Chương 1: Cơ sở lý luận về hoạt động nhập khẩu. Chương 2: Thực trạng hoạt động nhập khẩu của Công ty TNHH C. Chương 3: Giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động nhập khẩu tại Công ty TNHH C. c 3 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG NHẬP KHẨU 1.1 Khái niệm hoạt động nhập khẩu Hoạt động nhập khẩu là một trong hai lĩnh vực của hoạt động Ngoại thương.
Nhập khẩu, trong lý luận thương mại quốc tế, là việc quốc gia này mua hàng hóa và dịch vụ từ quốc gia khác. Nói cách khác, đây chính là việc sản xuất nước ngoài cung cấp hàng hóa và dịch vụ cho người cư trú trong nước. Tuy nhiên, theo cách thức biên soạn cán cân thanh toán quốc tế của IMF, thì chỉ có việc mua các hàng hóa hữu hình mới được coi là nhập khẩu và đưa vào mục cán cân thương mại. Còn việc mua dịch vụ được tính vào mục cán cân phi thương mại.
Khi tiến hành hoạt động nhập khẩu, doanh nghiệp có thể hiểu biết thêm về đối tác kinh doanh, thị trường nước ngoài, giá cả cũng như là các phương pháp mua bán, để từ đó nhận biết được những mặt hàng nhập khẩu phù hợp với nhu cầu trong nước và tiềm lực của doanh nghiệp, từ đó có chiến lược nhập khẩu thích hợp và thu được lợi nhuận. Mục tiêu hoạt động nhập khẩu là sử dụng có hiệu quả nguồn ngoại tệ (thường là USD) để nhập khẩu vật tư, thiết bị kỹ thuật và dịch vụ phục vụ cho quá trình tái sản xuất mở rộng, nâng cao năng suất lao động và giải quyết sự khan hiếm hàng hoá, vật tư trên thị trường nội địa.2 Các đặc điểm cơ bản của hoạt động nhập khẩu Với thị trường nhập khẩu đa dạng, hàng hóa và dịch vụ có thể được nhập khẩu từ các nước khác nhau. Do đó, hoạt động nhập khẩu cũng có các đặc điểm khác nhau: Một là, Thị trường nhập khẩu: Hàng hoá và dịch vụ có thể được nhập khẩu từ nhiều nước khác nhau. Dựa trên lợi thế so sánh của một quốc gia khác nhau mà các doanh nghiệp có nhiều cơ hội để mở rộng, thu hẹp hay thay đổi thị trường nhập khẩu của mình.
Hai là, Phương thức thanh toán: Trong kinh doanh nhập khẩu các bên sử dụng nhiều phương thức thanh toán, việc sử dụng phương thức thanh toán nào là do hai bên tự thỏa thuận được quy định trong điều khoản của hợp đồng, trong kinh doanh nhập khẩu thường sử dụng các ngoại tệ mạnh, chủ yếu là USD để thanh toán. Vì c 4 vậy, thanh toán trong nhập khẩu phụ thuộc rất lớn vào tỷ giá hối đoái giữa các đồng tiền nội tệ (VND) và ngoại tệ. Ba là, phương thức vận chuyển: Hoạt động nhập khẩu liên quan trực tiếp đến yếu tố nước ngoài, hàng hóa được vận chuyển qua biên giới các quốc gia, có khối lượng lớn và được vận chuyển qua đường biển, đường hàng không và vận chuyển vào nội bộ bằng các xe có trọng tải lớn,…Do đó, hoạt động nhập khẩu đòi hỏi chi phí vận chuyển lớn làm ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.3 Vai trò của hoạt động nhập khẩu Hoạt động nhập khẩu đang ngày càng phát triển và thể hiện vai trò của mình ở những khía cạnh sau: 1.1 Đối với nền kinh tế quốc gia - Nhập khẩu cho phép khai thác các thế mạnh, tiềm năng của từng quốc gia, giúp bổ sung những hàng hóa, dịch vụ mà trong nước sản xuất không hiệu quả hoặc không sản xuất. Do vậy, nhập khẩu giúp cho thị trường hàng hóa trong nước hoạt động sôi nổi hơn, đa dạng, phong phú hơn về quy cách và chủng loại sản phẩm.
