Chương 1: Cơ sở lý luận về hoạt động marketing ngân hàng. Chương 2: Thực trạng hoạt động marketing tại MHB Bến Tre. Chương 3: Giải pháp hoàn thiện hoạt động marketing tại MHB Bến Tre. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 4 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG MARKETING NGÂN HÀNG 1.
Tổng quan về marketing và marketing ngân hàng 1.1 Những khái niệm căn bản về marketing và marketing ngân hàng 1.1 Khái niệm về marketing Marketing là một khái niệm rộng lớn, không có một khái niệm chung thống nhất. Sự khác biệt được thể hiện tùy vào tình huống, thời điểm cụ thể và tư duy, nhận thức của từng người làm marketing. Quan điểm cho rằng “marketing” là huy động lực lượng bán hàng của mình để bán tất cả những gì mình làm ra đã lỗi thời. Thay vào đó, ngày nay là thời kỳ marketing hiện đại (hay còn gọi là thời kỳ hướng đến các giá trị).
Theo Peter Drucker “ marketing là hết sức cơ bản đến mức độ không thể xem nó là một chức năng riêng biệt. Nó là toàn bộ công việc kinh doanh dưới góc độ kết quả cuối cùng, tức là dưới góc độ khách hàng… Thành công trong kinh doanh không phải là do người sản xuất, mà chính là do khách hàng quyết định" (Philip Kotler, 2003, trang 7). Quan điểm này cho thấy marking hiện hữu trong tất cả các hoạt động của doanh nghiệp. Những hoạt động này hướng vào trọng tâm là khách hàng.
Theo Hiệp hội marketing Mỹ (1985), marketing là quá trình bao gồm các khâu lập kế hoạch, thực hiện kế hoạch, định giá, khuyến mãi và phân phối sản phẩm; các dịch vụ và ý tưởng dùng trao đổi để tạo ra sự thoả mãn các mục tiêu của cá nhân và tổ chức. Khái niệm này nhấn mạnh đến sự hài hòa giữa lợi ích của khách hàng, nhân viên với lợi ích của doanh nghiệp thông qua toàn bộ hoạt động của doanh nghiệp từ khi đưa ra ý tưởng, xây dựng kế hoạch cho đến khi sản phẩm được tiêu thụ. Philip Kotler (năm 2003, trang 12) cho rằng “marketing là một quá trình quản lý xã hội nhờ đó mà các cá nhân và tập thể có được những gì họ cần và mong muốn thông qua việc tạo ra, chào bán và trao đổi những sản phẩm có giá trị với người khác”. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 5 Lưu Văn Nghiêm và cộng sự (2008, trang 16) có quan điểm "marketing là phương pháp tổ chức quản lý bằng quá trình thích nghi nội dung lý thuyết hệ thống với những quy luật thuộc các lĩnh vực kinh tế, xã hội, tự nhiên.
nhằm thỏa mãn nhu cầu và mong muốn của các thành viên tham gia đồng thời thực hiện những mục tiêu đã xác định phù hợp với tiến trình phát triển của thực tại khách quan trong phạm vi nguồn lực của tổ chức". Tóm lại, marketing là một hoạt động quản lý khoa học, dựa trên các quy luật của cuộc sống. Dựa vào điều kiện thực tế của doanh nghiệp để triển khai hoạt động marketing xuyên suốt từ giai đoạn lập kế hoạch, thực hiện kế hoạch, định giá, khuyến mãi và phân phối sản phẩm đến các dịch vụ sau bán hàng. nhằm thỏa mãn cao nhất sự mong đợi của khách hàng so với đối thủ cạnh tranh, hài hòa lợi ích của nhân viên và doanh nghiệp mà vẫn đảm bảo các quy định của pháp luật.2 Marketing ngân hàng Ngày nay, khi nền kinh kế đứng trước những chuyển biến không ngừng, sự gia tăng nhanh chóng của các ngân hàng cả trong và ngoài nước khiến cho sự cạnh tranh trong lĩnh vực tài chính càng trở nên gay gắt.
Bên cạnh đó, tính phức tạp của dịch vụ tài chính ngày càng tăng, nhu cầu nâng cao lợi nhuận bù đắp cho chi phí bắt buộc các ngân hàng muốn tồn tại và phát triển phải quan tâm đến marketing. Các ngân hàng nhận thức rằng marketing được xem là việc hoạch định và quản lý chính xác những nguồn lực khan hiếm của mình để có thể vượt qua những thách thức mà họ đang phải đối đầu. Theo Trương Quang Thông (2012, trang 16), chúng ta có thể xem marketing ngân hàng “là các tiến trình hoạch định, tổ chức và thực hiện một cách có hệ thống các hoạt động tìm hiểu, phát hiện và thỏa mãn các nhu cầu của các khách hàng mục tiêu, thông qua các chính sách, giải pháp phù hợp với các mục tiêu hoạt động kinh doanh chung của ngân hàng, nhằm cung ứng cho khách hàng những giá trị vượt trội so với dịch vụ của các đối thủ cạnh tranh”. Ứng dụng marketing trong hoạt động quản trị ngân hàng cần thể hiện được sự thống nhất giữa nhận thức và hành động của ngân hàng đối với thị trường và TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 6 năng lực của ngân hàng.
Qua đó, toàn bộ hoạt động bao gồm việc phát hiện, tìm ra, đánh thức và thỏa mãn nhu cầu của khách hàng thông qua nghiên cứu thị trường, phát triển sản phẩm, định giá các dịch vụ và phát triển thị trường nhằm đạt được mục tiêu đặt ra làm thỏa mãn tốt nhất nhu cầu về vốn, về các dịch vụ đối với khách hàng mục tiêu so với các đối thủ cạnh tranh trong ngành.2 Vai trò và đặc điểm của marketing ngân hàng 1.1 Vai trò của marketing ngân hàng Marketing tham gia vào việc giải quyết những vấn đề kinh tế cơ bản của hoạt động kinh doanh ngân hàng Ngày nay, hoạt động của ngân hàng đóng vai trò huyết mạch trong nền kinh tế và trở thành bộ phận quan trọng trong cơ chế vận hành kinh tế của mỗi quốc gia. Xét về bản chất, ngân hàng thương mại cũng giống như các doanh nghiệp kinh doanh khác trên thị trường, hoạt động ngân hàng cũng cần phải có vốn, có mua - bán, có lợi nhuận. Do đó, ngân hàng cũng phải đưa ra lựa chọn và giải quyết những vấn đề kinh tế cơ bản trong hoạt động kinh doanh của mình. Vì vậy, marketing đã trở thành công cụ đắc lực giúp ngân hàng giải quyết vấn đề tồn tại thông qua các vai trò sau: Thứ nhất, thông qua marketing ngân hàng xác định được loại sản phẩm dịch vụ mà ngân hàng cần cung ứng ra thị trường thông qua các hoạt động nghiên cứu thị trường như thu thập thông tin, nghiên cứu hành vi người tiêu dùng, tiêu chí lựa chọn ngân hàng… Kết quả nghiên cứu marketing giúp ngân hàng nhận định được các cơ hội kinh doanh, quyết định phương thức thực hiện cùng vị thế của mình trên thị trường.
Thứ hai, thông qua marketing ngân hàng điều phối, kết hợp chặt chẽ các yếu tố như cơ sở vật chất kỹ thuật công nghệ, đội ngũ nhân viên trực tiếp. để tổ chức tốt quá trình cung ứng sản phẩm dịch vụ tới khách hàng; đồng thời góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm dịch vụ; tạo uy tín, hình ảnh tốt đẹp trong tâm trí khách hàng. Thứ ba, thông qua marketing ngân hàng có thể giải quyết hài hoà các mối TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 7 quan hệ lợi ích giữa khách hàng, nhân viên và Ban Giám đốc ngân hàng bằng việc xây dựng và điều hành các chính sách lãi, phí, … phù hợp đối với từng loại khách hàng; khuyến khích nhân viên phát minh sáng kiến, cải tiến các hoạt động, thủ tục nghiệp vụ qua các hình thức động viên, khích lệ như thăng tiến, lương, thưởng, trợ cấp, phụ cấp. nhằm cung cấp cho khách hàng nhiều tiện ích trong sử dụng sản phẩm dịch vụ ngân hàng và giúp cho ngân hàng đạt được mục tiêu lợi nhuận của mình.
