Khóa luận: Nâng cao hiệu quả cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại BIDV Thừa Thiên Huế

Ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng kinh tế và tạo việc làm. 66 trang · Đại học Huế · 2022.

• Tác giả: Cao Thị Linh
• Người hướng dẫn: TS. Trương Quang Dũng
• Trường học: Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế hoạch đầu tư
• Đề tài: Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Cho Vay Doanh Nghiệp Nhỏ và Vừa Tại BIDV Thừa Thiên Huế
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT ĐỀ TÀI
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHO VAY DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quát về cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ của ngân hàng thương mại
• 1.2. Hoạt động của NHTM
• 1.2.1. Khái niệm tín NHTM
• 1.2.2. Các hoạt động cơ bản của NHTM
• 1.2.2.1. Huy động vốn
• 1.2.2.2. Sử dụng vốn
• 1.2.2.3. Các hoạt động cơ bản khác
• 1.2.3. Chức năng và vai trò của NHTM
• 1.2.3.1. Chức năng trung gian tài chính
• 1.2.3.2. Chức năng thủ quỹ
• 1.2.3.3. Chức năng tạo tiền trong hệ thống ngân hàng hai cấp
• 1.3. Đặc điểm, vai trò và nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 1.3.1. Đặc điểm của doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 1.3.2. Vai trò của Doanh nghiệp vừa và nhỏ trong nền kinh tế Việt Nam
• 1.3.3. Nhu cầu vốn của doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 1.4. Nội dung của cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ của ngân hàng thương mại
• 1.4.1. Quy trình cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 1.4.1.1. Khái niệm quy trình tín dụng
• 1.4.1.2. Quy trình tín dụng
• 1.4.2. Tiêu chí đánh giá phát triển cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 1.4.3. Đặc điểm cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ so với các đối tượng khác
• 1.4.4. Vai trò cho vay của ngân hàng thương mại đối với DNVVN
• 1.4.5. Các nhân tố ảnh hưởng tới phát triển cho vay đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ của ngân hàng thương mại
• 1.4.5.1. Các nhân tố chủ quan
• 1.4.5.2. Các nhân tố khách quan
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHO VAY ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN THỪA THIÊN HUẾ
• 2.1. Giới thiệu chung về Chi nhánh Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Thừa Thiên Huế
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam
• 2.1.2. Giới thiệu về Chi nhánh Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Thừa Thiên Huế
• 2.1.3. Tổ chức bộ máy của Chi nhánh Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Thừa Thiên Huế
• 2.2. Chính sách cho vay và quy trình tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 2.3. Các phương thức cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 2.4. Quy mô vốn của ngân hàng
• 2.5. Chính sách marketing ở ngân hàng
• 2.6. Thông tin và trang thiết bị công nghệ
• 2.7. Trình độ của đội ngũ cán bộ nhân viên trong ngân hàng
• 2.8. Đảm bảo rủi ro đối với cho vay DNVVN
• 2.9. Kết quả hoạt động kinh doanh của Chi nhánh Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Thừa Thiên Huế
• 2.9.1. Đánh giá chung các kết quả thực hiện giai đoạn 2018 – 2020
• 2.9.2. Kết quả hoạt động kinh doanh của BIDV Huế giai đoạn 2018-2020
• 2.10. Thực trạng cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Chi nhánh Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Thừa Thiên Huế
• 2.10.1. Số lượng các doanh nghiệp nhỏ và vừa vay vốn tại Chi nhánh
• 2.10.2. Doanh số cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 2.10.3. Dư nợ cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 2.10.4. Dư nợ doanh nghiệp nhỏ và vừa theo loại tiền
• 2.10.5. Tình hình trích DPRR của ngân hàng BIDV – CN TT Huế
• 2.11. Đánh giá thực trạng cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Chi nhánh Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Thừa Thiên Huế
• 2.11.1. Kết quả đạt được
• 2.11.2. Hạn chế và nguyên nhân của hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN CHO VAY ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN THỪA THIÊN HUẾ
• 3.1. Định hướng cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ của chi nhánh Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Thừa Thiên Huế
• 3.2. Giải pháp phát triển cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Chi nhánh Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Thừa Thiên Huế
• 3.2.1. Giải pháp chung
• 3.2.2. Giải pháp điều kiện
• 3.2.3. Giải pháp về chuyên môn nghiệp vụ
• 3.2.3.1. Tăng cường hoạt động huy động vốn
• 3.2.3.2. Đa dạng hóa, linh hoạt trong các phương thức cấp tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 3.2.3.3. Mở rộng điều kiện về tài sản đảm bảo
• PHẦN 3: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Cho Vay Doanh Nghiệp Nhỏ và Vừa BIDV Tại Huế

Ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng kinh tế và tạo việc làm. DNNVV phù hợp với kinh tế hàng hóa đa thành phần, cho phép khai thác hiệu quả tiềm năng. Nhu cầu vốn của doanh nghiệp nhỏ và vừa để mở rộng sản xuất kinh doanh rất lớn. Tuy nhiên, các doanh nghiệp này gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng ngân hàng. Các ngân hàng cũng có nhiều hạn chế trong công tác cho vay DNNVV. Thừa Thiên Huế có những nét đặc thù: quy mô nhỏ, năng lực sản xuất hạn chế do thiếu vốn và công nghệ lạc hậu. BIDV Thừa Thiên Huế đã quan tâm đặc biệt tới DNNVV như một đối tượng khách hàng tiềm năng. Hoạt động này mang lại kết quả nhưng vẫn còn nhiều khó khăn cần giải quyết. Nghiên cứu này tập trung vào nâng cao hiệu quả cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa BIDV tại Huế.

1.1. Vai trò của DNNVV trong phát triển kinh tế Thừa Thiên Huế

DNNVV đóng góp vào tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm, và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Theo tài liệu gốc, mô hình doanh nghiệp nhỏ và vừa phù hợp với nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần. Họ khai thác nguồn lực địa phương và đóng góp vào ngân sách nhà nước. Sự phát triển của DNNVV có ý nghĩa quan trọng đối với sự ổn định và tăng trưởng của kinh tế tỉnh Thừa Thiên Huế. Hơn nữa, DNNVV tạo ra sự linh hoạt và đa dạng trong nền kinh tế, thích ứng nhanh chóng với biến động thị trường.

