LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Vốn luôn là một trong những yếu tố đầu vào cơ bản của quá trình hoạt động kinh doanh của mỗi doanh nghiệp. Chúng ta cần khẳng định rằng không thể thực hiện đƣợc các mục tiêu kinh tế xã hội nói chung của Nhà nƣớc, cũng nhƣ các mục tiêu kinh doanh của doanh nghiệp nói riêng nếu nhƣ không có vốn. Đối với các NHTM với tƣ cách là một doanh nghiệp, một chế tài trung gian hoạt động trong lĩnh vực tiền tệ thì vốn lại có một vai trò hết sức quan trọng.
Bởi lẽ nguồn vốn mà NHTM huy động đƣợc tạo thành nguồn vốn để NH cung cấp cho các nghiệp vụ sinh lời chủ yếu – hoạt động tín dụng. Nói cách khác, kết quả của hoạt động HĐV là tạo ra “nguồn tài nguyên” để NHTM đáp ứng cho các nhu cầu của nền kinh tế. Tuy nhiên, Trước tình hình kinh tế khó khăn kéo dài như hiện nay cùng với tình hình lạm phát có xu hướng tăng cao đã khiến các ngân hàng gặp không ít khó khăn trong việc huy động vốn. Chỉ số giá tiêu dùng CPI của Việt Nam trong 9 tháng đầu năm 2011 đã tăng khoảng 22,42% so với cùng kỳ năm trƣớc (và tăng 16,63% so với tháng 12/2010) thì có mối quan ngại về lãi suất thực âm (nếu lạm phát kỳ vọng của thị trƣờng và công chúng chịu sự chi phối bởi lạm phát quá khứ) với nhiều hệ lụy tiêu cực.
Hệ lụy thứ nhất là một dòng vốn sẽ chạy ra khỏi hệ thống ngân hàng để tìm đích đầu tƣ khác, trong đó có các tài sản rủi ro nhƣ vàng, chứng khoán, bất động sản … làm cho hệ thống ngân hàng sẽ càng khan hiếm vốn và do đó khó giảm đƣợc lãi suất cho vay.Thứ hai, một lƣợng tiền nằm ngoài lƣu thông không đi vào hệ thống ngân hàng cũng sẽ trực tiếp gây sức ép lạm phát. Thứ ba, hệ thống ngân hàng không trở thành kênh huy động nguồn tiết kiệm và vốn nhàn rỗi hiệu quả, làm giảm tỷ lệ tiết kiệm trong 123doc XII nền kinh tế và qua đó làm giãn thêm khoảng cách giữa tiết kiệm và đầu tƣ và gây sức ép lên cán cân thƣơng mại và thị trƣờng ngoại hối. Và một hệ lụy nữa là việc giám sát các ngân hàng thƣơng mại sẽ trở nên khó khăn hơn nếu trần lãi suất huy động không phản ánh đúng cung cầu thực sự trên thị trƣờng vốn Ngân hàng TMCP phát triển TP. HCM - HDBank lấy sứ mệnh “ ở và chỉnh trang đô thị, góp phần xây dựng TP.
Hồ Chí Minh văn minh hiện đại” làm mục tiêu hoạt động và phát triển. Hoạt động HĐV của HDBank là hết sức quan trọng nhằm đạt đƣợc mục tiêu phục vụ cho chƣơng trình phát triển nhà và chỉnh trang đô thị, tƣ vấn cho Uỷ ban nhân dân TP. Hồ Chí Minh về chƣơng trình, kế hoạch, đô thị TP. HCM Việc không phát triển tốt hoặc giảm sút nguồn vốn huy động sẽ ảnh hƣởng trực tiếp đến hoạt động tín dụng của HDBank.
