1106 giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ tín dụng cho dn nhỏ và vừa tại nh tmcp đầu tư và phát triển việt nam chi nhánh nam đồng nai luận văn thạc sĩ t

Nâng cao chất lượng dịch vụ tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại NH TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam, chi nhánh Nam Đồng Nai.

• Tác giả: Lê Minh Quân
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Đoan Trang
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng TP.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Đồng Nai

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CÁM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lí do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.5.1. Các nghiên cứu có liên quan
• 1.6. Đóng góp của đề tài
• 1.7. Kết cấu luận văn
• 1.8. Tổng quan về doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.8.1. Tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.8.2. Đặc điểm doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.8.3. Vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.9. Tổng quan về dịch vụ tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.9.1. Khái niệm tín dụng ngân hàng
• 1.9.2. Đặc điểm dịch vụ tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại các tổ chức tín dụng
• 1.10. Tổng quan về chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của khách hàng
• 1.10.1. Khái niệm về dịch vụ
• 1.10.2. Khái niệm về chất lượng dịch vụ
• 1.10.3. Khái niệm chất lượng dịch vụ tín dụng
• 1.10.4. Mối quan hệ giữa chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của khách hàng
• 1.10.5. Các mô hình nghiên cứu về chất lượng dịch vụ tín dụng
• 1.10.5.1. Mô hình 5 khoảng cách chất lượng dịch vụ SERVQUAL của Parasuraman và cộng sự
• 1.10.5.2. Mô hình SERVPERF (Cronin và Taylor, 1992)
• 1.10.6. Đề xuất mô hình nghiên cứu chất lượng dịch vụ tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại BIDV Nam Đồng Nai
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô hình nghiên cứu
• 3.2. Thiết kế nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp phân tích định lượng
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Giới thiệu về Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – BIDV Nam Đồng Nai
• 4.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển
• 4.1.2. Cơ cấu bộ máy tổ chức
• 4.1.3. Một số kết quả kinh doanh chính
• 4.2. Quy trình cấp tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại BIDV
• 4.3. Đánh giá hoạt động tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại BIDV Nam Đồng Nai
• 4.3.1. Đánh giá kết quả hoạt động tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng BIDV
• 4.3.2. Đánh giá hoạt động tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại BIDV Nam Đồng Nai
• 4.4. Kết quả nghiên cứu
• 4.4.1. Thống kê mô tả
• 4.4.2. Thống kê mẫu nghiên cứu
• 4.4.3. Đánh giá độ tin cậy thang đo
• 4.4.4. Kết quả phân tích hồi quy tuyến tính
• 4.4.5. Phân tích thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ tín dụng Doanh nghiệp nhỏ và vừa tại BIDV Nam Đồng Nai
• 4.4.5.1. Nhóm nhân tố Phương tiện hữu hình
• 4.4.5.2. Nhóm nhân tố Sự đáp ứng
• 4.4.5.3. Nhóm nhân tố Sự đảm bảo
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 5.1. Mục tiêu và định hướng phát triển
• 5.1.1. Mục tiêu và định hướng phát triển của Ngân hàng BIDV
• 5.1.2. Mục tiêu và định hướng phát triển của BIDV Nam Đồng Nai
• 5.2. Đề xuất nâng cao chất lượng dịch vụ tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại BIDV Nam Đồng Nai
• 5.2.1. Đề xuất cho nhóm nhân tố Phương tiện hữu hình
• 5.2.2. Đề xuất cho nhóm nhân tố Sự đáp ứng
• 5.2.3. Đề xuất cho nhóm nhân tố Sự đảm bảo
• 5.3. Một số kiến nghị
• 5.3.1. Đối với BIDV Trụ sở chính
• 5.3.2. Đối với Ngân hàng nhà nước
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về chất lượng dịch vụ tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Chất lượng dịch vụ tín dụng đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) tại Việt Nam. Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) đã xác định rằng việc nâng cao chất lượng dịch vụ tín dụng là một trong những ưu tiên hàng đầu. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ tín dụng và đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm cải thiện dịch vụ cho DNNVV.

