Luận văn thạc sĩ về giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của thị trường liên ngân hàng tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu giải pháp cải thiện kết quả hoạt động của thị trường liên ngân hàng tại việt nam, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Hoàng Đức Long
• Người hướng dẫn: PGS-TS Bùi Kim Yến
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Kinh Tế Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Hoạt Động Của Thị Trường Liên Ngân Hàng Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: TP Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG LIÊN NGÂN HÀNG
• 1.1. Khái niệm về Thị trường liên ngân hàng
• 1.2. Những yếu tố cơ bản của Thị trường liên ngân hàng
• 1.3. Các chủ thể tham gia Thị trường liên ngân hàng và vai trò của các chủ thể trên thị trường
• 1.4. Các loại hình giao dịch và công cụ giao dịch trên Thị trường liên ngân hàng
• 1.5. Nguyên tắc và phương thức giao dịch của thị trường liên ngân hàng
• 1.6. Chức năng và vai trò của Thị trường liên ngân hàng
• 1.7. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả của thị trường liên ngân hàng
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THỊ TRƯỜNG LIÊN NGÂN HÀNG TẠI VIỆT NAM
• 2.1. Lịch sử hình thành và phát triển của Thị trường liên ngân hàng tại Việt Nam
• 2.2. Tính chất, đặc điểm, cơ chế vận hành và phương tiện giao dịch của Thị trường liên ngân hàng tại Việt Nam
• 2.3. Các chủ thể tham gia Thị trường liên ngân hàng
• 2.4. Các hoạt động nghiệp vụ chủ yếu trên Thị trường liên ngân hàng tại Việt Nam
• 2.5. Thực trạng của Thị trường liên ngân hàng tại Việt Nam giai đoạn từ năm 2008 đến nay
• 2.6. Đánh giá về thực trạng và nguyên nhân của thực trạng thị trường liên ngân hàng tại Việt Nam giai đoạn từ năm 2008 đến nay
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA THỊ TRƯỜNG LIÊN NGÂN HÀNG TẠI VIỆT NAM
• 3.1. Các giải pháp đối với cơ quan quản lý
• 3.2. Các giải pháp đối với các chủ thể tham gia thị trường
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• KẾT LUẬN VÀ NHẬN XÉT CHUNG
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về Thị trường liên ngân hàng

Thị trường liên ngân hàng là một phần quan trọng của thị trường tài chính, nơi diễn ra các giao dịch ngắn hạn giữa các ngân hàng thương mại và các định chế tài chính. Thị trường này không chỉ giúp điều tiết dòng vốn mà còn đảm bảo tính thanh khoản cho các tổ chức tín dụng. Theo nghiên cứu, thị trường liên ngân hàng tại Việt Nam đã phát triển mạnh mẽ, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của nền kinh tế. Việc hiểu rõ về cơ chế hoạt động và các yếu tố ảnh hưởng đến thị trường này là rất cần thiết để nâng cao hiệu quả hoạt động của nó.

1.1 Khái niệm và đặc điểm

Thị trường liên ngân hàng là nơi diễn ra các giao dịch vay mượn vốn ngắn hạn giữa các ngân hàng. Các giao dịch này thường được thực hiện dưới hình thức tín chấp, dựa trên uy tín và xếp hạng tín dụng của các ngân hàng. Thị trường này có tính chất linh hoạt, với nhiều kỳ hạn khác nhau từ qua đêm đến 12 tháng. Điều này giúp các ngân hàng có thể điều chỉnh nguồn vốn một cách hiệu quả, đảm bảo khả năng thanh khoản trong mọi tình huống.

1.2 Các yếu tố cơ bản

Các yếu tố cơ bản của thị trường liên ngân hàng bao gồm đối tượng tham gia, lãi suất liên ngân hàng, cung cầu vốn và các công cụ giao dịch. Lãi suất liên ngân hàng, như VNIBOR, phản ánh tình hình cung cầu vốn trên thị trường. Khi lãi suất tăng, điều này cho thấy nguồn vốn đang khan hiếm, trong khi lãi suất giảm cho thấy nguồn vốn dồi dào. Các công cụ giao dịch như thỏa thuận tiền gửi và giấy tờ có giá cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện các giao dịch trên thị trường.