- Nhập khẩu đem lại cho nền kinh tế những công nghệ hiện đại, máy móc, thiết bị tiên tiến, hoàn thiện và có năng lực sản xuất hơn những công nghệ, máy móc có trong nước. Từ đó, làm tăng hiệu quả sản xuất, tăng sản lượng sản phẩm và thu nhập quốc dân. - Nhập khẩu là cầu nối thông suốt nền kinh tế thị trường trong và ngoài nước với nhau, tạo điều kiện phân công lao động và hợp tác quốc tế. Nhập khẩu góp phần đáng kể vào việc xóa bỏ tình trạng độc quyền, phá vỡ nền kinh tế đóng góp, tự cung tự cấp.2 Đối với doanh nghiệp - Hoạt động nhập khẩu là nguồn cung cấp hàng hóa kinh doanh chủ yếu cho doanh nghiệp tại thị trường trong nước.
- Hoạt động nhập khẩu giúp cho Công ty trong nước có điều kiện cọ xát với các doanh nghiệp nước ngoài, từ đó góp phần thúc đẩy, nâng cao sức cạnh tranh của các doanh nghiệp. Qua đó, các doanh nghiệp nỗ lực tìm mọi biện pháp để tối ưu hóa trong sản xuất và cả trong phương thức quản lý. Sản phẩm với chất c 5 lượng tốt, giá cả hấp dẫn, đây chính là lợi thế giúp cho các doanh nghiệp tồn tại và phát triển. - Nhập khẩu cung cấp nguyên liệu, phong phú về giá cả, chất lượng, số lượng cho các doanh nghiệp, đặc biệt trong trường hợp khan hiếm nguyên vật liệu sản xuất.
Bên cạnh đó, hàng hóa nhập khẩu không những mở rộng quá trình sản xuất của doanh nghiệp, mà còn góp phần không nhỏ vào việc nâng cao đời sống tinh thần, nâng cao tầm hiểu biết về sự phát triển trên toàn cầu, cũng như góp phần cải thiện điều kiện làm việc cho người lao động.4 Các hình thức nhập khẩu chủ yếu Các hình thức hoạt động nhập khẩu thông dụng ở nước ta hiện nay: 1.1 Nhập khẩu trực tiếp Tiền - Hàng Nhà Xuất Khẩu Nhà Nhập Khẩu Sơ đồ 1.1 Mô tả quy trình nhập khẩu trực tiếp Nhập khẩu trực tiếp là hình thức nhập khẩu mà người ký kết hợp đồng nhập khẩu là người trực tiếp đứng ra mua hàng và thanh toán tiền hàng từ nước ngoài, mà không thông qua bất cứ trung gian nào. Trong hình thức này, doanh nghiệp kinh doanh nhập khẩu phải trực tiếp làm một số công việc như: tìm kiếm đối tác, đàm phán ký kết hợp đồng,… chịu mọi chi phí: chi phí giao dịch, nghiên cứu thị trường, giao nhận lưu kho bãi, nộp thuế tiêu thụ hàng hóa,… 1.2 Nhập khẩu ủy thác Doanh nghiệp nhận Nhà Xuất Khẩu ủy thác Nhà Nhập Khẩu Sơ đồ 1.2 Mô tả quy trình nhập khẩu ủy thác Nhập khẩu ủy thác là hình thức nhập khẩu được hình thành giữa một doanh nghiệp trong nước có vốn ngoại tệ riêng, có nhu cầu nhập khẩu. Doanh nghiệp trong nước ủy thác cho một doanh nghiệp có chức năng xuất nhập khẩu trực tiếp giao dịch Ngoại thương và tiến hành nhập khẩu theo yêu cầu của doanh nghiệp trong nước. Doanh nghiệp nhận được sự ủy thác nhập khẩu, phải tiến hành với đối tác nước ngoài để làm thủ tục nhập khẩu hàng hóa theo yêu cầu của bên ủy thác và sẽ nhận được một khoảng phí ủy thác.3 Tạm nhập tái xuất Đây là hình thức doanh nghiệp tiến hành nhập khẩu hàng hóa, nhưng không phải tiêu thụ tại thị trường trong nước mà xuất khẩu sang nước khác để thu về lợi nhuận.