1.1. Khái niệm và vai trò của dịch vụ tín dụng

Dịch vụ tín dụng là một trong những dịch vụ chủ yếu của ngân hàng, giúp DNNVV có nguồn vốn để phát triển. Chất lượng dịch vụ tín dụng không chỉ ảnh hưởng đến sự hài lòng của khách hàng mà còn quyết định sự tồn tại và phát triển của ngân hàng.

1.2. Tình hình dịch vụ tín dụng cho DNNVV tại BIDV

BIDV đã có những bước tiến trong việc cung cấp dịch vụ tín dụng cho DNNVV. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần giải quyết để nâng cao chất lượng dịch vụ, từ quy trình phê duyệt đến sự hỗ trợ sau tín dụng.

II. Những thách thức trong việc nâng cao chất lượng dịch vụ tín dụng

Mặc dù BIDV đã có những nỗ lực trong việc cải thiện dịch vụ tín dụng, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Các vấn đề như quy trình phê duyệt chậm, thiếu sự linh hoạt trong các sản phẩm tín dụng và sự thiếu hụt thông tin về khách hàng là những yếu tố cản trở sự phát triển của dịch vụ tín dụng cho DNNVV.

2.1. Quy trình phê duyệt tín dụng chậm

Quy trình phê duyệt tín dụng tại BIDV thường kéo dài, gây khó khăn cho DNNVV trong việc tiếp cận vốn. Điều này làm giảm khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp trong thị trường.

2.2. Thiếu sự linh hoạt trong sản phẩm tín dụng

Nhiều sản phẩm tín dụng hiện tại chưa đáp ứng được nhu cầu đa dạng của DNNVV. Sự thiếu linh hoạt này khiến cho các doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc lựa chọn sản phẩm phù hợp.

III. Giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ tín dụng cho DNNVV

Để nâng cao chất lượng dịch vụ tín dụng, BIDV cần triển khai một số giải pháp cụ thể. Những giải pháp này không chỉ giúp cải thiện quy trình phê duyệt mà còn tăng cường sự hài lòng của khách hàng.

3.1. Cải tiến quy trình phê duyệt tín dụng

Cần rút ngắn thời gian phê duyệt tín dụng bằng cách áp dụng công nghệ thông tin và tự động hóa quy trình. Điều này sẽ giúp DNNVV tiếp cận vốn nhanh chóng hơn.

3.2. Đa dạng hóa sản phẩm tín dụng

BIDV nên phát triển các sản phẩm tín dụng linh hoạt hơn, phù hợp với nhu cầu của DNNVV. Việc này sẽ giúp ngân hàng thu hút nhiều khách hàng hơn và tăng trưởng doanh thu.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc nâng cao chất lượng dịch vụ tín dụng không chỉ giúp DNNVV phát triển mà còn mang lại lợi ích cho ngân hàng. Các giải pháp được đề xuất đã được thử nghiệm và cho thấy hiệu quả tích cực.

4.1. Kết quả khảo sát từ khách hàng

Khảo sát cho thấy rằng 75% DNNVV hài lòng với dịch vụ tín dụng của BIDV, nhưng vẫn có 25% cho rằng cần cải thiện hơn nữa. Điều này cho thấy còn nhiều cơ hội để nâng cao chất lượng dịch vụ.

4.2. Ảnh hưởng của chất lượng dịch vụ đến sự hài lòng

Nghiên cứu chỉ ra rằng chất lượng dịch vụ tín dụng có mối quan hệ chặt chẽ với sự hài lòng của khách hàng. Cải thiện chất lượng dịch vụ sẽ dẫn đến sự gia tăng mức độ hài lòng và trung thành của khách hàng.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho dịch vụ tín dụng

Việc nâng cao chất lượng dịch vụ tín dụng cho DNNVV tại BIDV là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Các giải pháp đã được đề xuất sẽ giúp ngân hàng cải thiện dịch vụ, từ đó gia tăng sự hài lòng của khách hàng và thúc đẩy sự phát triển bền vững.

5.1. Định hướng phát triển dịch vụ tín dụng

BIDV cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các sản phẩm tín dụng mới, đồng thời cải thiện quy trình phục vụ khách hàng để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của DNNVV.

5.2. Tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng dịch vụ

Chất lượng dịch vụ tín dụng không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển của DNNVV mà còn quyết định sự thành công của ngân hàng trong thị trường cạnh tranh hiện nay.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) chiếm hơn 98% tổng số doanh nghiệp tại Việt Nam, đóng góp khoảng 45% GDP, 31% ngân sách nhà nước và tạo việc làm cho hơn 5 triệu lao động. Tỉnh Đồng Nai, với 32 khu công nghiệp đã thành lập, thu hút 85,5% vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tương đương 24.485 triệu USD, là một trong những trung tâm phát triển DNNVV năng động. Trong bối cảnh đó, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) chi nhánh Nam Đồng Nai xác định phát triển tín dụng cho DNNVV là mục tiêu trọng tâm nhằm đa dạng hóa khách hàng, giảm rủi ro tín dụng tập trung và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

Tuy nhiên, hoạt động tín dụng cho DNNVV tại BIDV Nam Đồng Nai vẫn chưa phát huy hết tiềm năng, với tỷ trọng dư nợ và thu nhập từ phân khúc này thấp hơn so với các chi nhánh khác. Nghiên cứu nhằm xác định các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ tín dụng cho DNNVV tại BIDV Nam Đồng Nai, đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ, góp phần cải thiện hiệu quả kinh doanh và tăng trưởng bền vững. Dữ liệu nghiên cứu được thu thập từ năm 2015 đến 2019, khảo sát trực tiếp hơn 200 khách hàng DNNVV tại Đồng Nai trong giai đoạn đầu năm 2020.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên mô hình SERVPERF của Cronin và Taylor (1992), một mô hình đo lường chất lượng dịch vụ dựa trên cảm nhận thực tế của khách hàng, gồm 5 thành phần chính: Phương tiện hữu hình (Tangibles), Độ tin cậy (Reliability), Sự đáp ứng (Responsiveness), Sự đảm bảo (Assurance) và Sự đồng cảm (Empathy). Mô hình này được lựa chọn vì tính hiệu quả trong việc giảm số lượng biến đo lường và tập trung vào cảm nhận khách hàng, phù hợp với đặc thù dịch vụ tín dụng cho DNNVV.

Ngoài ra, mô hình SERVQUAL của Parasuraman cũng được tham khảo để xây dựng thang đo, với 5 khoảng cách chất lượng dịch vụ giúp phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến sự hài lòng khách hàng. Các khái niệm chính bao gồm: chất lượng dịch vụ tín dụng, sự hài lòng khách hàng, và các yếu tố tác động đến chất lượng dịch vụ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp kết hợp định tính và định lượng. Phương pháp định tính được thực hiện qua phỏng vấn các cán bộ quản lý và nhân viên tại BIDV Nam Đồng Nai để xác định các yếu tố ảnh hưởng. Phương pháp định lượng dựa trên khảo sát 200 khách hàng DNNVV đang vay vốn tại BIDV Nam Đồng Nai, sử dụng thang đo Likert 5 điểm để đánh giá các biến quan sát.

Phân tích dữ liệu bao gồm kiểm định độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach’s Alpha (tất cả các nhân tố đều đạt trên 0,75), phân tích nhân tố khám phá (EFA) để rút gọn biến, và hồi quy tuyến tính đa biến để xác định mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến sự hài lòng khách hàng. Kích thước mẫu được xác định theo tiêu chuẩn tối thiểu 200 mẫu nhằm đảm bảo độ tin cậy và tính đại diện. Thời gian thu thập dữ liệu từ tháng 2 đến tháng 5 năm 2020 tại tỉnh Đồng Nai.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ tín dụng: Kết quả hồi quy cho thấy ba yếu tố chính tác động đến sự hài lòng của khách hàng DNNVV gồm: Sự đáp ứng, Phương tiện hữu hình và Sự đảm bảo. Trong đó, Sự đáp ứng và Phương tiện hữu hình có tác động mạnh nhất với hệ số hồi quy lần lượt là khoảng 0,35 và 0,30, chiếm hơn 65% ảnh hưởng tổng thể.

2. Thực trạng chất lượng dịch vụ tại BIDV Nam Đồng Nai: Khách hàng đánh giá cao về sự đa dạng sản phẩm tín dụng và thời gian xét duyệt hồ sơ nhanh (điểm trung bình trên 4,0/5). Tuy nhiên, một số khách hàng phản ánh về điều kiện cấp tín dụng còn phức tạp và trang thiết bị giao dịch chưa đồng bộ, ảnh hưởng đến trải nghiệm dịch vụ.

3. Tỷ lệ hài lòng khách hàng: Khoảng 78% khách hàng DNNVV chọn BIDV Nam Đồng Nai làm ngân hàng chính để sử dụng dịch vụ tín dụng, 72% có ý định tiếp tục sử dụng sản phẩm và 65% sẵn sàng giới thiệu cho khách hàng khác, cho thấy mức độ hài lòng tương đối cao nhưng vẫn còn dư địa cải thiện.

4. So sánh với các nghiên cứu khác: Kết quả tương đồng với nghiên cứu trong ngành ngân hàng tại Việt Nam và quốc tế, khẳng định vai trò quan trọng của yếu tố Sự đáp ứng và Phương tiện hữu hình trong nâng cao chất lượng dịch vụ tín dụng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính khiến Sự đáp ứng và Phương tiện hữu hình có tác động mạnh là do DNNVV thường cần sự hỗ trợ nhanh chóng, linh hoạt trong quá trình vay vốn để kịp thời đáp ứng nhu cầu sản xuất kinh doanh. Trang thiết bị hiện đại, môi trường giao dịch thuận tiện cũng tạo cảm giác tin cậy và chuyên nghiệp cho khách hàng. Sự đảm bảo thể hiện qua trình độ chuyên môn và thái độ phục vụ của nhân viên góp phần củng cố niềm tin của khách hàng.

So với các nghiên cứu trước, kết quả này củng cố quan điểm rằng chất lượng dịch vụ tín dụng không chỉ dựa vào sản phẩm mà còn phụ thuộc nhiều vào trải nghiệm dịch vụ và sự tương tác giữa ngân hàng và khách hàng. Biểu đồ phân phối điểm hài lòng theo từng yếu tố có thể minh họa rõ nét sự khác biệt mức độ ảnh hưởng, giúp nhà quản lý tập trung nguồn lực cải thiện các yếu tố trọng yếu.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và nâng cao năng lực nhân viên: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về nghiệp vụ tín dụng và kỹ năng giao tiếp nhằm nâng cao sự đảm bảo và đáp ứng nhu cầu khách hàng. Mục tiêu đạt tỷ lệ nhân viên đạt chuẩn năng lực trên 90% trong vòng 12 tháng.

2. Cải tiến quy trình xét duyệt và giải ngân: Rút ngắn thời gian xét duyệt hồ sơ tín dụng bằng cách áp dụng công nghệ số và tự động hóa quy trình, hướng tới giảm 20% thời gian xử lý trong 6 tháng tới. Chủ thể thực hiện là phòng Quản lý khách hàng và Công nghệ thông tin.

3. Nâng cấp cơ sở vật chất và trang thiết bị: Đầu tư cải tạo khu vực giao dịch, trang bị thiết bị hiện đại, tạo môi trường thân thiện, tiện nghi nhằm nâng cao trải nghiệm khách hàng. Kế hoạch thực hiện trong 1 năm với ngân sách cụ thể được phê duyệt.

4. Xây dựng chính sách chăm sóc khách hàng cá nhân hóa: Phát triển các chương trình ưu đãi, tư vấn tài chính phù hợp với đặc thù từng nhóm DNNVV, tăng cường tương tác và hỗ trợ sau vay vốn. Mục tiêu tăng tỷ lệ khách hàng trung thành thêm 15% trong 2 năm.

5. Tăng cường truyền thông và quảng bá dịch vụ: Đẩy mạnh các kênh truyền thông để nâng cao nhận thức về các sản phẩm tín dụng ưu đãi dành cho DNNVV, thu hút thêm khách hàng mới. Thực hiện liên tục với đánh giá hiệu quả hàng quý.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý ngân hàng: Giúp hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ tín dụng, từ đó xây dựng chiến lược phát triển sản phẩm và nâng cao trải nghiệm khách hàng DNNVV.

2. Chuyên viên tín dụng và nhân viên chăm sóc khách hàng: Nắm bắt các tiêu chí đánh giá chất lượng dịch vụ, cải thiện kỹ năng phục vụ và quy trình làm việc nhằm tăng sự hài lòng của khách hàng.

3. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa: Hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến dịch vụ tín dụng, từ đó lựa chọn ngân hàng phù hợp và đề xuất các yêu cầu cải tiến dịch vụ.

4. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Tài chính – Ngân hàng: Tham khảo mô hình nghiên cứu SERVPERF ứng dụng trong lĩnh vực tín dụng ngân hàng, phương pháp phân tích dữ liệu và các giải pháp thực tiễn.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao chọn mô hình SERVPERF thay vì SERVQUAL?
   SERVPERF tập trung đo lường cảm nhận thực tế của khách hàng, giảm số lượng biến đo lường khoảng 50%, giúp khảo sát ngắn gọn và tăng tỷ lệ phản hồi, phù hợp với đặc thù dịch vụ tín dụng.

2. Yếu tố nào ảnh hưởng mạnh nhất đến sự hài lòng của khách hàng DNNVV?
   Sự đáp ứng và Phương tiện hữu hình là hai yếu tố có tác động mạnh nhất, chiếm hơn 65% ảnh hưởng tổng thể đến sự hài lòng.

3. Làm thế nào để rút ngắn thời gian xét duyệt hồ sơ tín dụng?
   Áp dụng công nghệ số hóa, tự động hóa quy trình, đào tạo nhân viên và cải tiến thủ tục hành chính giúp giảm thời gian xử lý hồ sơ.

4. Tại sao chất lượng dịch vụ tín dụng lại quan trọng với DNNVV?
   DNNVV thường có nhu cầu vốn linh hoạt, cần sự hỗ trợ nhanh chóng và tin cậy từ ngân hàng để duy trì hoạt động kinh doanh, do đó chất lượng dịch vụ ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định vay vốn.

5. Ngân hàng có thể làm gì để tăng tỷ lệ khách hàng trung thành?
   Xây dựng chính sách chăm sóc khách hàng cá nhân hóa, cung cấp sản phẩm phù hợp, duy trì liên lạc thường xuyên và tạo trải nghiệm dịch vụ tích cực.

Kết luận

• Nghiên cứu xác định ba yếu tố chính ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ tín dụng cho DNNVV tại BIDV Nam Đồng Nai là Sự đáp ứng, Phương tiện hữu hình và Sự đảm bảo.
• Sự đáp ứng và Phương tiện hữu hình có tác động mạnh nhất đến sự hài lòng khách hàng.
• Thực trạng dịch vụ tín dụng tại BIDV Nam Đồng Nai còn tồn tại một số hạn chế về quy trình và cơ sở vật chất cần cải thiện.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ, bao gồm đào tạo nhân viên, cải tiến quy trình, nâng cấp trang thiết bị và chính sách chăm sóc khách hàng.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho nhà quản lý ngân hàng trong việc hoạch định chiến lược phát triển dịch vụ tín dụng cho DNNVV, góp phần tăng trưởng bền vững trong giai đoạn tiếp theo.

