Luận văn giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu giải pháp cải thiện kết quả quản trị rủi ro tín dụng tại các chi nhánh ngân hàng nông nghiệp và, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề

• Trường học: Trường Đại Học Nông Lâm TP.HCM
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Giải Pháp Nâng Cao Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại Ngân Hàng Nông Nghiệp TP.HCM
• Loại tài liệu: Đề Tài Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: TP.HCM

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại

Hoạt động cấp tín dụng đóng vai trò huyết mạch trong doanh thu của ngân hàng thương mại. Tuy nhiên, nghiệp vụ này luôn tiềm ẩn rủi ro phát sinh tổn thất tài chính. Rủi ro tín dụng xuất hiện khi người vay không trả nợ đúng hạn. Nguyên nhân bắt nguồn từ sự suy giảm năng lực trả nợ hoặc cố ý vi phạm hợp đồng tín dụng. Quản trị rủi ro tín dụng là nhiệm vụ sống còn của mỗi tổ chức tài chính. Quy trình bao gồm nhận biết, đánh giá, kiểm soát và giảm thiểu tổn thất có thể xảy ra. Ngân hàng thương mại vận hành bộ máy kiểm soát theo các chuẩn mực khắt khe. Mô hình ba tuyến phòng thủ tạo thành tấm lá chắn kiên cố. Tuyến thứ nhất là các đơn vị kinh doanh trực tiếp tiếp cận khách hàng. Tuyến thứ hai là khối quản lý rủi ro độc lập. Tuyến thứ ba là bộ phận kiểm toán nội bộ. Việc duy trì hệ thống kiểm soát toàn diện giúp ngân hàng tối ưu hóa lợi nhuận. Sự suy yếu trong khâu giám sát nợ sẽ đe dọa trực tiếp đến tính thanh khoản và uy tín thị trường. Vì vậy, xây dựng chính sách quản trị nhất quán là yêu cầu bắt buộc đối với toàn ngành.

1.1. Bản chất và đặc điểm của rủi ro tín dụng

Rủi ro tín dụng mang tính khách quan và gắn liền với nghiệp vụ ngân hàng. Đặc tính cơ bản gồm tính tiềm ẩn, tính lan truyền và gây tổn thất nghiêm trọng. Khi bên vay mất khả năng thanh toán, thiệt hại không chỉ dừng lại ở nợ gốc chưa thu hồi. Ngân hàng còn chịu áp lực gia tăng trích lập dự phòng rủi ro. Vấn đề này trực tiếp làm suy giảm lợi nhuận và nguồn vốn tự có. Hơn nữa, rủi ro nợ xấu có thể lây lan sang các tổ chức tài chính khác qua thị trường liên ngân hàng. Một cú sốc thanh khoản cục bộ dễ dẫn đến nguy cơ khủng hoảng hệ thống. Nhận thức đúng bản chất rủi ro là nền tảng để thiết lập chính sách kiểm soát hiệu quả.

1.2. Mục tiêu và nguyên tắc quản trị tín dụng

Mục tiêu tối thượng của quản trị rủi ro là bảo vệ an toàn tài sản ngân hàng. Quy trình quản trị cần cân đối hài hòa giữa lợi nhuận kỳ vọng và mức độ chấp nhận rủi ro. Các tổ chức tín dụng phải áp dụng các nguyên tắc khắt khe theo thông lệ quốc tế Basel. Nguyên tắc đầu tiên đòi hỏi sự phân tách rõ ràng giữa chức năng kinh doanh và phê duyệt tín dụng. Nguyên tắc thứ hai là tính minh bạch thông tin trong toàn bộ quy trình thẩm định. Nguyên tắc thứ ba nhấn mạnh vào việc đa dạng hóa danh mục cho vay nhằm giảm thiểu rủi ro tập trung. Hoạt động kiểm tra sau giải ngân phải tiến hành liên tục để phát hiện sớm các dấu hiệu cảnh báo.

II. Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại

Thực tế vận hành tại các ngân hàng thương mại Việt Nam ghi nhận nhiều áp lực gia tăng rủi ro tín dụng. Biến động kinh tế vĩ mô, lãi suất và áp lực lạm phát trực tiếp tác động xấu đến sức khỏe tài chính của doanh nghiệp. Tỷ lệ tăng trưởng dư nợ tại một số chi nhánh vượt xa khả năng huy động vốn, tạo ra khoảng cách thanh khoản đáng lo ngại. Nhiều khoản vay trung và dài hạn chiếm tỷ trọng lớn nhưng nguồn vốn tài trợ lại mang tính ngắn hạn. Tình trạng mất cân đối kỳ hạn làm gia tăng độ nhạy cảm trước các cú sốc thị trường. Bên cạnh áp lực vĩ mô, hệ thống giám sát nội bộ tại nhiều chi nhánh vẫn bộc lộ khiếm khuyết. Hoạt động chấm điểm tín dụng nội bộ đôi khi mang nặng tính chủ quan. Quy trình thẩm định dự án chưa đánh giá đầy đủ dòng tiền thực tế của người vay. Việc phụ thuộc quá mức vào tài sản bảo đảm thay vì năng lực kinh doanh dẫn đến rủi ro chôn vốn khi tài sản giảm giá. Ngoài ra, việc chia sẻ thông tin rủi ro giữa các đơn vị kinh doanh và phòng thẩm định còn phân tán, làm chậm trễ các quyết định can thiệp xử lý nợ.

2.1. Hạn chế trong quy trình thẩm định và giám sát

Quy trình thẩm định hồ sơ vay tại một số đơn vị còn thiếu dữ liệu phân tích chuyên sâu. Cán bộ tín dụng thường dựa vào báo cáo tài chính quá khứ thay vì dự báo dòng tiền tương lai. Việc xác minh tính trung thực của phương án vay vốn đôi khi mang tính hình thức. Nhiều trường hợp hồ sơ tài sản bảo đảm thiếu tính pháp lý hoặc bị định giá cao hơn giá trị thực tế. Bên cạnh đó, công tác kiểm tra định kỳ sau giải ngân chưa được thực hiện nghiêm ngặt. Cán bộ quản lý ít khi xuống tận cơ sở kinh doanh để xác minh tình trạng hoạt động của bên vay. Sự buông lỏng này khiến ngân hàng phát hiện nợ xấu ở giai đoạn muộn.

