Chương 1:Cơ sở lý luận về nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực trong các doanh nghiệp. + Chương 2: Thực trạng hiệu sử dụng nguồn nhân lực tại Công ty cổ phần Xây dựng Ngọc Linh. + Chương 3: Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực tại Công ty cổ phần Xây dựng Ngọc Linh. Trong quá trình thực hiện đề tại do sự tiếp xúc với thực tế còn nhiều bỡ ngỡ, kinh nghiệm hiểu biết thực tế còn hạn hẹp kiến thức còn mang nặng tính lý thuyết nên khóa luận tốt nghiệp của em không thể tránh khỏi những khiếm quyết nhất định kính mong sự góp ý của quý thầy cô để đề tài của em đƣợc hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn sự hƣớng dẫn tận tình của cô giáo Ths.Nguyễn Thị Tình và sự giúp đỡ nhiệt tình của các cán bộ công nhân viên phòng Tổ Chức Hành Chính của Công ty Cổ phần Xây dựng Ngọc Linh để em hoàn thành đề tài này! Sinh viên: Bùi Thị Thúy 3 Lớp: QT 1202N Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực tại Công ty cổ phần Xây dựng Ngọc Linh CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG NGUỒN NHÂN LỰC TRONG CÁC DOANH NGHIỆP.1 Khái nệm chung về nguồn nhân lực. Khái niệm nguồn nhân lực trong doanh nghiệp. Nhân lực đƣợc hiểu là nguồn lực trong từng con ngƣời, bao gồm thể lực và trí lực. Thể lực chính là sức khỏe, khả năng làm việc bằng cơ bắp, chân tay; còn trí lực thể hiện ở suy nghĩ, hiểu biết của con ngƣời đối với thế giới xung quanh.
Nhƣ vậy, nhân lực phản ánh khả năng lao động của con ngƣời và là điều kiện cần thiết của quá trình lao động sản xuất. Để có thể hiểu thế nào là nguồn nhân lực, ta tập trung xét trên các góc độ sau: Về số lƣợng, nguồn nhân lực đƣợc biểu hiện thông qua các chỉ tiêu về quy mô và tốc độ tăng nguồn nhân lực. Các chỉ tiêu này có quan hệ mật thiết với quy mô dân số. Quy mô dân số càng lớn, tốc độ tăng dân số càng cao thì quy mô và tốc độ tăng nguồn nhân lực càng lớn và ngƣợc lại.
Về chất lƣợng, nguồn nhân lực đƣợc xem xét trên các mặt: tình hình sức khỏe, trình độ văn hóa, trình độ chuyên môn, năng lực phẩm chất. Cũng giống nhƣ các nguồn lực khác, số lƣợng và đặc biệt là chất lƣợng nguồn nhân lực đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc tạo ra của cải vật chất và tinh thần cho xã hội. Về ý nghĩa sinh học, nguồn nhân lực là nguồn lực sống, là thực thể thống nhất của cái sinh vật và cái xã hội.Mác đã khẳng định: “Trong tính hiện thực của nó, bản chất con ngƣời là tổng hòa các quan hệ xã hội”. Về ý nghĩa kinh tế, nguồn nhân lực là tổng các năng lực lao động trong mỗi con ngƣời của một quốc gia, một vùng lãnh thổ, địa phƣơng đã đƣợc chuẩn bị ở mức độ nhất định và có khả năng huy động vào quá trình phát triển kinh tế xã hội của đất nƣớc hoặc vùng địa phƣơng cụ thể.
