Luận văn thạc sĩ ussh giải pháp nâng cao năng lực công nghệ thông tin tại nhà trường y dược nghiên cứu trường hợp học viện quân y

Luận văn thạc sĩ ussh đề xuất giải pháp nâng cao năng lực công nghệ thông tin tại trường y dược, nghiên cứu trường hợp học viện quân y.

• Tác giả: Lê Trung Thắng
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Ngọc Thanh
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Công nghệ thông tin
• Đề tài: Giải Pháp Nâng Cao Năng Lực Công Nghệ Thông Tin Tại Trường Y Dược
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Địa điểm nghiên cứu
• 1.6. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.7. Giả thuyết nghiên cứu
• 1.8. Phương pháp chứng minh giả thuyết
• 1.9. Kết cấu của Luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: KẾT QUẢ ĐIỀU TRA THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CNTT TẠI HỌC VIỆN QUÂN Y
• 2.1. Thông tin chung về Học viện Quân y
• 2.2. Hạ tầng CNTT
• 2.2.1. Thiết bị CNTT
• 2.2.2. Hạ tầng mạng máy tính
• 2.2.3. Hệ thống phần mềm quản lý nghiệp vụ
• 2.2.4. Thực trạng triển khai phần mềm mã nguồn mở
• 2.3. Nhân lực chuyên trách CNTT
• 2.4. Trình độ ứng dụng CNTT của cán bộ - giảng viên
• 2.5. Năng lực nghiên cứu CNTT
• 2.6. Năng lực tổ chức thông tin CNTT
• 2.7. Năng lực đảm bảo kỹ thuật CNTT
• 2.8. Nhận xét đánh giá
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CNTT TẠI NHÀ TRƯỜNG Y DƯỢC
• 3.1. Giải pháp nâng cao năng lực hạ tầng CNTT
• 3.1.1. Giải pháp tại nhà trường Y Dược
• 3.1.2. Giải pháp tại Học viện Quân y
• 3.2. Giải pháp nhân lực chuyên trách CNTT
• 3.2.1. Giải pháp tại nhà trường Y Dược
• 3.2.2. Giải pháp nâng cao năng lực bộ phận chuyên trách CNTT tại Học viện Quân y
• 3.3. Giải pháp nâng cao năng lực ứng dụng CNTT cho cán bộ - giảng viên
• 3.4. Giải pháp nâng cao năng lực nghiên cứu CNTT
• 3.5. Giải pháp nâng cao năng lực tổ chức thông tin
• 3.5.1. Giải pháp tại nhà trường Y Dược
• 3.5.2. Giải pháp tại Học viện Quân y
• 3.6. Giải pháp nâng cao năng lực đảm bảo kỹ thuật CNTT
• KẾT LUẬN
• KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp nâng cao năng lực công nghệ thông tin tại trường Y Dược

Năng lực công nghệ thông tin (CNTT) tại các trường Y Dược đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu. Việc áp dụng các giải pháp công nghệ hiện đại không chỉ giúp cải thiện quy trình giảng dạy mà còn nâng cao hiệu quả quản lý. Để đạt được điều này, cần có những giải pháp cụ thể nhằm nâng cao năng lực CNTT cho cán bộ, giảng viên và sinh viên.

1.1. Định nghĩa và tầm quan trọng của năng lực CNTT trong giáo dục

Năng lực CNTT được hiểu là khả năng sử dụng công nghệ thông tin để phục vụ cho công tác giảng dạy và nghiên cứu. Tầm quan trọng của năng lực này không chỉ nằm ở việc sử dụng công nghệ mà còn ở khả năng áp dụng các công nghệ mới vào thực tiễn giáo dục.

1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực CNTT tại trường Y Dược

Năng lực CNTT tại trường Y Dược bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như hạ tầng kỹ thuật, trình độ nhân lực, và các chính sách hỗ trợ từ nhà trường. Việc đánh giá đúng các yếu tố này sẽ giúp xác định được các giải pháp phù hợp.

II. Vấn đề và thách thức trong việc nâng cao năng lực CNTT tại trường Y Dược

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc nâng cao năng lực CNTT, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Những vấn đề này bao gồm sự thiếu hụt về hạ tầng kỹ thuật, nhân lực chưa đủ trình độ, và sự thiếu đồng bộ trong việc áp dụng công nghệ mới.