Để tiếp tục phát triển, BIDV Nam Đồng Nai cần triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-2 năm tới, đồng thời theo dõi, đánh giá hiệu quả định kỳ để điều chỉnh phù hợp. Các nhà quản lý và chuyên viên ngân hàng được khuyến khích áp dụng kết quả nghiên cứu nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và sự hài lòng của khách hàng DNNVV.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu nghiên cứu Chương 2: Cơ sở lí luận Chương 3: Phương pháp nghiên cứu Chương 4: Kết quả và thảo luận Chương 5: Kết luận và khuyến nghị Kết luận 8 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÍ LUẬN 2. Tổng quan về doanh nghiệp nhỏ và vừa: 2. Tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa Thực tế trên thế giới, các nước có quan niệm rất khác nhau về DNNVV, nguyên nhân cơ bản dẫn đến sự khác nhau này là tiêu thức dùng để phân loại quy mô doanh nghiệp khác nhau, phần lớn các nước phân loại dựa trên quy mô vốn và số lượng lao động. Về cách thức phân loại DNNVV cũng khác nhau.

Có nước phân ra bốn loại doanh nghiệp như: doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp vừa, doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp cực lớn. Có nước phân loại doanh nghiệp thành: doanh nghiệp siêu nhỏ (thường là kinh tế hộ gia đình), doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp vừa, doanh nghiệp lớn và DN cực lớn. Tùy vào đặc điểm của từng quốc gia, từng giai đoạn phát triển kinh tế mà những tiêu chí để xác định DNNVV có sự khác biệt và thay đổi để phù hợp. Theo quan niệm của Ngân hàng thế giới (WB), DNNVV là những doanh nghiệp có quy mô nhỏ bé về phương diện vốn, lao động hay doanh thu.

DNNVV có thể chia thành ba loại cũng căn cứ vào quy mô đó là doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa. Trong đó, doanh nghiệp siêu nhỏ là doanh nghiệp có số lượng lao động dưới 10 người, doanh nghiệp nhỏ có số lượng lao động từ 10 đến dưới 50 người, còn doanh nghiệp vừa có từ 50 đến 300 lao động Tại Việt Nam căn cứ Nghị định số 39/2018/NĐ-CP ngày 11/03/2018 về “Quy định chi tiết một số điều của Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa ngày 12/06/2017”. Theo đó, DNVV là cơ sở kinh doanh đã đăng ký theo quy định của luật doanh nghiệp, được phân thành ba cấp: doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp vừa theo quy mô tổng nguồn vốn hoặc số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm và doanh thu của năm, cụ thể như sau Bảng 2.2: Tiêu chí xác doanh nghiệp nhỏ và vừa Quy mô Doanh nghiệp siêu nhỏ Doanh nghiệp nhỏ Doanh nghiệp vừa Khu vực 9 Số lao động Số lao động Số lao động Tổng Tổng nguồn Tổng bình quân và bình quân và bình quân và nguồn vốn vốn nguồn vốn doanh thu doanh thu doanh thu Nông nghiệp, lâm nghiệp, 10 người trở 100 người 200 người 100 tỷ thủy sản, xây 3 tỷ đồng xuống và 3 tỷ 20 tỷ đồng trở xuống và trở xuống và đồng trở dựng và công trở xuống đồng trở trở xuống 50 tỷ đồng 200 tỷ đồng xuống nghiệp xuống trở xuống trở xuống Thương mại, 10 người trở 50 tỷ đồng 50 người trở 100 tỷ 100 người dịch vụ 3 tỷ đồng xuống và 10 tỷ trở xuống xuống và đồng trở trở xuống và trở xuống đồng trở 100 tỷ đồng xuống 300 tỷ đồng xuống trở xuống trở xuống (Nguồn: Nghị định 39/2018/NĐ-CP ngày 11/03/2018) 2. Đặc điểm doanh nghiệp nhỏ và vừa 2.

Thuận lợi Một là, DNNVV có tính năng động, nhạy bén và dễ thích nghi với sự thay đổi của thị trường. Với quy mô nhỏ và vừa, bộ máy quản lý gọn nhẹ, DNNVV dễ dàng tìm kiếm và đáp ứng những yêu cầu có hạn trong thị trường chuyên môn hóa. Mặt khác, DNNVV có mối liên hệ trực tiếp với thị trường và người tiêu thụ nên có phản ứng nhanh nhạy với sự biến động của thị trường. Hai là, DNNVV được thành lập dễ dàng, hoạt động có hiệu quả với chi phí cố định thấp.