Những mặt hàng này không được gia công hay chế biến tại nơi tái xuất. Hàng hóa vừa phải làm thủ tục nhập khẩu vừa phải làm thủ tục xuất khẩu sau đó.4 Tạm xuất tái nhập Ngược lại với hình thức tạm nhập tái xuất, đây là hình thức xuất khẩu ra một nước vì một mục đích gì đó (như trường hợp hàng triễn lãm, trưng bày trong bảo tàng ở nước ngoài một thời gian do thỏa thuận về hợp tác văn hóa,…). Sau khi thời gian quy định cho mục đích đó kết thúc, hàng hóa đó phải được nhập trở về nước ban đầu, chứ không được để lại tiêu thụ trong nước đã nhập khẩu nó.5 Nhập khẩu hàng đổi hàng Hàng - Hàng Nhà Xuất Khẩu Nhà Nhập khẩu Sơ đồ 1.3 Mô tả quy trình nhập khẩu hàng đổi hàng Là hình thức giao dịch trao đổi hàng hóa, hoạt động xuất khẩu kết hợp chặt chẽ với hoạt động nhập khẩu. Đặc điểm của hình thức này đó chính là người bán đồng thời cũng là người mua, lượng hàng hóa giao đi và nhận về là tương đương.
Hình thức nhập khẩu này phù hợp với các nước đang và kém phát triển. Trong thương mại quốc tế ngày nay, hình thức này không còn được áp dụng phổ biến nữa.6 Nhập khẩu gia công Với hình thức bên thứ nhất chính là bên nhận gia công, hoạt động chính của bên nhận gia công là nhập khẩu nguyên liệu hoặc bán thành phẩm từ bên yêu cầu gia công để chế tạo ra sản phẩm. Sau đó, bên nhận gia công sẽ giao thành phẩm cho bên yêu cầu và nhận được phí gia công.5 Các yếu tố ảnh hƣởng đến hoạt động nhập khẩu 1.1 Yếu tố bên ngoài doanh nghiệp 1.1 Yếu tố Luật pháp trong nước và quốc tế Trong hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu nói chung và hoạt động nhập khẩu nói riêng, là một hoạt động kinh doanh phức tạp và nó chịu sự chi phối của nhiều nguồn luật pháp của các quốc gia khác nhau, với những quy định đôi khi mâu thuẫn với nhau. Các Công ty kinh doanh nhập khẩu đòi hỏi phải tuân thủ các quy c 7 định của các quốc gia có liên quan, các tập quán và luật pháp quốc tế.
Môi trường luật pháp ổn định sẽ thúc đẩy hoạt động thương mại quốc tế giữa các quốc gia với nhau. Ngược lại, khi môi trường pháp luật không ổn định, nó sẽ hạn chế rất lớn tới hoạt động thương mại quốc tế của quốc gia nói chung và hoạt động xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp nói riêng.2 Yếu tố Chính trị , văn hóa Chính trị, bao gồm chính trị trong nước và quốc tế, là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động thương mại quốc tế. Nếu môi trường chính trị ổn định sẽ góp phần khuyến khích kinh doanh và tăng cường hợp tác quốc tế trong nhiều lĩnh vực, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp kinh doanh, mở rộng thị trường ra nước ngoài, cũng như sẽ giảm bớt rủi ro về chính trị. Có thể nói, chính trị ảnh hưởng đến sự ổn định của nguồn cung cấp hàng nhập khẩu cho các doanh nghiệp, từ đó gây ảnh huởng lớn đến hoạt động kinh doanh của mỗi Công ty.
Văn hóa, bao gồm những chuẩn mực và giá trị, mà những chuẩn mực giá trị này được chấp nhận và tôn trọng bởi xã hội hoặc một nền văn hóa cụ thể. Phạm vi tác động của yếu tố văn hóa thường rất rộng, do vậy, khi tham gia vào hoạt động Ngoại thương, các cá nhân, các tổ chức cần có sự am hiểu nhất định về văn hóa tại thị trường mà mình định tham gia kinh doanh.