II. Thực trạng Thị trường liên ngân hàng tại Việt Nam

Thị trường liên ngân hàng tại Việt Nam đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển, từ những năm 1990 đến nay. Trong giai đoạn từ 2008 đến 2010, thị trường này đã có những biến động lớn, phản ánh sự thay đổi trong chính sách tiền tệ và tình hình kinh tế. Việc phân tích thực trạng thị trường giúp nhận diện các vấn đề tồn tại và nguyên nhân của chúng, từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp.

2.1 Lịch sử hình thành và phát triển

Thị trường liên ngân hàng tại Việt Nam đã hình thành từ những năm 1990, với sự phát triển mạnh mẽ của hệ thống ngân hàng thương mại. Các giai đoạn phát triển của thị trường này phản ánh sự thay đổi trong chính sách quản lý của Ngân hàng Nhà nước và sự hội nhập của ngành ngân hàng vào thị trường tài chính quốc tế. Sự phát triển này không chỉ giúp tăng cường tính thanh khoản mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh của các ngân hàng.

2.2 Tình hình thực tế từ 2008 đến nay

Từ năm 2008 đến nay, thị trường liên ngân hàng đã chứng kiến nhiều biến động về lãi suất và khối lượng giao dịch. Các chỉ số như doanh số giao dịch và lãi suất đã phản ánh rõ nét tình hình cung cầu vốn trên thị trường. Những mặt tích cực như sự gia tăng doanh số giao dịch cũng đi kèm với các vấn đề tồn tại như sự thiếu minh bạch và quản lý rủi ro chưa hiệu quả. Việc phân tích các chỉ số này là cần thiết để đưa ra các giải pháp cải thiện.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của Thị trường liên ngân hàng

Để nâng cao hiệu quả hoạt động của thị trường liên ngân hàng tại Việt Nam, cần có các giải pháp đồng bộ từ cơ quan quản lý và các chủ thể tham gia. Các giải pháp này không chỉ giúp cải thiện tính thanh khoản mà còn tăng cường khả năng quản lý rủi ro cho các ngân hàng.

3.1 Giải pháp đối với cơ quan quản lý

Cần hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường liên ngân hàng, bao gồm việc ban hành và giám sát các tỷ lệ thanh khoản và khả năng thanh toán của các tổ chức tín dụng. Ngân hàng Nhà nước cũng cần nâng cao vai trò điều tiết thị trường tiền tệ, đảm bảo lãi suất giao dịch được công khai và minh bạch. Tăng cường công tác thanh tra và kiểm tra cũng là một yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả hoạt động của thị trường.

