phần mở đầu và phần kết luận thì nội dung chính của đề tài này có 3 chƣơng: Sinh viên: Nguyễn Thị Linh Chi 1 Lớp: QT 1402T Khóa luận tốt nghiệp Trường ĐHDL Hải Phòng Chƣơng I : Cơ sở lý luận về chất lƣợng tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng thƣơng mại. Chƣơng II : Thực trạng chất lƣợng tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng TMCP An Bình – Chi nhánh Hải Phòng. Chƣơng III : Giải pháp nâng cao chất lƣợng tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng TMCP An Bình – Chi nhánh Hải Phòng. Sinh viên Nguyễn Thị Linh Chi Sinh viên: Nguyễn Thị Linh Chi 2 Lớp: QT 1402T Khóa luận tốt nghiệp Trường ĐHDL Hải Phòng CHƢƠNG I : CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƢỢNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI.1 Những vấn đề cơ bản của doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Trƣớc khi đi vào nội dung chính của phần này ta cần nói qua một số điều về “Doanh nghiệp”. Theo Luật Doanh nghiệp Việt Nam 2005 : “Doanh nghiệp là tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch ổn định, được đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích thực hiện các hoạt động kinh doanh”. Kinh doanh là việc thực hiện liên tục một, một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình đầu tƣ, từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ trên thị trƣờng nhằm mục đích sinh lợi. Trong nền kinh tế thị trƣờng có nhiều loại hình doanh nghiệp cùng tồn tại.
Dựa vào quy mô ngƣời ta chia doanh nghiệp thành doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp vừa và doanh nghiệp nhỏ. Đối với một số quốc gia trên thế giới ngƣời ta còn phân thêm loại doanh nghiệp siêu nhỏ. Việc phân loại theo tiêu thức này giúp cho Nhà nƣớc có những chiến lƣợc và những chính sách hợp lý nhằm hỗ trợ phát triển các doanh nghiệp trong từng thời kỳ, từng giai đoạn phát triển kinh tế xã hội cụ thể, đặc biệt là trong lúc nền kinh tế đang gặp nhiều khó khăn nhƣ lạm phát, khủng hoảng tài chính… Vậy thế nào là doanh nghiệp nhỏ và vừa và nhận biết chúng nhƣ thế nào ? Ta sẽ đi vào tìm hiểu doanh nghiệp nhỏ và vừa một cách cụ thể.1 Tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa. Khái niệm doanh nghiệp nhỏ và vừa chỉ mang tính chất tƣơng đối.Việc quy định tiêu chí nhƣ thế nào là doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp nhỏ và vừa là tùy thuộc vào điều kiện kinh tế, xã hội của từng nƣớc trong từng giai đoạn cụ thể.
Theo thống kê của OECD (Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế ) [6.5] năm 2004,trên thế giới, có rất nhiều các tiêu thức khác nhau để xác định quy mô của các doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp nhỏ và vừa nói riêng. Đó là ngƣời ta có thể dựa vào số lƣợng cán bộ công nhân viên bình quân, vốn đầu tƣ, tổng tài sản, doanh thu tiêu thụ…Ví dụ nhƣ ở liên minh châu âu EU thì ngƣời ta sử dụng định nghĩa pháp lý về những doanh nghiệp nhỏ và vừa (DN nhỏ và vừa) dựa trên doanh thu và số công nhân của doanh nghiệp. Cụ thể đối với Doanh nghiệp nhỏ khoảng từ 10 đến 49 công nhân, doanh thu hàng năm của doanh nghiệp đó dƣới 10 triệu Euro và tổng tài sản nhỏ hơn 10 triệu EUR; đối với doanh nghiệp vừa thì có khoảng từ 50 đến 249 công nhân, doanh thu hàng năm Sinh viên: Nguyễn Thị Linh Chi 3 Lớp: QT 1402T Khóa luận tốt nghiệp Trường ĐHDL Hải Phòng của Doanh nghiệp nhỏ hơn 50 triêu EUR, tổng tài sản nhỏ hơn 43 triệu EUR. Tuy nhiên, một số nƣớc châu Âu cũng thuộc EU thì không có một định chế pháp lý chung đối với những DN nhỏ và vừa đó là trƣờng hợp của Netherlands và Tây Ban Nha.
