Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Häc viÖn Ng©n hµng Lêi nãi ®Çu §Ó ph¸t triÓn kinh tÕ th× vèn lµ mét vÊn ®Ò v« cïng quan träng. Vèn ®Ó ®Çu t vµo viÖc ®æi míi c«ng nghÖ, mua s¾m trang thiÕt bÞ, m¸y mãc, nguyªn vËt liÖu s¶n xuÊt, ®Çu t cho viÖc ®µo t¹o c¸n bé chuyªn gia Kinh tÕ- Kü thuËt, ®Çu t nghiªn cøu c¸c ®Ò tµi khoa häc cã gi¸ trÞ thùc tiÔn. Vèn lµ yªu cÇu b¾t buéc cho sù khëi ®Çu cña bÊt kú mét cuéc ®Çu t nµo. Tuy nhiªn cã vèn cha ®ñ mµ vèn ph¶i ®îc mäi c¸ nh©n, mäi tæ chøc kinh tÕ, x· héi sö dùng hîp lý ®Ó ®¹t ®îc hiÖu qu¶ cao nhÊt.
Nh÷ng thµnh tùu ®¹t ®îc trong ho¹t ®éng kinh tÕ nh÷ng n¨m gÇn ®©y ®· kh¼ng ®Þnh kh¶ n¨ng t¨ng tr- ëng vµ ph¸t triÓn cña Níc ta trong thêi kú ®æi míi, thêi kú ®Èy m¹nh C«ng nghiÖp ho¸-HiÖn ®¹i ho¸ ®Êt níc, tõng b- íc héi nhËp víi khu vùc vµ thÕ giíi, phÊn ®Êu x©y dùng mét níc ViÖt Nam ngµy cµng giµu ®Ñp, phån vinh. Ngµnh Ng©n hµng lµ mét trong nh÷ng ngµnh quan träng cña nÒn kinh tÕ ®ang ®øng tríc mét tr¸ch nhiÖm lín lao: T¨ng cêng hiÖu qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh, lµm tèt c¸c chøc n¨ng cña m×nh ®Ó t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho mäi mÆt ho¹t ®éng cña nÒn kinh tÕ tríc vËn héi míi. §Æc biÖt ®èi víi c¸c Ng©n hµng th¬ng m¹i th× vÊn ®Ò chÊt lîng ho¹t ®éng tÝn dông ®· vµ ®ang lµ vÊn ®Ò næi bËt cÇn ph¶i gi¶i quyÕt. Bëi v× ho¹t ®éng tÝn dông lu«n lµ mét nghiÖp vô quan träng nhÊt, nã mang l¹i kho¶ng 90% toµn bé lîi nhuËn kinh doanh cña Ng©n hµng th¬ng m¹i.
Trong t×nh h×nh hiÖn nay khi mµ c¬ chÕ thÞ trêng vÉn kh«ng ngõng g©y t¸c ®éng ®èi víi mäi mÆt cña ®êi sèng, kinh tÕ-x· héi, ®ã lµ nh÷ng kÏ hë cña ph¸p luËt, lµ sù biÕn tíng cña nh÷ng thñ ®o¹n lõa ®¶o tinh vi khiÕn cho kh«ng Ýt kh¸ch hµng cña ng©n hµng gÆp ph¶i Sinh viªn: TrÇn ThÞ H¬ng 1 Líp : C§TC – K3A Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Häc viÖn Ng©n hµng khã kh¨n, lµm ¨n thua lç, nî nÇn, ph¸ s¶n dÉn ®Õn kh«ng tr¶ ®îc nî cho ng©n hµng. ChÝnh v× vËy, viÖc ®a ra c¸c c¶nh b¸o, c¸c gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao chÊt lîng tÝn dông vµ h¹n chÕ ®Õn møc thÊp nhÊt c¸c rñi ro tÝn dông, ®¶m b¶o an toµn cho ho¹t ®éng ng©n hµng lu«n lµ vÊn ®Ò ®îc ®Æt lªn hµng ®Çu kh«ng thÓ thiÕu trong mäi ho¹t ®éng cña c¸c ng©n hµng. Trªn c¬ së ®ã t«i chän ®Ò tµi nghiªn cøu : "Gi¶i ph¸p n©ng cao chÊt lîng tÝn dông t¹i Chi nh¸nh ng©n hµng N«ng nghiÖp vµ Ph¸t triÓn n«ng th«n Mª Linh." Dùa trªn lý luËn vÒ chÊt lîng tÝn dông cña Ng©n hµng th¬ng m¹i vµ c¸c nh©n tè ¶nh hëng tíi chÊt lîng tÝn dông, chuyªn ®Ò tËp trung ph©n tÝch vµ ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng c«ng t¸c tÝn dông cña Chi nh¸nh NHNo & PTNT Mª Linh. Qua ph©n tÝch vµ so s¸nh kÕt qu¶ ho¹t ®éng tÝn dông, chuyªn ®Ò ®Ò xuÊt mét sè gi¶i ph¸p c¬ b¶n gãp phÇn n©ng cao hiÖu qu¶ kinh doanh cña Chi nh¸nh NHNo & PTNT Mª Linh - TP Hµ Néi.
