PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài 1. Lý luận Trong những năm gần đây, một trong những vấn đề bức xúc của ngành giáo dục đại học ở nước ta là đào tạo chưa gắn liền với nhu cầu của xã hội, trong đó đặc biệt là nhu cầu của các doanh nghiệp. Phần lớn sinh viên tốt nghiệp khó tìm được việc làm hoặc công việc không phù hợp với chuyên môn được đào tạo.
Theo thống kê mới nhất của Bộ Giáo dục và Đào tạo, 63% sinh viên tốt nghiệp không có việc làm, 37% được tuyển dụng không đáp ứng được công việc, nhiều công ty phải mất 1-2 năm đào tạo lại [2]. Các doanh nghiệp phải mất nhiều thời gian, chi phí để đào tạo lại thì mới sử dụng được. Các doanh nghiệp luôn than phiền chương trình đào tạo của các đại học còn nặng tính “sách vở” và thiếu tính thực tiễn. Trước sự bế tắc về “đầu ra”, ngày càng nhiều đại học đã ý thức được phải “thân thiện” với doanh nghiệp, do đó đã triển khai nhiều hoạt động liên kết đào tạo với doanh nghiệp.
Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy các doanh nghiệp còn tỏ ra “hờ hững” với các đại học. Nhiều văn bản ghi nhớ (MOU) liên kết đào tạo giữa đại học và doanh nghiệp không triển khai được hoặc nếu có mới ở mức thăm dò, thực hiện một số vụ việc nhỏ lẻ. Thực tế trên đang đặt ra câu hỏi nguyên nhân nào các đại học và doanh nghiệp chưa thân thiện được với nhau (?), phải chăng các bên chưa thấy được lợi ích của sự hợp tác (?), hay đã thấy nhưng chưa xác định được rõ nội dung và cơ chế hợp tác (?), những điều kiện nào để đảm bảo thành công gắn đào tạo với nhu cầu của doanh nghiệp (?). Chuyên đề này sẽ góp phần tìm câu trả lời trong hoạt động liên kết đào tạo giữa đại học và doanh nghiệp.
Với xu thế phát triển của giáo dục hiện đại, đào tạo lý thuyết phải được gắn liền với thực tiễn. Sự liên kết đào tạo giữa Nhà trường và doanh nghiệp là nhu cầu rất cần thiết, xuất phát từ lợi ích của hai phía. Các doanh nghiệp đóng vai trò là nhà cung cấp thông tin, nhu cầu của thị trường lao động. Hoạt động (LUAN.HCM 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.HCM giáo dục trong Nhà trường đại học luôn hướng đến nhu cầu xã hội, trong đó có nhu cầu của doanh nghiệp.
Do vậy sự liên kết này mang tính tất yếu và tính khả thi cao, phản ánh đúng thực tế về nhu cầu và sự cần thiết của việc liên kết giữa Nhà trường và Doanh nghiệp. Qua mỗi thời kỳ, vấn đề đào tạo kết hợp với thực tiễn, đào tạo theo nhu cầu xã hội đã được Đảng, Nhà nước quan tâm. Điều 3 Luật Giáo dục 2005 khẳng định nguyên lý giáo dục: “Hoạt động giáo dục phải được thực hiện theo nguyên lý học đi đôi với hành, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, lý luận gắn liền với thực tiễn, giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội”. Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011 – 2020 định hướng: “Thực hiện liên kết chặt chẽ giữa các doanh nghiệp, cơ sở sử dụng lao động, cơ sở đào tạo và nhà nước để phát triển nguồn nhân lực theo nhu cầu xã hội”.