2.2. Áp lực từ biến động kinh tế và cạnh tranh thị trường

Môi trường kinh tế vĩ mô luôn tạo ra những tác động khôn lường tới khả năng thanh toán. Sự tăng trưởng chậm lại của các thị trường trọng điểm kéo theo sự suy giảm doanh thu khách hàng vay. Giá cả nguyên vật liệu đầu vào leo thang làm thu hẹp biên lợi nhuận của các doanh nghiệp sản xuất. Đồng thời, cuộc đua mở rộng thị phần tín dụng giữa các ngân hàng thương mại diễn ra rất khốc liệt. Để đạt chỉ tiêu doanh số, một số chi nhánh có xu hướng hạ thấp điều kiện phê duyệt khoản vay. Việc nới lỏng khẩu vị rủi ro dẫn tới sự tích tụ các khoản nợ tiềm ẩn nguy cơ mất vốn trong tương lai.

III. Các giải pháp quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại

Để tối ưu hóa hiệu quả phòng ngừa rủi ro, ngân hàng thương mại cần đồng bộ hóa hệ thống giải pháp. Trước hết, ngân hàng phải hoàn thiện khung chính sách tín dụng theo định hướng an toàn và bền vững. Chiến lược cho vay cần phân bổ hạn mức rõ ràng cho từng ngành nghề và từng nhóm khách hàng. Việc đa dạng hóa danh mục giúp hạn chế tác động lan truyền khi một phân khúc gặp suy thoái. Bên cạnh đó, ngân hàng cần chuẩn hóa mô hình xếp hạng tín nhiệm nội bộ theo các tiêu chuẩn quốc tế Basel II và Basel III. Song song với chính sách, hệ thống báo cáo rủi ro phải được hiện đại hóa với tần suất dày đặc hơn. Ứng dụng mô hình cảnh báo sớm với hệ thống chỉ số đèn tín hiệu xanh, vàng, đỏ giúp ban điều hành nhận diện nguy cơ kịp thời. Khi một khoản vay có biểu hiện quá hạn hoặc suy giảm dòng tiền, quy trình can thiệp lập tức được kích hoạt. Ngoài ra, việc tách bạch hoàn toàn thẩm quyền giữa bộ phận kinh doanh và bộ phận phê duyệt rủi ro là yếu tố cốt lõi. Sự độc lập này bảo đảm tính khách quan tuyệt đối cho mọi quyết định cấp tín dụng.

3.1. Ứng dụng công nghệ và dữ liệu lớn trong thẩm định

Chuyển đổi số mở ra cơ hội tối ưu hóa toàn diện công tác quản trị rủi ro. Các ngân hàng thương mại cần tích hợp công nghệ trí tuệ nhân tạo và phân tích dữ liệu lớn vào quy trình chấm điểm tín dụng. Hệ thống tự động thu thập thông tin tài chính, hành vi chi tiêu và lịch sử quan hệ tín dụng từ nhiều nguồn dữ liệu. Cơ chế phân tích tự động giúp giảm thiểu sai sót do nhận định cảm tính của con người. Bên cạnh đó, các thuật toán học máy cho phép dự báo khả năng mất khả năng thanh toán với độ chuẩn xác cao. Việc số hóa toàn bộ hồ sơ vay cũng rút ngắn thời gian xử lý và hỗ trợ công tác kiểm toán nội bộ diễn ra minh bạch.

3.2. Đào tạo nhân sự và hoàn thiện kiểm soát nội bộ

Con người là nhân tố quyết định hiệu quả của mọi quy trình quản trị rủi ro. Ngân hàng thương mại phải chú trọng đào tạo chuyên sâu về kỹ năng thẩm định và đạo đức nghề nghiệp cho cán bộ tín dụng. Cán bộ thẩm định cần được trang bị kiến thức cập nhật về pháp luật, thị trường bất động sản và các mô hình kinh doanh mới. Đi đôi với đó là cơ chế kiểm tra chéo định kỳ giữa các chi nhánh để ngăn ngừa tiêu cực nội bộ. Hệ thống khen thưởng và xử phạt phân minh giúp nâng cao tinh thần trách nhiệm của đội ngũ quản trị. Đồng thời, bộ phận kiểm toán nội bộ phải chủ động rà soát ngẫu nhiên các hồ sơ tín dụng lớn nhằm phát hiện kẽ hở quy trình trước khi phát sinh rủi ro.

IV. Định hướng quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại

Nâng cao năng lực quản trị rủi ro tín dụng là điều kiện tiên quyết cho sự phát triển bền vững của ngân hàng thương mại. Trong bối cảnh hội nhập tài chính quốc tế, việc đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn Basel II và Basel III trở thành thước đo tín nhiệm quan trọng. Quản trị rủi ro không nhằm loại trừ hoàn toàn rủi ro mà hướng tới việc định giá chính xác và kiểm soát tổn thất trong giới hạn cho phép. Một cơ chế giám sát linh hoạt và chủ động sẽ tạo bàn đạp cho hoạt động kinh doanh bứt phá. Để triển khai thành công, các ngân hàng cần kiên trì xây dựng văn hóa quản trị rủi ro xuyên suốt từ cấp lãnh đạo cao nhất đến từng nhân viên chi nhánh. Sự đồng thuận về tư duy an toàn vốn phải được cụ thể hóa bằng hành động hàng ngày. Đồng thời, việc liên tục hoàn thiện khung pháp lý và quy chuẩn đạo đức sẽ giúp tổ chức đứng vững trước mọi biến động chu kỳ kinh tế. Đầu tư vào năng lực dự báo và công nghệ giám sát nợ chính là khoản đầu tư chiến lược mang lại giá trị dài hạn cho toàn hệ thống tài chính.