V× thêi gian vµ ®iÒu kiÖn h¹n chÕ nªn §Ò tµi chØ nghiªn cøu mét sè vÊn ®Ò liªn quan ®Õn c«ng t¸c tÝn dông cña Ng©n hµng th¬ng m¹i nãi chung vµ ®i s©u nghiªn cøu chÊt lîng tÝn dông t¹i Chi nh¸nh NHNo & PTNT Mª Linh - TP Hµ Néi nãi riªng trªn c¬ së sè liÖu ng©n hµng trong ba n¨m 2007, 2008 vµ 2009. Néi dung chuyªn ®Ò gåm 3 ch¬ng : Sinh viªn: TrÇn ThÞ H¬ng 2 Líp : C§TC – K3A Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Häc viÖn Ng©n hµng Ch¬ng 1 : Ng©n hµng th¬ng m¹i vµ chÊt lîng tÝn dông cña Ng©n hµng th¬ng m¹i trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng. Ch¬ng 2 : Thùc tr¹ng ho¹t ®éng tÝn dông & chÊt lîng tÝn dông t¹i Chi nh¸nh NHNo & PTNT Mª Linh - TP Hµ Néi. Ch¬ng 3 : Mét sè gi¶i ph¸p c¬ b¶n nh»m n©ng cao chÊt lîng tÝn dông t¹i Chi nh¸nh NHNo & PTNT Mª Linh - - TP Hµ Néi.
Ch¬ng 1 Ng©n hµng th¬ng m¹i vµ chÊt lîng tÝn dông cña Ng©n hµng th¬ng m¹i trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng 1. 1 ng©n hµng th¬ng m¹i 1. Ng©n hµng th¬ng m¹i lµ mét doanh nghiÖp kinh doanh trong lÜnh vùc tiÒn tÖ-TÝn dông. Ng©n hµng th¬ng m¹i cßn ®îc ®Þnh nghÜa nh lµ mét trung gian tµi chÝnh, ®i vay ®Ó cho vay.2 Chøc n¨ng cña ng©n hµng th¬ng m¹i: + Trung gian tÝn dông: Ng©n hµng th¬ng m¹i (NHTM) mét mÆt thu hót c¸c kho¶n tiÒn nhµn rçi trong x· héi, bao gåm tiÒn cña c¸c doanh nghiÖp, c¸c hé gia ®×nh, c¸ nh©n vµ c¸c c¬ quan Sinh viªn: TrÇn ThÞ H¬ng 3 Líp : C§TC – K3A Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Häc viÖn Ng©n hµng nhµ níc.
MÆt kh¸c, nã dïng chÝnh sè tiÒn ®· huy ®éng ®- îc ®Ó cho vay ®èi víi c¸c thµnh phÇn kinh tÕ trong x· héi, khi chóng cã nhu cÇu bæ sung vèn. Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng NHTM lµ mét trung gian tµi chÝnh quan träng ®Ó ®iÒu chuyÓn vèn tõ ngêi thõa vèn sang ngêi thiÕu vèn. ChÝnh víi chøc n¨ng nµy NHTM gãp phÇn quan träng vµo viÖc ®iÒu hoµ lu th«ng tiÒn tÖ, æn ®Þnh søc mua cña ®ång tiÒn, kiÒm chÕ l¹m ph¸t. Nhê thùc hiÖn ®i vay vµ cho vay, NHTM cã ®îc nguån thu chñ lùc, kh«ng nh÷ng ®ñ søc duy tr× bé m¸y ho¹t ®éng, ®ãng thuÕ cho Nhµ níc mµ cßn cã l·i, ®¶m b¶o sù ph¸t triÓn kh«ng ngõng cña b¶n th©n Ng©n hµng.