3.2 Giải pháp đối với các chủ thể tham gia

Các ngân hàng thương mại cần nâng cao năng lực quản lý thanh khoản và đầu tư vào công nghệ thông tin hiện đại. Đa dạng hóa sản phẩm và hiện đại hóa các công cụ thanh toán cũng là những giải pháp cần thiết để tăng cường hiệu quả hoạt động. Việc áp dụng đồng bộ các công cụ giao dịch sẽ giúp các ngân hàng tối ưu hóa quy trình và giảm thiểu chi phí giao dịch.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường liên ngân hàng (TTLNH) là một thành phần thiết yếu của thị trường tài chính-ngân hàng, nơi diễn ra các giao dịch vốn ngắn hạn giữa các tổ chức tín dụng và định chế tài chính. Tại Việt Nam, TTLNH đã hình thành và phát triển mạnh mẽ từ những năm 1990, đặc biệt là giai đoạn từ năm 2008 đến giữa năm 2010, với sự tham gia của đa dạng các loại hình ngân hàng và tổ chức tài chính. Trong giai đoạn này, thị trường trải qua nhiều biến động lớn, đặc biệt là khủng hoảng thanh khoản năm 2008 với lãi suất qua đêm lên tới 43%/năm, thậm chí có giao dịch vượt 60%/năm, gây ra nhiều thách thức cho hệ thống ngân hàng.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung làm rõ cơ sở lý luận về TTLNH, phân tích thực trạng hoạt động của thị trường trong giai đoạn 2008-2010, đồng thời đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của TTLNH tại Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các giao dịch vốn ngắn hạn giữa các tổ chức tín dụng, tập trung vào thị trường tiền tệ liên ngân hàng, không mở rộng sang thị trường ngoại hối. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để hoàn thiện cơ chế vận hành, nâng cao vai trò điều tiết của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) và tăng cường hiệu quả hoạt động của các tổ chức tín dụng trên thị trường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết kinh tế tài chính về thị trường tiền tệ và ngân hàng, trong đó có:

• Lý thuyết thị trường liên ngân hàng: Thị trường này là nơi điều tiết vốn giữa các tổ chức tín dụng, giúp cân bằng dòng tiền và đảm bảo thanh khoản cho hệ thống ngân hàng.
• Mô hình CAMEL: Được sử dụng để đánh giá năng lực tài chính và rủi ro của các tổ chức tín dụng tham gia thị trường, bao gồm các yếu tố vốn tự có (Capital), chất lượng tài sản (Asset), quản lý (Management), thu nhập (Earning) và thanh khoản (Liquidity), cùng với các yếu tố mở rộng như rủi ro hoạt động và tính minh bạch.
• Khái niệm lãi suất liên ngân hàng (VNIBOR): Là mức lãi suất tham chiếu hình thành trên cơ sở giao dịch giữa các ngân hàng, phản ánh cung cầu vốn và khả năng thanh khoản của thị trường.

Các khái niệm chính bao gồm: đối tượng tham gia (ngân hàng thương mại, NHNN, các định chế tài chính phi ngân hàng), công cụ giao dịch (thỏa thuận tiền gửi, giấy tờ có giá, hợp đồng repo), nguyên tắc giao dịch (tự nguyện, tín nhiệm), và chức năng điều tiết của NHNN.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp phương pháp mô tả và phân tích định lượng, định tính. Nguồn dữ liệu chính bao gồm số liệu giao dịch trên TTLNH từ năm 2008 đến tháng 6/2010, báo cáo của NHNN, các văn bản pháp luật liên quan và tài liệu chuyên ngành.

Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ các tổ chức tín dụng tham gia TTLNH trong giai đoạn nghiên cứu, với phương pháp chọn mẫu dựa trên tiêu chí đại diện cho các loại hình ngân hàng và định chế tài chính. Phân tích dữ liệu sử dụng các công cụ thống kê mô tả, so sánh biến động lãi suất, doanh số giao dịch và đánh giá hiệu quả hoạt động qua các chỉ tiêu định lượng và định tính.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2008 đến giữa năm 2010, tập trung phân tích diễn biến thị trường trong các năm 2008, 2009 và 6 tháng đầu năm 2010.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng và biến động doanh số giao dịch: Doanh số giao dịch trên TTLNH tăng mạnh từ năm 2008 đến 2010, với doanh số giao dịch bình quân tuần đạt hàng trăm tỷ đồng, phản ánh sự phát triển nhanh chóng của thị trường. Tuy nhiên, năm 2008 chứng kiến sự khan hiếm thanh khoản nghiêm trọng, khiến lãi suất qua đêm tăng vọt lên 43%/năm, cá biệt có giao dịch trên 60%/năm.