4.1. Xây dựng văn hóa quản trị rủi ro chủ động

Văn hóa quản trị rủi ro là yếu tố vô hình định hình hành vi ứng xử của toàn thể nhân sự ngân hàng. Mọi cán bộ nhân viên cần thấu hiểu rằng quản trị rủi ro không phải là rào cản kinh doanh mà là công cụ bảo vệ giá trị. Ban lãnh đạo phải đóng vai trò hình mẫu trong việc tôn trọng các giới hạn an toàn tài chính. Môi trường làm việc cần khuyến khích sự trung thực, minh bạch và tinh thần báo cáo rủi ro cởi mở. Việc che giấu nợ xấu hay làm đẹp báo cáo tín dụng phải bị xử lý nghiêm minh theo quy định. Khi nhận thức rủi ro trở thành phản xạ tự nhiên của mỗi nhân viên, ngân hàng sẽ giảm thiểu đáng kể các rủi ro vận hành và rủi ro tín dụng.

4.2. Lộ trình áp dụng chuẩn mực Basel quốc tế

Việc áp dụng các tiêu chuẩn Basel tạo ra khuôn khổ vững chắc cho việc quản trị rủi ro hiện đại. Các ngân hàng thương mại cần xây dựng lộ trình chi tiết để đáp ứng yêu cầu vốn theo phương pháp nâng cao. Hệ thống đo lường tài sản có rủi ro phải phản ánh sát thực tế tổn thất dự kiến và tổn thất ngoài dự kiến. Ngân hàng cần tăng cường vốn tự có cấp một để cải thiện tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu. Đồng thời, các kịch bản kiểm tra sức chịu tải tài chính phải được tiến hành thường xuyên dưới các giả định khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng. Việc tuân thủ toàn diện các nguyên tắc Basel sẽ gia tăng uy tín của ngân hàng đối với các đối tác và tổ chức xếp hạng tín nhiệm toàn cầu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thành phố Hồ Chí Minh là đầu tàu kinh tế của cả nước, đóng góp khoảng 20% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và tập trung mạng lưới tài chính ngân hàng sôi động bậc nhất. Tại trung tâm kinh tế này, hệ thống Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) đóng vai trò huyết mạch với 48 chi nhánh loại I và loại II cùng 210 điểm giao dịch tính đến tháng 6 năm 2011. Địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh luôn giữ vị trí trọng yếu khi mang lại gần 30% tổng thu nhập, chiếm 28% tổng lượng tiền gửi và nắm giữ 19% dư nợ trong toàn bộ hệ thống Agribank cả nước.

Tuy nhiên, giai đoạn 2008 đến 2011 chứng kiến cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu và tình hình lạm phát cao trong nước, kéo theo sự biến động dữ dội của mặt bằng lãi suất và thị trường bất động sản. Tại khu vực Thành phố Hồ Chí Minh, nguồn vốn huy động của các chi nhánh Agribank năm 2010 đạt 102.392 tỷ đồng nhưng sang quý 1 năm 2011 đã sụt giảm mạnh 12% xuống còn 90.088 tỷ đồng. Cùng lúc đó, tổng dư nợ cho vay năm 2010 đạt 81.751 tỷ đồng với tỷ lệ sử dụng vốn trên nguồn vốn tăng nhanh từ 79,8% lên tới 90,8% vào giữa năm 2011. Thực trạng này đặt ra vấn đề cấp bách về rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng tiềm ẩn, nhất là khi nợ xấu trong lĩnh vực bất động sản tại các chi nhánh chiếm tỷ trọng trên 27%.

Mục tiêu nghiên cứu trọng tâm của luận văn là nhận diện, đo lường và đánh giá toàn diện thực trạng công tác quản trị rủi ro tín dụng tại 48 chi nhánh Agribank trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn từ năm 2008 đến tháng 6 năm 2011. Trên cơ sở đối chiếu với các nguyên tắc chuẩn mực của Hiệp ước Basel II và quy định hiện hành của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, luận văn xác định các điểm nghẽn mang tính hệ thống. Từ đó, tác giả xây dựng hệ thống các giải pháp đồng bộ nhằm kiểm soát tỷ lệ nợ xấu toàn địa bàn xuống dưới mức 3%, tối ưu hóa hệ số an toàn vốn và nâng cao năng lực cạnh tranh bền vững cho hệ thống ngân hàng thương mại Nhà nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự kết hợp giữa các lý thuyết kinh tế tài chính hiện đại và quy định pháp lý chuyên ngành ngân hàng. Trọng tâm của khung lý thuyết bao gồm:

Thứ nhất, khung 17 nguyên tắc quản lý rủi ro tín dụng theo Hiệp ước Basel II của Ủy ban Basel về Giám sát Ngân hàng. Hiệp ước này thiết lập ba trụ cột cốt lõi: yêu cầu tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu (tối thiểu 8%), quy trình rà soát giám sát của cơ quan quản lý và kỷ luật thị trường thông qua minh bạch hóa thông tin. Basel II định lượng tổn thất tín dụng dự kiến qua công thức toán học xác định tổn thất dự kiến bằng tích số của dư nợ tại thời điểm vỡ nợ, xác suất vỡ nợ và tỷ lệ tổn thất khi vỡ nợ.

Thứ hai, mô hình định tính 6C trong phân tích tín dụng truyền thống, bao gồm sáu nhân tố cốt lõi: Tư cách người vay (Character), Năng lực tài chính và pháp lý (Capacity), Dòng tiền tạo ra để trả nợ (Cash), Tài sản bảo đảm (Collateral), Điều kiện kinh tế - ngành nghề (Conditions) và Khả năng kiểm soát khoản vay (Control). Mô hình này khẳng định dòng tiền kinh doanh của khách hàng mới là nguồn trả nợ căn bản, trong khi tài sản thế chấp chỉ đóng vai trò là chốt chặn phòng vệ thứ hai.

Thứ ba, mô hình định lượng điểm số phá sản Z-score do Edward Altman phát triển. Mô hình tổng hợp 5 tỷ số tài chính đo lường vốn lưu động, lợi nhuận giữ lại, khả năng sinh lời trước thuế và lãi vay, giá trị vốn chủ sở hữu và doanh thu trên tổng tài sản. Khách hàng có điểm số Z dưới 1,8 được xếp vào nhóm nguy cơ vỡ nợ rất cao, từ 1,8 đến 3,0 nằm trong vùng cảnh báo và trên 3,0 thuộc nhóm an toàn.

