CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT VE LANG NGHE, PHÁP LUẬT VE KIEM SOÁT 6 NHIEM LANG NGHE 1. Khái quát về làng nghề LLL Khái lệm và đặc điểm của làng nghề LLLL Khái niệm làng nghề Lâu nay, làng nghề đã hình thảnh, phát triển và giữ một wi trí quan. trong trong lich sử tổn tai của mỗi đắt nước. Lang nghề được nghiên cứu dưới nhiễu góc đô khác nhau vi dụ như góc độ văn hóa, góc đô pháp luật Dưới góc độ văn hóa, khái niệm làng nghề có thể hiểu như sau: “Làng.
nghề là một thực thé vật chất và tinh thân được tôn tại cô anh về mặt địa If, ổn dinh về nghề nghiệp hay một nhom các nghề có mốt liên hệ mật thiét với nham dé làm ra một sản phẩm, có bề day lich sử và được tôn tat lim truyền trong dân gian"! ‘Theo cách nhìn nay, làng nghề bao gồm các nội dung cụ thể như gắn với một công đông dân cư, én định về một nghề hay một số nghề, có đội ngũ thợ tinh nhué, sin xuất ra sản phẩm mang gia trị vật thé va phi vật thể. Dưới góc độ pháp luật, láng nghề là một bộ phận cfu tao nên sã hội vì vậy cần nghiên cứu để ban hành những quy phạm pháp luật điều chỉnh những. quan hệ xã hội phat sinh tại đây. Hệ théng văn ban pháp luật Việt Nam có không ít văn ban nêu ra khái niêm về lang nghé, bao gồm cả văn bản từ trung, tương va cia dia phương, Đôi với pháp luật bảo về môi trường, khái niềm lang nghề được nêu tại TT số 46/2011/TT-BTNMT có nội dung như sau “Ứảng nighé là một hoặc nhiều cum dân cư cắp thôn, Ấp, bản, làng, buôn, plum, sóc.
hoặc các điễm dân cư tương tự trên địa ban mét x phường thự trấn có các hoạt động ngành nghề nông thôn, sản xuất tiểu timi công nghiép sẵn xuất ra ˆ tế Thị Minh ý, Lồng nghề ề vide bổ tồn cc giã tị vốn ồn ph vật thể, Tạp chỉnisảnvấn hóa số a 2003, một hoặc nhiều loại sản phẩm khác nhai”. Mặc đù văn ban trên đã hết hiệu lực nhưng khái niệm lang nghề được nêu trong đó đã khái quát khả tốt vẻ lang nghề Theo khái niệm trên, làng nghề được câu thành từ hai bô phên đó lả làng và nghề. Mỗi thanh pl đều có những tiêu chuẩn riêng theo quy định. của pháp luật Đối với riêng những làng nghề trên dia bản tinh Bắc Ninh, khái niệm Jang nghề và tiêu chuẩn để công nhân một lang nghề được quy định trong các văn ban của tỉnh như NQ số 96/2013/NQ-HĐNDI7 ngày 12/7/2013, QB số 44/2016/QĐ-UBND ngảy 17/11/2016.
Những khối niệm va tiêu chuẩn đổi với lang nghề tại Bắc Ninh được thing nhất với những văn ban cấp trên và không có nhiều sự khác biệt. Cụ thể vẻ tiêu chuẩn công nhân làng nghề đó lả khi đáp ứng đẳng thời 3 tiêu chỉ sau. - Có tối thiểu 30% tổng số hộ trên địa bản tham gia các hoạt động sin xuất, kinh doanh lang nghề, - Hoạt động sản xuất kinh doanh dn định tối thiểu 2 năm tính đến thời điểm để nghị công nhận; ~ Chấp hành tốt đường lỗi, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của nha nước và các quy định của địa phương trong hoạt động sản xuất kinh doanh của lang nghề Khi đã đất ra những tiêu chuẩn nêu trên, chứng tö các cơ quan nha nước đánh giá rất cao vai trò của lang nghề trong sự phát triển kinh tế, phải thực sự có tiém năng phát triển va cơ hội lảm giêu cho người dén thi Đăng và Nha nước mới zây dựng nén những căn cứ để thực hiện chính sách wu đãi đổi với làng nghề. Tuy nhiên một điểm đặt ra đó 1a những lang có nghề đan xen.