2. Lãi suất liên ngân hàng biến động mạnh: Lãi suất giao dịch trên TTLNH dao động lớn, đặc biệt trong năm 2008 do chính sách thắt chặt tín dụng và tăng tỷ lệ dự trữ bắt buộc của NHNN. Năm 2009, lãi suất được kiểm soát tốt hơn nhờ các biện pháp điều tiết của NHNN, tuy nhiên vẫn có thời điểm lãi suất thực tế vượt trần 150% lãi suất cơ bản.

3. Cơ cấu chủ thể tham gia đa dạng: Thị trường có sự tham gia của các ngân hàng thương mại quốc doanh, cổ phần, liên doanh, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, công ty tài chính và cho thuê tài chính. Ngân hàng TMCP chiếm tỷ trọng lớn trong giao dịch, trong khi các chi nhánh ngân hàng nước ngoài giảm giao dịch sau khủng hoảng 2008.

4. Hiệu quả điều tiết của NHNN: NHNN đã sử dụng linh hoạt các công cụ như nghiệp vụ thị trường mở, cho vay tái cấp vốn, hoán đổi tiền tệ để ổn định thị trường. Tính đến năm 2010, NHNN đã thực hiện nghiệp vụ hoán đổi với doanh số khoảng 1 tỷ USD nhằm tăng thanh khoản VND cho các TCTD.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến biến động mạnh của TTLNH trong giai đoạn 2008-2010 là do sự mất cân đối giữa tăng trưởng tín dụng nóng và khả năng huy động vốn của các ngân hàng, đặc biệt là các ngân hàng TMCP nhỏ. Việc sử dụng vốn liên ngân hàng để cho vay thị trường 1 với kỳ hạn dài hơn nguồn vốn ngắn hạn trên TTLNH đã tạo ra áp lực thanh khoản lớn.

So với các nghiên cứu quốc tế, TTLNH Việt Nam còn nhiều hạn chế về cơ chế vận hành, công cụ giao dịch và minh bạch thông tin. Tuy nhiên, các biện pháp điều tiết của NHNN đã góp phần ổn định thị trường, giảm thiểu rủi ro hệ thống và nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ chức tín dụng.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ biến động lãi suất qua đêm, bảng thống kê doanh số giao dịch theo tháng và phân bố tỷ lệ tham gia của các loại hình tổ chức tín dụng, giúp minh họa rõ nét diễn biến và cấu trúc thị trường.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện khung pháp lý: Cần xây dựng và cập nhật các văn bản pháp luật điều chỉnh TTLNH nhằm tạo hành lang pháp lý rõ ràng, minh bạch, phù hợp với thông lệ quốc tế, giúp tăng cường sự ổn định và hiệu quả của thị trường trong vòng 1-2 năm tới. Chủ thể thực hiện: Bộ Tài chính, NHNN.

2. Tăng cường vai trò điều tiết của NHNN: NHNN cần nâng cao năng lực giám sát, điều tiết lãi suất và thanh khoản trên TTLNH, áp dụng các công cụ thị trường mở linh hoạt, đồng thời phát triển lãi suất VNIBOR làm chuẩn tham chiếu rộng rãi trong 1 năm tới. Chủ thể thực hiện: NHNN.

3. Nâng cao năng lực các tổ chức tín dụng: Các TCTD cần cải thiện quản lý thanh khoản, nâng cao năng lực quản trị rủi ro và đầu tư công nghệ thông tin hiện đại để giao dịch hiệu quả và an toàn trên TTLNH trong 2 năm tới. Chủ thể thực hiện: Các ngân hàng thương mại, công ty tài chính.

4. Đa dạng hóa sản phẩm và công cụ giao dịch: Phát triển thêm các sản phẩm tài chính phái sinh, hợp đồng repo, hợp đồng hoán đổi nhằm tăng tính linh hoạt và hiệu quả sử dụng vốn trên thị trường trong vòng 1-3 năm. Chủ thể thực hiện: NHNN phối hợp với các TCTD.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Sử dụng luận văn để hoàn thiện chính sách điều tiết thị trường tiền tệ, nâng cao hiệu quả quản lý và giám sát TTLNH, từ đó ổn định hệ thống tài chính quốc gia.