1.2. Thực trạng tiếp cận vốn của DNNVV tại BIDV Huế

DNNVV thường gặp khó khăn trong tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng do thiếu tài sản thế chấp, lịch sử tín dụng hạn chế, và quy trình vay vốn phức tạp. Theo khóa luận tốt nghiệp, các doanh nghiệp nhỏ và vừa đang gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng ngân hàng. Điều này ảnh hưởng đến khả năng mở rộng sản xuất kinh doanh và cạnh tranh trên thị trường. BIDV Thừa Thiên Huế đang nỗ lực cải thiện quy trình cho vay và cung cấp các sản phẩm phù hợp với nhu cầu của DNNVV.

II. Thách Thức Trong Nâng Cao Hiệu Quả Cho Vay DNNVV tại BIDV

Các ngân hàng đối mặt với nhiều thách thức khi cho vay DNNVV, bao gồm rủi ro tín dụng cao, thông tin tài chính hạn chế, và chi phí giao dịch lớn. Rủi ro tín dụng DNNVV là một vấn đề quan trọng cần được quản lý chặt chẽ. Thông tin tài chính không đầy đủ và thiếu minh bạch gây khó khăn cho việc đánh giá khả năng trả nợ của doanh nghiệp. Chi phí giao dịch cao làm giảm lợi nhuận của ngân hàng. Để nâng cao hiệu quả cho vay DNNVV, cần có các giải pháp toàn diện để giải quyết những thách thức này.

2.1. Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng DNNVV Cách BIDV đang thực hiện

Quản lý rủi ro tín dụng DNNVV là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn vốn và lợi nhuận của ngân hàng. BIDV sử dụng các phương pháp đánh giá tín dụng, yêu cầu tài sản thế chấp, và giám sát dòng tiền để giảm thiểu rủi ro. Tuy nhiên, cần liên tục cải tiến các phương pháp này để thích ứng với sự thay đổi của thị trường và đặc điểm của từng doanh nghiệp. Việc xây dựng hệ thống cảnh báo sớm và xử lý nợ xấu hiệu quả cũng rất quan trọng. Cán bộ tín dụng cần được đào tạo chuyên sâu về quản lý rủi ro cho vay DNNVV.

2.2. Hạn Chế Về Thông Tin Tài Chính Của DNNVV Giải pháp

Hạn chế về thông tin tài chính là một trong những rào cản lớn nhất đối với việc cho vay DNNVV. Nhiều doanh nghiệp không có báo cáo tài chính đầy đủ và minh bạch, gây khó khăn cho việc đánh giá khả năng trả nợ. Để giải quyết vấn đề này, ngân hàng có thể phối hợp với các tổ chức tư vấn để hỗ trợ doanh nghiệp lập báo cáo tài chính theo chuẩn mực. Đồng thời, cần xây dựng cơ sở dữ liệu về DNNVV để có thông tin tham khảo và đánh giá chéo. BIDV có thể sử dụng công nghệ để thu thập và phân tích thông tin từ nhiều nguồn khác nhau.

III. Phương Pháp Tăng Hiệu Quả Cho Vay DNNVV Tại BIDV Huế

Để tăng hiệu quả cho vay DNNVV, cần có các giải pháp đồng bộ về quy trình, sản phẩm, và công nghệ. Quy trình vay vốn cần được đơn giản hóa và rút ngắn thời gian phê duyệt. Sản phẩm tín dụng cần được thiết kế phù hợp với nhu cầu của từng loại doanh nghiệp. Ứng dụng công nghệ vào cho vay giúp giảm chi phí và tăng tốc độ xử lý. Cán bộ tín dụng cần được đào tạo nâng cao năng lực để đáp ứng yêu cầu của công việc. Hơn nữa, việc tăng cường hợp tác với các tổ chức hỗ trợ DNNVV cũng rất quan trọng.

3.1. Đơn Giản Hóa Quy Trình Cho Vay DNNVV Của BIDV

Quy trình cho vay DNNVV BIDV hiện tại còn khá phức tạp và mất nhiều thời gian. Để cải thiện, ngân hàng cần rà soát và đơn giản hóa các thủ tục, giảm bớt các bước không cần thiết. Áp dụng công nghệ để tự động hóa quy trình, giảm thiểu sai sót và thời gian chờ đợi. Xây dựng quy trình cho vay riêng biệt cho từng loại hình DNNVV để đáp ứng nhu cầu cụ thể. Cán bộ tín dụng cần được trao quyền chủ động hơn trong việc ra quyết định. Một quy trình cho vay DNNVV hiệu quả sẽ giúp doanh nghiệp tiếp cận vốn nhanh chóng và dễ dàng hơn.

3.2. Thiết Kế Sản Phẩm Tín Dụng Phù Hợp Cho DNNVV

DNNVV có nhu cầu vốn đa dạng, từ vốn lưu động đến vốn đầu tư dài hạn. Do đó, BIDV cần thiết kế các sản phẩm tín dụng phù hợp với từng loại nhu cầu. Cung cấp các gói vay linh hoạt về thời hạn, lãi suất, và tài sản thế chấp. Phát triển các sản phẩm cho vay dựa trên đánh giá dòng tiền của doanh nghiệp thay vì chỉ dựa vào tài sản thế chấp. Hợp tác với các quỹ bảo lãnh tín dụng để giảm thiểu rủi ro cho ngân hàng. Sản phẩm tín dụng phù hợp sẽ giúp DNNVV tiếp cận vốn hiệu quả và phát triển bền vững.

