghèo, kết hợp với các dịch vụ hỗ trợ khác như đào tạo, tư vấn, và hỗ trợ kỹ thuật. Bài học kinh nghiệm cho thấy, cần có sự cam kết mạnh mẽ từ phía nhà nước, sự tham gia tích cực của các tổ chức xã hội, và sự nỗ lực vươn lên của chính người nghèo. Từ khóa chính: Mô hình tín dụng vi mô, Grameen Bank, Ngân hàng Chính sách Xã hội, bài học kinh nghiệm.

4.1. Phân Tích Các Mô Hình Tín Dụng Vi Mô Thành Công Trên Thế Giới

Grameen Bank là một ví dụ điển hình về mô hình tín dụng vi mô thành công, với việc cung cấp các khoản vay nhỏ cho phụ nữ nghèo ở vùng nông thôn Bangladesh. Mô hình này đã giúp hàng triệu người thoát nghèo và cải thiện cuộc sống. Các mô hình khác như ACCION International, FINCA International cũng đã chứng minh được hiệu quả trong việc cung cấp các dịch vụ tài chính cho người nghèo ở nhiều quốc gia trên thế giới. Phân tích các mô hình này giúp chúng ta rút ra những bài học kinh nghiệm quý báu để áp dụng tại Việt Nam. Từ khóa phụ: Grameen Bank, ACCION International, FINCA International, phụ nữ nghèo, Bangladesh.

4.2. Đánh Giá Hiệu Quả Của Các Chương Trình Tín Dụng Vi Mô Tại Việt Nam

Ngân hàng Chính sách Xã hội là một tổ chức tín dụng vi mô quan trọng tại Việt Nam, với nhiều chương trình cho vay ưu đãi dành cho người nghèo và các đối tượng chính sách. Các chương trình này đã góp phần quan trọng vào công cuộc xóa đói giảm nghèo của đất nước. Tuy nhiên, vẫn còn những hạn chế cần khắc phục, như thủ tục phức tạp, thiếu thông tin, và chưa đáp ứng được nhu cầu của tất cả người nghèo. Cần có những đánh giá khách quan và toàn diện để cải thiện hiệu quả của các chương trình này. Từ khóa phụ: Ngân hàng Chính sách Xã hội, chương trình cho vay ưu đãi, đối tượng chính sách, xóa đói giảm nghèo, Việt Nam.

V. Giải Pháp Phát Triển Tổ Chức Tín Dụng Nhỏ Mô Hình Chính Sách

Việc phát triển các tổ chức tín dụng nhỏ, đặc biệt là các tổ chức tài chính vi mô, đóng vai trò then chốt trong việc cung cấp nguồn vốn cho người nghèo. Cần có những chính sách khuyến khích sự ra đời và phát triển của các tổ chức này, đồng thời đảm bảo hoạt động minh bạch và hiệu quả. Các tổ chức tín dụng nhỏ cần được tạo điều kiện để tiếp cận nguồn vốn, công nghệ, và nhân lực chất lượng cao. Việc đào tạo và nâng cao năng lực cho cán bộ tín dụng cũng là yếu tố quan trọng để đảm bảo hoạt động bền vững. Từ khóa chính: Tổ chức tín dụng nhỏ, tài chính vi mô, chính sách khuyến khích, hoạt động minh bạch, cán bộ tín dụng.

5.1. Phát Triển Tổ Chức Hiện Hành Mở Rộng Chương Trình Tiết Kiệm

Cần củng cố và phát triển các tổ chức tín dụng vi mô hiện hành, đồng thời khuyến khích việc mở rộng các chương trình tiết kiệm, tạo điều kiện cho người nghèo tích lũy vốn và tham gia vào hệ thống tài chính. Việc đa dạng hóa các sản phẩm và dịch vụ tài chính cũng là yếu tố quan trọng để đáp ứng nhu cầu của người nghèo. Các tổ chức cần áp dụng công nghệ thông tin để nâng cao hiệu quả hoạt động và giảm chi phí. Từ khóa phụ: Tổ chức tín dụng vi mô, chương trình tiết kiệm, đa dạng hóa sản phẩm, công nghệ thông tin, tích lũy vốn.

5.2. Xây Dựng Năng Lực Cho Khu Vực Tài Chính Bán Chính Thức

Khu vực tài chính bán chính thức đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nguồn vốn cho người nghèo ở những vùng sâu vùng xa, nơi mà các tổ chức tài chính chính thức khó tiếp cận. Cần xây dựng năng lực cho khu vực này thông qua việc cung cấp đào tạo, tư vấn, và hỗ trợ kỹ thuật. Đồng thời, cần có sự giám sát chặt chẽ để đảm bảo hoạt động minh bạch và hiệu quả, tránh tình trạng cho vay nặng lãi. Từ khóa phụ: Tài chính bán chính thức, vùng sâu vùng xa, đào tạo, tư vấn, hỗ trợ kỹ thuật, cho vay nặng lãi.