Sinh viên: Bùi Thị Thúy 4 Lớp: QT 1202N Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực tại Công ty cổ phần Xây dựng Ngọc Linh Những quan điểm trên, dƣới góc độ nào đấy thì nguồn nhân lực đƣợc hiểu là lực lƣợng lao động xã hội, là những ngƣời lao động cụ thể và chỉ thuần túy về mặt số lƣợng ngƣời lao động. Theo quan điểm của kinh tế học phát triển, nguồn nhân lực là nguồn tài nguyên nhân sự của quốc gia hoặc của một tổ chức, là vốn nhân lực. Ở tầm vĩ mô đó là nguồn lực xã hội, ở tầm vi mô đó là một tập hợp của rất nhiều cá nhân, nhân cách khác nhau với những nhu cầu và tâm lý khác nhau, là toàn bộ đội ngũ nhân viên của tổ chức, vừa có tƣ cách là khách thể của hoạt động quản lý vừa là chủ thể hoạt động vừa là động lực của tổ chức đó. Theo định nghĩa của UNDP: “Nguồn nhân lực là trình độ lành nghề, là kiến thức và năng lực của toàn bộ cuộc sống con ngƣời hiện có thực tế hoặc đang là tiềm năng để phát triển kinh tế - xã hội trong một cộng đồng”.
Nhƣ vậy, có thể hiểu một cách khái quát, nguồn nhân lực là tổng thể các tiềm năng, khả năng lao động của con ngƣời trong một quốc gia đã đƣợc chuẩn bị ở một mức độ nhất định, có khả năng huy động vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nƣớc, “tiềm năng đó bao gồm tổng hòa các năng lực về thể lực, trí lực, nhân cách con ngƣời của một con ngƣời của một quốc gia, đáp ứng với một cơ cấu nhất định của lao động do nền kinh tế đòi hỏi. Thực chất đó là tiềm năng của con ngƣời về số lƣợng, chất lƣợng và cơ cấu”. Tiềm năng về thể lực là năng lực thể chất của con ngƣời là nền tảng và cơ sở để các năng lực về trí tuệ và nhân cách phát triển. Tiềm năng về trí lực là trình độ dân trí và trình độ chuyên môn hiện có, cũng nhƣ khả năng tiếp thu trí thức, khả năng phát triển tri thức của nguồn nhân lực.
Năng lực về nhân cách liên quan đến truyền thống lịch sử và nền văn hóa của từng quốc gia. Nó đƣợc kết tinh trong mỗi con ngƣời và cộng đồng, tạo nên bản lĩnh và tính cách đặc trƣng của con ngƣời lao động trong các quốc gia đó. Quan điểm trên đây nhìn nhận nguồn nhân lực một cách toàn diện, coi nguồn nhân lực không chỉ trên giác độ số lƣợng (nguồn lực lao động) mà cả về chất lƣợng (tiềm năng phát triển). Theo cách tiếp cận này, cho rằng nguồn nhân Sinh viên: Bùi Thị Thúy 5 Lớp: QT 1202N Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực tại Công ty cổ phần Xây dựng Ngọc Linh lực là các kỹ năng và năng lực của con ngƣời liên quan đến sự phát triển của mỗi cá nhân và của quốc gia.
Các nguồn lực cơ bản của sự phát triển quốc gia thƣờng có là: nguồn lực tài chính, nguồn lực con ngƣời, nguồn lực vật chất. Trong đó nguồn nhân lực có vai trò quyết định, là “lao động sống” (C.Mác), nó làm cho các nguồn lực khác trở nên hữu dụng. Ngày nay thế giới đang bƣớc vào kỷ nguyên của nền văn minh thứ 5, trong đó trí tuệ và nền kinh tế trí thức đang là cột trụ của sự phát triển. Các thành quả khoa học trở thành yếu tố sản xuất và trở thành cấu thành của sản phẩm.
Tỷ trọng hàm lƣợng chất xám trong mỗi sản phẩm cao hay thấp thể hiện sự cạnh tranh của ngành nghề hay quốc gia đó. Vì vậy, mặt chất lƣợng của nguồn nhân lực, yếu tố trình độ chuyên môn, kỹ năng chuyên nghiệp, nhân cách, phẩm chất là những tiêu chí quan trọng trong việc đánh giá thực trạng và khả năng phát triển nguồn nhân lực của các tổ chức, doanh nghiệp. Khái niệm về sử dụng nguồn nhân lực. Sử dụng nguồn nhân lực là hoạt động tiếp theo của quá trình đào tạo và tuyển chọn nguồn nhân lực.