IV. Ứng Dụng Công Nghệ Số Nâng Cao Hiệu Quả Cho Vay DNNVV

Ứng dụng công nghệ số là xu hướng tất yếu trong hoạt động ngân hàng, đặc biệt là trong cho vay DNNVV. Công nghệ giúp tự động hóa quy trình, giảm chi phí, tăng tốc độ xử lý, và nâng cao khả năng quản lý rủi ro. Ứng dụng công nghệ trong cho vay DNNVV giúp ngân hàng tiếp cận được nhiều khách hàng hơn, đặc biệt là ở vùng sâu, vùng xa. Các giải pháp Fintech có thể giúp DNNVV tiếp cận vốn một cách dễ dàng và nhanh chóng. Chuyển đổi số trong cho vay không chỉ mang lại lợi ích cho ngân hàng mà còn cho cả doanh nghiệp.

4.1. Số Hóa Quy Trình Thẩm Định Tín Dụng DNNVV

Số hóa quy trình thẩm định tín dụng DNNVV giúp giảm thiểu thời gian và chi phí, đồng thời nâng cao tính chính xác và khách quan. Sử dụng các công cụ phân tích dữ liệu để đánh giá khả năng trả nợ của doanh nghiệp dựa trên nhiều yếu tố khác nhau. Áp dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để phát hiện gian lận và rủi ro tín dụng. Xây dựng hệ thống chấm điểm tín dụng tự động để đánh giá khách hàng nhanh chóng và hiệu quả. Số hóa giúp quy trình thẩm định tín dụng trở nên minh bạch và dễ dàng kiểm soát hơn.

4.2. Phát Triển Nền Tảng Cho Vay Trực Tuyến Cho DNNVV

Phát triển nền tảng cho vay trực tuyến cho DNNVV giúp doanh nghiệp tiếp cận vốn một cách dễ dàng và nhanh chóng. Doanh nghiệp có thể nộp hồ sơ vay vốn, theo dõi tiến độ xử lý, và nhận thông báo kết quả trực tuyến. Nền tảng cho vay cần được thiết kế thân thiện với người dùng và đảm bảo tính bảo mật cao. Tích hợp các giải pháp thanh toán trực tuyến để tạo sự thuận tiện cho khách hàng. Nền tảng cho vay trực tuyến giúp BIDV mở rộng phạm vi hoạt động và tiếp cận được nhiều khách hàng tiềm năng hơn.

V. Chính Sách Cho Vay DNNVV và Hỗ Trợ từ Nhà Nước tại Huế

Để thúc đẩy cho vay DNNVV, cần có sự hỗ trợ từ Nhà nước thông qua các chính sách cho vay DNNVV ưu đãi. Các chính sách này có thể bao gồm giảm lãi suất, miễn giảm thuế, và cung cấp bảo lãnh tín dụng. Nhà nước cũng cần tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho DNNVV phát triển, giúp họ tiếp cận các nguồn lực và thị trường. Sự phối hợp giữa Nhà nước, ngân hàng, và doanh nghiệp là yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả cho vay DNNVV. Chính quyền Thừa Thiên Huế cần có các chính sách đặc thù để hỗ trợ DNNVV trên địa bàn.

5.1. Vai trò của Chính Sách Hỗ Trợ DNNVV Từ Chính Phủ

Định hướng cho vay đối với DNNVV của chi nhánh Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Thừa Thiên Huế cần bám sát vào các mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của tỉnh. Đồng thời, cần tập trung vào các ngành nghề có tiềm năng phát triển và tạo ra nhiều việc làm. BIDV cần tăng cường phối hợp với các sở ban ngành để nắm bắt thông tin về các dự án và kế hoạch phát triển của địa phương. Mục tiêu là cung cấp nguồn vốn kịp thời và hiệu quả cho DNNVV, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và giải quyết các vấn đề xã hội.

5.2. Cơ chế phối hợp giữa BIDV Thừa Thiên Huế và các tổ chức hỗ trợ DNNVV

Để nâng cao hiệu quả cho vay DNNVV, cần có cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa BIDV Thừa Thiên Huế và các tổ chức hỗ trợ DNNVV, chẳng hạn như các hiệp hội doanh nghiệp, trung tâm xúc tiến thương mại, và các tổ chức tư vấn. Các tổ chức này có thể cung cấp thông tin về thị trường, hỗ trợ doanh nghiệp lập kế hoạch kinh doanh, và tư vấn về quản lý tài chính. BIDV có thể hợp tác với các tổ chức này để tổ chức các khóa đào tạo và hội thảo cho DNNVV. Sự phối hợp này giúp DNNVV nâng cao năng lực và tiếp cận vốn một cách hiệu quả hơn.

VI. Kết Luận Định Hướng Phát Triển Cho Vay DNNVV BIDV Huế

Nâng cao hiệu quả cho vay DNNVV là một nhiệm vụ quan trọng đối với BIDV Thừa Thiên Huế, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. Cần có các giải pháp toàn diện về quy trình, sản phẩm, công nghệ, và chính sách. Sự phối hợp giữa Nhà nước, ngân hàng, và doanh nghiệp là yếu tố then chốt để đạt được mục tiêu này. Trong tương lai, BIDV cần tiếp tục đổi mới và sáng tạo để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của DNNVV. Chuyển đổi số trong cho vay sẽ là xu hướng chủ đạo trong thời gian tới.

6.1. Tóm Tắt Các Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Cho Vay DNNVV

Các giải pháp nâng cao hiệu quả cho vay DNNVV bao gồm đơn giản hóa quy trình vay vốn, thiết kế sản phẩm tín dụng phù hợp, ứng dụng công nghệ số, tăng cường quản lý rủi ro, và hợp tác với các tổ chức hỗ trợ DNNVV. Cần có sự đánh giá định kỳ về hiệu quả của các giải pháp và điều chỉnh phù hợp với tình hình thực tế. Sự cam kết và nỗ lực của toàn thể cán bộ nhân viên BIDV là yếu tố quyết định sự thành công.

6.2. Triển Vọng Phát Triển Tín Dụng DNNVV Của BIDV Huế

Triển vọng phát triển tín dụng DNNVV của BIDV Thừa Thiên Huế là rất lớn, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế địa phương đang có nhiều chuyển biến tích cực. Với sự hỗ trợ từ Nhà nước và sự nỗ lực của ngân hàng, DNNVV sẽ có cơ hội tiếp cận vốn dễ dàng hơn và phát triển bền vững. BIDV cần tiếp tục khẳng định vai trò là ngân hàng hàng đầu trong việc hỗ trợ DNNVV, góp phần vào sự thịnh vượng của tỉnh Thừa Thiên Huế. Tăng trưởng tín dụng DNNVV đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khối doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) giữ vị trí then chốt trong quá trình thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, khai thác nguồn lực xã hội và giải quyết việc làm tại Việt Nam. Do đặc điểm quy mô vốn nhỏ và năng lực tài chính tự có hạn chế, nhu cầu tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng để duy trì và mở rộng sản xuất kinh doanh của nhóm doanh nghiệp này là rất lớn. Tuy nhiên, rào cản về tài sản bảo đảm, tính minh bạch thông tin tài chính và quy trình thẩm định khiến tỷ lệ tiếp cận nguồn vốn ngân hàng của các DNNVV còn ở mức thấp.

Tại tỉnh Thừa Thiên Huế, phần lớn doanh nghiệp trên địa bàn có quy mô nhỏ, máy móc thiết bị và công nghệ còn lạc hậu, năng lực quản trị điều hành của chủ doanh nghiệp còn yếu, địa bàn hoạt động chủ yếu tập trung tại thành phố Huế và các thị trấn lân cận, mối liên kết giữa doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp nhỏ chưa chặt chẽ. Nhận thức được tiềm năng của phân khúc này trong bối cảnh cạnh tranh giữa các ngân hàng thương mại ngày càng gay gắt, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) Chi nhánh Thừa Thiên Huế đã xác định DNNVV là nhóm khách hàng mục tiêu cần đẩy mạnh tăng trưởng tín dụng. Dù vậy, hoạt động cấp tín dụng cho khối doanh nghiệp này tại chi nhánh vẫn còn bộc lộ một số tồn tại về quy trình, thị phần và quản trị rủi ro. Từ thực tiễn đó, tác giả Cao Thị Linh đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp nhằm phân tích thực trạng và tìm kiếm các giải pháp nâng cao hiệu quả cho vay DNNVV tại đơn vị.

Mục tiêu nghiên cứu được xác định rõ ràng gồm:

• Mục tiêu chung: Đánh giá thực trạng hoạt động cho vay DNNVV tại BIDV Chi nhánh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2018–2020, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị nhằm mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng tín dụng và hỗ trợ tháo gỡ khó khăn về vốn cho các doanh nghiệp trên địa bàn.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về hoạt động cho vay và chất lượng cho vay DNNVV của ngân hàng thương mại, chỉ ra các nhân tố ảnh hưởng.
  2. Đánh giá thực trạng hoạt động cho vay, phân tích các quy định, chính sách và quy trình tín dụng đối với khách hàng DNNVV tại BIDV Chi nhánh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2018–2020.
  3. Đề xuất các định hướng, giải pháp và kiến nghị đối với ngân hàng và cơ quan quản lý Nhà nước nhằm phát triển hoạt động cho vay DNNVV tại chi nhánh.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại BIDV Chi nhánh Thừa Thiên Huế; các quy định pháp luật và chính sách tín dụng liên quan đến hoạt động của ngân hàng thương mại và hỗ trợ DNNVV.
• Phạm vi không gian: Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam Chi nhánh Thừa Thiên Huế và các DNNVV hoạt động trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế.
• Phạm vi thời gian: Số liệu thực tế được thu thập và phân tích trong giai đoạn 3 năm từ năm 2018 đến năm 2020.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập nền tảng lý luận dựa trên các quy định pháp lý và lý thuyết tài chính ngân hàng hiện hành:

• Khái niệm và chức năng ngân hàng thương mại: Trích dẫn các định nghĩa của Rose (2000) và Luật Các tổ chức tín dụng năm 1997. Ngân hàng thương mại thực hiện ba chức năng cốt lõi: chức năng trung gian tài chính, chức năng thủ quỹ và chức năng tạo tiền (tiền bút tệ) trong hệ thống ngân hàng hai cấp. Ba nhóm hoạt động cơ bản bao gồm huy động vốn (tiền gửi không kỳ hạn, có kỳ hạn, phát hành giấy tờ có giá, vay liên ngân hàng), sử dụng vốn (cấp tín dụng trực tiếp, đầu tư tài chính) và các dịch vụ phi tín dụng (thanh toán, ngân quỹ, tư vấn, ủy thác).
• Tiêu chuẩn phân loại DNNVV: Tác giả căn cứ vào Điều 3, Nghị định số 56/2009/NĐ-CP ngày 30/6/2009 của Chính phủ, phân chia doanh nghiệp thành ba cấp (siêu nhỏ, nhỏ, vừa) dựa trên tiêu chí quy mô tổng nguồn vốn (tương đương tổng tài sản trên bảng cân đối kế toán - là tiêu chí ưu tiên) hoặc số lao động bình quân năm theo 3 nhóm ngành:

Khu vực ngành nghề	Doanh nghiệp siêu nhỏ	Doanh nghiệp nhỏ (Lao động)	Doanh nghiệp nhỏ (Nguồn vốn)	Doanh nghiệp vừa (Lao động)	Doanh nghiệp vừa (Nguồn vốn)
I. Nông, lâm nghiệp và thủy sản	$\le$ 10 người	10 - 200 người	$\le$ 20 tỷ đồng	200 - 300 người	20 - 100 tỷ đồng
II. Công nghiệp và xây dựng	$\le$ 10 người	10 - 200 người	$\le$ 20 tỷ đồng	200 - 300 người	20 - 100 tỷ đồng
III. Thương mại và dịch vụ	$\le$ 10 người	10 - 50 người	$\le$ 10 tỷ đồng	50 - 100 người	10 - 50 tỷ đồng