Cũng nhƣ vậy, New Zealand sử dụng các tiêu chí nhƣ thuế, tiền lƣơng, hoặc những định chế khác. Ở Mỹ ngƣời ta thƣờng lấy tiêu chí số lƣợng lao động để đồng nhất hóa độ lớn của doanh nghiệp ở phần lớn các ngành, trừ ngành sản xuất hàng hóa ngƣời ta sẽ dùng doanh thu tiêu thụ để xác định phân loại doanh nghiệp. Đối với những nƣớc châu Á nhƣ Nhật Bản, Hàn Quốc do lực lƣợng lao động khá đồng đều nên đối với mỗi ngành ngƣời ta cũng sử dụng tiêu chí lƣợng nhân công để xác định; ngoài ra vốn đầu tƣ, số hàng hóa bán đƣợc cho làm tiêu chí xác định. Ví dụ ở Nhật Bản ( năm 2004) : Bảng 1.1 Phân loại doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Nhật Bản.
Số lƣợng công nhân Ngành Vốn đầu tƣ ( triệu Yên) ( ngƣời) Công nghiệp chế tạo 300 300 Bán buôn 100 100 Dịch vụ 100 50 Bán lẻ 50 50 ( Nguồn www.org ) Nhƣ vậy, tùy thuộc vào quy định của từng nƣớc, từng khu vực lãnh thổ doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể đƣợc định nghĩa theo một thể chế pháp lý hoặc không có một định chế nào. Quy mô của Doanh nghiệp ở một số nƣớc cũng có thể xác định do bình chọn đánh giá của các nhà phân tích kinh tế và nó phụ thuộc vào từng thời kỳ, từng giai đoạn của nền kinh tế. Doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể đƣợc xác định dựa trên các tiêu chí khác nhau nhƣng có một điểm chung ở hầu hết các quốc gia ngƣời ta dựa vào lƣợng công nhân để xác định quy mô của doanh nghiệp. Để dễ dàng phân chia và đánh giá ngƣời ta thƣờng xác định quy mô doanh nghiệp theo ngành kinh tế và việc đó thƣờng có ở các nƣớc khu vực châu Á.
Ở Việt Nam, theo Điều 3 Nghị định số 56/2009/NĐ-CP [4.4] của Chính phủ ngày 30 tháng 06 năm 2009 về trợ giúp phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, định nghĩa doanh nghiệp nhỏ và vừa: “DN nhỏ và vừa là cơ sở kinh doanh đã đăng ký kinh doanh theo quy định pháp luật, đƣợc chia thành ba cấp: siêu nhỏ, nhỏ, vừa theo quy mô tổng nguồn vốn hoặc số lao động bình quân năm, ngoài Sinh viên: Nguyễn Thị Linh Chi 4 Lớp: QT 1402T Khóa luận tốt nghiệp Trường ĐHDL Hải Phòng các tiêu chi trên Nghị định này còn căn cứ vào ngành hoạt động để phân loại, cụ thể đƣợc thể hiện nhƣ sau: Bảng 1.2 Phân loại DN nhỏ và vừa ở Việt Nam theo khu vực kinh tế. DN siêu Doanh nghiệp nhỏ Doanh nghiệp vừa nhỏ Ngành Số lao Tổng số lao Tổng Số lao động nguồn vốn động nguồn vốn động 1. Nông, Trên 10 Trên 20 tỷ Trên 200 10 ngƣời 20 tỷ VNĐ lâm nghiệp ngƣời đến VNĐ đến đến 300 trở xuống trở xuống và thủy sản 200 ngƣời 100 tỷ VNĐ ngƣời 2. Công Trên 10 Trên 20 tỷ Trên 200 10 ngƣời 20 tỷ VNĐ nghiệp và ngƣời đến VNĐ đến đến 300 trở xuống trở xuống xây dựng 200 ngƣời 100 tỷ VNĐ ngƣời 3.