2. Các ngân hàng thương mại và tổ chức tín dụng: Áp dụng các giải pháp nâng cao quản lý thanh khoản, cải thiện quy trình giao dịch và phát triển sản phẩm tài chính phù hợp với thực trạng thị trường.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành kinh tế tài chính-ngân hàng: Tài liệu tham khảo quý giá để hiểu sâu về cơ chế vận hành, thực trạng và giải pháp phát triển TTLNH tại Việt Nam.

4. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý tài chính: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng các chính sách hỗ trợ phát triển thị trường tài chính tiền tệ lành mạnh và bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Thị trường liên ngân hàng là gì?
   Thị trường liên ngân hàng là nơi các tổ chức tín dụng và định chế tài chính giao dịch vốn ngắn hạn với nhau nhằm cân bằng thanh khoản và điều tiết nguồn vốn trong hệ thống ngân hàng.

2. Lãi suất liên ngân hàng phản ánh điều gì?
   Lãi suất liên ngân hàng phản ánh cung cầu vốn trên thị trường, khả năng thanh khoản của các tổ chức tín dụng và sức khỏe tài chính của hệ thống ngân hàng.

3. Ngân hàng Nhà nước điều tiết thị trường liên ngân hàng bằng cách nào?
   NHNN sử dụng các công cụ như nghiệp vụ thị trường mở, cho vay tái cấp vốn, hoán đổi tiền tệ và quy định lãi suất trần để điều tiết cung cầu vốn và ổn định thị trường.

4. Các công cụ giao dịch chính trên TTLNH gồm những gì?
   Bao gồm thỏa thuận tiền gửi, hợp đồng mua bán có kỳ hạn giấy tờ có giá (repo/reverse repo), các giấy tờ có giá như tín phiếu chính phủ, chứng chỉ tiền gửi, và các công cụ phái sinh như hợp đồng tương lai, hoán đổi lãi suất.

5. Tại sao năm 2008 TTLNH Việt Nam gặp khủng hoảng thanh khoản?
   Do tăng trưởng tín dụng nóng, lạm phát cao, và sự mất cân đối giữa nguồn vốn huy động và cho vay, các ngân hàng phải sử dụng vốn liên ngân hàng với lãi suất cao để bù đắp thiếu hụt thanh khoản, dẫn đến khủng hoảng.

Kết luận

• Thị trường liên ngân hàng tại Việt Nam đã phát triển nhanh chóng từ năm 1990, đặc biệt là giai đoạn 2008-2010 với nhiều biến động lớn về thanh khoản và lãi suất.
• TTLNH đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết vốn giữa các tổ chức tín dụng, phản ánh sức khỏe tài chính và hỗ trợ chính sách tiền tệ của NHNN.
• Nghiên cứu đã phân tích thực trạng, chỉ ra các vấn đề tồn tại và đề xuất giải pháp hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao vai trò điều tiết của NHNN, cải thiện năng lực các tổ chức tín dụng và đa dạng hóa sản phẩm thị trường.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, tăng cường giám sát và phát triển công nghệ giao dịch hiện đại nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động TTLNH trong 1-3 năm tới.
• Khuyến khích các tổ chức tín dụng và cơ quan quản lý sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chiến lược phát triển thị trường tiền tệ bền vững, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và phát triển hệ thống ngân hàng hiện đại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG LIÊN NGÂN HÀNG 1.1 KHÁI NIỆM VỀ THỊ TRƯỜNG LIÊN NGÂN HÀNG.1 Khái niệm và đặc điểm Thị trường liên ngân hàng. - Thị trường liên ngân hàng là một thành phần cơ bản của Thị trường tiền tệ, là nơi diễn ra các giao dịch vay mượn vốn ngắn hạn lẫn nhau giữa các NHTM và các định chế tài chính, là nơi điều tiết nguồn vốn từ ngân hàng thừa vốn sang ngân hàng thiếu vốn thông qua các hợp đồng, xác nhận gửi nhận vốn hoặc hợp đồng cho vay vốn. - Thị trường liên ngân hàng giúp cho dòng vốn được lưu thông thông suốt, nhằm sử dụng hiệu quả nguồn vốn huy động của các NHTM và định chế tài chính, đảm bảo khả năng thanh khoản tức thời của các NHTM. - Thị trường liên ngân hàng là thị trường bán sỉ nguồn vốn với các kỳ hạn khá đa dạng và ngắn hạn như qua đêm, 1 tuần, 2 tuần, 1 tháng, 3 tháng, 6 tháng và 12 tháng.