VI. Kết Luận Tương Lai Giải Pháp Bền Vững Cho Giảm Nghèo

Giảm nghèo là một quá trình lâu dài và phức tạp, đòi hỏi sự nỗ lực của toàn xã hội. Cần có những giải pháp tổng thể, kết hợp giữa chính sách vĩ mô và vi mô, giữa sự hỗ trợ từ nhà nước và sự nỗ lực vươn lên của chính người nghèo. Việc cung cấp nguồn vốn nhỏ là một công cụ quan trọng, nhưng không phải là giải pháp duy nhất. Cần kết hợp với các giải pháp khác như đào tạo nghề, tạo việc làm, và cải thiện điều kiện sống để tạo ra một sự thay đổi bền vững trong cuộc sống của người nghèo. Từ khóa chính: Giải pháp bền vững, chính sách vĩ mô, chính sách vi mô, đào tạo nghề, tạo việc làm, điều kiện sống.

6.1. Đề Xuất Các Kiến Nghị Giải Pháp Hỗ Trợ Giảm Nghèo

Cần có những kiến nghị cụ thể để cải thiện chính sách và chương trình hỗ trợ giảm nghèo, như tăng cường sự tham gia của người nghèo trong quá trình hoạch định chính sách, đơn giản hóa thủ tục tiếp cận nguồn vốn, và tăng cường giám sát hoạt động của các tổ chức tín dụng. Đồng thời, cần có những giải pháp sáng tạo để tạo việc làm và thu nhập cho người nghèo, như hỗ trợ khởi nghiệp, phát triển du lịch cộng đồng, và khuyến khích các doanh nghiệp xã hội. Từ khóa phụ: Kiến nghị, giải pháp, chính sách, chương trình hỗ trợ, khởi nghiệp, doanh nghiệp xã hội.

6.2. Tầm Nhìn Tương Lai Hướng Đến Một Xã Hội Không Còn Nghèo Đói

Với sự nỗ lực của toàn xã hội, chúng ta có thể hướng đến một tương lai tươi sáng hơn, nơi mà không còn ai phải sống trong cảnh nghèo đói. Để đạt được mục tiêu này, cần tiếp tục đổi mới tư duy và cách làm, tập trung vào việc tạo ra những cơ hội bình đẳng cho tất cả mọi người, và xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ, và văn minh. Niềm tin vào khả năng của con người và sự đoàn kết của cộng đồng sẽ là động lực để chúng ta vượt qua mọi khó khăn và thách thức. Từ khóa phụ: Tầm nhìn tương lai, xã hội không nghèo đói, cơ hội bình đẳng, đoàn kết, cộng đồng, đổi mới.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Theo ước tính, trên thế giới hiện có khoảng 3 tỷ người sống dưới mức 2 USD/ngày, trong đó 1,2 tỷ người sống dưới 1 USD/ngày, chủ yếu tập trung ở các nước đang phát triển. Tại Việt Nam, tỷ lệ người nghèo đã giảm mạnh từ 58% năm 1993 xuống còn khoảng 24% năm 2004, đạt được mục tiêu thiên niên kỷ về giảm nghèo. Tuy nhiên, vẫn còn gần 33 triệu người dân sống với mức thu nhập vừa trên chuẩn nghèo, trong đó 4/10 người có nguy cơ tái nghèo sau các cú sốc kinh tế hoặc thiên tai. Thành phố Hồ Chí Minh, với vai trò là trung tâm kinh tế năng động, vẫn còn tỷ lệ hộ nghèo khoảng 7,99% theo chuẩn mới giai đoạn 2004-2010, tương đương 92.193 hộ có thu nhập dưới 6 triệu đồng/người/năm.

Nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng nghèo và người nghèo tại TP. Hồ Chí Minh, phân tích hiệu quả các chính sách tín dụng nhỏ cho người nghèo, từ đó đề xuất các giải pháp nguồn vốn nhỏ phù hợp nhằm thúc đẩy giảm nghèo bền vững. Phạm vi nghiên cứu tập trung trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh trong giai đoạn 2004-2010, gắn với các chính sách phát triển kinh tế xã hội và chương trình giảm nghèo quốc gia. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà hoạch định chính sách, tổ chức tín dụng và các bên liên quan trong việc thiết kế và triển khai các chương trình hỗ trợ tài chính vi mô hiệu quả, góp phần nâng cao đời sống người nghèo và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết về nghèo đói đa chiều và mô hình tài chính vi mô (microfinance). Lý thuyết nghèo đói đa chiều mở rộng khái niệm nghèo không chỉ dựa trên thu nhập mà còn bao gồm các khía cạnh về điều kiện sống, tiếp cận dịch vụ xã hội, giáo dục, y tế và cơ hội phát triển. Mô hình tài chính vi mô tập trung vào việc cung cấp các khoản vay nhỏ không cần tài sản thế chấp, nhằm tạo điều kiện cho người nghèo tiếp cận vốn, phát triển sản xuất kinh doanh và cải thiện thu nhập.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Nghèo tuyệt đối và nghèo tương đối: Nghèo tuyệt đối được xác định dựa trên mức thu nhập tối thiểu đảm bảo nhu cầu sống cơ bản, trong khi nghèo tương đối phản ánh sự thiếu hụt so với mức sống trung bình của xã hội.
• Vòng luẩn quẩn của nghèo đói: Thiếu vốn đầu tư dẫn đến năng suất thấp, thu nhập thấp, không tích lũy được vốn, tiếp tục nghèo đói.
• Tín dụng vi mô: Các khoản vay nhỏ, linh hoạt, không cần tài sản thế chấp, thường đi kèm với các nhóm bảo lãnh và tiết kiệm bắt buộc.
• Chính sách giảm nghèo: Các biện pháp tài chính, xã hội nhằm hỗ trợ người nghèo thoát nghèo bền vững.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa phân tích định tính và định lượng. Dữ liệu chính được thu thập từ các báo cáo điều tra hộ nghèo của TP. Hồ Chí Minh giai đoạn 2004-2010, số liệu thống kê từ Ngân hàng Chính sách xã hội, các tổ chức tín dụng vi mô và các tổ chức xã hội hoạt động trên địa bàn. Cỡ mẫu nghiên cứu khoảng 92.193 hộ nghèo theo chuẩn mới, được chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng nhằm đảm bảo tính đại diện cho các quận huyện và nhóm dân cư khác nhau.