Thƣơng Trên 10 Trên 10 tỷ Trên 50 10 ngƣời 10 tỷ VNĐ mại và dịch ngƣời đến VNĐ đến đến 100 trở xuống trở xuống vụ 50 ngƣời 50 tỷ VNĐ ngƣời Nguồn: Nghị định số56/2009/NĐ-CP tr27 1. Đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam hiện nay. DN nhỏ và vừa chiếm đại đa số trong tổng số doanh nghiệp tại các quốc gia và có sự đóng góp lớn vào việc thực hiện chính sách kinh tế xã hội của đất nƣớc đó. Nhìn chung, các DN nhỏ và vừa ở Việt Nam cũng có những đặc điểm giống các DN nhỏ và vừa ở các nƣớc, những đặc điểm đó là: Một là DN nhỏ và vừa có vốn đầu tƣ ban đầu ít do đó chu kỳ sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp thƣờng ngắn dẫn đến khả năng thu hồi vốn nhanh tạo điều kiện cho doanh nghiệp kinh doanh hiệu quả.
Hai là DN nhỏ và vừa tồn tại và phát triển ở hầu hết các lĩnh vực, các thành phần kinh tế: thƣơng mại, dịch vụ, công nghiệp, xây dựng, nông lâm ngƣ nghiệp. và hoạt động dƣới mọi hình thức nhƣ: doanh nghiệp nhà nƣớc, doanh nghiệp tƣ nhân, công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn (TNHH), doanh nghiệp có vốn đầu tƣ nƣớc ngoài. Ba là DN nhỏ và vừa có tính linh hoạt trƣớc những thay đổi của thị trƣờng, nên DN nhỏ và vừa có khả năng chuyển hƣớng kinh doanh và chuyển đổi mặt hàng nhanh. DN nhỏ và vừa thƣờng có quy mô nhỏ và tồn tại ở mọi thành phần kinh tế nên sản phẩm của DN nhỏ và vừa thƣờng đa dạng, phong Sinh viên: Nguyễn Thị Linh Chi 5 Lớp: QT 1402T Khóa luận tốt nghiệp Trường ĐHDL Hải Phòng phú.
Với lợi thế đó, DN nhỏ và vừa dễ dàng thay đổi quy mô, thay đổi sản phẩm khi có sự thay đổi của thị trƣờng. So với các doanh nghiệp lớn, DN nhỏ và vừa không gặp nhiều tổn thất khi thị trƣờng biến động, vì quy mô nhỏ nên dễ dàng hơn các doanh nghiệp có quy mô vốn lớn trong việc chuyển hƣớng sang loại hình khác cho phù hợp với thị trƣờng. Hơn nữa,Việt Nam kể từ khi ra nhập WTO năm 2006 đã thực hiện chính sách tái cơ cấu kinh tế và cho đến bây giờ Việt Nam vẫn đang triển khai chính sách đó với tầm quốc gia đƣợc thể hiện ở nghị quyết 11-CP (24/2/2011) [4.1] Trong nghị quyết này khoản a điều 1 có ghi: “.tập trung ưu tiên vốn tín dụng phục vụ phát triển sản xuất kinh doanh, nông nghiệp, nông thôn, xuất khẩu, công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp nhỏ và vừa.Ta có thể hiểu một các đơn giản là tái cơ cấu là tăng cƣờng kiểm soát và sử dụng các nguồn lực sao cho hiệu quả nhất, sao cho phù hợp với môi trƣờng, chỗ nào thừa thì cắt gọt đi, chỗ nào thiếu thì gia cố thêm, thậm chí là cái nào lạc hậu phải thay đổi hoàn toàn, làm lại từ đầu…Về mặt hình thức, đối với quốc gia nó thể hiện ở Nghị quyết 11- CP (24/2/2011), còn đối với các doanh nghiệp đó là việc xem xét lại các hệ thống, lập lại kế hoạch kinh doanh, hệ thống quản trị chuỗi cung ứng, quản trị thông tin, hệ thống quản trị nhân lực, hệ thống quản trị tài chính và quản trị quan hệ khách hàng.Những doanh nghiệp nhỏ và vừa đƣợc ƣu tiên hơn những doanh nghiệp mang tầm cỡ lớn vì khả năng, sắp đặt lại hệ thống để phù hợp với tình hình kinh tế thị trƣờng sẽ diễn ra nhanh hơn, lƣợng chi phí dành cho việc tái thiết lại hệ thống cũng sẽ ít hơn.