Các giao dịch trên Thị trường liên ngân hàng hầu như thực hiện dưới hình thức tín chấp và dựa trên cơ sở uy tín, xếp hạng tín dụng và định mức tín nhiệm của các NHTM. Các giao dịch được thực hiện thông qua các công cụ giao dịch điện tử và xác nhận bằng hệ thống SWIFT.1: Các thành phần của Thị Trường Tiền Tệ THỊ TRƯỜNG TIỀN TỆ (MONEY MARKET) TT LIÊN NGÂN HÀNG TT CÔNG CỤ NỢ NGẮN THỊ TRƯỜNG HỐI ĐOÁI (INTERBANK MARKET) HẠN (SHORT TERM LOAN (FOREX MARKET) MARKET) 123doc 11 1.2 Những yếu tố cơ bản của Thị trường liên ngân hàng.1 Đối tượng tham gia. Bất cứ một thị trường nào cũng đều có người mua và người bán. Trên Thị trường liên ngân hàng, người mua và người bán chính là các NHTM và các định chế tài chính đủ điều kiện tham gia thị trường.

Ngân hàng Trung ương cũng tham gia thị trường với vai trò là người phát hành lần đầu và điều tiết thị trường.2 Lãi suất liên ngân hàng. Lãi suất liên ngân hàng (interbank offered rate) chính là giá mua bán vốn trên Thị trường liên ngân hàng, là một yếu tố cơ bản của Thị trường liên ngân hàng, lãi suất liên ngân hàng là mức lãi suất tham chiếu hình thành trên cơ sở lãi suất của các giao dịch gửi và nhận vốn giữa các ngân hàng trên thị trường của từng khu vực, từng quốc qua. Tùy theo khu vực hay quốc gia mà ta có lãi suất liên ngân hàng của khu vực hay quốc gia đó. Chẳng hạn lãi suất LIBOR là lãi suất liên ngân hàng trên thị trường Luân Đôn, nó cũng đồng thời phản ánh mức lãi suất giao dịch của các loại tiền tệ cơ bản tại khu vực Châu Âu; lãi suất SIBOR là lãi suất liên ngân hàng trên thị trường Singapore, nó cũng đồng thời phản ánh mức lãi suất giao dịch của các loại tiền tệ cơ bản tại Khu vực Châu Á; lãi suất VNIBOR là lãi suất liên ngân hàng của Việt Nam,.

Tình hình biến động của lãi suất liên ngân hàng phản ánh cung cầu vốn trên thị trường và khả năng thanh khoản của thị trường. Lãi suất liên ngân hàng tăng phản ánh cung về nguồn vốn ít, trong khi thị trường đang có nhu cầu vốn cao, nguồn vốn có dấu hiệu bắt đầu khan hiếm và lúc đó thanh khoản của các ngân hàng sẽ gặp khó khăn. Ngược lại, lãi suất liên ngân hàng giảm phản ánh lượng cung vốn trên thị trường nhiều, trong khi nhu cầu nguồn vốn thấp, nguồn vốn trên thị trường dồi dào và lúc đó khả năng thanh khoản của các ngân hàng dồi dào.3 Cung và cầu trên Thị trường liên ngân hàng. Thị trường liên ngân hàng là nơi diễn ra các giao dịch về vốn giữa các định chế tài chính nên thường xuyên phát sinh cung cầu về nguồn vốn giữa các định chế tài chính.