[3] “GDĐH Việt Nam đang ở một thời điểm đòi hỏi phải thay đổi mạnh mẽ và sẽ không thể thực hiện được vai trò thúc đẩy phát triển kinh tế và xã hội, nếu vẫn tiếp tục tồn tại như một tháp ngà và bị cô lập, tách rời với thế giới việc làm và với các doanh nghiệp. Các trường ĐH VN đang đứng trước nhu cầu khẩn thiết phải thay đổi chương trình đào tạo, phương pháp giảng dạy theo hướng gắn kết với thực tiễn và đáp ứng nhu cầu của người tuyển dụng. Đề án Đổi mới GDĐH Việt Nam giai đoạn 2006-2020 ban hành theo Nghị quyết 14/2005/NQ-CP của Chính phủ cũng nêu rõ mục tiêu trước năm 2020 cần đạt được“70-80% tổng số SV theo học các chương trình nghề nghiệp- ứng dụng”. Theo Quy hoạch Tổng thể hệ thống GDĐH, đại bộ phận SV sẽ theo học tại các trường thuộc tầng thứ hai và thứ ba của hệ thống GDĐH phân tầng, tức là sẽ được đào tạo trong các trường đại học thiên về ứng dụng”.[14] Quan hệ hợp tác giữa các trường đại học và doanh nghiệp (University- Business Cooperation – gọi tắt là UBC) là yếu tố cốt lõi trong việc xây dựng (LUAN.HCM 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.HCM một hệ thống giáo dục đại học gắn liền với yêu cầu thực tiễn của thế giới việc làm và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của xã hội.
[13] Một nghiên cứu gần đây ở châu Âu về sự hợp tác giữa các trường đại học và doanh nghiệp thực hiện trên 3.000 trường đại học năm 2011 cho thấy rằng mối quan hệ này mang lại nhiều lợi ích trực tiếp cho xã hội, cho các doanh nghiệp, trường đại học, giảng viên, nhà nghiên cứu, và sinh viên, trong nhiều vấn đề liên quan đến giảng dạy, nghiên cứu và chuyển giao kiến thức. Do đó UBC đóng một vai trò rất quan trọng trong việc tạo ra một xã hội dựa trên tri thức. Tuy nhiên, ở Việt Nam, những quan sát ban đầu cho thấy việc hợp tác giữa trường đại học và doanh nghiệp còn nhiều hạn chế. Thông tin về hiện trạng, về nguyên nhân gây ra những hạn chế ấy, cũng như tác động của UBC đối với xã hội và các đối tượng liên quan là vấn đề chưa được nghiên cứu đầy đủ.[13] Từ những quan điểm của Đảng và Nhà nước để thấy rằng, một trong những yêu cầu để đảm bảo giữa đào tạo và sử dụng hiệu quả chính là liên kết đào tạo giữa Nhà trường và Doanh nghiệp để nguồn nhân lực thực sự đáp ứng với tiến trình phát triển sản xuất kinh doanh.
Vì vậy, việc xây dựng mối quan hệ Nhà Trường và Doanh nghiệp đang được đặt trong thời kỳ đẩy mạnh Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa hiện nay, nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu đào tạo và sử dụng nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao trong quá trình phát triển. Thực tiễn Đại học Nông Lâm là trường đại học đào tạo đa ngành, nhiệm vụ của Khoa CNTT là phát triển để trở thành một Khoa đào tạo đứng đầu về Công nghệ thông tin, với tầm nhìn sứ mệnh là đào tạo ra đội ngũ Kỹ sư lành nghề, nắm vững lý thuyết gắn liền với kiến thức thực tiễn, hiện nay khoa Công nghệ thông tin chưa tổ chức liên kết đào tạo với các doanh nghiệp. Xuất phát từ lý luận và nhu cầu thực tế cùng với mục tiêu và tầm nhìn của Khoa Công nghệ thông tin thuộc trường Đại học Nông Lâm Tp.HCM 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.HCM “Trở thành Khoa đào tạo CNTT hàng đầu của Quốc gia và châu lục, có khả năng đào tạo đáp ứng yêu cầu của Doanh nghiệp, có khả năng hội nhập…”, người nghiên cứu nhận thấy việc nghiên cứu đề tài “Giải pháp liên kết đào tạo giữa Khoa Công Nghệ Thông Tin Trường ĐH Nông Lâm TP.HCM và các doanh nghiệp tại TP.HCM” là hết sức cần thiết trong giai đoạn hiện nay nhằm mục tiêu tìm ra giải pháp liên kết đào tạo thành công giữa Khoa Công nghệ thông tin Trường Đại học Nông Lâm TP.HCM và các Doanh nghiệp tại TP. Mục tiêu nghiên cứu Đánh giá thực trạng và đề xuất những giải pháp liên kết đào tạo cần thiết và khả thi giữa Khoa Công nghệ thông tin Trường Đại học Nông Lâm TP.HCM với các doanh nghiệp.