Nh vËy chøc n¨ng trung gian tÝn dông lµ chøc n¨ng c¬ b¶n nhÊt vµ quan träng nhÊt cña NHTM. + Trung gian thanh to¸n : Víi sù ra ®êi cña NHTM, phÇn lín c¸c kho¶n chi tr¶ vÒ hµng ho¸ vµ dÞch vô cña x· héi ®Òu ®îc thùc hiÖn qua ng©n hµng víi nh÷ng h×nh thøc thanh to¸n thÝch hîp, thñ tôc ®¬n gi¶n vµ kü thuËt ngµy cµng tiªn tiÕn. Nhê tËp trung c«ng viÖc thanh to¸n cña x· héi vµo ng©n hµng, nªn viÖc giao lu hµng ho¸, dÞch vô trë nªn thuËn tiÖn, nhanh chãng, an toµn vµ tiÕt kiÖm h¬n. Kh«ng nh÷ng vËy, do thùc hiÖn chøc n¨ng trung gian thanh to¸n cã ®iÒu kiÖn huy ®éng tiÒn göi cña x· héi, tríc hÕt lµ cña c¸c doanh nghiÖp tíi møc tèi ®a, t¹o nguån vèn cho vay vµ ®Çu t ®Èy m¹nh ho¹t ®éng kinh doanh cña ng©n hµng.
Qua chøc n¨ng nµy NHTM ®· gãp phÇn gi¸m s¸t kû luËt tµi chÝnh, gi÷ g×n kû c¬ng phÐp níc trong toµn x· héi. + Chøc n¨ng t¹o tiÒn : NHTM cã kh¶ n¨ng ''T¹o tiÒn'' b»ng c¸ch chuyÓn kho¶n hay bót tÖ ®Ó thay thÕ cho tiÒn mÆt. §iÒu nµy ®· ®a NHTM lªn vÞ trÝ lµ nguån t¹o tiÒn. Sinh viªn: TrÇn ThÞ H¬ng 4 Líp : C§TC – K3A Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Häc viÖn Ng©n hµng Cïng víi vai trß ®éc quyÒn ph¸t hµnh giÊy b¹c cña Ng©n hµng Trung ¬ng, NHTM gãp phÇn tho¶ m·n nhu cÇu dïng tiÒn lµm ph¬ng tiÖn giao dÞch cña toµn x· héi.
Qu¸ tr×nh t¹o tiÒn cña hÖ thèng Ng©n hµng th¬ng m¹i dùa trªn c¬ së tiÒn göi cña toµn x· héi. Song sè tiÒn göi ®îc nh©n lªn gÊp béi khi Ng©n hµng cho vay th«ng qua c¬ chÕ thanh to¸n chuyÓn kho¶n gi÷a c¸c ng©n hµng. Ngêi ta ®· chøng minh ®îc søc t¹o tiÒn cña Ng©n hµng th¬ng m¹i phô thuéc vµo c¸c yÕu tè nh tû lÖ dù tr÷ b¾t buéc, tû lÖ gi÷a tiÒn lu th«ng ngoµi hÖ thèng Ng©n hµng vµ tiÒn göi cña x· héi ë hÖ thèng ng©n hµng.3 C¸c ho¹t ®éng kinh doanh cña ng©n hµng th¬ng m¹i : 1.1 T¹o lËp nguån vèn. * Huy ®éng vèn nhµn rçi cña x· héi : Huy ®éng vèn nhµn rçi cña x· héi lµ mét trong nh÷ng ho¹t ®éng quan träng hµng ®Çu cña Ng©n hµng th¬ng m¹i.