Thứ tư, khung pháp lý phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro theo Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Quy định này chia nợ thành 5 nhóm với tỷ lệ trích lập dự phòng cụ thể: Nhóm 1 (nợ đủ tiêu chuẩn) trích 0%, Nhóm 2 (nợ cần chú ý) trích 5%, Nhóm 3 (nợ dưới tiêu chuẩn) trích 20%, Nhóm 4 (nợ nghi ngờ) trích 50% và Nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn) trích 100%.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu vận dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng trong kinh tế học thực nghiệm:

Nguồn dữ liệu nghiên cứu bao gồm toàn bộ dữ liệu thứ cấp được trích xuất từ các báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, bảng cân đối kế toán định kỳ, báo cáo phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro của hệ thống Agribank Thành phố Hồ Chí Minh cùng các báo cáo thanh tra, giám sát từ Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh. Dòng dữ liệu được thu thập liên tục qua chuỗi thời gian 3,5 năm, từ đầu năm 2008 đến hết ngày 30 tháng 6 năm 2011.

Về quy mô và phương pháp chọn mẫu: Nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu tổng thể bao gồm toàn bộ 48 chi nhánh loại I và loại II của Agribank hoạt động trên khắp các quận, huyện nội và ngoại thành Thành phố Hồ Chí Minh. Việc khảo sát trọn vẹn toàn bộ 48 chi nhánh này giúp loại bỏ sai số chọn mẫu, phản ánh bức tranh toàn cảnh và chính xác nhất về hoạt động tín dụng nông nghiệp, nông thôn và kinh tế đô thị tại địa bàn trọng điểm phía Nam.

Phương pháp phân tích dữ liệu: Tác giả sử dụng kết hợp phương pháp thống kê mô tả, phân tích chuỗi thời gian, phương pháp so sánh tương đối và tuyệt đối, cùng việc phân tích các chỉ số tài chính chuyên sâu. Lý do lựa chọn phương pháp này xuất phát từ bản chất phức tạp của hoạt động ngân hàng thương mại, nơi rủi ro tín dụng chịu sự tương tác đa chiều giữa chính sách điều hành tiền tệ vĩ mô, biến động kỳ hạn tiền gửi ngắn hạn và chu kỳ thu hồi vốn vay trung dài hạn của nền kinh tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu thực nghiệm giai đoạn 2008 đến tháng 6 năm 2011 tại 48 chi nhánh Agribank trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh cho thấy 4 phát hiện quan trọng:

Phát hiện thứ nhất: Nguồn vốn huy động biến động bất thường và sụt giảm nghiêm trọng trong nửa đầu năm 2011. Năm 2010, tổng nguồn vốn đạt 102.392 tỷ đồng, tăng trưởng 3,4% so với năm 2009. Tuy nhiên, bước sang quý 1 năm 2011, nguồn vốn huy động rơi xuống mức 90.088 tỷ đồng, giảm tới 12.304 tỷ đồng (tương ứng mức giảm 12% chỉ sau ba tháng). Đến hết tháng 6 năm 2011, nguồn vốn huy động bằng nội tệ đã giảm 18% so với đầu năm, trong đó tiền gửi từ các tổ chức kinh tế và định chế tài chính giảm mạnh tới 32% đến 42%.

Phát hiện thứ hai: Sự mất cân đối nghiêm trọng về cơ cấu kỳ hạn giữa nguồn vốn và tài sản nợ. Năm 2010, tỷ trọng tiền gửi có kỳ hạn dưới 12 tháng chiếm 55,4% tổng nguồn vốn huy động, và tiếp tục vọt lên 59,7% trong 6 tháng đầu năm 2011. Ngược lại, tiền gửi kỳ hạn từ 12 đến 24 tháng giảm sâu 44%, chỉ còn chiếm 10,2%. Trong khi đó, dư nợ cho vay trung và dài hạn lại chiếm tỷ trọng lên tới 45,1% tổng dư nợ vào giữa năm 2011. Đáng báo động hơn, có tới 16 trên tổng số 48 chi nhánh có tỷ lệ dư nợ trung dài hạn vượt mức bình quân, cá biệt chi nhánh Nam Sài Gòn chiếm 81%, Mạc Thị Bưởi chiếm 73%, Chi nhánh 6 chiếm 71% và Nam Hoa chiếm 68%.

Phát hiện thứ ba: Dư nợ suy giảm nhưng nợ xấu tập trung cao độ ở các lĩnh vực nhạy cảm, đặc biệt là bất động sản. Tổng dư nợ toàn địa bàn năm 2010 đạt 81.751 tỷ đồng, nhưng đến tháng 6 năm 2011 giảm 8,9% (giảm 7.292 tỷ đồng). Dù dư nợ giảm, dư nợ cho vay bất động sản tại thời điểm quý 1 năm 2011 vẫn ở mức rất cao là 13.483 tỷ đồng. Trong đó, nợ xấu phát sinh trực tiếp từ hoạt động kinh doanh bất động sản ghi nhận 3.711 tỷ đồng, chiếm tỷ lệ lên tới 27,5% tổng dư nợ cho vay của lĩnh vực này.

Phát hiện thứ tư: Hệ số sử dụng vốn tăng vọt, gây áp lực nặng nề lên thanh khoản. Tỷ lệ sử dụng vốn trên tổng nguồn vốn của các chi nhánh năm 2010 ở mức an toàn là 79,8%, nhưng đã tăng vọt lên 87,5% trong quý 1 năm 2011 và chạm mốc 90,8% vào ngày 30 tháng 6 năm 2011. Điều này cho thấy hệ thống chi nhánh đang đối mặt với bài toán căng thẳng thanh khoản khi tốc độ suy giảm của tiền gửi diễn ra nhanh hơn nhiều so với tốc độ thu hồi nợ vay.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện nêu trên phản ánh rõ nét sự va đập giữa chính sách thắt chặt tiền tệ của cơ quan quản lý và cấu trúc kinh doanh của ngân hàng thương mại. Dữ liệu thực nghiệm có thể được trình bày một cách trực quan thông qua biểu đồ cột chồng minh họa cơ cấu tiền gửi theo kỳ hạn kết hợp với đường xu hướng biểu thị tỷ lệ dư nợ trung dài hạn qua các năm từ 2008 đến 2011. Bên cạnh đó, một bảng tổng hợp phân nhóm nợ từ nhóm 1 đến nhóm 5 theo Quyết định 493 sẽ phản ánh sự dịch chuyển tiêu cực của dòng vốn từ các khoản nợ đủ tiêu chuẩn sang nợ dưới tiêu chuẩn và nghi ngờ.