Marketing trở thành cầu nối gắn kết hoạt động của ngân hàng với thị trƣờng. Bởi bản chất hoạt động ngân hàng chính là hoạt động kinh doanh dịch vụ. Do đó, thị trường vừa là đối tượng phục vụ, vừa là môi trường hoạt động. Giữa thị trường và hoạt động của ngân hàng có mối quan hệ ảnh hưởng trực tiếp lẫn nhau.
Vì thế, muốn nâng cao hiệu quả kinh doanh, ngân hàng cần hiểu được nhu cầu thị trường để định hướng cho mọi hoạt động của mình. Marketing trở thành cầu nối giúp Ban Giám đốc ngân hàng nhận biết được các yếu tố và sự biến động của thị trường. Dựa vào các nghiên cứu marketing, ngân hàng điều phối các hoạt động của tất cả các tập thể, phòng ban, và các cá nhân trong đơn vị cùng hướng về mục tiêu chung là làm thỏa mãn nhu cầu ngày càng cao của khách hàng mục tiêu. Marketing góp phần tạo vị thế cạnh tranh của ngân hàng.
Tạo ra được vị thế cạnh tranh là mục tiêu hàng đầu của các ngân hàng. Các nhà quản trị sử dụng marketing để tạo ra những sản phẩm dịch vụ có giá trị cao so với đối thủ cạnh tranh ở thị trường mục tiêu. Cụ thể, marketing giúp ngân hàng: Thứ nhất, tạo ra được các sản phẩm, dịch vụ độc đáo. Hiện nay, các sản phẩm dịch vụ của ngân hàng rất đa dạng, phong phú.
Sản phẩm nào mang lại sự độc đáo sẽ dễ thu hút và được khách hàng đánh giá cao hơn. Thứ hai, làm rõ tầm quan trọng của sự khác biệt đối với khách hàng. Sản phẩm được tạo ra phải có sự khác biệt và mang lại giá trị sử dụng mới được khách hàng thừa nhận thì mới tạo được lợi thế cạnh tranh. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 8 Thứ ba, tạo khả năng duy trì lợi thế về sự khác biệt của ngân hàng.
Không có sự khác biệt nào có thể tồn tại mãi mãi. Do đó, ngân hàng tiếp tục duy trì sự khác biệt bằng cách luôn sáng tạo để tạo ra sự khác biệt mới. Vì vậy, ngân hàng cần phải có biện pháp bảo vệ sự khác biệt của mình để ránh bị đối thủ sao chép.2 Đặc điểm của marketing ngân hàng Các nhà quản trị marketing ngân hàng đã ứng dụng quan điểm, nội dung, nguyên tắc, kỹ thuật của marketing vào hoạt động ngân hàng một cách phù hợp. Tuy nhiên, do bản chất của hoạt động ngân hàng khác với các hoạt động khác, nên marketing ngân hàng có những đặc điểm riêng biệt sau: Thứ nhất, marketing ngân hàng là loại marketing dịch vụ tài chính Do hoạt động ngân hàng là hoạt động dịch vụ nên có thuộc tính vô hình và thuộc tính không thể tách rời.
Với tính vô hình, khách hàng không thể nhìn thấy, nắm giữ được sản phẩm, dịch vụ ngân hàng. Điều này làm cho việc đánh giá chất lượng sản phẩm dịch vụ rất khó khăn. Vì vậy, cách khách hàng đánh giá chất lượng sản phẩm rất chủ quan, cảm tính. Để khắc phục nhược điểm này, các ngân hàng cần gia tăng sự tin cây của khách hàng thông qua các biểu hiện hữu hình như cơ sở vật chất hiện đại, đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp, tiêu chuẩn hóa các sản phẩm dịch vụ; đồng thời phát triển một hình ảnh mạnh về ngân hàng.