Tại cùng một thời điểm, đối tác này thì có nhu cầu về nguồn vốn, trong khi đối tác 123doc 12 khác lại có khả năng cung ứng về nguồn vốn, hai đối tác gặp nhau trên thị trường và thỏa thuận với nhau các điều kiện cụ thể để bên này có thể chuyển giao quyền sử dụng vốn cho bên kia trong một khoảng thời gian nhất định và với một chi phí nhất định là lãi suất.4 Hàng hóa của Thị trường liên ngân hàng. Bất cứ một thị trường nào thì cũng phải có sản phẩm hàng hóa để mua bán mới hình thành nên thị trường, sản phẩm của Thị trường liên ngân hàng chính là nguồn vốn (tiền), hàng hóa được luân chuyển từ người có nhu cầu sang người khả năng đáp ứng với một mức giá nhất định hình thành qua cung cầu về hàng hóa.5 Các công cụ của Thị trường liên ngân hàng. Các công cụ trên TTLNH là các phương tiện để người mua và người bán thực hiện các giao dịch với nhau trên thị trường. Các công cụ giao dịch trên TTLNH bao gồm: thỏa thuận tiền gửi, GTCG đủ tiêu chuẩn các loại, các công cụ phái sinh và các công cụ khác được thị trường chấp nhận.6 Các yếu tố khác.

Bao gồm các yếu tố giúp thị trường hoạt động và vận hành thông suốt như các quy định, luật điều chỉnh, thông lệ, tập quán giao dịch trên thị trường, phương thức thanh toán, phạm vi hoạt động của thị trường,… 1.2 CÁC CHỦ THỂ THAM GIA THỊ TRƯỜNG LIÊN NGÂN HÀNG VÀ VAI TRÒ CỦA CÁC CHỦ THỂ TRÊN THỊ TRƯỜNG. Do tính chất đặc điểm của thị trường, Thị trường liên ngân hàng là nơi diễn ra các giao dịch tiền tệ giữa các đối tượng sau đây: 1.1 Ngân hàng trung ương. Ngân hàng Trung ương tham gia Thị trường liên ngân hàng với vai trò người điều tiết, dẫn dắt và quản lý thị trường, Ngân hàng trung ương cũng tham gia thị trường với vai trò là nhà phát hành lần đầu các công cụ, sản phẩm giao dịch trên thị trường. Việc 123doc 13 Ngân hàng trung ương tham gia vào thị trường sẽ giúp cho việc nắm rõ tình hình thực tế và có những quyết sách kịp thời nhằm quản lý và điều hành thị trường hoạt động một cách hiệu quả.2 Ngân hàng thương mại.

Đây là đối tượng tham gia đông đảo nhất trên thị trường. Do tính chất hoạt động, thông thường các NHTM tham gia giao dịch trên thị trường với khối lượng giao dịch tương đối lớn so với các đối tượng khác. Các NHTM tham gia thị trường với vai trò là người mua và người bán vốn, hình thành nên cung cầu nguồn vốn trên thị trường. Tất cả các hoạt động trên thị trường của NHTM phải tuân theo các quy định có liên quan do NHNN ban hành.3 Các định chế tài chính phi ngân hàng.

Các định chế tài chính phi ngân hàng như các công ty tài chính, công ty cho thuê tài chính,…Đây cũng là đối tượng tham gia thị trường tương đối thường xuyên. Tuy nhiên, với một số hạn chế về chức năng hoạt động nghiệp vụ nên các tổ chức này cũng có những hạn chế khi tham gia thị trường. Các công ty tài chính và cho thuê tài chính tham gia thị trường với vai trò là người mua và người bán vốn, tạo nên cung cầu nguồn vốn trên thị trường. Tất cả các hoạt động trên thị trường của NHTM phải tuân theo các quy định có liên quan do NHNN ban hành.4 Các định chế tài chính khác.