Nguyên nhân căn bản dẫn tới sự suy giảm nguồn vốn và rủi ro thanh khoản bắt nguồn từ cuộc đua lãi suất gay gắt trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Khi Ngân hàng Nhà nước áp dụng trần lãi suất huy động 14% mỗi năm, nhiều ngân hàng thương mại cổ phần đã vượt rào bằng cách chi trả thêm khuyến mại tiền mặt hoặc đẩy lãi suất không kỳ hạn lên tới 9% đến 12% mỗi năm, thậm chí lãi suất kỳ hạn 3 đến 6 ngày chạm mức 13,8% mỗi năm. Các chi nhánh Agribank do chấp hành nghiêm túc quy định trần lãi suất đã bị rút vốn hàng loạt để chuyển dịch sang các tổ chức tín dụng khác.

Nguyên nhân sâu xa của nợ xấu xuất phát từ những lỗ hổng trong quy trình quản trị rủi ro nội bộ. Các chi nhánh quá lệ thuộc vào tài sản bảo đảm là bất động sản mà coi nhẹ việc thẩm định dòng tiền kinh doanh của phương án vay. Khi thị trường bất động sản đóng băng, giá trị thanh lý tài sản thế chấp sụt giảm mạnh, khiến ngân hàng rơi vào thế bị động. Hơn nữa, sự bất cân xứng thông tin giữa ngân hàng và khách hàng còn rất lớn, dữ liệu từ Trung tâm Thông tin Tín dụng (CIC) chưa được cập nhật theo thời gian thực. Đội ngũ cán bộ tín dụng tại một số chi nhánh còn thiếu kỹ năng đánh giá định lượng, thậm chí vi phạm đạo đức nghề nghiệp khi định giá tài sản thế chấp cao hơn thực tế. So với các ngân hàng thương mại nước ngoài áp dụng mô hình quản trị rủi ro tập trung, mô hình phân tán quyền phê duyệt tại từng chi nhánh của Agribank lúc bấy giờ đã bộc lộ sự thiếu kiểm soát chặt chẽ.

Đề xuất và khuyến nghị

Để nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng và tái cấu trúc hoạt động tại 48 chi nhánh Agribank trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cụ thể:

Thứ nhất, chuyển đổi triệt để mô hình quản trị rủi ro tín dụng từ phân tán sang mô hình tập trung. Hội đồng Quản trị và Tổng Giám đốc Agribank cần thành lập các Trung tâm phê duyệt tín dụng độc lập theo khu vực địa lý, tách rời hoàn toàn giữa khâu quan hệ khách hàng, khâu thẩm định rủi ro và khâu giải ngân kiểm soát sau vay. Mục tiêu đặt ra là giảm tỷ lệ nợ xấu của toàn địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh xuống dưới mức 3,0% vào năm 2015. Lộ trình thực hiện diễn ra trong giai đoạn từ năm 2011 đến năm 2013, do Ban Điều hành và Khối Quản trị rủi ro Hội sở chính chủ trì thực thi.

Thứ hai, hiện đại hóa công cụ đo lường rủi ro và ứng dụng công nghệ thông tin. Ngân hàng cần nâng cấp hệ thống chấm điểm tín dụng tự động tích hợp trên phần mềm quản trị IPCAS, thay thế hoàn toàn phương pháp đánh giá cảm tính. Ban Công nghệ thông tin và Phòng Quản lý rủi ro cần xây dựng mô hình định lượng tính toán tổn thất dự kiến theo chuẩn Basel II và áp dụng chỉ số Altman Z-score cho 100% khách hàng doanh nghiệp trước quý 4 năm 2013. Chỉ tiêu đo lường hiệu quả là rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ tín dụng 30% nhưng nâng tỷ lệ cảnh báo sớm rủi ro vỡ nợ lên trên 85%.

Thứ ba, tái cơ cấu danh mục cho vay và kiểm soát chặt chẽ tài sản bảo đảm. Ban Giám đốc 48 chi nhánh tại Thành phố Hồ Chí Minh phải thực hiện ngay việc sàng lọc danh mục đầu tư trong giai đoạn 2011 - 2012. Ngân hàng cần giảm tỷ trọng cho vay lĩnh vực phi sản xuất và kinh doanh bất động sản xuống dưới mức 15% tổng dư nợ, đồng thời hạ tỷ lệ cấp tín dụng trên giá trị định giá tài sản bảo đảm (LTV) từ mức 70% xuống tối đa 50% đối với bất động sản dự án. Chỉ tiêu cần đạt là thu hồi và xử lý dứt điểm 3.711 tỷ đồng nợ xấu bất động sản hiện hữu, đưa tỷ lệ nợ quá hạn của lĩnh vực này về dưới mức 5%.

Thứ tư, siết chặt kỷ luật kiểm tra kiểm soát nội bộ và luân chuyển cán bộ. Phòng Kiểm tra Kiểm soát nội bộ Khu vực Miền Nam cần triển khai cơ chế hậu kiểm độc lập và áp dụng quy định luân chuyển vị trí công tác bắt buộc đối với cán bộ tín dụng theo chu kỳ từ 2 đến 3 năm một lần. Biện pháp này nhằm triệt tiêu các hành vi thông đồng, nâng khống giá trị tài sản thế chấp hoặc bao che nợ xấu. Đồng thời, các chi nhánh phải thiết lập hệ thống cảnh báo sớm dòng tiền qua tài khoản, đảm bảo phát hiện các dấu hiệu vi phạm cam kết trả nợ trước tối thiểu 60 ngày.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn mang lại giá trị thực tiễn và học thuật cao cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

Nhóm thứ nhất: Hội đồng Quản trị, Ban Tổng Giám đốc và các nhà hoạch định chiến lược tại các ngân hàng thương mại, đặc biệt là nhóm ngân hàng thương mại có vốn Nhà nước. Tài liệu cung cấp cơ sở dữ liệu thực nghiệm chuẩn xác để xây dựng chính sách hạn mức tín dụng ngành, thiết lập khẩu vị rủi ro và chuyển đổi cơ cấu tổ chức quản trị tín dụng theo chuẩn mực Basel II.