2.1. Thiếu hụt hạ tầng kỹ thuật và thiết bị CNTT

Hạ tầng kỹ thuật yếu kém là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến việc ứng dụng CNTT không hiệu quả. Nhiều trường Y Dược vẫn chưa được trang bị đầy đủ thiết bị cần thiết để phục vụ cho việc giảng dạy và nghiên cứu.

2.2. Trình độ nhân lực và sự thiếu hụt kỹ năng CNTT

Trình độ nhân lực trong lĩnh vực CNTT tại các trường Y Dược còn hạn chế. Nhiều giảng viên và cán bộ chưa được đào tạo bài bản về công nghệ thông tin, dẫn đến việc ứng dụng CNTT không đạt hiệu quả cao.

III. Phương pháp nâng cao năng lực CNTT tại trường Y Dược

Để nâng cao năng lực CNTT, cần áp dụng các phương pháp cụ thể và hiệu quả. Các giải pháp này bao gồm đào tạo nhân lực, cải tiến hạ tầng kỹ thuật, và phát triển các phần mềm ứng dụng phù hợp.

3.1. Đào tạo và phát triển nhân lực CNTT

Đào tạo nhân lực là một trong những giải pháp quan trọng nhất. Cần tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về CNTT cho giảng viên và cán bộ, giúp họ nâng cao kỹ năng và kiến thức.

3.2. Cải tiến hạ tầng kỹ thuật và thiết bị CNTT

Cải tiến hạ tầng kỹ thuật là cần thiết để đảm bảo việc ứng dụng CNTT diễn ra thuận lợi. Cần đầu tư vào các thiết bị hiện đại và xây dựng hệ thống mạng ổn định.

3.3. Phát triển phần mềm ứng dụng trong quản lý giáo dục

Phát triển các phần mềm ứng dụng phù hợp với nhu cầu quản lý giáo dục sẽ giúp nâng cao hiệu quả công tác. Các phần mềm này cần được thiết kế để dễ dàng sử dụng và phù hợp với thực tiễn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về năng lực CNTT

Việc áp dụng các giải pháp nâng cao năng lực CNTT đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các trường Y Dược đã có những bước tiến đáng kể trong việc ứng dụng công nghệ vào giảng dạy và nghiên cứu.

4.1. Kết quả từ việc đào tạo nhân lực CNTT

Sau khi tổ chức các khóa đào tạo, nhiều giảng viên đã nâng cao được kỹ năng CNTT, từ đó cải thiện chất lượng giảng dạy và nghiên cứu.

4.2. Cải tiến hạ tầng và ứng dụng công nghệ mới

Việc cải tiến hạ tầng kỹ thuật đã giúp các trường Y Dược có thể ứng dụng công nghệ mới một cách hiệu quả hơn, từ đó nâng cao chất lượng đào tạo.

V. Kết luận và tương lai của năng lực CNTT tại trường Y Dược

Nâng cao năng lực CNTT tại các trường Y Dược là một quá trình liên tục và cần sự đầu tư đồng bộ. Tương lai của năng lực CNTT sẽ phụ thuộc vào việc thực hiện các giải pháp đã đề xuất và sự cam kết từ các cấp lãnh đạo.

5.1. Tầm nhìn tương lai cho năng lực CNTT

Tương lai của năng lực CNTT tại các trường Y Dược sẽ được cải thiện nếu có sự đầu tư đúng mức vào hạ tầng và nhân lực. Cần có các chính sách hỗ trợ từ nhà nước và các tổ chức liên quan.