Phân tích dữ liệu sử dụng các phương pháp thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ nghèo qua các năm, phân tích hiệu quả tín dụng nhỏ thông qua tỷ lệ hoàn trả vốn, mức tăng thu nhập và khả năng thoát nghèo của các hộ vay vốn. Ngoài ra, nghiên cứu còn áp dụng phương pháp chuyên gia để đánh giá các chính sách và mô hình tín dụng vi mô hiện hành, kết hợp phỏng vấn sâu với các cán bộ quản lý và người nghèo để làm rõ các khó khăn, thách thức và đề xuất giải pháp phù hợp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ nghèo tại TP. Hồ Chí Minh giảm nhưng chưa đồng đều: Tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 7,8% năm 2001 xuống còn 6,18% năm 2005, tương đương giảm khoảng 8.220 hộ nghèo. Tuy nhiên, sự giảm nghèo tập trung chủ yếu ở các quận trung tâm, trong khi các huyện ngoại thành như Củ Chi, Hóc Môn vẫn còn tỷ lệ nghèo cao trên 10%.
2. Nguồn vốn nhỏ cho người nghèo tăng trưởng nhanh nhưng chưa đáp ứng đủ nhu cầu: Dư nợ cho vay hộ nghèo tại Ngân hàng Chính sách xã hội TP. Hồ Chí Minh tăng gấp 2,12 lần từ khi thành lập đến năm 2005, đạt 14.891 tỷ đồng. Tỷ lệ hoàn trả vốn đạt trên 98%, cho thấy hiệu quả tín dụng vi mô khá cao. Tuy nhiên, nhu cầu vốn thực tế của người nghèo vẫn vượt xa nguồn cung, dẫn đến sự phát triển của các nguồn vốn phi chính thức với lãi suất cao, gây rủi ro cho người vay.
3. Các mô hình tín dụng vi mô quốc tế có thể áp dụng hiệu quả: Mô hình Ngân hàng Grameen (Bangladesh) với tỷ lệ hoàn trả vốn 99% và mô hình BAAC (Thái Lan) tập trung vào nhóm thu nhập thấp cho thấy hiệu quả trong việc hỗ trợ người nghèo thoát nghèo bền vững. Tại TP. Hồ Chí Minh, mô hình Quỹ CEP đã phục vụ hơn 65.000 khách hàng với dư nợ 190 tỷ đồng, góp phần tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người nghèo.
4. Khó khăn trong tiếp cận nguồn vốn chính thức: Người nghèo thường thiếu tài sản thế chấp, thiếu hiểu biết về thủ tục vay vốn, và chịu áp lực từ các khoản vay phi chính thức với lãi suất cao. Điều này tạo ra vòng luẩn quẩn nghèo đói và rủi ro tài chính cao cho người nghèo.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của sự giảm nghèo chưa đồng đều là do sự khác biệt về điều kiện kinh tế xã hội giữa các khu vực trong thành phố, đặc biệt là giữa trung tâm và ngoại thành. Các chính sách tín dụng nhỏ đã góp phần quan trọng trong việc hỗ trợ người nghèo tiếp cận vốn, tuy nhiên, nguồn vốn hiện tại chưa đủ lớn và chưa được phân bổ hợp lý để bao phủ toàn diện các nhóm đối tượng cần hỗ trợ.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế, mô hình tín dụng vi mô dựa trên nhóm bảo lãnh và tiết kiệm bắt buộc như Grameen Bank cho thấy hiệu quả cao trong việc giảm nghèo bền vững, điều này phù hợp với đặc điểm xã hội Việt Nam, nơi mà sự gắn kết cộng đồng và trách nhiệm nhóm có vai trò quan trọng. Việc áp dụng các mô hình này tại TP. Hồ Chí Minh cần được điều chỉnh phù hợp với điều kiện địa phương.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ nghèo theo quận huyện qua các năm, bảng thống kê dư nợ tín dụng vi mô và tỷ lệ hoàn trả vốn, cũng như sơ đồ mô hình tín dụng vi mô hiệu quả. Những kết quả này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường nguồn vốn nhỏ, cải thiện tiếp cận và quản lý tín dụng để hỗ trợ người nghèo.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường nguồn vốn tín dụng nhỏ cho người nghèo: Đẩy mạnh huy động vốn từ ngân sách nhà nước, các tổ chức quốc tế và xã hội để mở rộng quy mô tín dụng vi mô, phấn đấu tăng dư nợ cho vay lên ít nhất 30% trong vòng 3 năm tới. Chủ thể thực hiện: Ngân hàng Chính sách xã hội, UBND TP. Hồ Chí Minh.
2. Phát triển mô hình tín dụng vi mô dựa trên nhóm bảo lãnh và tiết kiệm bắt buộc: Áp dụng mô hình Grameen Bank và CEP với sự điều chỉnh phù hợp, nhằm nâng cao tỷ lệ hoàn trả vốn và giảm rủi ro tín dụng. Thời gian triển khai: 2 năm. Chủ thể thực hiện: Các tổ chức tín dụng vi mô, tổ chức phi chính phủ.
3. Nâng cao năng lực quản lý và đào tạo cán bộ tín dụng: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về quản lý tín dụng vi mô, kỹ năng tư vấn và hỗ trợ người nghèo, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và giảm thiểu rủi ro. Chủ thể thực hiện: Ngân hàng Chính sách xã hội, các cơ sở đào tạo.
4. Tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức người nghèo về tín dụng và quản lý tài chính: Triển khai các chương trình truyền thông, tập huấn kỹ năng quản lý tài chính cá nhân, giúp người nghèo sử dụng vốn hiệu quả và tránh vay nặng lãi. Chủ thể thực hiện: UBND các quận huyện, các tổ chức xã hội.
5. Xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành trong giảm nghèo: Thiết lập cơ chế phối hợp giữa các ngành giáo dục, y tế, lao động và tín dụng để hỗ trợ toàn diện người nghèo, đảm bảo tính bền vững của các chương trình giảm nghèo. Chủ thể thực hiện: UBND TP. Hồ Chí Minh, các sở ngành liên quan.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách: Giúp xây dựng và điều chỉnh các chính sách tín dụng vi mô và giảm nghèo phù hợp với thực tiễn địa phương, nâng cao hiệu quả đầu tư công.
2. Ngân hàng và tổ chức tín dụng vi mô: Cung cấp cơ sở khoa học để phát triển các sản phẩm tín dụng nhỏ, mô hình quản lý và dịch vụ hỗ trợ người nghèo hiệu quả hơn.
3. Các tổ chức phi chính phủ và xã hội: Hỗ trợ thiết kế chương trình, mô hình tài chính vi mô phù hợp, đồng thời nâng cao năng lực vận động nguồn lực và quản lý dự án.
4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành kinh tế, phát triển xã hội: Là tài liệu tham khảo quý giá về thực trạng nghèo đói, chính sách tín dụng vi mô và các giải pháp giảm nghèo tại đô thị lớn của Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Nguồn vốn nhỏ có vai trò gì trong giảm nghèo?
   Nguồn vốn nhỏ giúp người nghèo tiếp cận tài chính để đầu tư sản xuất, kinh doanh, từ đó tăng thu nhập và cải thiện điều kiện sống. Ví dụ, các khoản vay không cần tài sản thế chấp giúp người nghèo thoát khỏi vòng luẩn quẩn nghèo đói.

2. Tại sao người nghèo khó tiếp cận nguồn vốn chính thức?
   Người nghèo thường thiếu tài sản thế chấp, kiến thức tài chính hạn chế và thủ tục vay vốn phức tạp. Điều này khiến họ phải vay từ các nguồn phi chính thức với lãi suất cao, gây rủi ro tài chính.

3. Mô hình tín dụng vi mô nào hiệu quả nhất?
   Mô hình Grameen Bank với nhóm bảo lãnh và tiết kiệm bắt buộc được đánh giá cao về tỷ lệ hoàn trả vốn (99%) và khả năng hỗ trợ người nghèo bền vững, phù hợp với điều kiện xã hội Việt Nam.

4. Các chính sách giảm nghèo cần tập trung vào những lĩnh vực nào?
   Chính sách cần tập trung vào giáo dục, y tế, tạo việc làm, hỗ trợ nhà ở và phát triển hạ tầng cơ sở, đồng thời đảm bảo an sinh xã hội và bảo vệ người nghèo khỏi các rủi ro thiên tai, dịch bệnh.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả tín dụng nhỏ cho người nghèo?
   Cần tăng cường đào tạo cán bộ quản lý, nâng cao nhận thức người nghèo về tài chính, xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành và phát triển các mô hình tín dụng linh hoạt, phù hợp với đặc điểm địa phương.

Kết luận

• Tỷ lệ nghèo tại TP. Hồ Chí Minh đã giảm đáng kể nhưng còn phân bố không đồng đều giữa các khu vực.
• Nguồn vốn nhỏ đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ người nghèo tiếp cận tài chính và phát triển kinh tế.
• Các mô hình tín dụng vi mô quốc tế như Grameen Bank có thể được điều chỉnh áp dụng hiệu quả tại TP. Hồ Chí Minh.
• Cần tăng cường nguồn vốn, nâng cao năng lực quản lý và phối hợp liên ngành để nâng cao hiệu quả giảm nghèo.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm mở rộng tín dụng nhỏ, đào tạo cán bộ, tuyên truyền nâng cao nhận thức và xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành trong giai đoạn 2024-2027.

Hành động tiếp theo là triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời theo dõi, đánh giá hiệu quả để điều chỉnh kịp thời, góp phần xây dựng thành phố không còn hộ nghèo, phát triển bền vững và công bằng xã hội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Xaây döïng moät xaõ hoäi khoâng coù ngöôøi ngheøo laø ñieàu maø caùc toå chöùc, caùc nhaø laøm chính saùch luoân luoân quan taâm. Trong tuyeân boá Thieân nieân kyû cuûa Lieân hieäp quoác, keâu goïi xaây döïng moät xaõ hoäi hoaø ñoàng vaø thònh vöôïng döïa treân caùc giaù trò: töï do, bình ñaúng, ñoaøn keát, khoan dung vaø toân troïng thieân nhieân. Quan nieäm töï do ôû ñaây khoâng boù heïp trong phaïm vi thoaùt khoûi tình traïng ngheøo ñoùi maø treân cô sôû ghi nhaän raèng, con ngöôøi moät khi coøn phaûi ñaáu tranh cho söï sinh toàn thì khoâng bao giôø coù bình ñaúng vaø töï do. Chuû Tòch Hoà Chí Minh khi sinh thôøi ñaõ töøng mô öôùc veà moät nöôùc Vieät Nam khoâng coøn bò ngheøo ñoùi.Theá heä cuûa chuùng ta coù theå thöïc hieän ñöôïc öôùc mô ñoù cuûa ngöôøi, ñoàng thôøi ñaït ñöôïc muïc tieâu phaùt trieån thieân nieân kyû.

Chuùng ta coù coâng ngheä, tri thöùc vaø nguoàn löïc ñeå ñaït ñöôïc caùc muïc tieâu to lôùn ñoù. Taát caû nhöõng gì chuùng ta caàn, laø yù chí vaø loøng quyeát taâm phaán ñaáu cho moät xaõ hoäi khoâng coù ngöôøi ngheøo. Thaønh coâng cuûa Vieät Nam trong lónh vöïc xoaù ñoùi giaûm ngheøo thöôøng ñöôïc coi nhö laø, moät ví duï ñieån hình cho thaáy, nhöõng gì chuùng ta coù theå ñaït ñöôïc tuy chæ trong moät thôøi gian ngaén. Tyû leä ngöôøi ngheøo ôû Vieät Nam vôùi con soá öôùc tính laø 58% naêm 1993 ñaõ giaûm xuoáng coøn 24% naêm 2004.

Nhö vaäy xeùt veà trung bình quoác gia thì Vieät Nam ñaõ ñaït ñöôïc Muïc tieâu thieân nieân kyû (MDG) laø giaûm moät nöõa tyû leä ngöôøi daân soáng trong caûnh ngheøo cuøng cöïc. Song vieäc ñaït ñöôïc muïc tieâu khoâng coù nghóa Vieät Nam ñaõ hoaøn thaønh coâng vieäc cuûa mình. Hieän nay coøn gaàn 33 trieäu ngöôì daân Vieät Nam vaãn soáng vôùi möùc thu nhaäp vöøa treân chuaån ngheøo. Nhö vaäy cöù 10 ngöôøi daân Vieät nam thì 4 ngöôøi coù nguy cô bò taùi ngheøo sau moät cuù soác veà kinh teá hay moät traän thieân tai.

Nhöõng côn baûo lieân tieáp (chanchu, Durian, Utor, … ) trong naêm 2006 vöøa qua nhaéc nhôû chuùng ta raèng, nhöõng bieán coá baát ngôø coù theå nhanh choùng ñaûo ngöôïc nhöõng keát quaû maø chuùng ta thu ñöôïc sau bao nhieâu naêm lao ñoäng vaát vaû cuûa nhöõng ngöôøi ngheøo, caän ngheøo vaø cuûa taát caû nguoàn löïc xaõ hoäi, trong vieäc giuùp ñôõ ñeå vöôït qua nhöõng khoù khaên do caùc bieán coá baát ngôø gaây ra. -4– Taïi Thaønh phoá Hoà Chí Minh, laø moät thaønh phoá naêng ñoäng phaùt trieån, tuy nhieân moät boä phaän ngöôøi ngheøo, caû nhöõng ngöôøi ñòa phöông hay do nhaäp cö cuõng laø moái quan taâm cuûa nhöõng nhaø laøm chính saùch. Theo tieâu chí môùi (2004-2010) thì coù 7,99% hoä ngheøo, coù 92.193 hoä coù thu nhaäp döôùi 6 trieäu ñoàng/ngöôøi/naêm15. Chuùng ta caàn laøm gì ñeå thaønh phoá chuùng ta khoâng coøn hoä ngheøo ñeán naêm 2010 laø moät caâu hoûi caàn coù raát nhieàu giaûi phaùp toång hôïp môùi coù theå giaûi quyeát ñöôïc.

2/ Muïc tieâu cuûa ñeà taøi -Ñaùnh giaù tình hình xoaù ñoùi giaûm ngheøo hieän nay -Giaûi phaùp hieäu quaû cuûa tín duïng nhoû cho ngöôøi ngheøo, hoä ngheøo -Gôïi yù caùc chính saùch nhaèm taïo ñieàu kieän cho taøi chính vi moâ hoaït ñoäng toát hôn, taùc ñoäng giaûm ngheøo nhanh hôn 3/ Ñoái töôïng nghieân cöùu Phaïm vi nghieân cöùu treân ñòa baøn Thaønh Phoá Hoà Chí Minh. Ñaây laø nôi coù nguoàn voán ñaàu tö lôùn, phaùt trieån maïnh trong caû nöôùc, cuõng laø vuøng chòu aùp löïc lôùn cuûa quaù trình ñoâ thò, di daân lôùn nhaát trong nöôùc. Ñoái töôïng laø ngöôøi ngheøo, caùc toå chöùc taøi chính vi moâ ñang hoaït ñoäng taïi thaønh phoá Hoà Chí Minh 4/ Phöông phaùp nghieân cöùu -Phöông phaùp chuyeân gia: Nghieân cöùu caùc quan ñieåm chính saùch caùc moâ hình xoaù ñoùi giaûm ngheøo. -Phöông phaùp thoáng keâ moâ taû keát hôïp vôùi so saùnh phaân tích tìm ra nhöõng maáu choát chính cuûa ngöôøi ngheøo, tìm ra giaûi phaùp toát hôn trong chính saùch giaûm ngheøo.

5/ YÙ nghóa cuûa ñeà taøi Giuùp caùc nhaø laøm chính saùch quan taâm hôn trong lónh vöïc cung caáp nguoàn voán nhoû cho ngöôøi ngheøo, moät coâng cuï hieäu quaû giuùp ngöôøi ngheøo vöôït ngheøo. Giuùp nhöõng ngöôøi laøm coâng taùc giaûm ngheøo coù caùi nhìn bao quaùt hôn, coù chieàu saâu hôn trong coâng taùc tieáp caän vôùi ngöôøi ngheøo. Môû ra moät höôùng nghieân cöùu môùi veà moâ hình löôïng hoaù taùc ñoäng cuûa taøi chính vi moâ ñeán giaûm ngheøo taïi Vieät Nam. Moái quan heä giöõa taêng tröôûng vaø giaûm ngheøo, thoaùt ngheøo beàn vöõng thoâng qua ñaàu tö trong lónh vöïc giaùo duïc.