Nã t¹o ra nguån vèn chñ lùc trong kinh doanh cña bÊt kú Ng©n hµng th¬ng m¹i nµo. Ng©n hµng th¬ng m¹i thêng huy ®éng vèn nhµn rçi cña x· héi qua c¸c h×nh thøc tiÒn göi, ph¸t hµnh tr¸i phiÕu vµ vay. TiÒn göi cã thÓ lµ kh«ng kú h¹n vµ cã kú h¹n, tiÒn göi thanh to¸n, tiÒn göi tiÕt kiÖm, tiÒn göi doanh nghiÖp vµ tiÒn göi c¸ nh©n. TiÒn göi kh«ng kú h¹n lµ lo¹i tiÒn göi mµ ngêi göi cã thÓ göi vµo vµ rót ra mét c¸ch linh ho¹t kh«ng cã cam kÕt tríc vÒ kú h¹n.
Do vËy ®Æc trng cña lo¹i nguån vèn nµy ®èi víi Ng©n hµng th¬ng m¹i lµ biÕn ®éng thêng xuyªn. Tuy nhiªn ®©y lµ nguån vèn quan träng ®èi víi ho¹t ®éng kinh doanh ng©n hµng. TiÒn göi cã kú h¹n vÒ nguyªn t¾c chØ ®îc rót ra theo kú h¹n ®· cam kÕt (Trõ trêng hîp ®Æc biÖt). Do ®ã ®©y lµ nguån vèn t¬ng ®èi æn ®Þnh, phï hîp víi yªu cÇu cho vay trung, dµi h¹n cña Ng©n hµng th¬ng m¹i Sinh viªn: TrÇn ThÞ H¬ng 5 Líp : C§TC – K3A Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Häc viÖn Ng©n hµng Tr¸i phiÕu còng lµ mét c«ng cô quan träng trong huy ®éng vèn cña x· héi.
Nã cã thÓ lµ tr¸i phiÕu ng¾n h¹n hoÆc dµi h¹n víi nh÷ng tªn gäi kh¸c nhau, nh Tr¸i phiÕu ng©n hµng, Kú phiÕu ng©n hµng, TÝn phiÕu ng©n hµng. * Vèn ph¸p ®Þnh : Vèn ph¸p ®Þnh lµ vèn ban ®Çu theo luËt ®Þnh khi ®i vµo ho¹t ®éng cña mét ng©n hµng nã ®îc gia t¨ng trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng, b»ng c¸ch trÝch tõ lîi nhuËn kinh doanh hoÆc b»ng c¸ch t¨ng møc ®ãng gãp cña c¸c chñ së h÷u. Bªn c¹nh vèn ph¸p ®Þnh, c¸c Ng©n hµng th¬ng m¹i cßn lËp c¸c quü dù tr÷, bao gåm : - Quü dù tr÷ thêng lµ sè vèn ®îc trÝch tõ lîi nhuËn hµng n¨m ®Ó bæ sung vèn ph¸p ®Þnh. - Quü dù tr÷ ®Æc biÖt trÝch lËp theo møc ®é rñi ro cña tõng nghiÖp vô vµ ph©n bæ vµo chi phÝ nghiÖp vô trong kú thùc hiÖn.2 Sö dông vµ khai th¸c c¸c nguån vèn: Sö dông vµ khai th¸c c¸c nguån vèn lµ nghiÖp vô chñ yÕu nhÊt quan träng nhÊt cña Ng©n hµng th¬ng m¹i, nh÷ng híng sö dông vèn cña Ng©n hµng th¬ng m¹i lµ: Híng c¬ b¶n trong sö dông vµ khai th¸c c¸c nguån vèn cña Ng©n hµng th¬ng m¹i lµ cho vay vµ ®Çu t.
Trong ®ã cho vay lµ quan träng nhÊt. NÕu c¨n cø vµo thêi h¹n cho vay th× cã thÓ ph©n lo¹i thµnh c¸c h×nh thøc cho vay ng¾n h¹n, trung vµ dµi h¹n. Cho vay ng¾n h¹n lµ lo¹i cho vay truyÒn thèng sö dông vµ khai th¸c c¸c nguån vèn cña Ng©n hµng th¬ng m¹i, ®îc thùc hiÖn díi d¹ng nh chiÕt khÊu giÊy tê cã gi¸, thÊu chi qua tµi kho¶n v·ng lai thuª mua, tr¶ gãp. Cho vay trung dµi h¹n cña Ng©n hµng th¬ng m¹i lµ lo¹i cho vay ®îc thùc hiÖn ®èi víi c¸c ch¬ng tr×nh, dù ¸n ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi.