-1- DANH MUÏC CAÙC KYÙ HIEÄU, CAÙC CHÖÕ VIEÁT TAÉT 1. TP HCM : Thaønh Phoá Hoà Chí Minh 2. SGDII : Sôû Giao Dòch II – Ngaân Haøng Coâng Thöông Vieät Nam 3. NHCT : Ngaân Haøng Coâng Thöông 4.
NHNN : Ngaân Haøng Nhaø Nöôùc 5. NHTM : Ngaân Haøng Thöông Maïi 6. TCTD : Toå Chöùc Tín Duïng 7. TDNH : Tín Duïng Ngaân Haøng 8.
TDTM : Tín Duïng Thöông Maïi 9. TDH : Trung Daøi Haïn 10. TBCN : Tö Baûn Chuû Nghóa 11. SXKD : Saûn Xuaát Kinh Doanh 12.
CBTD : Caùn boä tín duïng 13. NQH : Nôï quaù haïn 14. NVHÑ : Nguoàn voán huy ñoäng 15. TGTCKT : Tieàn göûi toå chöùc kinh teá.
DN TDH : Dö nôï trung daøi haïn 17. DSTT : Doanh soá thanh toaùn 18. TM : Tieàn maët 19. DNNN : Doanh nghieäp nhaø nöôùc 20.
DNNQD : Doanh nghieäp ngoaøi quoác doanh 1 -2- LÔØI MÔÛ ÑAÀU 1. SÖÏ CAÀN THIEÁT CUÛA ÑEÀ TAØI : Hoaït ñoäng tín duïng laø chieác caàu noái trung gian giöõa nôi thöøa vaø nôi thieáu voán, noù ñoùng vai troø quan troïng ñoái vôùi söï phaùt trieån kinh teá xaõ hoäi cuûa ñaát nöôùc. Vieäc hoaøn traû caû goác, laõi cuûa khaùch haøng vay voán coù yù nghóa quyeát ñònh ñeán söï phaùt trieån cuûa moãi ngaân haøng. Chính vì theá, vieäc naâng cao chaát löôïng tín duïng laø vaán ñeà coát yeáu nhaát trong hoaït ñoäng quaûn trò, hoaït ñoäng kinh doanh cuûa caùc ngaân haøng, nhaát laø trong giai ñoaïn taêng tröôûng nhanh nhö hieän nay.
Bôûi leõ, giöõa taêng tröôûng vaø naâng cao chaát löïôïng tín duïng coù moái quan heä chaët cheõ vaø taùc ñoäng qua laïi vôùi nhau. Vieäc laøm theá naøo ñeå taêng tröôûng tín duïng nhöng vaãn baûo ñaûm chaát löôïng tín duïng luoân laø vaán ñeà maø caùc TCTD, cô quan quaûn lyù nhaø nöôùc, Chính phuû, NHNN ñaëc bieät quan taâm. Ñoái vôùi Sôû Giao Dòch II – Ngaân haøng Coâng thöông Vieät Nam vieäc taêng tröôûng tín duïng cuõng ñaõ ñaït ñöïôc nhöõng thaønh töïu khaû quan, beân caïnh ñoù vaãn coøn nhöõng toàn taïi caàn giaûi quyeát ñeå goùp phaàn ñöa tín duïng taêng tröôûng moät caùch beàn vöõng. Xuaát phaùt töø tình hình treân, qua quaù trình laøm vieäc taïi chi nhaùnh cuøng söï höôùng daãn taän tình cuûa PGS.TS Nguyeãn Ñaêng Dôøn ngöôøi höôùng daãn khoa hoïc vaø söï giuùp ñôû cuûa caùc ñoàng nghieäp, toâi xin choïn ñeà taøi :”Giaûi phaùp naâng cao chaát löôïng tín duïng taïi Sôû Giao Dòch II-Ngaân haøng Coâng thöông Vieät Nam” laøm luaän vaên toát nghieäp Thaïc syõ kinh teá chuyeân ngaønh Kinh teá-Taøi chính-Ngaân haøng.