Việc nguồn vốn để cho vay giảm không chỉ làm giảm hiệu quả hoạt động của HDBank mà còn ảnh hƣởng đến nguồn tài nguyên để đầu tƣ cơ sở hạ tầng, phát triển SXKD, gián tiếp làm trì trệ sự phát triển của nền kinh tế. Do vậy, việc nghiên cứu tình hình phát triển hoạt động HĐV của HDBank, tìm hiểu các nhân tố ảnh hƣởng, xem xét các nhân tố cạnh tranh trong hoạt động này, từ đó đề xuất những giải pháp nhằm phát triển hoạt động HĐV của HDBank trong giai đoạn tới là hết sức quan trọng. Xuất phát từ những yêu cầu thực tế trên đề tài “ Giải pháp nâng cao hiệu quả huy động vốn của ngân hàng TMCP phát triển thành phố Hồ Chí Minh trong tình hình hiện nay “ đƣợc chọn làm đề tài nghiên cứu 2. Xác định vấn đề nghiên cứu Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của thị trƣờng tài chính tiền tệ và sự hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, các NHTM Việt Nam nói chung và HDBank nói riêng phải đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng gay gắt, đặc biệt là trong lĩnh vực HĐV.
Tuy nhiên, cạnh tranh HĐV hiện nay giữa các NHTM, kể cả các 123doc XIII NHTM quốc doanh, vẫn mang tính chất truyền thống, nghĩa là vẫn chủ yếu bằng hình thức lãi suất, chƣa phải bằng việc nâng cao chất lƣợng dịch vụ, chƣa phải bằng nghệ thuật marketing mang tính chất chuyên nghiệp. Trƣớc tình hình đó, vấn đề nghiên cứu đặt ra của đề tài này là phân tích những nhân tố mang tính quyết định nhất đến việc thu hút tiền gửi của khách hàng, đặc biệt là trong tình hình lạm phát cao hiện nay, từ đó có giải pháp thích hợp nhằm tăng trƣởng nguồn vốn huy động của HDBank một cách ổn định và bền vững, đáp ứng nhu cầu vốn cho hoạt động kinh doanh một cách có hiệu quả. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài Để có thể giải quyết đƣợc vấn đề nghiên cứu đặt ra ở trên, nhiệm vụ đầu tiên của đề tài là phân tích, đánh giá hoạt động HĐV của HDBank. Vấn đề này đƣa đến những câu hỏi nghiên cứu nhƣ sau: Thứ nhất, Thực trạng hoạt động HĐV của HDBank hiện nay nhƣ thế nào? Thứ hai, Những nhân tố nào ảnh hƣởng đến hoạt động HĐV của HDBank? Thứ ba, HDBank cần thực hiện những giải pháp nào để gia tăng nguồn vốn huy động, đặc biệt là trong tình hình hiện nay? Trên cơ sở trả lời những câu hỏi nghiên cứu để làm sáng tỏ vấn đề nghiên cứu, đề tài này hƣớng đến việc đạt đƣợc những mục tiêu nghiên cứu cụ thể sau đây: (1) Hệ thống hóa những lý luận chung về HĐV của NHTM và những nhân tố ảnh hƣởng đến hoạt động HĐV, các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả HĐV của NHTM.
(2) Đánh giá thực trạng về hiệu quả HĐV của HDBank và nghiên cứu các nhân tố ảnh hƣởng đến hoạt động HĐV của HDBank trong tình hình hiện nay. (3) Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả HĐV của HDBank trong thời gian tới 123doc XIV 4. Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu của đề tài 4. Đối tƣợng nghiên cứu Đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng các vấn đề liên quan đến hoạt động HĐV, các nhân tố ảnh hƣởng, điều kiện phát triển và môi trƣờng pháp lý cho sự phát triển hoạt động HĐV tại HDBank.
Qua đó đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả HĐV của HDBank trong bối cảnh nền kinh tế ngày càng cạnh tranh gay gắt nhƣ hiện nay. Phạm vi nghiên cứu Phạm vi không gian: Tình hình phát triển hoạt động HĐV của HDBank Phạm vi thời gian: Các vấn đề liên quan tới hoạt động HĐV, các nhân tố ảnh hƣởng, điều kiện phát triển và môi trƣờng pháp lý cho sự phát triển hoạt động HĐV của HDBank trong khoảng thời gian từ 2008 đến 2010 và 9 tháng đầu năm 2011 5. Phƣơng pháp nghiên cứu 5. Phương pháp nghiên cứu: đề tài sử dụng phƣơng pháp khảo sát, thống kê, so sánh và phân tích.