• Quy trình tín dụng: Hệ thống hóa quy trình cấp tín dụng chuẩn gồm 5 giai đoạn liên hoàn: (1) Lập hồ sơ đề nghị cấp tín dụng; (2) Phân tích tín dụng (thẩm định tài chính và phi tài chính); (3) Quyết định tín dụng; (4) Giải ngân vốn vay; (5) Giám sát và thanh lý hợp đồng tín dụng.
• Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hoạt động cho vay: Khóa luận xác định các công thức tính toán mức tăng trưởng khách hàng ($K_{KH}$), tốc độ tăng trưởng doanh số cho vay ($K_{DS}$), tốc độ tăng trưởng dư nợ ($K_{DN}$), tốc độ tăng trưởng thu nợ ($K_{TN}$), tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu (với ngưỡng an toàn quy định dưới 3%).
• Các nhân tố ảnh hưởng: Phân tách thành hai nhóm nhân tố gồm: nhân tố chủ quan từ phía ngân hàng (quan điểm cấp tín dụng, quy trình thủ tục, thông tin tài chính khách hàng, chính sách lãi suất - phí, điều kiện tài sản bảo đảm) và nhân tố khách quan (môi trường kinh tế - chính trị, khung khổ pháp lý, môi trường văn hóa - xã hội và trình độ công nghệ của doanh nghiệp).

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu:

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Tác giả thu thập dữ liệu thứ cấp trực tiếp từ Phòng Kế hoạch - Tổng hợp, Phòng Quản lý rủi ro, Phòng Quản trị tín dụng, Phòng Quan hệ khách hàng doanh nghiệp tại BIDV Chi nhánh Thừa Thiên Huế; kết hợp tham khảo văn bản quy phạm pháp luật, báo cáo thường niên, giáo trình chuyên ngành và các tài liệu học thuật liên quan.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp định tính kết hợp phân tích thống kê mô tả, phương pháp so sánh tuyệt đối và tương đối qua các năm (2018, 2019, 2020), phân tích cơ cấu tỷ trọng và các chỉ số tài chính nhằm lượng hóa quy mô, tốc độ tăng trưởng và mức độ an toàn vốn trong hoạt động tín dụng DNNVV.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ của ngân hàng thương mại

Chương này tập trung làm rõ bản chất hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại, định nghĩa tín dụng và các sản phẩm dịch vụ ngân hàng. Tác giả phân tích các đặc trưng cơ bản của khối DNNVV như tính linh hoạt trong chuyển đổi ngành nghề, quy mô vốn nhỏ, hạn chế về nguồn lực tài chính, công nghệ và trình độ quản trị. Khóa luận khẳng định vai trò của tín dụng ngân hàng trong việc cung cấp vốn lưu động kịp thời đảm bảo chu kỳ sản xuất liên tục, tối ưu hóa cơ cấu chi phí vốn thông qua đòn bẩy tài chính và thúc đẩy doanh nghiệp hoàn thiện công tác quản lý tài chính để đáp ứng điều kiện vay vốn. Ngoài ra, chương 1 trình bày chi tiết sơ đồ quy trình cấp tín dụng 5 bước và xác lập bộ tiêu chí đánh giá sự phát triển cho vay DNNVV theo các khía cạnh: quy mô khách hàng, doanh số giải ngân, dư nợ phân theo thời hạn/loại tiền, hiệu quả thu hồi nợ và tỷ lệ nợ quá hạn.

Chương 2: Thực trạng cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Chi nhánh Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Thừa Thiên Huế

Chương 2 trình bày tổng quan về quá trình hình thành và phát triển của hệ thống BIDV (từ tiền thân là Ngân hàng Kiến thiết Việt Nam năm 1957) và BIDV Chi nhánh Thừa Thiên Huế (thành lập theo Quyết định số 69/QĐ-NH5 ngày 27/03/1993). Cơ cấu tổ chức của chi nhánh được vận hành theo mô hình trực tuyến chức năng TA2 gồm Ban Giám đốc và 9 phòng ban nghiệp vụ cùng 4 Phòng giao dịch (An Cựu, Bến Ngự, Sông Bồ, Phú Bài) và 2 Quỹ tiết kiệm (Nguyễn Trãi, Thành Nội).

Về chính sách và quy trình tín dụng dành cho DNNVV, chi nhánh triển khai chính sách ưu đãi giảm 1% lãi suất so với doanh nghiệp lớn và áp dụng quy định đặc thù theo Công văn số 598/BIDV-KHDNNVV. Quy trình phân cấp thẩm quyền phê duyệt được tinh gọn: các khoản vay dưới 14 tỷ đồng không bắt buộc qua thẩm định rủi ro độc lập; các khoản vay ngắn hạn dưới 70 tỷ đồng và dài hạn dưới 28 tỷ đồng không phải thông qua Hội đồng tín dụng chi nhánh.

Về kết quả kinh doanh tổng thể giai đoạn 2018–2020: Tăng trưởng huy động vốn bình quân đạt 27,5%/năm, tăng trưởng dư nợ bình quân đạt 29,3%/năm, tỷ lệ nợ xấu duy trì dưới 1%.

Chỉ tiêu kết quả kinh doanh (Bảng 2.1)	Năm 2018 (tỷ đồng)	Năm 2019 (tỷ đồng)	Năm 2020 (tỷ đồng)	Biến động 2019/2018 (%)	Biến động 2020/2019 (%)
Huy động vốn bình quân	4.004	4.117	4.421	+2,8%	+7,3%
Dư nợ tín dụng cuối kỳ	6.719	6.208	5.867	-7,6%	-5,5%
Lợi nhuận trước thuế sau trích DPRR	119,0	67,8	164,8	-43,0%	+143,1%
Trích lập DPRR trong năm	57,0	-	-	-	-
Thu dịch vụ ròng	35,9	29,2	31,3	-18,7%	+7,2%

Về thực trạng cho vay đối với nhóm khách hàng DNNVV:

Chỉ tiêu tín dụng DNNVV	Năm 2018	Năm 2019	Năm 2020
Số lượng khách hàng DNNVV (Bảng 2.2)	123 DN (chiếm 89,8% tổng số DN)	146 DN (chiếm 89,6% tổng số DN)	191 DN (chiếm 90,1% tổng số DN)
Tổng doanh số cho vay toàn chi nhánh (Bảng 2.3)	4.557 tỷ đồng	5.172 tỷ đồng	6.194 tỷ đồng
Doanh số cho vay khối DN	3.015 tỷ đồng	4.515 tỷ đồng	5.812 tỷ đồng
Doanh số cho vay DNNVV	1.535 tỷ đồng	2.491 tỷ đồng	3.004 tỷ đồng
Tỷ trọng Doanh số DNNVV / Tổng doanh số	33,5%	48,1%	48,5%
Tỷ trọng Doanh số DNNVV / Doanh số DN	50,7%	55,1%	51,7%
Dư nợ cho vay DNNVV (Bảng 2.4)	5.059,8 tỷ đồng	5.365,8 tỷ đồng	6.871,8 tỷ đồng
Tỷ trọng Dư nợ DNNVV / Tổng dư nợ	60,4%	59,3%	36,4%
Tỷ trọng Dư nợ DNNVV / Dư nợ khối DN	75,3%	74,4%	87,3%
Dư nợ ngắn hạn DNNVV (Bảng 2.5)	2.582,8 tỷ đồng (51,0%)	2.732,0 tỷ đồng (50,9%)	3.664,9 tỷ đồng (53,3%)
Dư nợ trung và dài hạn DNNVV	2.477,0 tỷ đồng (49,0%)	2.633,8 tỷ đồng (49,1%)	3.206,9 tỷ đồng (46,7%)

Tác giả chỉ ra các hạn chế nội tại: Chi nhánh chưa thành lập phòng hoặc tổ chuyên trách về marketing; thị phần tín dụng trên địa bàn còn khiêm tốn (dưới 10%); cơ sở dữ liệu khách hàng còn phân tán, việc xử lý thông tin và phân loại nợ vẫn mang tính bán tự động hoặc thủ công; tỷ lệ cấp tín dụng không có tài sản bảo đảm còn rất thấp (chủ yếu chỉ áp dụng cho doanh nghiệp xếp hạng A trở lên); công tác đào tạo nghiệp vụ chuyên sâu về thẩm định DNNVV cho đội ngũ cán bộ chưa đồng bộ.

Chương 3: Định hướng và giải pháp phát triển cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Chi nhánh Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Thừa Thiên Huế

Dựa trên mục tiêu mở rộng tín dụng an toàn, tác giả đề xuất 3 nhóm giải pháp phát triển hoạt động cho vay DNNVV tại BIDV Huế:

1. Nhóm giải pháp chung: Xây dựng định hướng chiến lược tín dụng rõ ràng cho phân khúc DNNVV; kiện toàn bộ máy nhân sự tiếp thị và quản trị rủi ro; thành lập bộ phận marketing chuyên trách để nghiên cứu thị trường và quảng bá các gói sản phẩm.
2. Nhóm giải pháp điều kiện: Nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin, tự động hóa quy trình phân tích và xếp hạng tín dụng nội bộ; tăng cường công tác đào tạo kỹ năng thẩm định phương án kinh doanh phi tài chính cho cán bộ tín dụng; hoàn thiện cơ chế chia sẻ thông tin khách hàng giữa các phòng ban.
3. Nhóm giải pháp chuyên môn nghiệp vụ:
   • Tăng cường huy động vốn: Đa dạng hóa các sản phẩm tiền gửi, duy trì nguồn vốn chi phí thấp nhằm tạo dư địa giảm lãi suất cho vay.
   • Đa dạng hóa và linh hoạt phương thức cấp tín dụng: Mở rộng các sản phẩm tài trợ chuỗi cung ứng thủy sản, dệt may, tài trợ trọn gói doanh nghiệp trong khu công nghiệp, cho vay mua ô tô phục vụ kinh doanh, gói vay theo bước nhảy doanh thu.
   • Linh hoạt điều kiện tài sản bảo đảm: Từng bước nâng tỷ trọng cho vay tín chấp hoặc thế chấp một phần bằng tài sản hình thành từ vốn vay, quyền đòi nợ đối với các doanh nghiệp có phương án khả thi và lịch sử tín dụng minh bạch.

Phần kiến nghị của khóa luận đề xuất Nhà nước tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả hoạt động của Quỹ bảo lãnh tín dụng DNNVV và thúc đẩy các chính sách hỗ trợ tiếp cận vốn theo Nghị quyết số 35/NQ-CP.

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính

• Lượng hóa được sự tăng trưởng liên tục về quy mô cấp tín dụng cho khối DNNVV tại BIDV Chi nhánh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2018–2020:
  • Số lượng khách hàng DNNVV quan hệ tín dụng tăng từ 123 doanh nghiệp (năm 2018) lên 146 doanh nghiệp (năm 2019) và đạt 191 doanh nghiệp (năm 2020), luôn chiếm khoảng 90% tổng số khách hàng tổ chức của chi nhánh.
  • Doanh số cho vay DNNVV tăng từ 1.535 tỷ đồng (năm 2018) lên 2.491 tỷ đồng (năm 2019, tăng 62,6%) và đạt 3.004 tỷ đồng (năm 2020, tăng 20,6%), chiếm tỷ trọng từ 33,5% đến 48,5% tổng doanh số cho vay toàn chi nhánh.
  • Cơ cấu dư nợ theo thời hạn duy trì tỷ trọng cho vay ngắn hạn trên 50% (đạt 53,3% năm 2020 với 3.664,9 tỷ đồng), phản ánh đặc thù tài trợ vốn lưu động ngắn hạn cho sản xuất kinh doanh tại địa phương.
  • Tỷ lệ nợ xấu bình quân được kiểm soát dưới 1%, lợi nhuận trước thuế năm 2020 sau trích lập DPRR đạt 164,8 tỷ đồng.

Giải pháp và kiến nghị

• Khóa luận đề xuất đồng bộ 3 nhóm giải pháp nghiệp vụ thực tiễn gắn liền với quy trình cấp tín dụng của BIDV: tinh giản thủ tục thẩm định theo hạn mức ủy quyền, đa dạng hóa gói sản phẩm theo ngành nghề đặc thù (dệt may, thủy sản, khu công nghiệp) và nới lỏng linh hoạt điều kiện bảo đảm tiền vay đối với doanh nghiệp có dòng tiền tốt.
• Đề xuất kiến nghị hoàn thiện cơ chế bảo lãnh tín dụng và khung pháp lý hỗ trợ DNNVV cấp quốc gia và cấp tỉnh.

Đóng góp của đề tài

• Cung cấp bức tranh thực nghiệm chi tiết về thực trạng tài trợ vốn ngân hàng cho khối DNNVV tại địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế.
• Phân tích rõ nét việc áp dụng cơ chế tín dụng đặc thù (Công văn 598/BIDV-KHDNNVV) và mô hình quản trị TA2 tại một chi nhánh ngân hàng thương mại nhà nước trong giai đoạn chuyển đổi số và thích ứng bước đầu với tác động của dịch Covid-19 năm 2020.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:
  • Phạm vi dữ liệu phân tích tập trung trong khoảng thời gian từ năm 2018 đến năm 2020, chưa phản ánh đầy đủ tác động trung và dài hạn của đại dịch Covid-19 cũng như quá trình phục hồi sau đó.
  • Nguồn dữ liệu sơ cấp dựa chủ yếu vào báo cáo tài chính, báo cáo quản trị nội bộ của BIDV Chi nhánh Thừa Thiên Huế, chưa tiến hành điều tra khảo sát xã hội học diện rộng từ phía chính các doanh nghiệp nhỏ và vừa để đo lường mức độ hài lòng hay các rào cản từ góc nhìn của khách hàng.
  • Chưa mở rộng so sánh tương quan về thị phần và chính sách tín dụng DNNVV giữa BIDV với các NHTM cổ phần khác trên cùng địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Mở rộng phạm vi thời gian nghiên cứu giai đoạn sau năm 2020 để đánh giá sự chuyển dịch cấu trúc tín dụng và chất lượng nợ sau đại dịch.
  • Ứng dụng phương pháp nghiên cứu định lượng (khảo sát bảng hỏi cấu trúc, phân tích mô hình hồi quy) nhằm kiểm định các nhân tố ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận vốn vay của DNNVV.
  • So sánh đối chuẩn chính sách tín dụng DNNVV giữa các ngân hàng thương mại trên địa bàn miền Trung.

Giá trị tham khảo

• Đối tượng tham khảo: Sinh viên, học viên các ngành Kinh tế, Kế hoạch Đầu tư, Tài chính - Ngân hàng, Quản trị Kinh doanh; cán bộ tín dụng, chuyên viên thẩm định và quản lý rủi ro tại các chi nhánh ngân hàng thương mại; các nhà quản lý doanh nghiệp nhỏ và vừa quan tâm đến quy trình và điều kiện vay vốn ngân hàng.
• Nội dung đáng tham khảo:
  • Khung lý thuyết và hệ thống công thức chỉ tiêu đánh giá quy mô, chất lượng tín dụng DNNVV trình bày tại Chương 1.
  • Bộ số liệu thực tế về cơ cấu doanh số, dư nợ theo kỳ hạn và quy trình ủy quyền phê duyệt hạn mức tín dụng theo mô hình TA2 tại Chương 2.
  • Danh mục các gói sản phẩm tín dụng đặc thù theo ngành nghề (thủy sản, dệt may, khu công nghiệp) và giải pháp nới lỏng tài sản bảo đảm tại Chương 3.

Câu hỏi thường gặp

1. Tác giả sử dụng căn cứ pháp lý nào để phân loại doanh nghiệp nhỏ và vừa trong khóa luận?
Tác giả căn cứ vào Điều 3, Nghị định số 56/2009/NĐ-CP ngày 30/6/2009 của Chính phủ, sử dụng hai tiêu chí là tổng nguồn vốn (tiêu chí ưu tiên) hoặc số lao động bình quân năm để chia thành 3 cấp: siêu nhỏ, nhỏ và vừa trên 3 khu vực kinh tế (Nông lâm thủy sản, Công nghiệp - xây dựng, Thương mại - dịch vụ).

2. Quy trình tín dụng đối với khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa được hệ thống hóa gồm những bước nào?
Quy trình gồm 5 giai đoạn liên hoàn: (1) Lập hồ sơ đề nghị cấp tín dụng; (2) Phân tích tín dụng (thẩm định tài chính và phi tài chính); (3) Quyết định tín dụng (phê duyệt hoặc từ chối); (4) Giải ngân vốn vay; (5) Giám sát việc sử dụng vốn và thanh lý hợp đồng tín dụng.

3. Cơ chế phân cấp thẩm quyền phê duyệt tín dụng DNNVV tại BIDV Chi nhánh Thừa Thiên Huế có điểm gì nổi bật?
Nhằm rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, chi nhánh áp dụng quy chế phân quyền thống nhất: các khoản vay dưới 14 tỷ đồng không bắt buộc qua thẩm định rủi ro; các khoản vay ngắn hạn dưới 70 tỷ đồng và dài hạn dưới 28 tỷ đồng không phải thông qua Hội đồng tín dụng chi nhánh; một số khoản vay thuộc thẩm quyền quyết định của cấp phó phòng.