5.2. Đề xuất các giải pháp tiếp theo

Cần tiếp tục nghiên cứu và đề xuất các giải pháp mới nhằm nâng cao năng lực CNTT, từ đó góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và nghiên cứu tại các trường Y Dược.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 và sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin (CNTT), việc nâng cao năng lực CNTT tại các trường đại học Y Dược trở thành một yêu cầu cấp thiết nhằm đáp ứng nhu cầu đào tạo, nghiên cứu và điều trị y học hiện đại. Theo báo cáo, giai đoạn 2000-2005, chỉ có khoảng 33,3% trường đại học Y Dược tại Việt Nam được đầu tư trang thiết bị CNTT qua các dự án chính phủ hoặc nguồn vốn ODA, trong đó Học viện Quân y là đơn vị được trang bị đầy đủ và hiện đại nhất. Tuy nhiên, thực trạng năng lực CNTT tại các trường vẫn còn nhiều hạn chế về hạ tầng kỹ thuật, nhân lực chuyên trách, năng lực nghiên cứu và ứng dụng CNTT. Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ thực trạng năng lực CNTT tại Học viện Quân y và các trường đại học Y Dược, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực CNTT phù hợp, góp phần thúc đẩy ứng dụng CNTT hiệu quả trong giáo dục và đào tạo Y Dược giai đoạn 2000-2009. Nghiên cứu có phạm vi điều tra tại 9 trường đại học Y Dược tiêu biểu trên toàn quốc, tập trung phân tích các yếu tố hạ tầng kỹ thuật, nhân lực, phần mềm quản lý nghiệp vụ và ứng dụng phần mềm mã nguồn mở. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp số liệu cụ thể, đánh giá toàn diện và đề xuất giải pháp thiết thực nhằm nâng cao năng lực CNTT, từ đó góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu và quản lý tại các trường Y Dược.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình về công nghệ, năng lực công nghệ và năng lực CNTT. Định nghĩa công nghệ theo quan điểm của Sharif (1986) bao gồm bốn thành phần cơ bản: phần kỹ thuật (technoware), phần con người (humanware), phần tổ chức (orgaware) và phần thông tin (inforware). Năng lực công nghệ được hiểu là khả năng vận hành, làm chủ, cải tiến và đổi mới công nghệ, bao gồm năng lực R&D, hạ tầng công nghiệp, hạ tầng thông tin và dịch vụ kỹ thuật. Về năng lực CNTT, luận văn tham khảo định nghĩa của ESCAP và các chuyên gia trong nước, bao gồm các yếu tố: hạ tầng CNTT, nguồn nhân lực CNTT, năng lực ứng dụng CNTT và năng lực quản lý, tổ chức CNTT. Các khái niệm về hệ thống thông tin, CNTT và năng lực CNTT được sử dụng làm cơ sở lý luận để đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao năng lực CNTT tại các trường đại học Y Dược.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp đa dạng nhằm đảm bảo tính toàn diện và chính xác. Nguồn dữ liệu chính bao gồm số liệu điều tra thực trạng năng lực CNTT tại Học viện Quân y và tham khảo số liệu từ 8 trường đại học Y Dược khác trên toàn quốc trong giai đoạn 2000-2009. Phương pháp điều tra kết hợp phỏng vấn sâu được áp dụng với đối tượng là cán bộ lãnh đạo, trưởng bộ phận CNTT và cán bộ giảng viên tại các trường. Cỡ mẫu điều tra tại Học viện Quân y gồm 114 đơn vị trực thuộc với 774 máy tính được khảo sát chi tiết. Phương pháp nghiên cứu trường hợp được sử dụng để phân tích sâu về năng lực CNTT tại Học viện Quân y, đại diện cho các trường Y Dược. Phương pháp chuyên gia được áp dụng để lấy ý kiến xây dựng bộ phiếu điều tra và đề xuất giải pháp. Dữ liệu thu thập được xử lý bằng phần mềm thống kê SPSS và các hàm thống kê của MS Excel, đảm bảo phân tích định lượng chính xác và khách quan.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hạ tầng kỹ thuật CNTT: Học viện Quân y được trang bị 774 máy tính, chiếm 21,6% tổng số máy tính của 9 trường đại học Y Dược khảo sát; 64 máy chiếu (21,7%) và 21 camera (52,5%). Tỷ suất máy tính trung bình tại các trường là 1,9 cán bộ - giảng viên/máy tính, chưa đạt chỉ tiêu 1 người/máy tính theo Chính phủ. Tỷ suất máy tính dành cho học viên trung bình là 40,8 học viên/máy tính, thấp hơn mức khuyến nghị. Học viện có tỷ suất máy tính cán bộ quản lý là 1,01 người/máy tính, cao hơn cán bộ giảng viên (1,45 người/máy tính).