Trong đó, tác giả khảo sát những yếu tố ảnh hƣởng đến hoạt động HĐV của NH trong tình hình hiện nay, thống kê tình hình hoạt động của HDBank, thống kê ý kiến khách hàng. Trên cơ sở đó so sánh và phân tích kết quả hoạt động qua các năm, phân tích các yếu tố tác động đến hiệu quả của hoạt động HĐV của HDBank và phân tích nguy cơ cạnh tranh từ đó đƣa ra giải pháp cần thiết để nâng cao hiệu quả HĐV của HDBank 5. Phương pháp thu thập số liệu Số liệu sơ cấp: đƣợc tập hợp trên cơ sở điều tra thăm dò ý kiến của các khách hàng có giao dịch HĐV tại HDBank. Qua đó đánh giá về chất lƣợng dịch vụ, giá cả dịch vụ, thái độ và phong cách phục vụ của nhân viên NH cũng nhƣ mức độ hài lòng của khách hàng đối với chƣơng trình khuyến mãi HĐV của HDBank.
Việc thăm dò đƣợc thực hiện bằng cách gửi trực tiếp phiếu thăm dò cho khách hàng đến giao dịch tiền gửi (Mẫu phiếu Thăm dò tại Phụ lục 1). 123doc XV Số liệu thứ cấp: Các số liệu về kết quả hoạt động HĐV và một số hoạt động kinh doanh khác qua các năm 2008-2010 và 9 tháng đầu năm 2011 đƣợc thu thập từ các Báo cáo tổng kết, Báo cáo kết quả kinh doanh, Báo cáo quyết toán .3 Phương pháp chọn mẫu: chọn mẫu ngẫu nhiên trong số các khách hàng cá nhân có giao dịch tiền gửi tại HDBank 5. Khung lý thuyết Vấn đề nghiên cứu Thực trạng hoạt động HĐV của HDBank hiện nay nhƣ thế nào? Những nhân tố nào ảnh hƣởng đến hoạt động HĐV của HDBank? Những giải pháp nào là phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động HĐV cho HDBank trong tình hình hiện nay? Cơ sở lý thuyết Lý thuyết về HĐV và tầm quan trọng của hoạt động HĐV Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả huy động vốn của NHTM Nguồn số liệu và phƣơng pháp thu thập số liệu Nguồn số liệu thu thập: Thứ cấp và sơ cấp Phƣơng pháp thu thập số liệu: Bảng câu hỏi, phỏng vấn Phân tích đánh giá và các đề xuất Phân tích quy mô VHĐ – cơ cấu VHĐ, phân tích chi phí vốn, phân tích hiệu quả huy động vốn và sử dụng vốn của HDBank Phân tích đánh giá tổng hợp các ý kiến đánh giá của khách hàng có giao dịch đến hoạt động HĐV của HDBank Giải pháp nâng cao hiệu quả HĐV tại HDBank 123doc XVI 6.Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 6. Về mặt lý thuyết: Luận văn đã tổng quan về hoạt động HĐV của NHTM, nghiên cứu các nhân tố ảnh hƣởng đến hoạt động HĐV và các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả HĐV trong tình hình hiện nay 6.
Về mặt thực tiễn : Kết quả nghiên cứu của luận văn có ý nghĩa thực tiễn trên các mặt sau đây (1). Giúp cho các nhà quản trị của HDBank nhìn nhận đầy đủ hơn về thực trạng hiệu quả về tình hình HĐV, mức tăng tƣởng VHĐ, những mặt tích cực, những tồn tại và nguyên nhân của các tồn tại đến hoạt động HĐV của HDBank trong thời gian qua. Kết quả nghiên cứu này của HDBank có thể là tài liệu tham khảo cho các NHTM và các tổ chức tín dụng khi xây dựng chính sách phát triển hoạt động HĐV tình hình hiện nay (3). Kết quả nghiên cứu là tài liệu tham khảo cho các sinh viên ngành TCNH 123doc 1 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.
VỐN TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NHTM 1.1 Khái niệm vốn của NHTM.