MUÏC TIEÂU NGHIEÂN CÖÙU CUÛA ÑEÀ TAØI : Muïc tieâu nghieân cöùu cuûa ñeà taøi taäp trung vaøo 03 noäi dung chính sau : 2 -3- – Toång quan veà tín duïng trong neàn kinh teá thò tröôøng. – Phaân tích, ñaùnh giaù veà thöïc traïng hoaït ñoäng tín duïng cuûa Sôû Giao Dòch II- Ngaân haøng coâng thöông Vieät Nam, ñaùnh giaù nhöõng maët ñaït ñöôïc cuõng nhö nhöõng toàn taïi caàn giaûi quyeát. – Ñöa ra nhöõng giaûi phaùp nhaèm naâng cao hieäu quaû chaát löôïng tín duïng taïi Sôû Giao Dòch II-Ngaânhaøng Coâng thöông Vieät Nam 3. PHÖÔNG PHAÙP NGHIEÂN CÖÙU: Luaän vaên söû duïng caùc phöông phaùp luaän cuûa chuû nghóa duy vaät bieän chöùng vaø chuû nghóa duy vaät lòch söû, aùp duïng caùc phöông phaùp thoáng keâ, quy naïp, toång hôïp, so saùnh ñeå laøm roõ nhöõng vaán ñeà cuûa luaän aùn.
ÑOÁI TÖÔÏNG VAØ PHAÏM VI NGHIEÂN CÖÙU : – Ñoái töôïng nghieân cöùu cuûa luaän aùn laø Sôû Giao Dòch II – Ngaân haøng Coâng thöông Vieät Nam. – Phaïm vi nghieân cöùu cuûa luaän aùn khaùi quaùt tình hình kinh teá xaõ hoäi TP HCM, khaùi quaùt hoaït ñoäng cuûa ngaân haøng coâng thöông Vieät Nam, trong ñoù taäp trung vaøo hoaït ñoäng cuûa Sôû giao Dòch II-NHCTVN giai ñoaïn 2000-2006. KEÁT CAÁU CUÛA LUAÄN AÙN : Luaän aùn goàm 72 trang ñöôïc chia laøm 03 chöông : – Chöông I : Lyù luaän chung veà tín duïng trong neàn kinh teá thò tröôøng. – Chöông II : Thöïc traïng hoaït ñoäng tín duïng taïi Sôû Giao Dòch II- Ngaân haøng Coâng thöông Vieät Nam.
– Chöông III : Giaûi phaùp naâng cao hieäu quaû hoaït ñoäng tín duïng taïi Sôû Giao Dòch II- Ngaân haøng Coâng thöông Vieät Nam. 3 -4- Do thôøi gian vaø khaû naêng nghieân cöùu cuûa baûn thaân coøn haïn cheá, luaän aùn chöa theå ñeà caäp heát caùc khía caïnh cuûa vaán ñeà vaø coøn moät soá sai soùt nhaát ñònh, raát mong nhaän ñöôïc söï ñoùng yù kieán cuûa Quyù Thaày, Coâ vaø caùc baïn ñoàng nghieäp ñeå luaän aùn ñöôïc hoaøn thieän vaø mang tình thöïc tieãn cao hôn. Xin chaân thaønh caûm ôn! Tp Hoà Chí Minh thaùng 06 naêm 2007. Hoïc vieân cao hoïc kinh teá khoùa 14 TRÖÔNG THÒ THU NGAÂN 4 -5- CHÖÔNG I: LYÙ LUAÄN CHUNG VEÀ TÍN DUÏNG TRONG NEÀN KINH TEÁ THÒ TRÖÔØNG 1.1 TOÅNG QUAN VEÀ TÍN DUÏNG : 1.1 Khaùi nieäm veà tín duïng : Tín duïng laø quan heä vay möôïn, quan heä söû duïng voán laãn nhau giöõa ngöôøi ñi vay vaø ngöôøi cho vay döïa treân nguyeân taéc hoaøn traû, keøm theo lôïi töùc khi ñeán haïn.