Gồm có các Công ty chứng khoán, Công ty quản lý quỹ, Qũy đầu tư, Công ty bảo hiểm, và các tổ chức tài chính khác được tham gia thị trường với một số điều kiện nhất định như quy mô vốn, tài sản, khả năng quản lý rủi ro, trình độ và đội ngũ nhân viên,…các tổ chức này tham gia thị trường không thường xuyên do tính chất và phạm vi hoạt động của các tổ chức này. Các tổ chức này tham thị trường cũng với vai trò là người mua và người bán vốn, hình thành nên cung cầu thị trường và phải chấp hành các quy định có liên quan.3 CÁC LOẠI HÌNH GIAO DỊCH VÀ CÔNG CỤ GIAO DỊCH TRÊN THỊ TRƯỜNG LIÊN NGÂN HÀNG.1 Thỏa thuận tiền gửi (hay xác nhận hoặc hợp đồng tiền gửi). Các thỏa thuận hay xác nhận hay hợp đồng tiền gửi là một công cụ chủ yếu của Thị trường liên ngân hàng. Thỏa thuận tiền gửi là việc hai đối tác cùng thỏa thuận với nhau về việc đối tác này sẽ gửi hoặc nhận (vay và cho vay) một khối lượng vốn nhất định trong một kỳ hạn nhất định và với mức lãi suất cụ thể.

Các chi tiết của một thỏa thuận tiền gửi như sau: - Số tiền: là số lượng vốn mà hai bên thỏa thuận đồng ý gửi và nhận gửi lẫn nhau, số tiền này được xác định trên nhu cầu và khả năng đáp ứng của các bên khi tiến hành giao dịch. - Kỳ hạn giao dịch: là kỳ hạn được xác định do thỏa thuận giữa hai bên trên cơ sở nhu cầu và khả năng đáp ứng của mỗi bên. - Ngày giao dịch, ngày giá trị và ngày đáo hạn: Ngày giao dịch là ngày mà hai bên tiến hành thỏa thuận giao dịch với nhau, ngày giá trị là ngày có hiệu lực của thỏa thuận và ngày đáo hạn là ngày hết hạn của kỳ hạn giao dịch tính từ ngày giá trị. - Lãi suất và phương thức trả lãi: lãi suất là giá hay chi phí sử dụng vốn mà nên sử dụng vốn phải trả cho bên có nguồn vốn, được hình thành trên cơ sở thỏa thuận giữa hai bên theo lãi suất thị trường và theo quy định của pháp luật.

Có hai loại lãi suất là lãi suất cố định hay lãi suất thả nổi, thông thường lãi suất trong giao dịch tiền gửi là lãi suất cố định; đôi khi thị trường cũng thỏa thuận áp dụng lãi suất thả nổi đối với các kỳ hạn dài và khi thị trường có nhiều biến động. Phương thức trả lãi bao gồm trả lãi vào ngày đáo hạn, trả lãi trước hay trả lãi định kỳ; phương thức trả lãi do hai bên thỏa thuận, thông thường các thỏa thuận tiền gửi đều áp dụng trả trả lãi cuối kỳ. 123doc 15 - Cơ sở tính lãi: hai bên thỏa thuận xác định cơ sở tính lãi là một năm có bao nhiêu ngày và tính lãi theo số ngày thực tế hay tính tròn tháng, thông thường cơ sở tính lãi của các thỏa thuận tiền gửi là một năm có 360 ngày và tính trên số ngày thực tế giao dịch. - Chỉ dẫn thanh toán, là việc hai bên thỏa thuận và chỉ ra phương thức thanh toán và tài khoản thanh toán cho thỏa thuận tiền gửi tại ngày giá trị của giao dịch và ngày đáo hạn giao dịch.