Để thành lập một DN với quy mô nhỏ và vừa chỉ cần một số vốn đầu tư ban đầu tương đối ít, mặt bằng sản xuất nhỏ hẹp. Vì vậy, DNNVV rất linh hoạt trong việc học hỏi, phát triển và tránh những thiệt hại to lớn do môi trường khách quan tác động lên. Mặt khác, một số DNNVV được thành lập mang tính gia đình, bạn bè nên mỗi khi gặp hoàn cảnh khó khăn, có thể tận dụng sức lao động để thay thế vốn bằng tiền dùng vào việc mua sắm máy móc thiết bị, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh. Điều này khiến cho DNNVV giảm được một phần chi phí cố định.

Ba là, DNNVV có thể phát huy được tiềm lực trong nước. DNNVV rất có lợi thế trong việc tận dụng các nguồn lực như: lao động, các nguồn tài nguyên, nguyên liệu sản xuất sẵn có tại địa phương. Từ đó, DNNVV có thể phát huy hết tiềm lực 1 trong nước cho sản xuất kinh doanh. Với vốn đầu tư và trình độ kỹ thuật của mình, DNNVV có thể sản xuất một số mặt hàng đơn giản thay thế hàng nhập khẩu, phù hợp với mức chi tiêu và thị hiếu của người dân ở địa phương góp phần ổn định đời sống, ổn định xã hội, phát triển kinh tế bền vững.

Bốn là, DNNVV góp phần tạo lập sự phát triển cân bằng giữa các vùng, miền trong một quốc gia. Với việc tạo lập dễ dàng, DNNVV có thể hiện diện khắp mọi nơi, kể cả ở nông thôn và miền núi, những nơi thưa dân, những nơi có cơ cấu kinh tế chưa phát triển và nhờ đó, họ cung cấp hàng hóa và dịch vụ cho dân cư địa phương và những vùng phụ cận. Năm là, DNNVV góp phần tạo lập sự phát triển cân bằng giữa các vùng, miền trong một quốc gia. Với việc tạo lập dễ dàng, DNNVV có thể hiện diện khắp mọi nơi, kể cả ở nông thôn và miền núi, những nơi thưa dân, những nơi có cơ cấu kinh tế chưa phát triển và nhờ đó, họ cung cấp hàng hóa và dịch vụ cho dân cư địa phương và những vùng phụ cận 2.

Hạn chế: Một là, khả năng tài chính của DNNVV hạn chế. DNNVV với khả năng tài chính hạn chế, quy mô kinh doanh không lớn nên khả năng tiếp cận các nguồn vốn giá rẻ của DN cũng rất hạn hẹp, vì DNNVV thường chỉ huy động nguồn vốn của người thân trong gia đình, bạn bè và thiếu TSBĐ cho khoản vay. Chính vì thế, phần lớn DNNVV luôn ở trong tình trạng thiếu vốn, khả năng mở rộng sản xuất kinh doanh bị hạn chế. Hai là, DNNVV ít có khả năng thu hút được các nhà quản lý, lao động giỏi.

Với quy mô sản xuất kinh doanh không lớn, sản phẩm tiêu thụ không nhiều, DNNVV khó có thể trả lương cao cho người lao động. Vì vậy, DNNVV khó thu hút và giữ được những người lao động có trình độ cao tham gia vào trong quá trình sản xuất kinh doanh và trong quản lý, điều hành. Ba là, hoạt động của DNNVV thiếu vững chắc. Phần lớn ở các nước số lượng DNNVV phá sản, giải thể, ngừng hoạt động khá lớn, nhưng cùng với đó lại có rất nhiều DN mới được thành lập nên tổng số DNNVV vẫn tăng trưởng ổn định 1 qua các năm.

