LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài: Thực tiễn trên thế giới cho vay tiêu dùng là một hình thức cho vay phổ biến nhƣng ở Việt Nam mới chỉ phát triển mạnh mẽ trong một vài năm gần đây. Vay tiêu dùng đƣợc đánh giá là có rất nhiều tiềm năng ở thị trƣờng hơn 90 triệu dân nhƣ Việt Nam. Đây cũng là "mảnh đất màu mỡ" mà các ngân hàng, công ty tài chính trong và ngoài nƣớc đang chú trọng hƣớng tới.
Việt Nam sau một quá trình chuyển mình theo kinh tế thị trƣờng, mở cửa hội nhập cùng kinh tế quốc tế đã có những bƣớc phát triển nhanh, thị trƣờng chứng khoán không ngừng phát triển, đời sống của ngƣời dân ngày càng đƣợc nâng cao cho nên việc phát triển mô hình ngân hàng bán lẻ và cho vay tiêu dùng tại NHTM là cần thiết, và là một xu hƣớng hợp thời đại. Bên cạnh đó việc bán lẻ và cho vay tiêu dùng cũng đồng nghĩa với việc phân tán rủi ro qua đó giảm thiểu rủi ro trong cho vay của ngân hàng hơn nữa đây cũng là hoạt động mang lại nhiều lợi nhuận cho ngân hàng. Thực tế các ngân hàng thƣơng mại hiện nay nói chung và ngân hàng Ngoại thƣơng nói riêng đang tập trung phát triển mô hình ngân hàng bán lẻ để trở thành ngân hàng thƣơng mại số một về bán lẻ do đó việc mở rộng cho vay tiêu dùng để thực hiện mục tiêu trên là điều cần thiết. Đặc biệt dƣới sức ép cạnh tranh ngày càng khốc liệt trong hệ thống ngân hàng buộc các ngân hàng phải thay đổi và mở rộng các dịch vụ cung ứng của mình nhằm nâng cao sức cạnh tranh không những trong hệ thống ngân hàng mà còn cả với các định chế tín dụng khác.
Từ đó có thể thấy việc mở rộng cho vay tiêu dùng là tất yếu khách quan, phù hợp với xu hƣớng phát triển của nền kinh tế, nâng cao khả năng cạnh tranh của các ngân hàng, và đặc biệt làm tăng mối quan hệ bền vững giữa ngân hàng và khách hàng. Từ những phân tích trên em đã lựa chọn đề tài nghiên cứu: “Giải pháp mở rộng cho vay tiêu dùng tại NHTMCP ngoại thương Việt Nam”. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu: Trong các năm trƣớc đây đã có một số công trình nghiên cứu tìm hiểu về giải pháp mở rộng cho vay tiêu dùng. Tuy nhiên trong mỗi công trình nghiên cứu lại nghiên cứu về cho vay tiêu dùng tại các ngân hàng khác nhaunên dẫn đến sự khác nhau về quy trình cho vay tiêu dùng, thực trạng cho vay tiêu dùng từ đó cácgiải pháp 1 mở rộng cho vay tiêu dùng đƣợc đƣa ra cũng khác nhau.
Cụ thể các công trình nghiên cứu nhƣ sau: Trần Hồng Hạnh (2014) “ Mở rộng cho vay tiêu dùng tại NHTMCP Á Châu chi nhánh Hà Nội”, khóa luận trƣờng Học Viện Ngân hàng. Đề tài đã hệ thống hóa những lý thuyết cơ bản, phân tích thực trạng cho vay tiêu dùng tại NHTMCP Á Châu từ đó chỉ ra những ƣu, nhƣợc điểm trong quy trình cho vay tiêu dùng của ngân hàng để đề xuất giải pháp góp phần hoàn thiện hoạt động cho vay tiêu dùng tại NHTMCP Á Châu chi nhánh Hà Nội. Lê Minh Sơn (2009)“ Phát triển cho vay tiêu dùng tại NHTMCP Ngoại thương Việt Nam”, luận văn thạc sỹ kinh tế, trƣờng Đại học kinh tế thành phố Hồ Chí Minh. Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về cho vay tiêu dùng trong nền kinh tế thị trƣờng, tập hợp một số bài học kinh nghiệm của các ngân hàng nƣớc ngoài thành công trong lĩnh vực bán lẻ từ đó rút ra bài học kinh nghiệm phát triển bán lẻ cho các ngân hàng Việt Nam, phân tích khá đầy đủ và khách quan thực trạng hoạt động cho vay tiêu dùng của NHTMCP Ngoại thƣơng, đánh giá ƣu, nhƣợc điểm hoạt động cho vay tiêu dùng của ngân hàng từ đó đề xuất giải pháp chi tiết, cụ thể để phát triển hoạt động cho vay tiêu dùng tại NHTMCP Ngoại thƣơng Nguyễn Thị Trang Nhung (2009) : “ Giải pháp mở rộng cho vay tiêu dùng tại NHTMCP Ngoại thương chi nhánh Hà Nội”, khóa luận trƣờng Học Viện Ngân Hàng.