2. Hạ tầng mạng máy tính: 100% trường đã tổ chức mạng nội bộ và kết nối Internet, nhưng chỉ 44,4% trường sử dụng cáp quang Internet. Tỷ lệ máy tính nối mạng nội bộ trung bình đạt 60,6%, máy tính nối mạng Internet đạt 52,1%. Tại Học viện Quân y, tỷ lệ máy tính nối mạng nội bộ là 64,9%, nhưng máy tính nối mạng Internet chỉ đạt 26% do quy định an ninh quân đội.

3. Hệ thống phần mềm quản lý nghiệp vụ: Học viện Quân y có 20 phần mềm quản lý nghiệp vụ, chiếm 26,7% tổng số phần mềm tại các trường Y Dược. Tuy nhiên, chỉ 15% phần mềm phục vụ đào tạo và nghiên cứu khoa học, 10% phục vụ điều trị. Khoảng 25% phần mềm tại Học viện chưa hiệu quả, chủ yếu do năng lực tổ chức và cập nhật dữ liệu kém.

4. Triển khai phần mềm mã nguồn mở: Đến tháng 7/2009, Học viện Quân y chưa triển khai các phần mềm mã nguồn mở theo quy định của Bộ TT&TT, chỉ có 8,2% máy tính cài đặt bộ gõ Unikey do cá nhân tự cài đặt. Nguyên nhân chính là thiếu cung cấp phần mềm chuẩn và nhận thức chưa đầy đủ về phần mềm mã nguồn mở.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy mặc dù Học viện Quân y được đầu tư hạ tầng CNTT tốt nhất trong khối các trường đại học Y Dược, nhưng tỷ suất trang thiết bị vẫn chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu thực tế, đặc biệt là tỷ lệ máy tính dành cho học viên còn thấp, gây khó khăn trong đào tạo thực hành. Việc phân bổ máy tính chưa đồng đều giữa cán bộ quản lý và giảng viên phản ánh sự chưa cân đối trong đầu tư, ảnh hưởng đến hiệu quả ứng dụng CNTT trong giảng dạy. Hạ tầng mạng nội bộ được triển khai rộng rãi nhưng hạn chế kết nối Internet do yêu cầu bảo mật quân sự làm giảm khả năng khai thác thông tin và ứng dụng Internet trong công tác chuyên môn. Hệ thống phần mềm quản lý nghiệp vụ còn thiếu đồng bộ và hiệu quả thấp, chủ yếu do năng lực tổ chức và cập nhật dữ liệu chưa tốt, tương tự với thực trạng chung tại các trường Y Dược khác. Việc chậm triển khai phần mềm mã nguồn mở là một điểm nghẽn lớn, làm tăng chi phí bản quyền và hạn chế khả năng phát triển phần mềm nội bộ. Các biểu đồ so sánh tỷ suất máy tính, tỷ lệ kết nối mạng và phân bố phần mềm quản lý có thể minh họa rõ nét sự chênh lệch giữa các trường và các khối trong Học viện Quân y, từ đó làm rõ các điểm cần cải thiện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đầu tư hạ tầng CNTT: Chủ động nâng cấp số lượng máy tính, đặc biệt dành cho cán bộ giảng viên và học viên, phấn đấu đạt tỷ suất 1 người/máy tính cho cán bộ và dưới 20 học viên/máy tính cho sinh viên trong vòng 3 năm tới. Bộ GD&ĐT và Bộ Y tế phối hợp với các trường Y Dược thực hiện kế hoạch đầu tư đồng bộ.

2. Mở rộng và nâng cao chất lượng hạ tầng mạng: Đẩy mạnh kết nối Internet băng thông rộng bằng cáp quang tại tất cả các đơn vị trong trường, đồng thời xây dựng hệ thống mạng nội bộ bảo mật cao phù hợp với yêu cầu an ninh quân đội. Học viện Quân y cần phối hợp với Bộ Quốc phòng để điều chỉnh chính sách kết nối Internet nhằm tăng cường khai thác thông tin phục vụ đào tạo và nghiên cứu.

3. Phát triển và hoàn thiện hệ thống phần mềm quản lý nghiệp vụ: Tăng cường năng lực tổ chức, cập nhật dữ liệu và vận hành phần mềm bằng việc đào tạo chuyên sâu cho bộ phận CNTT và cán bộ sử dụng. Khuyến khích phát triển phần mềm nội bộ phù hợp với đặc thù nhà trường, đồng thời áp dụng chuẩn SCORM cho bài giảng điện tử trong vòng 2 năm.

4. Triển khai sử dụng phần mềm mã nguồn mở: Tổ chức các khóa đào tạo, hội thảo nâng cao nhận thức về lợi ích và cách sử dụng phần mềm mã nguồn mở cho cán bộ CNTT và giảng viên. Bộ TT&TT phối hợp với Bộ GD&ĐT và Bộ Y tế cung cấp phần mềm chuẩn, hỗ trợ kỹ thuật và chính sách ưu đãi để thúc đẩy áp dụng phần mềm mã nguồn mở trong toàn ngành Y Dược trong vòng 1-2 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Lãnh đạo các trường đại học Y Dược: Giúp hiểu rõ thực trạng năng lực CNTT, từ đó xây dựng chiến lược đầu tư và phát triển CNTT phù hợp với đặc thù đào tạo và nghiên cứu y học.

2. Bộ phận chuyên trách CNTT tại các trường Y Dược: Cung cấp cơ sở dữ liệu và giải pháp nâng cao năng lực hạ tầng, nhân lực và phần mềm quản lý, giúp cải thiện hiệu quả ứng dụng CNTT trong nhà trường.

3. Cơ quan quản lý giáo dục và y tế: Là tài liệu tham khảo để xây dựng chính sách, kế hoạch phát triển CNTT trong giáo dục và y tế, đồng thời đánh giá hiệu quả các dự án đầu tư CNTT.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành CNTT và Y học: Hỗ trợ nghiên cứu chuyên sâu về ứng dụng CNTT trong giáo dục y học, phát triển phần mềm và quản lý công nghệ trong lĩnh vực y tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Năng lực CNTT tại các trường Y Dược hiện nay như thế nào?
   Năng lực CNTT còn nhiều hạn chế về hạ tầng kỹ thuật, nhân lực và phần mềm quản lý. Tỷ suất máy tính trung bình là 1,9 cán bộ/máy tính, chưa đạt chuẩn 1:1. Hệ thống phần mềm còn thiếu đồng bộ và hiệu quả thấp do năng lực tổ chức và cập nhật dữ liệu kém.

2. Tại sao phần mềm mã nguồn mở chưa được triển khai rộng rãi?
   Nguyên nhân chính là thiếu cung cấp phần mềm chuẩn từ cơ quan nhà nước, nhận thức chưa đầy đủ về lợi ích phần mềm mã nguồn mở và hạn chế về kỹ thuật triển khai tại các trường.

3. Hạ tầng mạng tại Học viện Quân y có điểm gì đặc biệt?
   Học viện có mạng nội bộ rộng khắp với tỷ lệ máy tính nối mạng nội bộ đạt 64,9%, nhưng tỷ lệ máy tính nối mạng Internet chỉ 26% do quy định an ninh quân đội, hạn chế khả năng truy cập Internet phục vụ công tác chuyên môn.

4. Giải pháp nào giúp nâng cao năng lực CNTT hiệu quả?
   Tăng cường đầu tư hạ tầng CNTT, mở rộng mạng băng thông rộng, phát triển phần mềm quản lý nghiệp vụ đồng bộ, và triển khai phần mềm mã nguồn mở là các giải pháp trọng tâm cần thực hiện đồng bộ.

5. Làm thế nào để cân đối đầu tư máy tính giữa cán bộ quản lý và giảng viên?
   Cần xây dựng chính sách phân bổ hợp lý, ưu tiên tăng số lượng máy tính cho giảng viên để đảm bảo hiệu quả giảng dạy, đồng thời tổ chức đào tạo nâng cao kỹ năng sử dụng CNTT cho cán bộ giảng viên.

Kết luận

• Năng lực CNTT tại các trường đại học Y Dược, đặc biệt là Học viện Quân y, còn nhiều hạn chế về hạ tầng kỹ thuật, nhân lực và phần mềm quản lý nghiệp vụ.
• Học viện Quân y được trang bị tốt nhất trong khối, nhưng tỷ suất máy tính và kết nối Internet chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu đào tạo và nghiên cứu.
• Hệ thống phần mềm quản lý nghiệp vụ còn thiếu đồng bộ, hiệu quả thấp do năng lực tổ chức và cập nhật dữ liệu chưa tốt.
• Việc triển khai phần mềm mã nguồn mở còn chậm, gây tốn kém chi phí và hạn chế phát triển CNTT nội bộ.
• Các giải pháp nâng cao năng lực CNTT cần tập trung vào đầu tư hạ tầng, phát triển nhân lực, hoàn thiện phần mềm và thúc đẩy ứng dụng phần mềm mã nguồn mở trong vòng 1-3 năm tới.