Do đó, việc đào tạo và tuyển chọn nguồn nhân lực có ảnh hƣởng rất lớn đến nguồn nhân lực. Nếu nhƣ nguồn nhân lực đƣợc đào tạo tốt, nắm vững chuyên môn nghề nghiệp thì việc sử dụng nguồn nhân lực sẽ đạt hiệu quả cao và ngƣợc lại. Ngày nay, khi nền kinh tế đã phát triển lên đến trình độ cao, vai trò của con ngƣời ngày càng đƣợc khẳng định thì vai trò của việc dùng ngƣời cũng đƣợc nâng lên. Ngƣời ta đang chú ý nhiều vào các nguồn nhân lực không những ở vai trò truyền thống của chúng mà cả những ảnh hƣởng của chúng đối với các yếu tố then chốt khác của tính năng tổ chức.
Mac Milan và Schuller cho rằng: “Tập trung vào các nguồn nhân lực của hãng sẽ tạo ra đƣợc cơ hội quan trọng để đảm bảo chiến thắng các đối thủ cạnh tranh”. Sử dụng tốt nhất nguồn nhân lực nhƣ là một vũ khí cạnh tranh quan trọng trong việc nâng cao tính năng tổ chức, là một chiều hƣớng mới trong quản lý hành vi tổ chức. Nhƣng làm sao để các tổ chức có thể sử dụng nguồn nhân lực nhƣ là một vũ khí chiến lƣợc? Điều này đòi hỏi ở Sinh viên: Bùi Thị Thúy 6 Lớp: QT 1202N Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực tại Công ty cổ phần Xây dựng Ngọc Linh các nhà quản lý doanh nghiệp một khả năng tổ chức và có đƣợc tầm nhìn chiến lƣợc. Sử dụng nguồn nhân lực cần đảm bảo đƣợc các yêu cầu là khai thác phát huy hết tiềm năng lao động của mỗi cá nhân nhƣng đồng thời cũng phải đảm bảo hiệu quả hoạt động của tổ chức.
Để bố trí lao động đảm nhận công việc phù hợp với trình độ lành nghề của họ, trƣớc hết đòi hỏi ở các nhà quản lý phải bố trí, sắp xếp và xác định mức độ phức tạp của công việc và yêu cầu trình độ tay nghề của ngƣời lao động. Vậy thực trạng công tác tổ chức, sắp xếp công việc và bố trí lao động trong các doanh nghiệp Nhà nƣớc ở nƣớc ta hiện nay ra sao? Do việc đào tạo và tuyển chọn nguồn nhân lực của các doanh nghiệp còn rất nhiều bất hợp lý cho nên dẫn đến việc sử dụng lao động cũng còn nhiều điều đáng bàn. Việc sử dụng lao động đã qua đào tạo cũng nhƣ lao động chƣa qua đào tạo còn nhiều bất hợp lý, trƣớc hết là lực lƣợng lao động quản lý. Do cơ chế cũ để lại, hiện nay đội ngũ cán bộ quản lý trong các doanh nghiệp Nhà nƣớc đều đã lớn tuổi và đều đƣợc đào tạo trƣớc khi đổi mới.
Do đó, trình độ cũng nhƣ quan niệm về công tác quản lý đã không còn phù hợp với xu thế phát triển của thời đại. Mặc khác, trong việc sử dụng cán bộ hiện nay, nhiều cơ quan doanh nghiệp còn có hiện tƣợng một ngƣời làm quan cả họ đƣợc nhờ, ham dùng những ngƣời thân quen, những ngƣời giỏi nịnh hót, những ngƣời hợp tính với mình tạo thành phe cánh ăn dơ với nhau. Còn đối với những ngƣời thẳng thắn, chính trực, có tài thì ghét bỏ, trù dập, tìm mọi khuyết điểm để phê phán, xử lý thiếu công bằng gây mất đoàn kết nội bộ, ảnh hƣởng đến tâm lý ngƣời lao động, làm cho ảnh hƣởng đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.