Đề tài dựa trên những nghiên cứu thực tiễn về quy trình, thực trạng cho vay tiêu dùng tại NHTMCP Ngoại thƣơng để đƣa ra những nhận xét, đánh giá và giải pháp cho ngân hàng. Tuy nhiên, do thời gian thực hiện đề tài đã qua tƣơng đối lâu nên số liệu, các quy định của nhà nƣớc liên quan tới hoạt động cho vay tiêu dùng và các bƣớc trong quy trình cho vay tiêu dùng chƣa có sự điều chỉnh, bổ sung kịp thời. Dựa trên những nghiên cứu trên kết hợp với những nghiên cứu, tìm hiểu hiện tại về CVTD tại NHTMCP Ngoại thƣơng, đề tài “Giải pháp mở rộng cho vay tiêu dùng tại NHTMCP Ngoại thương Việt Nam” đã tập trung nghiên cứu, phân tích các chỉ tiêu định lƣợng, định tính thông qua số liệu thu thập đƣợc và khảo sát từ thực tế về thực trạng hoạt động mở rộng cho vay tiêu dùng tại NHTMCP Ngoại thƣơng giai đoạn 2013-2015, từ đó thấy đƣợc sự cần thiết phải mở rộng cho vay tiêu dùng tại ngân hàng và có các giải pháp phù hợp để khắc phục những hạn chế còn tồn tại và mở rộng hơn 2 nữa hoạt động này trên thị trƣờng cho vay tiêu dùng. Mục đích nghiên cứu : Việc nghiên cứu đề tài nhằm đề xuất các giải pháp giúp Vietcombank mở rộng phát triển mảng hoạt động cho vay tiêu dùng vốn còn chiếm tỷ trọng nhỏ trong hoạt động tín dụng của ngân hàng góp phần nâng cao hơn nữa năng lực cạnh tranh của Vietcombank trong giai đoạn hội nhập.
Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu: Cho vay tiêu dùng là một hoạt động rất đƣợc các ngân hàng chú trọng trong giai đoạn hiện nay vì những ƣu điểm mà nó mang lại. Trong phạm vi khóa luận này sẽ nghiên cứu thực trạng mở rộng cho vay tiêu dùng ở Vietcombank thông qua các chỉ tiêu định lƣợng và định tính, phân tích đánh giá những nhân tố ảnh hƣởng đến số lƣợng và chất lƣợng khoản vay từ đó tìm ra các hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế đó. Qua đó bài nghiên cứu sẽ đƣa ra các khuyến nghị nhằm phát triển và mở rộng hoạt động cho vay tiêu dùng tại ngân hàng. Về phạm vi , bài nghiên cứu chủ yếu phân tích hoạt động cho vay tiêu dùng trong giai đoạn 2013-2015 tại các NHTM Việt Nam.
Phƣơng pháp nghiên cứu: Để luận giải các vấn đề lý luận và thực tiễn của đề tài, khóa luận có sử dụng phƣơng pháp nghiên cứu thống kê, tổng hợp, phƣơng pháp phân tích, thống kê mô tả. Cụ thể và hệ thống hóa những vấn đề mang tính lý luận về hoạt động cho vay tiêu dùng, thống kê tổng hợp số liệu thực tế từ đó phân tích, đánh giá, đƣa ra những đề xuất, kiến nghị. Kết cấu của khóa luận: Bài khóa luận đƣợc chia làm ba chƣơng với các nội dung nhƣ sau: Chƣơng 1: Lý luận chung về cho vay tiêu dùng tại các ngân hàng thƣơng mại. Chƣơng 2: Thực trạng mở rộng cho vay tiêu dùng tại NHTMCP Ngoại thƣơng Việt Nam.
Chƣơng 3: Giải pháp mở rộng cho vay tiêu dùng tại NHTMCP Ngoại thƣơng Việt Nam. 3 CHƢƠNG 1 LÍ LUẬN CHUNG VỀ CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.TỔNG QUAN VỀ CHO VAY TIÊU DÙNG 1.Khái niệm về cho vay tiêu dùng Cho vay tiêu dùng là các khoản cho vay nhằm tài trợ cho nhu cầu chi tiêu của ngƣời tiêu dùng, bao gồm khách hàng cá nhân và hộ gia đình. Đây là nguồn tài chính quan trọng giúp những ngƣời vay trang trải cho nhu cầu chi tiêu của mình. Tùy vào đối tƣợng khách hàng, mục đích vay, mức cho vay hay thời hạn vay,… mà ngân hàng có thể cho vay tiêu dùng có hoặc không có tài sản bảo đảm.
Hiện nay, cho vay tiêu dùng thƣờng đƣợc khách hàng cá nhân , hộ gia đình sử dụng sử dụng để tài trợ cho các chi phí nhƣ mua nhà, mua xe, giáo dục y tế,du lịch,… 1. Đặc điểm cho vay tiêu dùng Thứ nhất, CVTD có tính nhạy cảm theo chu kì : nó tăng lên trong thời kì nền kinh tế mở rộng khi mà mọi ngƣời dân lạc quan về tƣơng lai. Ngƣợc lại khi nền kinh tế rơi vào suy thoái, rất nhiều cá nhân và hộ gia đình cảm thấy không tin tƣởng nhất là khi họ thấy tình trạng thất nghiệp tăng lên và họ sẽ hạn chế vay mƣợn từ ngân hàng. Thứ hai, quy mô của từng hợp đồng vay thƣờng nhỏ dẫn đến chi phí tổ chức cho vay cao.
Thực tế là dù giá trị khoản vay lớn hay nhỏ thì để tạo lập đƣợc một khoản vay mới, nhân viên ngân hàng vẫn phải thực hiện đầy đủ các bƣớc trong quy trình dẫn tới chi phí quản lý của ngân hàng với một món vay tiêu dùng tƣơng đƣơng với chi phí cho doanh nghiệp vay một món lớn để sản xuất kinh doanh. Kết quả là chi phí tổ chức cho vay trên một đồng vốn cấp cấp ra cho khách hàng cá nhân, hộ gia đình vay tiêu dùng thƣờng cao hơn khách hàng doanh nghiệp vay sản xuất kinh doanh. Thứ ba, nhu cầu vay tiêu dùng của khách hàng hầu nhƣ ít co dãn với lãi suất. Trong khi lãi suất không phải là một trong những yếu tố quan trọng mà hộ gia đình vay tiền quan tâm thì mức thu nhập và trình độ dân trí lại tác động rất lớn đế việc sử dụng các khoản tiền vay của ngƣời tiêu dùng.Những ngƣời có thu nhập cao thƣờng có xu hƣớng vay nhiều hơn thu nhập hằng năm của mình.
Thứ tư, nguồn trả nợ có thể biến động lớn: đối với các khoản cho vay tiêu dùng 4 thì chênh lệch giữa lƣơng, thƣởng thu nhậpvới chi phí sinh hoạt của cá nhân, hộ gia đình chính là nguồn để hoàn trả gốc và lãi vay cho ngân hàng. Nhƣ vậy thu và chi là hai yếu tố tác động trực tiếp tới khả năng hoàn trả của khách hàng. Thứ năm, chất lƣợng thông tin khách hàng không cao: với khách hàng doanh nghiệp ngân hàng có thể đánh giá tình hình tài chính của khách hàng thông qua các báo cáo tài chính nhƣng đối với khách hàng cá nhân, hộ gia đình thì không có các báo cáo nhƣ vậy mà đa phần là dựa trên thông tin khách hàng cung cấp nên ngân hàng hàng sẽ gặp khó khăn hơn trong việc kiểm chứng đánh giá mức thực thu,chi. Vai trò của cho vay tiêu dùng 1.