Nhóm thứ hai: Giám đốc chi nhánh, trưởng phòng khách hàng và chuyên viên phân tích tín dụng tại các tổ chức tín dụng. Cán bộ nghiệp vụ có thể khai thác trực tiếp mô hình định tính 6C kết hợp với hệ số Z-score để nâng cao kỹ năng thẩm định dự án, nhận biết các dấu hiệu cảnh báo sớm về suy kiệt dòng tiền và xử lý các khoản nợ có vấn đề trước khi chuyển nhóm nợ xấu.

Nhóm thứ ba: Các nhà hoạch định chính sách tại Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Cơ quan Thanh tra, Giám sát Ngân hàng. Luận văn cung cấp góc nhìn đa chiều về tác động của các công cụ chính sách tiền tệ như trần lãi suất, tỷ lệ an toàn vốn và cơ chế trích lập dự phòng theo Quyết định 493 đối với hành vi ứng xử của hệ thống ngân hàng thương mại tại các đô thị lớn.

Nhóm thứ tư: Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng tại các trường đại học khối kinh tế. Đây là nguồn tư liệu học thuật phong phú về quản trị ngân hàng thương mại, cung cấp phương pháp luận nghiên cứu thực chứng và chuỗi số liệu thực tế giá trị trong giai đoạn kinh tế biến động mạnh.

Câu hỏi thường gặp

Nguyên nhân cốt lõi khiến nguồn vốn huy động của Agribank Thành phố Hồ Chí Minh sụt giảm 12% trong quý 1 năm 2011 là gì?

Sự sụt giảm 12.304 tỷ đồng vốn huy động xuất phát từ cuộc cạnh tranh lãi suất khốc liệt trên địa bàn. Trong khi Agribank nghiêm túc tuân thủ trần lãi suất 14% mỗi năm của Ngân hàng Nhà nước, các ngân hàng thương mại cổ phần đã lách luật bằng các chương trình khuyến mại, chi trả lãi suất thực tế lên tới 12% đến 13,8% mỗi năm, khiến dòng tiền gửi từ dân cư và các tổ chức kinh tế chuyển dịch mạnh.

Vì sao nợ xấu trong hoạt động kinh doanh bất động sản tại các chi nhánh lại chiếm tỷ lệ cao tới 27,5%?

Tỷ lệ nợ xấu bất động sản lên tới 3.711 tỷ đồng chủ yếu do các chi nhánh quá chú trọng vào giá trị tài sản thế chấp mà lơ là việc thẩm định dòng tiền thực tế của phương án vay. Khi thị trường bất động sản đóng băng từ năm 2009 đến năm 2011, các doanh nghiệp mất khả năng thanh toán và tài sản thế chấp không thể thanh lý kịp thời để thu hồi vốn.

Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN quy định tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro cụ thể cho từng nhóm nợ như thế nào?

Quyết định 493 phân chia các khoản nợ thành 5 nhóm với mức trích dự phòng cụ thể tăng dần theo mức độ rủi ro: Nhóm 1 (nợ đủ tiêu chuẩn) trích 0%, Nhóm 2 (nợ cần chú ý) trích 5%, Nhóm 3 (nợ dưới tiêu chuẩn) trích 20%, Nhóm 4 (nợ nghi ngờ) trích 50% và Nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn) trích 100% trên số dư nợ sau khi khấu trừ giá trị tài sản bảo đảm.

Sự lệch pha kỳ hạn giữa nguồn vốn và dư nợ tại Agribank Thành phố Hồ Chí Minh nghiêm trọng ra sao?

Độ lệch pha thể hiện ở việc tiền gửi ngắn hạn dưới 12 tháng chiếm tới 59,7% tổng nguồn vốn huy động trong 6 tháng đầu năm 2011, trong khi dư nợ cho vay trung và dài hạn lại chiếm tới 45,1% tổng dư nợ. Tình trạng lấy nguồn vốn ngắn hạn tài trợ cho các dự án dài hạn đẩy các chi nhánh vào nguy cơ mất cân đối thanh khoản nghiêm trọng.

Mô hình định tính 6C giúp ích gì cho cán bộ tín dụng trong việc phòng ngừa rủi ro?

Mô hình 6C giúp cán bộ tín dụng rà soát toàn diện người vay qua Tư cách, Năng lực, Dòng tiền, Tài sản bảo đảm, Điều kiện kinh doanh và Pháp lý kiểm soát. Mô hình định hướng ngân hàng coi dòng tiền hoạt động là nguồn hoàn trả nợ gốc và lãi tiên quyết, ngăn chặn tâm lý chủ quan khi cho vay chỉ dựa vào giá trị tài sản thế chấp.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện thực trạng rủi ro tín dụng tại 48 chi nhánh Agribank trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn 2008 đến tháng 6 năm 2011 với quy mô nguồn vốn trên 100.000 tỷ đồng.
• Nghiên cứu chỉ rõ điểm nghẽn nghiêm trọng về mất cân đối kỳ hạn khi tiền gửi dưới 12 tháng chiếm 59,7% trong khi cho vay trung dài hạn chiếm 45,1%, cùng tỷ lệ nợ xấu bất động sản chạm mức 27,5%.
• Đóng góp khoa học lớn nhất của đề tài là xây dựng hệ thống giải pháp gắn kết giữa thực tiễn phân loại nợ theo Quyết định 493 với 17 nguyên tắc quản trị rủi ro hiện đại của Hiệp ước Basel II.
• Các ngân hàng thương mại cần nhanh chóng thực hiện lộ trình tái cơ cấu mô hình quản trị rủi ro tập trung, ứng dụng chấm điểm Z-score tự động và kiểm soát tỷ lệ nTV bất động sản dưới 50% trước năm 2015.
• Để xây dựng lá chắn tài chính vững chắc và nâng cao xếp hạng tín nhiệm, các nhà quản trị ngân hàng hãy chủ động áp dụng các giải pháp quản trị rủi ro tín dụng khoa học này vào quy trình thẩm định và vận hành kinh doanh ngay hôm nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản trị rủi ro tín dụng trong hoạt động của NHTM Chương 2: Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại NHNo khu vực TPHCM. Chương 3: Các biện pháp nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng trong NHNo khu vực TPHCM. CHUONG 1: CO SO LY LUAN VE QUAN TRI RUI RO TIN DUNG CUA NH THƯƠNG MẠI. Tổng quan về rủi ro tín dụng trong hoạt động của Ngân hàng thương mại.