-5– Chöông 1: Toång quan veà ngheøo vaø ngöôøi ngheøo trong xaõ hoäi 1.1/ Nhöõng lyù do nghieân cöùu veà ngheøo Ñoùi ngheøo laø moät trong nhöõng vaán ñeà xaõ hoäi caáp baùch, mang tính toaøn caàu, giaûi quyeát vaán ñeà naøy khoâng nhöõng mang tính nhaân ñaïo maø coøn laø cô sôû ñaàu tieân ñeå giaûi quyeát nhöõng vaán ñeà khaùc cuûa xaõ hoäi. Tại ñieàu 25 tuyeân ngoân theá giôùi veà quyeàn con ngöôøi taïi Ñaïi hoäi ñoàng Lieân Hôïp Quoác thoâng qua 10-12-1948 vieát :” Taát caû moïi ngöôøi ñeàu coù quyeàn coù möùc soáng ñuû ñeå baûo ñaûm söùc khoeû, söï sung tuùc cuûa mình vaø cuûa gia ñình, nhaát laø ñuû veà aên, maëc, choå ôû, chaêm soùc y teá cuõng nhö caùc dòch vuï xaõ hoäi caàn thieát; Moïi ngöôøi coù quyeàn ñöôïc an toaøn khi thaát nghieäp, bò beänh taät, maát khaû naêng lao ñoäng, goùa buïa, tuoåi giaø hay trong caùc tröôøng hôïp khaùc maát khaû naêng duy trì söï toàn taïi xuaát phaùt töø hoaøn caûnh vaø naèm ngoaøi yù muoán”, ñaây laø moät muïc tieâu ñaày tham voïng, maø cho ñeán nay muïc tieâu naøy coøn xa môùi thöïc hieän ñöôïc treân khaép theá giôùi. Trong soá 6 tyû daân treân haønh tinh chuùng ta, 3 tyû ngöôøi ñang soáng vôùi möùc döôùi 2 USD /ngaøy, 1,2 tyû ngöôøi ñang soáng döôùi möùc 1 USD/ngaøy. Trong 25 naêm tôùi, döï ñoaùn daân soá theá giôùi seõ taêng theâm 2 tyû ngöôøi, haàu heát trong soá naøy laø taïi caùc nöôùc ñang phaùt trieån, laø gaùnh naëng cuûa caùc nöôùc ngheøo.Trong saùu tyû ngöôøi hieän nay chæ coù ¼ coù theå ñöôïc höôûng caùc chöông trình baûo trôï xaõ hoäi, döôùi 5% coù theå töï ñoái phoù vôùi ruûi ro baèng cuûa caûi cuûa mình.

Do ñoù cuõng deã hieåu khi Lieân Hieäp Quoác cho raèng ñoùng goùp cuûa moåi quoác gia vaøo chöông trình trôï giuùp ngöôøi ngheøo laø traùch nhieäm, löông tri cuûa nhaân loaïi. Vieät nam trong nhöõng naêm qua ñaït raát nhieàu thaønh töïu trong taêng tröôûng kinh teá cuûng nhö thaønh quaû trong coâng cuoäc giaûm ngheøo. Tuy vaäy,so vôùi chuaån ngheøo cuûa theá giôùi chuùng ta coøn coù raát nhieàu vaán ñeà phaûi quan taâm; moät laø cheânh leäch giaøu ngheøo ngaøy caøng gia taêng, giöõa 10% nhoùm giaøu nhaát vôùi 10% nhoùm giaøu nhaát laø 12.5 laàn naêm 2002 vaø taêng leân 13 laàn vaøo naêm 2004, trong khi naêm 1993 -6– chæ coù 4. hai laø Vieät Nam laø moät trong caùc quoác gia ngheøo, tình traïng ngheøo laïi caøng nghieâm troïng hôn, vôùi chuaån ngheøo môùi, 200.000ñ/ngöôøi/thaùng cho khu vöïc noâng thoân vaø 260.000ñ/ngöôøi/thaùng cho khu vöïc thaønh thò thì chuùng ta coù treân 4,6 trieäu hoä ngheøo.