Chính điều đó đã không dẫn đến tình trạng xáo động nền kinh tế xã hội và cũng chính hiện tượng đó đã phản ánh sức sống mãnh liệt của DNNVV nói chung trong nền kinh tế. Ngoài ra, khả năng sản xuất hàng để phục vụ cho xuất khẩu của DNNVV còn hạn chế do chất lượng sản phẩm chưa cao; còn có hiện tượng trốn thuế, lậu thuế; hiện tượng chạy theo lợi nhuận quá mức, không quan tâm đến uy tín DN, vẫn còn tồn tại tâm lý sẵn sàng thành lập DN mới thay cho hoạt động của DN cũ. Bốn là, năng lực quản trị điều hành, quản trị tài chính của DNNVV còn nhiều hạn chế. Phần lớn đội ngũ lãnh đạo của DNNVV quản lý theo kinh nghiệm mà không được đào tạo bài bản, đa phần chủ DN không có kỹ năng quản trị DN khoa học, khả năng lập kế hoạch, phương án, dự án sản xuất – kinh doanh yếu dẫn đến khó khăn trong việc tìm kiếm, xây dựng phương án kinh doanh, cơ hội đầu tư khả thi, việc thiếu kiến thức về pháp luật cũng là trở ngại không nhỏ trong việc quản lý điều hành DN.

Bộ máy nhân sự thường thay đổi nên việc quản lý thiếu thống nhất, ổn định dẫn đến rủi ro. Năm là, năng lực cạnh tranh của DNNVV còn yếu kém. Do hạn chế về quy mô nhỏ, năng lực quản trị điều hành hạn chế, khả năng tài chính yếu kém, không có điều kiện đầu tư, đổi mới trang thiết bị, khó thu hút lao động có trình độ chuyên môn cao nên sản phẩm tạo ra có chất lượng thấp, giá trị gia tăng trong sản phẩm không cao làm giảm tính cạnh tranh trên thị trường, nhất là các thị trường có tiềm năng, cùng với việc chưa có uy tín và thương hiệu trên thị trường nên DNNVV gặp nhiều khó khăn trong cạnh tranh. Vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa 2.

Đối với nền kinh tế: Theo báo cáo của Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa, hiện cả nước có khoảng 592.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa, chiếm 97% số doanh nghiệp đang hoạt động thực tế, với tổng số vốn đăng ký khoảng 130 tỷ USD, chiếm 1/3 tổng số vốn đăng ký của các doanh nghiệp. Nhóm DNNVV được xác định là “động lực tăng trưởng” và là “xương sống” của nền kinh tế khi hàng năm tạo thêm trên nửa triệu lao động 1 mới; sử dụng từ 60-70% lao động xã hội và đóng góp hơn 50% GDP, 33% thu nộp ngân sách Nhà nước, 35% giá trị sản lượng công nghiệp, 31% giá trị hàng hóa xuất khẩu,. DNNVV có vai trò rất lớn và ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội tại Việt Nam. DNNVV có vốn đầu tư ban đầu tuy không lớn nhưng được hình thành và phát triển rộng khắp ở cả thành thị cũng như nông thôn, ở hầu hết các ngành nghề, lĩnh vực; tạo việc làm, tăng thu nhập cho người lao động, giúp huy động các nguồn lực xã hội cho đầu tư phát triển, xóa đói giảm nghèo và là công cụ đắc lực trong việc duy trì và phát triển các ngành nghề truyền thống.

Đặc biệt, DNNVV có mặt ở mọi điểm trong các chuỗi giá trị, chuỗi cung ứng dưới dạng nhà sản xuất, nhà cung cấp, nhà phân phối, đại lý; là nhà thầu phụ cho các đơn vị, doanh nghiệp lớn. Nhờ đó, DNNVV còn đóng góp những sáng kiến, cải tiến kỹ thuật hữu ích xuất phát từ yêu cầu trong hoạt động sản xuất hàng ngày. Đối với hoạt động ngân hàng:  Mở rộng nền khách hàng: Thực trạng hiện nay trong hoạt động kinh doanh của các ngân hàng tại Việt Nam, tín dụng vẫn là hoạt động kinh doanh chính, đóng góp tỷ trọng lớn vào lợi nhuận của ngân hàng.