Khái niệm, phân loại, biểu hiện của rủi ro tín dụng, chỉ tiêu đo lường rủi ro tín dụng: 1. Khái niệm: - Rui ro tín dụng điều 2 của quyết định 493/2005/QĐ-NHNN ngày 22/04/2005 của Thống đốc NHNN, là khả năng xảy ra tốn thất trong hoạt động NH đo KH không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện nghĩa vụ của mình theo cam kết. - Rủi ro tín đụng: là sự xuất hiện những biến có không bình thường trong quan hệ tín dụng, từ đó tác động xấu đến HĐKD và có thể làm cho NH lâm vào tình trạng mắt khá năng thanh toán cho các KH. Rui ro tin dụng theo khái niệm cơ bản nhất: + Là khả năng KH không trả hoặc không trả đầy đủ, đúng hạn cả gốc và lãi cho NH.

+ Rui ro tín dụng dẫn đến tốn thất về tài chính, tức giảm thu nhập ròng, có thế dẫn đến thua lỗ, hoặc ở mức cao hơn là dẫn đến phá sản. Phân loại rủi ro tín dụng: Rủi ro tín dụng bao gồm: Rủi ro Ni giao dịch danh mục Rủi ro bảo đảm - Rủi ro giao dịch là một hình thức của rủi ro tín dụng mà nguyên nhân phát sinh là do những hạn chế trong quá trình giao dịch và xét duyệt cho vay, đánh giá KH. Rủi ro giao dịch có ba bộ phận chính là rủi ro lựa chọn, rủi ro bảo đảm và rủi ro nghiệp vụ. + Rui ro lựa chọn là rủi ro có liên quan đến quá trình đánh giá và phân tích tín dụng, khi NH lựa chọn những phương án vay vốn có hiệu quả đề ra quyết định cho vay.

+ Rui ro bao dam phat sinh tir cdc tiêu chuân đảm bảo như các điều khoản trong hợp đồng cho vay, các loại TSĐB, chủ thê đám bảo, hình thức đảm bảo và mức cho vay trên giá trị của TSĐB. + Rủi ro nghiệp vụ là rủi ro liên quan đến công tác quản lý khoản vay và hoạt động cho vay, bao gồm cả việc sử dụng hệ thống xếp hạng rủi ro và kỹ thuật xử lý các khoản vay có vấn đề. - Rủi ro danh mục: là một hình thức của rủi ro tín dụng mà nguyên nhân phát sinh là do những hạn chế trong quản lý danh mục cho vay của NH, được phân chia thành hai loại là rủi ro nội tại và rủi ro tập trung. + Rủi ro nội tại: xuất phát từ các yêu tố, các đặc điểm riêng có, mang tính riêng biệt bên trong của mỗi chủ thể đi vay hoặc ngành, lĩnh vực kinh tế.

Nó xuất phát từ đặc điểm hoạt động hoặc đặc điểm sử dụng vốn của KH vay vốn. + Rủi ro tập trung là trường hợp NH tập trung vốn cho vay quá nhiều đối với một số KH, cho vay quá nhiều doanh nghiệp hoạt động trong cũng một lĩnh vực kinh tế, một ngành; hoặc trong cũng một vùng địa lý nhất định; hoặc cùng một loại hình cho vay có TỦI ro cao. Biểu hiện của rủi ro tin dung: - Nợ xấu và tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ. - Tỷ lệ nợ xấu trên vốn chủ sở hữu.

- Tỷ lệ nợ xấu trên quỹ dự phòng tốn that - Nợ đáng nghỉ ngờ (nợ có vấn đề) - có khá năng chuyên thành nợ xấu cao. - No khong co TSDB. NH roi vào tình trạng rủi ro tín dung khi các khoản cho vay đến hạn nhưng không thu hồi được vốn gốc và lãi. Nợ quá hạn có 02 loại: + Nợ quá hạn có khả năng thu hồi: là các khoản nợ vay co TSDB, co thoi han qua hạn dưới 180 ngày và khoản vay không có TSĐB thời hạn quá hạn dưới 90 ngày.

Về nguyên nhân có thể KH rơi vào tình trạng khó khăn tài chính tạm thời, nhưng họ có khả năng để khắc phục hoặc có thể do NH định thời hạn trả nợ không phù hợp với kỷ luân chuyển vốn của KH vay. Các khoản nợ này sẽ gây khó khăn cho NH về khả năng thanh toán, vỡ kế hoạch nguồn vốn của NH, giảm vòng quay tín dụng. + Các khoản nợ quá hạn khó hoặc không có khả năng thu hồi nợ: là các khoản nợ vay có TSĐB, có thời hạn quá hạn trên 180 ngày và khoản vay không có TSĐB thời hạn quá hạn trên 90 ngày. Nguyên nhân do KH khó khăn thực sự về mặt tài chính và không có khả năng phục hồi.

Với những khoản nợ này NH coi như bị thiệt hại về tài sản và khả năng thu hồi vốn. Nhiều NH cho rằng cùng một KH vay, nếu một khoản nợ đến hạn không trả được, thì các khoản nợ khách chưa đến hạn cũng được coi là cp] rủi ro. Thậm chí, dù nợ chưa đến hạn, hoặc đến hạn vẫn trả được, song tỉnh hình tài chính yếu kém, môi trường kinh doanh có biến động không thuận lợi cho KH, thì khoản nợ đó cũng được coi là có rủi ro. Một số đặc điểm chung cho hầu hết các khoản tín dụng có vấn đề có thể nều ra như sau: - Thường xuyên yêu cầu NH gia hạn nợ cho khoản vay - Sự chậm trễ bất thường không có lý do trong việc cung cấp các báo cáo tài chính và tra no theo lịch đã thoả thuận.

- Sử dụng tiền vay sai mục đích. Giá trị tài sản bảo đảm giảm mạnh. - Đối với tín đụng DN, là bat cứ sự thay đổi bat thường nào trong phương thức hạch toán kế toán, kế hoạch trả lương và phụ cấp, giá trị hàng tổn kho, tài khoản thuế va thu nhập. Hoặc thay đổi thường xuyên cơ cấu hệ thống quản trị, ban điều hành.

- Cơ cấu lại nợ, hạn chế thanh toán cỗ tức, hoặc có sự thay đổi vị trí xếp hạng tín nhiệm. - Giá cô phiếu của DN thay đổi bất lợi. Thu nhập ròng giảm trong 1 hoặc nhiều năm, đặc biệt là các chỉ tiêu như: ROA; ROE; EBIT. - Những thay đổi bất lợi trong cơ cầu nguồn vốn (chỉ tiêu vốn cổ phầẩn/nợ vay), thanh khoản (chỉ tiêu thanh khoản hiện hành) hay mức độ hoạt động (chỉ tiêu doanh thu/hàng tồn kho), hàng tồn kho tăng.

- Độ chênh lệch của đoanh thu hay lưu chuyền tiền tệ so với kế hoạch tín dụng đã được cấp. Có sự thay đổi bất ngờ, không dự kiến và không lý do đối với số du tiền gửi của KH tại NH. Tuy nhiên, vấn dé không phải là ở con số nợ xấu chiếm 2 % hay 7% tổng dư nợ, mà nợ xấu được định lượng ở độ rộng hay hẹp. Dù áp dụng phương pháp nào, tính chính xác của các kết quả phụ thuộc rất nhiều vào việc CB NH các cấp có thực sự nghiêm túc nhìn nhận rủi ro tín dụng hay không? Và chính sách QTRR có nhằm mục tiêu tạo nên tính minh bạch trong xác định rủi ro hay không? 1.

Các chỉ tiêu đo lường rủi ro tín dụng: Nợ quá hạn Tỷ lệ nợ quá hạn = Tổng dư nợ Trong đó: Nợ quá hạn là một phần hoặc toàn bộ nợ gốc và/hoặc lãi đã quá hạn. Nợ quá hạn là những khoản tiền đến hạn nhưng NH không đòi được do KH không có khả năng chi trả hoặc do trình độ chuyên môn của nhân viên NH han chế: không theo dõi, rà soát các khoản nợ vay đến hạn thu lãi, hoặc gốc nên không biết để đòi. No qua hạn làm cho hiệu quả sử dụng vốn DN bị thất thoát, bản thân NH thì số đồng vốn trong khoản cho vay KH không tạo ra đồng lời. 2lêhơighó đại — Nở khó đời Tỷ lệ nợ khó đòi _ Tổng dư nợ Nợ khó đòi là những khoản nợ xác định không thể đòi được, CB NH biết, theo dõi được khoản nợ đó nhưng không thu hồi được do KH vay làm ăn thua lỗ, phá sản hoặc các tài sản đã bị thanh lý.

Nợ quá hạn và nợ khó đòi được gọi là nợ xấu. Nó làm cho tỷ suất sinh lời trên đồng vốn chung của NH bị giảm đi. VD: không có tỷ lệ này thì tý suất sinh lời của NH là 15% nhưng đo có khoản nợ xấu nên đã làm cho tỷ suất sinh lời của NH giảm xuống còn 13%. - Tỷ lệ dự phòng bù đắp rủi ro = Dự phòng bùủ đắp rủi ro/Tổng dư nợ.

Dự phòng bù đắp rủi ro là khỏan tiền được trích lập để dự phòng cho những tổn that có thể xảy ra do các KH vay vốn không thực hiện đúng nghĩa vụ theo cam kết. được tính theo dư nợ gốc và hạch toán vào chi phí hoạt động của TCTD. Khi dư nợ tín dụng cho vay tăng lên thì NH sẽ phải trích lập quỹ dự phòng bù đắp rủi ro nhiều hơn. Điều này làm cho chi phí tăng lên, thu nhập giảm xuống và lợi nhuận của NH giảm đi.

Từ đó sẽ ảnh hưởng đến HĐKD cũng như hình ảnh, uy tín của chính NH đó trên thị trường. DPRR bao gồm: dự phòng cụ thể và dự phòng chung. + Dự phòng chung: là khỏan tiền được trích lập để dự phòng cho những tổn thất chưa xác định được trong quá trình phân lọai nợ và trích lập dự phòng cụ thể trong các trường hợp khi chất lượng các khoản nợ suy giảm. + Dự phỏng cụ thể: là khỏan tiền được trích lập trên cơ sở phân lọai cụ thể các khỏan nợ quy định tại Điều 6 hoặc 7 QĐÐ số 493/2005/QĐ-NHNN ngày 22/4/2005.

Tùy theo mức độ gánh chịu rủi ro, trình độ quản trị, và phụ thuộc vào quy định chung của hệ thống NH mà mỗi NH sẽ đưa ra các tiêu chuẩn đánh giá để xem xét danh mục cho vay nào không hiệu quả. Các nhân tổ ảnh hưởng và nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng: Trong quan hệ tín dụng có hai đối tượng tham gia là NH cho vay và người đi vay, nhưng người đi vay sử dụng tiền vay trong một khoảng không gian và thời gian nhất định, tuân theo sự chi phối của những điều kiện cụ thể mà ta gọi là môi trường kinh doanh, và đây là đối tượng thứ ba có mặt trong quan hệ tín dụng. Rủi ro tín dụng xuất phát từ môi trường kinh doanh gọi là rủi ro do nguyên nhân khách quan, còn rủi ro xuất phát từ người vay và NH gọi là rủi ro do nguyên nhân chủ quan.