Nhiệm vụ nghiên cứu - Hệ thống hóa cơ sở lý luận và liên kết đào tạo giữa nhà trường và doanh nghiệp. - Nghiên cứu thực trạng liên kết đào tạo giữa Trường Đại học Nông Lâm TP.HCM và các doanh nghiệp. - Đề xuất giải pháp liên kết đào tạo giữa Khoa Công nghệ thông tin Trường Đại học Nông Lâm TP.HCM và các doanh nghiệp tại TP. Đối tượng và khách thể nghiên cứu 4.1 Đối tượng nghiên cứu Hoạt động liên kết đào tạo giữa Nhà Trường và Doanh nghiệp.2 Khách thể nghiên cứu Quá trình tổ chức liên kết đào tạo giữa Khoa Công nghệ thông tin Trường Đại học Nông Lâm TP.HCM và các Doanh nghiệp.
Giả thuyết nghiên cứu Khoa CNTT Trường ĐH Nông Lâm Tp.HCM và các doanh nghiệp chưa có liên kết trong công tác đào tạo; Nếu thực hiện theo các giải pháp liên kết đào tạo người nghiên cứu đề xuất thì sẽ thực hiện thành công liên kết đào tạo giữa (LUAN.HCM 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.HCM Khoa Công nghệ thông tin Trường Đại học Nông Lâm TP.HCM và các doanh nghiệp tại TP. Phương pháp nghiên cứu Phương pháp nghiên cứu tài liệu Nghiên cứu (Phân tích, tổng hợp, hệ thống hoá, khái quát hoá) các văn bản, tài liệu thể hiện quan điểm, đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước, các công trình khoa học về mối quan hệ hợp tác giữa nhà trường với doanh nghiệp trong và ngoài nước để hình thành cơ sở lý luận của đề tài. Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi Để khảo sát về các hoạt động và nhu cầu liên kết đào tạo giữa Nhà trường với các Doanh nghiệp và các yếu tố có liên quan; thu thập thông tin về tính cần thiết và khả thi của các giải pháp được đề xuất. Phương pháp điều tra bằng phỏng vấn Sử dụng phương pháp phỏng vấn để thu thập thêm thông tin về thực trạng hoạt động liên kết giữa trường ĐH Nông Lâm TPHCM và các doanh nghiệp; đánh giá tính khả thi và cần thiết của các giải pháp được đề xuất và đánh giá kết quả thực nghiệm.
Khách thể tham gia phỏng vấn gồm một số giảng viên và một số cán bộ quản lý của nhà trường cũng như doanh nghiệp. Phương pháp chuyên gia Tiến hành trò chuyện, trao đổi trực tiếp với các chuyên gia có uy tín và có kinh nghiệm nhằm thu thập thêm thông tin cho việc nghiên cứu; Trao đổi, tham khảo ý kiến, về tính khả thi và hợp lý của giải pháp đề xuất thực hiện việc liên kết đào tạo. Phương pháp thực nghiệm Sử dụng phương pháp thực nghiệm để kiểm nghiệm tính đúng đắn của giả thuyết khoa học “nếu thực hiện theo giải pháp mà người nghiên cứu đề xuất thì sẽ xây dựng thành công hoạt liên kết giữa Khoa Công nghệ thông tin (LUAN.HCM 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.HCM Trường Đại học Nông Lâm TP.HCM và các Doanh nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh”.