Tiếp theo, các trường đại học Y Dược và cơ quan quản lý cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất nhằm nâng cao năng lực CNTT, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu y học. Để biết thêm chi tiết và áp dụng các giải pháp hiệu quả, quý độc giả và các đơn vị liên quan được khuyến khích tham khảo toàn văn luận văn và liên hệ chuyên gia CNTT trong lĩnh vực giáo dục y học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 trình bày các khái niệm cơ bản, cơ sở lý thuyết về công nghệ, năng lực công nghệ, CNTT và năng lực CNTT tại nhà trường Y Dược mà luận văn sẽ căn cứ, sử dụng trong quá trình điều tra khảo sát và nghiên cứu đề xuất các giải pháp. Chương 2: Kết quả điều tra thực trạng năng lực CNTT tại Học viện Quân y. Chương 2 trình bày kết quả điều tra thực trạng năng lực CNTT tại các tại Học viện Quân y; bao gồm các số liệu đã được thống kê, xử lý cùng các nhận xét đánh giá về thực trạng năng lực CNTT của Học viện Quân y được so sánh với số liệu các trường đại học Y Dược trong toàn quố c. Chương 3: Đề xuất một số giải pháp nâng cao năng lực CNTT tại nhà trường Y Dược.

Chương 3 trình bày các giải pháp nâng cao năng lực CNTT tại nhà trường Y Dược và một số giải pháp cụ thể nâng cao năng lực CNTT tại Học viện Quân y. 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1. Công nghệ, năng lực công nghệ. Định nghĩa công nghệ.

Có thể nói công nghệ xuất hiện đồng thời với sự hình thành xã hội loài người. Từ “công nghệ” xuất phát từ chữ Hy Lạp “Teknve – Techne” có nghĩa là một công nghệ hay một kỹ năng; Và “λoyoσ –logos” có nghĩa là một khoa học, hay sự nghiên cứu. Như vậy, thuật ngữ Technology (Tiếng Anh) hay Technologie (Tiếng Pháp) có nghĩa là khoa học về kỹ thuật hay sự nghiên cứu có hệ thống về kỹ thuật và thường được gọi là công nghệ học. Trong thực tế, do sự phong phú, đa dạng của công nghệ khiến những người sử dụng một số công nghệ cụ thể trong những điều kiện hoàn cảnh không giống nhau dẫn đến khái quát của họ về công nghệ khác nhau.

Bên cạnh đó, sự phát triển vũ bão của công nghệ làm thay đổi nhiều quan niệm cũ dẫn đến có nhiều định nghĩa hay khái niệm về công nghệ như sau: - Theo Tổ chức phát triển Công nghệ của Liên hợp quốc UNIDO[17]: “Công nghệ là việc áp dụng khoa học về công nghiệp bằng cách sử dụng các kết quả nghiên cứu và xử lý nó một cách có hệ thống và phương pháp”. Với định nghĩa này thì Công nghệ được hiểu với bản chất là “kiến thức khoa học”. - Theo tác giả Baranson – 1976 [12]: “Công nghệ là tập hợp các kiến thức về một qui trình hoặc các kỹ thuật chế biến cần thiết để sản xuất ra các vật liệu, cấu kiện và sản phẩm công nghiệp hoàn chỉnh”. Ở định nghĩa này bản chất công nghệ là tập hợp các kiến thức với mục tiêu là sản xuất ra các vật liệu, cấu kiện và sản phẩm công nghiệp.

- Theo quan điểm của Sharif -1986 [12]: “Công nghệ bao gồm khả năng sáng tạo, đổi mới và lựa chọn từ những kỹ thuật khác nhau và sử dụng chúng một cách tối ưu vào tập hợp các yếu tố bao gồm môi trường vật chất, xã hội và văn hóa”. Theo Sharif, công nghệ là tập hợp của “phần cứng” và “phần mềm”, gồm 4 dạng cơ bản: thể hiện ở dạng vật chất 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. - Theo quan điểm của Gaynor G[17]: “Công nghệ bao gồm các phương tiện để thực hiện được một nhiệm vụ, bao gồm tất cả những cần thiết để chuyển các nguồn lực trở thành các sản phẩm hoặc dịch vụ. Gồm kiến thức và các nguồn lực cần thiết để đạt được một mục tiêu nào đó.

Là phần kiến thức khoa học và kỹ thuật có thể được áp dụng trong việc thiết kế sản phẩm hay các qui trình hoặc áp dụng trong việc nghiên cứu kiến thức mới”. Với quan điểm như vậy, Gaynor đã sử dụng định nghĩa công nghệ là các phương tiện để thực hiện được một nhiệm vụ, bao gồm tất cả những gì cần thiết để chuyển các nguồn lực thành sản phẩm hoặc dịch vụ khi đề cập đến vấn đề quản lý công nghệ. - Theo Uỷ ban Kinh tế và Xã hội khu vực Châu Á Thái Bình Dương – ESCAP [1,16]: “Công nghệ là kiến thức có hệ thống về quy trình và kỹ thuật dùng để chế biến vật liệu và thông tin. Công nghệ bao gồm kiến thức, thiết bị, phương pháp và các hệ thống dùng trong việc tạo ra hàng hoá và cung cấp dịch vụ”.

Theo định nghĩa này, công nghệ bao gồm 2 phần: phần “kiến thức” và phần “thiết bị”. - Theo Luật Khoa học và Công nghệ của Việt Nam [28]: “Công nghệ là tập hợp các phương pháp, qui trình, kỹ năng, bí quyết, công cụ, phương tiện dùng để biển đổi các nguồn lực thành sản phẩm”. Định nghĩa cho thấy công nghệ gồm hai thành phần: “kiến thức” và “công cụ, phương tiện” để tạo ra các sản phẩm. Qua các định nghĩa nêu trên, với góc độ nhìn nhận khác nhau cho thấy có hai quan điểm cơ bản về công nghệ, gồm: - Công nghệ là “kiến thức”: dạng kiến thức, cách thức, sự áp dụng khoa học… và theo quan điểm này công nghệ là “phần mềm” mà không bao gồm “phần cứng” như: máy móc, thiết bị, công cụ sản xuất.

18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Công nghệ là “kiến thức” và “thiết bị”: ngoài phần kiến thức còn gọi là “phần mềm” như quan điểm nêu trên thì công nghệ còn bao gồm “phần cứng”: thiết bị, công cụ, tư liệu sản xuất, vật thể… Tóm lại, công nghệ có thể được hiểu như mọi loại hình kiến thức, thông tin, bí quyết, phương pháp (phần mềm) được lưu giữ dưới các dạng khác nhau (con người, ghi chép…) và mọi loại hình thiết bị, công cụ, tư liệu sản xuất (phần cứng) và một số tiềm năng khác (tổ chức, pháp chế, dịch vụ…) được áp dụng vào môi trường thực tế để tạo ra các loại sản phẩm và dịch vụ. Trong luận văn sử dụng định nghĩa công nghệ theo quan điểm của Sharif. Các thành phần cơ bản của công nghệ. - Phần kỹ thuật (Technoware – ký hiệu T): công nghệ hàm chứa trong các vật thể bao gồm các công cụ, thiết bị, máy móc, phương tiện và các cấu trúc hạ tầng khác.

Trong công nghệ sản xuất, các vật thể này thường làm thành dây chuyền để thực hiện quá trình biến đổi (thường gọi là dây chuyền công nghệ), ứng với một qui trình công nghệ nhất định, đảm bảo tính liên tục của quá trình công nghệ. - Phần con người (Humanware – ký hiệu H): Công nghệ hàm chứa trong kỹ năng công nghệ của con người làm việc trong công nghệ bao gồm kiến thức, kinh nghiệm, kỹ năng do học hỏi, tích luỹ được trong quá trình hoạt động, nó cũng bao gồm các tố chất của con người như tính sáng tạo, sự khôn ngoan, khả năng phối hợp, đạo đức lao động… - Phần tổ chức (Orgaware – ký hiệu O): Công nghệ hàm chứa trong khung thể chế để xây dựng cấu trúc tổ chức, bao gồm những qui định về trách nhiệm, quyền hạn, mối quan hệ, sự phối hợp của các cá nhân hoạt động trong công nghệ, kể cả những qui trình đào tạo công nhân, bố trí sắp xếp thiết bị nhằm sử dụng tốt nhất phần kỹ thuật và phần con người. - Phần thông tin (Inforware – ký hiệu I): Có thể gọi thành phần này là công nghệ hàm chứa trong các dữ liệu đã được tư liệu hoá được sử dụng trong công nghệ, bao gồm các dữ liệu về phần kỹ thuật, về phần 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] con người và phần tổ chức. Ví dụ, dữ liệu về phần kỹ thuật như: Các thông số về đặc tính của thiết bị, số liệu về vận hành thiết bị, để duy trì và bảo dưỡng, dữ liệu để nâng cao và dữ liệu để thiết kế các bộ phận của phần kỹ thuật.