Chuaån naøy coøn thaáp hôn nhieàu so vôùi chuaån ngheøo treân theá giôùi laø 1 USD/ngöôøi/ngaøy; ba laø soá hoä naèm treân ngöôõng ngheøo raát nhieàu, nguy cô taùi ngheøo raát cao chæ caàn coù moät bieán coá thieân tai, dòch beänh,… Ñieàu naøy noùi leân tính thieáu beàn vöõng trong vöôït ngheøo, cuõng nhö caùc giaûi phaùp giaûm ngheøo caàn phaûi tieáp tuïc ñöôïc quan taâm caû nhöõng hoä ngheøo vaø vöøa vöôït ngheøo.2/ Moät soá quan ñieåm veà ngöôøi ngheøo 1.1/ Ngheøo tuyeät ñoái Ngheøo ñoùi coù nhieàu maët, cho neân khoâng coù moät ñònh nghóa duy nhaát, maø tuyø thuoäc vaøo tình traïng thieáu thoán ôû nhieàu phöông dieän, veà thu nhaäp, ñieàu kieän sinh hoaït, moâi tröôøng soáng, thieáu taøi saûn, thieáu cô hoäi taïo thu nhaäp, deå bò toån thöông, ít ñöôïc ra quyeát ñònh, bò sæ nhuïc, khoâng ñöôïc toân troïng, sinh hoaït trong ñieàu kieän thieáu veä sinh, thieáu nöôùc saïch,… Moät khaùi nieäm maø caùc quoác gia trong khu vöïc Thaùi Bình Döông thoáng nhaát laø :”Ngheøo ñoùi laø tình traïng moät boä phaän daân cö khoâng coù khaû naêng thoaû maõn nhöõng nhu caàu cô baûn cuûa con ngöôøi maø nhöõng nhu caàu aáy phuï thuoäc vaøo trình ñoä phaùt trieån kinh teá - xaõ hoäi, phong tuïc taäp quaùn cuûa töøng vuøng maø nhöõng phong tuïc aáy ñöôïc xaõ hoäi thöøa nhaän.” 11 Theo oâng Robert McNamara, khi laøm giaùm ñoác ngaân haøng theá giôùi, ñaõ ñöa ra khaùi nieäm ngheøo tuyeät ñoái :” Ngheøo ôû möùc ñoä tuyeät ñoái… laø soáng ôû ranh giôùi ngoaøi cuøng cuûa toàn taïi. Nhöõng ngöôøi ngheøo tuyeät ñoái laø nhöõng ngöôøi phaûi ñaáu tranh ñeå sinh toàn trong caùc thieáu thoán toài teä vaø trong tình traïng boû beâ vaø maát phaåm caùch vöôït quaù söùc töôûng töôïng mang daáu aán cuûa caûnh ngoä may maén cuûa giôùi trí thöùc chuùng ta.” Ngaân haøng theá giôùi xem thu nhaäp 1 ñoâ la Myõ/ ngaøy theo söùc mua töông ñöông cuûa ñòa phöông so vôùi (ñoâ la theá giôùi) ñeå thoaû maõn nhu caàu soáng nhö laø -7– chuaån toång quaùt cho naïn ngheøo tuyeät ñoái. Trong nhöõng böôùc sau ñoù caùc ranh giôùi ngheøo tuyeät ñoái (chuaån) cho töøng ñòa phöông hay töøng vuøng ñöôïc xaùc ñònh , töø 2 ñoâ la cho chaâu Myõ La Tinh vaø Carribean ñeán 4 ñoâ la cho nhöõng nöôùc Ñoâng AÂu vaø 14,4 ñoâ la cho nhöõng nöôùc coâng nghieäp13. Theo quyeát ñònh soá 143/2001/QÑ-TTg ngaøy 27 thaùng 9 naêm 2001 chuaån ngheøo giai ñoaïn 2001-2005 thì nhöõng hoä coù thu nhaäp bình quaân ñaàu ngöôøi ôû khu vöïc noâng thoân mieàn nuùi, haûi ñaûo töø 80.00ñ/ngöôøi / thaùng trôû xuoáng laø hoä ngheøo; Nhöõng hoä coù thu nhaäp bình quaân ñaàu ngöôøi ôû khu vöïc ñoàng baèng töø 100.00ñ/ngöôøi / thaùng trôû xuoáng laø hoä ngheøo; Nhöõng hoä coù thu nhaäp bình quaân ñaàu ngöôøi ôû khu vöïc thaønh thò töø 150.00ñ/ngöôøi / thaùng trôû xuoáng laø hoä ngheøo.

Chuaån ngheøo giai ñoaïn 2006-2010 theo quyeát ñònh 170/2005/QÑ-TTg ngaøy 8 thaùng 7 naêm 2005 thì nhöõng hoä thu nhaäp bình quaân ñaàu ngöôøi moät thaùng ôû vuøng noâng thoân döôùi 200.000ñ ñöôïc cho laø ngheøo, nhöõng hoä thu nhaäp bình quaân ñaàu ngöôøi moät thaùng ôû vuøng thaønh thò döôùi 260.000ñ ñöôïc cho laø ngheøo.2/ Ngheøo töông ñoái Trong nhöõng xaõ hoäi ñöôïc goïi laø thònh vöôïng, ngheøo ñöôïc ñònh nghóa döïa vaøo hoaøn caûnh cuûa caù nhaân. Ngheøo töông ñoái coù theå ñöôïc xem nhö laø vieäc cung caáp khoâng ñaày ñuû caùc tieàm löïc vaät chaát vaø phi vaät chaát cho nhöõng ngöôøi thuoäc veà moät soá taàng lôùp xaõ hoäi nhaát ñònh so vôùi söï sung tuùc cuûa xaõ hoäi ñoù. Ngheøo töông ñoái coù theå laø khaùch quan, töùc laø söï hieän höõu khoâng phuï thuoäc vaøo caûm nhaän cuûa ngöôøi trong cuoäc. Ngheøo töông ñoái chuû quan khi nhöõng ngöôøi trong cuoäc caûm thaáy ngheøo khoâng phuï thuoäc vaøo söï xaùc ñònh khaùch quan.

Beân caïnh thieáu vieäc cung caáp vaät chaát, thieáu thoán veà taøi nguyeân phi vaät chaát ngaøy caøng coù taàm quan troïng hôn.