Noùi caùch khaùc, tín duïng laø quan heä kinh teá giöõa hai chuû theå. Nhôø quan heä naøy maø moät boä phaän voán (baèng tieàn hoaëc hieän vaät) seõ ñöôïc chuyeån töø chuû theå cho vay sang chuû theå ñi vay ñeå söû duïng cho nhu caàu saûn xuaát kinh doanh hoaëc ñôøi soáng. Sau ñoù, voán phaûi ñöôïc hoaøn traû cho ngöôøi cho vay keøm theo moät soá lôïi töùc nhaát ñònh. Tín duïng ñöôïc bieåu hieän qua sô ñoà sau: (1) Cho vay voán Chuû theå cho vay Chuû theå ñi vay (Lender) (Borrower) (2) Hoaøn traû voán vaø laõi 1.2 Quaù trình ra ñôøi vaø phaùt trieån cuûa tín duïng : Tín duïng laø moät phaïm truø cuûa kinh teá haøng hoùa, coù quaù trình ra ñôøi toàn taïi vaø phaùt trieån cuøng vôùi söï phaùt trieån cuûa kinh teá haøng hoùa.
Luùc ñaàu, caùc quan heä tín duïng haàu heát ñeàu laø tín duïng baèng hieän vaät vaø moät phaàn nhoû tín duïng hieän kim, toàn taïi döôùi teân tín duïng naëng laõi, cô sôû cuûa quan heä tín duïng luùc baáy giôø laø söï phaùt trieån böôùc ñaàu cuûa caùc quan heä haøng hoùa - tieàn teä trong ñieàu kieän cuûa neàn saûn xuaát haøng hoùa keùm phaùt trieån. 5 -6- Caùc quan heä tín duïng phaùt trieån trong thôøi kyø chieám höõu noâ leä vaø cheá ñoä phong kieán, phaûn aùnh thöïc traïng cuûa moät neàn kinh teá saûn xuaát haøng hoùa nhoû. Chæ ñeán khi phöông thöùc saûn xuaát TBCN ra ñôøi, caùc quan heä tín duïng môùi coù ñieàu kieän ñeå phaùt trieån. Tín duïng baèng hieän vaät ñaõ nhöôøng choã cho tín duïng baèng hieän kim, tín duïng naëng laõi phi kinh teá ñaõ nhöôøng choã cho caùc loaïi tín duïng khaùc öu vieät hôn nhö tín duïng ngaân haøng, tín duïng chính phuû, … Tín duïng coù moät quaù trình toàn taïi vaø phaùt trieån laâu daøi qua nhieàu hình thaùi kinh teá xaõ hoäi, tuy coù nhieàu hình thöùc khaùc nhau, nhöng ñeàu coù tính chaát chung nhö sau: • Tín duïng tröôùc heát chæ laø söï chuyeån giao quyeàn söû duïng moät soá tieàn (hieän kim) hoaëc taøi saûn (hieän vaät) töø chuû theå naøy sang chuû theå khaùc, chöù khoâng laøm thay ñoåi quyeàn sôû höõu chuùng.
• Tín duïng bao giôø cuõng coù thôøi haïn vaø phaûi ñöôïc “hoaøn traû”. • Giaù trò cuûa tín duïng khoâng nhöõng ñöôïc baûo toàn maø coøn ñöôïc naâng cao nhôø lôïi töùc tín duïng.3 Baûn chaát cuûa tín duïng : Baûn chaát cuûa tín duïng ñöôïc hieåu theo hai khía caïnh sau : - Thöù nhaát : Tín duïng laø quan heä kinh teá phaùt sinh giöõa ngöôøi ñi vay vaø ngöôøi cho vay, nhôø quan heä aáy maø voán tieàn teä ñöôïc vaän ñoäng töø chuû theå naøy sang chuû theå khaùc ñeå söû duïng cho caùc nhu caàu khaùc nhau trong neàn kinh teá xaõ hoäi. - Thöù hai : Tín duïng ñöôïc coi laø moät soá voán, laøm baèng hieän vaät hoaëc baèng hieän kim vaän ñoäng theo nguyeân taéc hoaøn traû, ñaõ ñaùp öùng cho caùc nhu caàu cuûa caùc chuû theå tín duïng.4 Chöùc naêng cuûa tín duïng : * Chöùc naêng thöù nhaát : Taäp trung vaø phaân phoái laïi voán tieàn teä : 6 -7- Ñaây laø chöùc naêng cô baûn nhaát cuûa tín duïng, nhôø caùc chöùc naêng naøy cuûa tín duïng maø caùc nguoàn voán tieàn teä trong xaõ hoäi ñöôïc ñieàu hoøa töø nôi “thöøa” sang nôi “thieáu” ñeå söû duïng nhaèm phaùt trieån neàn kinh teá. Taäp trung vaø phaân phoái laïi voán tieàn teä laø hai maët hôïp thaønh chöùc naêng coát loõi cuûa tín duïng.
- ÔÛ maët taäp trung laïi voán tieàn teä: nhôø söï hoaït ñoäng cuûa heä thoáng tín duïng maø caùc nguoàn tieàn nhaøn roãi ñöôïc taäp trung laïi, bao goàm tieàn nhaøn roãi cuûa daân chuùng, voán baèng tieàn cuûa caùc doanh nghieäp, voán baèng tieàn cuûa caùc toå chöùc ñoaøn theå, xaõ hoäi, … - ÔÛ maët phaân phoái laïi voán tieàn teä: ñaây laø maët cô baûn cuûa chöùc naêng naøy, ñoù laø söï chuyeån hoùa ñeå söû duïng caùc nguoàn voán ñaõ taäp trung ñöôïc ñeå ñaùp öùng nhu caàu cuûa saûn xuaát löu thoâng haøng hoùa cuõng nhö nhu caàu tieâu duøng trong toaøn xaõ hoäi. Caû hai maët taäp trung vaø phaân phoái laïi voán ñeàu ñöôïc thöïc hieän theo nguyeân taéc hoaøn traû vì vaäy tín duïng coù öu theá roõ reät, noù kích thích maø taäp trung voán, noù thuùc ñaåy vieäc söû duïng voán coù hieäu quaû. Nhôø chöùc naêng taäp trung vaø phaân phoái laïi voán tieàn teä cuûa tín duïng, maø phaàn lôùn nguoàn tieàn trong xaõ hoäi töø choã laø tieàn “nhaøn roãi” moät caùch töông ñoái ñaõ ñöôïc huy ñoäng vaø söû duïng cho caùc nhu caàu cuûa saûn xuaát vaø ñôøi soáng, laøm cho hieäu quaû söû duïng voán trong toaøn xaõ hoäi taêng. * Chöùc naêng thöù hai: Chöùc naêng tieát kieäm tieàn maët vaø chi phí löu thoâng cho xaõ hoäi.
Nhôø hoaït ñoäng cuûa tín duïng maø noù coù theå phaùt huy chöùc naêng tieát kieäm tieàn maët vaø chi phí löu thoâng cho xaõ hoäi, ñieàu naøy theå hieän qua caùc maët sau ñaây: - Hoaït ñoäng tín duïng, tröôùc heát taïo ñieàu kieän cho söï ra ñôøi cuûa caùc coâng cuï löu thoâng tín duïng nhö thöông phieáu, kyø phieáu ngaân haøng, caùc loaïi seùc, caùc phöông tieän 7 -8- thanh toaùn hieän ñaïi nhö theû tín duïng, theû thanh toaùn, … cho pheùp thay theá moät soá löôïng lôùn tieàn maët löu haønh (keå caû tieàn ñuùc baèng kim loaïi quí nhö tröôùc ñaây vaø tieàn giaáy nhö hieän nay) nhôø ñoù laøm bôùt caùc chi phí coù lieân quan nhö in tieàn, ñuùc tieàn, vaän chuyeån, baûo quaûn tieàn, … - Vôùi söï hoaït ñoäng cuûa tín duïng, ñaëc bieät laø tín duïng ngaân haøng ñaõ môû ra moät khaû naêng lôùn trong vieäc môû taøi khoaûn vaø giao dòch thanh toaùn thoâng qua ngaân haøng duôùi caùc hình thöùc chuyeån khoaûn hoaëc buø tröø cho nhau.