Trong 04 thành phần trên, phần kỹ thuật được gọi là “phần cứng” của công nghệ, còn các phần: con người, tổ chức và thông tin được gọi là “phần mềm” của công nghệ. Định nghĩa năng lực công nghệ. Cho đến nay, trải qua các giai đoạn khác nhau, với các góc độ nhìn nhận khác nhau, hiện có một số định nghĩa về năng lực công nghệ như sau: - Theo quan điểm của S. Lall [1]: “Năng lực công nghệ là khả năng triển khai những công nghệ đã có một cách có hiệu quả và đương đầu được với những thay đổi lớn về công nghệ”.

Lall cho rằng năng lực công nghệ phản ánh bởi năng lực tổng hợp thực hiện những nhiệm vụ trong chuỗi hoạt động “mua - sử dụng – thích nghi - cải tiến”, và chia năng lực công nghệ thành các nhóm sau: o Năng lực chuẩn bị đầu tư. o Năng lực thực hiện dự án. o Năng lực thực hiện các công việc về công nghệ quá trình (Proccess Techonogy). o Năng lực lập kế hoạch tổng thể và điều hành sản xuất.

o Năng lực chuyển giao công nghệ. o Năng lực đổi mới về tổ chức để phát triển công nghệ. Fransman [1,16] - một chuyên gia về quản lý công nghệ: “Năng lực công nghệ liên quan đến năng lực của doanh nghiệp để tiến hành các hoạt động nhằm biến đổi đầu vào thành đầu ra”. Năng lực công nghệ bao gồm các yếu tố như sau: o Năng lực tìm kiếm các công nghệ để thay thế, lựa chọn công nghệ thích hợp đã nhập khẩu.

o Năng lực nắm vững công nghệ nhập khẩu và sử dụng hiệu quả. 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] o Năng lực thích nghi công nghệ nhập khẩu với hoàn cảnh, điều kiện đơn phương tiếp nhận. o Năng lực cung cấp công nghệ đã có, và năng lực đổi mới. o Năng lực thể chế hóa việc tìm kiếm những đổi mới và những đột phá quan trọng nhờ phát triển các phương tiện nghiên cứu và triển khai trong nước.

o Tiến hành nghiên cứu cơ bản để tiếp tục nâng cấp công nghệ. - Theo Viện nghiên cứu phát triển Thái Lan TDRI [1]: phân chia năng lực công nghệ theo ba nhóm độc lập: o Năng lực tiếp nhận: bao gồm năng lực tìm kiếm, đánh giá, đàm phán, mua bán, chuyển giao, thiết kế nhà xưởng, lắp đặt các phương tiện sản xuất. o Năng lực vận hành: gồm năng lực thao tác, bảo dưỡng, đào tạo, quản lý, kiểm tra chất lượng. o Năng lực thích nghi: gồm tiếp thu kiến thức, hấp thụ công nghệ, thích nghi và cải tiến sản phẩm và qúa trình.

o Năng lực đổi mới: gồm R&D, đổi mới sản phẩm và quá trình. - Theo Tổ chức phát triển công nghiệp của Liên hợp quốc UNIDO [17], các yếu tố năng lực công nghệ bao gồm: o Khả năng đào tạo nhân lực. o Khả năng nghiên cứu cơ bản. o Khả năng thử nghiệm phương tiện kỹ thuật.

o Khả năng tiếp nhận và thích nghi công nghệ. o Khả năng cung cấp và xử lý thông tin.