4. Quy mô và cơ cấu dư nợ cho vay DNNVV tại BIDV Huế giai đoạn 2018–2020 chuyển dịch như thế nào?
Dư nợ cho vay DNNVV tăng trưởng liên tục từ 5.059,8 tỷ đồng (năm 2018) lên 5.365,8 tỷ đồng (năm 2019) và đạt 6.871,8 tỷ đồng (năm 2020), chiếm 87,3% tổng dư nợ khối doanh nghiệp vào năm 2020. Trong đó, dư nợ ngắn hạn luôn chiếm tỷ trọng ưu thế (51,0% năm 2018; 50,9% năm 2019 và 53,3% năm 2020).

5. Những rào cản nội tại chính trong hoạt động cho vay DNNVV tại chi nhánh được chỉ ra là gì?
Các rào cản gồm: chi nhánh chưa có phòng marketing chuyên trách khiến thị phần dư nợ toàn địa bàn còn dưới 10%; hệ thống thu thập và xử lý dữ liệu khách hàng còn mang tính bán tự động hoặc thủ công; tỷ lệ cho vay tín chấp chưa đáng kể (chủ yếu chỉ áp dụng cho doanh nghiệp xếp hạng A trở lên); đào tạo cán bộ còn mang tính cục bộ theo từng phòng ban.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Cao Thị Linh đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và đánh giá chi tiết thực trạng hoạt động cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại BIDV Chi nhánh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2018–2020. Thông qua hệ thống số liệu thứ cấp cụ thể, công trình đã làm rõ những chuyển biến tích cực về quy mô khách hàng, doanh số giải ngân và cơ cấu kỳ hạn tín dụng, đồng thời chỉ ra các điểm nghẽn về công nghệ, quản trị rủi ro và điều kiện bảo đảm tiền vay. Các giải pháp và kiến nghị được xây dựng có tính ứng dụng cao, bám sát định hướng phát triển ngân hàng bán lẻ và đặc thù phát triển kinh tế của tỉnh Thừa Thiên Huế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỎ LÝ LUẬN VỀ CHO VAY DOANG NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Tổng quát về cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ của ngân hàng thương mại 1.1 Hoạt động của NHTM 1.1 Khái niệm tín NHTM Ngân hàng là loại hình tổ chức có vai trò vô cùng quan trọng trong nền kinh tế, nó là một kênh thu hút vốn nhàn rỗi và cung cấp nguồn vốn cho nhu cầu của nền kinh tế. Kể từ khi ra đời đến nay, định nghĩa về NHTM luôn được thay đổi để phù hợp với quá trình phát triển của nó. NHTM có thể được định nghĩa qua chức năng, qua các dịch vụ hoặc vai trò của các tổ chức ngân hàng trong nền kinh tế.Có thể định nghĩa ngân hàng dựa vào các hoạt động chủ yếu như sau: “NHTM là một loại hình doanh nghiệp kinh doanh tiền tệ, tín dụng, thực hiện hoạt động nhận tiền gửi, cho vay, thanh toán và cung cấp các dịch vụ khác có liên quan”.

Trong thời kỳ hiện nay, việc định nghĩa chính xác và đầy đủ về NHTM ngày càng trở nên khó khăn hơn do chức năng của NHTM ngày càng đa dạng.Rose: “ ngân hàng là loại hình tổ chức tài chính cung cấp một danh mục các dịch vụ tài chính đa dạng nhất – đặc biệt nhất là tín dụng, tiết kiệm, dịch vụ thanh toán nào trong nền kinh tế ”. Cũng theo luật các tổ chức tín dụng của Việt Nam 1997 thì: “ Tổ chức tín dụng là một tổ chức hoạt động kinh doanh tiền tệ, làm dịch vụ ngân hàng với nội dụng nhận tiền giử để cho vay và cung ứng các dịch vụ thanh toán chi trả hộ.2 Các hoạt động cơ bản của NHTM 1.1 Huy động vốn: Đây là hoạt động cơ bản nhất của ngân hàng, không một ngân hàng nào có thể tồn tại, hoạt động nếu không có hoạt động huy động vốn. Hoạt động này có thể ví SVTH: Cao Thị Linh 5 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Trương Quang Dũng như nguồn nguyên liệu đầu vào chính cho quá trình “sản xuất” các sản phẩm của ngân hàng.

Hoạt động huy động vốn thực chất là việc nhận tiền gửi của các cá nhân, tổ chức kinh tế - xã hội hay các tổ chức tín dụng khác. Hoạt động nhận tiền gửi bao gồm: a, Tiền gửi không kỳ hạn: Đó là nguồn tiền gửi dành cho việc thanh toán thường ngày, với mục đích bảo đảm an toàn. Đây là nguồn vốn không ổn định thực sự nhưng là nguồn vốn sinh lời nhiều nhất cho ngân hàng. b, Tiền gửi có kỳ hạn: Là nguồn tiền nhàn rỗi của các tổ chức, các cá nhân trong một thời gian nhất định, gửi vào ngân hàng với mục đích sinh lời.

Đây là nguồn tương đối ổn định, giúp cho các ngân hàng có thể sử dụng một phần vào việc cho vay trung và dài hạn đối với nền kinh tế. c, Các hình thức khác: Các ngân hàng ngoài 2 hình thức trên còn có thể huy động bằng cách phát hành các kỳ phiếu, các chứng chỉ tiền gửi, và các giấy tờ có giá khác. Hoặc huy động vốn bằng cách vay các tổ chức tín dụng khác hay vay ngân hàng Nhà nước dưới hình thức chiết khấu. Thông thường thì nguồn vốn này được huy động theo mục đích của từng ngân hàng, trong từng thời kỳ nhất định và là nguồn có kỳ hạn.2 Sử dụng vốn Sử dụng vốn là hoạt động rất quan trọng vì nó mang lại lợi nhuận cho ngân hàng.

Thực chất đây là hoạt động “bán” sản phẩm của ngân hàng. Ngày nay, với sự phát triển không ngừng của nền kinh tế, hoạt động sử dụng vốn cũng phát triển ngày càng đa dạng và phong phú về hình thức .