nhưng không đáp ứng được các tiêu chi trên va theo đó mắc nhiến không được công nhân là làng nghề, vay khi các làng có nghề nảy gây 6 nhiễm môi trường thi xử lí như thể nào (Theo thống kê sơ bô của Bộ Tải nguyên và Môi trường hiện nay cả nước có khoảng 5.096 lang nghề va lang có nghề trong đó số lang nghề đã được công nhân lá 1 748 làng nghề)”. Đây thực sự là một vấn để nan giải bởi vì mức độ gây ONMT của các lang nghề không được công nhận là rất nghiêm trọng. Đặc điểm làng nghề Tint nhất, làng nghề Việt Nam chứa đựng những giá trị văn hóa, tinh thân riêng biệt. sâu sắc: Trải qua rất nhiêu năm tôn tai va phát triển, những bí quyết, những kinh.
nghiệm, những kỹ thuật hay những sảng tạo cá nhân đã được lưu truyén từ đời nay qua đời khác tại mỗi làng nghề. Những kỹ thuật chế tác, sản xuất được nghệ nhân đời trước truyén lại cho đời sau, kết hop với năng khiéu của mỗi người ma mỗi sản phẩm lam ra có thể không hoàn toản giống nhau nhưng sé vẫn mang những nét riêng đã thảnh đặc trưng của làng nghề đó. Béi với những thợ thủ công đời sau, không chỉ tiếp thu va học tập những gì quý báu của nghệ nhân đời trước mà họ còn mang trong mình nhiệm vụ phải phát triển hon nữa cả về kỹ năng sản xuất và kiến thức thương mại vi xã hội di lên, lang nghề cũng cần phát triển để không lạc hâu, lỗi thời. Trải qua thời gian, hiện nay, mỗi khi nhắc đến một lang nghề chúng ta thường nghi ngay đến những sản phẩm đặc trưng tại đó nhờ những đặc điểm.
để dâng nhận ra được mang trên mỗi sản phẩm. Đó có thể là hình đáng của. một chiếc bình gm, là hoa tiết đặc trừng được điêu khắc trên một sản phẩm. ‘bang gỗ, là hương vị thơm ngon của một loại dé ăn hay nét vẽ tỉnh té cũa một ức tranh.
Ngoài những gia trị trên, khi nhắc dén một lang nghé, người nghe ˆ Bộ Nông nghiệp phất wn nông thôn, Bo áo ta buổi ta đầm "tảng ghễ Vit Nam: Truễn thống, thực hấp phát triển rong thời ỳ bội nhập” ngày 20/4/2015 cũng có thể nhận ra những thông tin khác vốn đã gắn lién với lang nghề đó. như địa lý, lịch sử, lễ hội truyền thống. Vi du, khi nói đến làng gồm Phủ Lãng- Bac Ninh, người ta không chỉ biết về "gồm Phù Lãng" với những mu men la, hình dáng độc đáo mà còn biết đến con sông Câu tho mồng nằm bên cạnh làng và là con đường chính để vận chuyển nguyên liệu giúp lảm ra các sản phẩm. Củng với sự hội nhập của nước ta, các sản phẩm của làng nghề truyền.
thống ngày nay cảng ngảy cảng xuất hiện phổ biển hơn trên Thế giới. Vi vay, những giá trị văn hóa truyền thống mỗi sản phẩm mang trong minh là cách. không thé tốt hơn để giới thiệu vẫn hóa Việt Nam với ban bé Quốc tẾ Thứ hea, làng nghề Việt Nam đông góp to lớn vào đời sống kinh tổ - xã Tội của đất nước: Điều đầu tiên can phải khẳng định rằng “lang nghé” là một bộ phận. không thể thiểu của môi trường kinh tế - xã hội ở Việt Nam Những lợi ich kinh tế và những đóng góp tích cực vào đời sông ã hội mà Jang nghề mang lại đã được ghi nhận từ rat lâu trước đây và cho đến hiện tại vẫn giữ vững được những giá trị đó.
'Vẻ mặt kinh tế, tổng gia trị sản xuất kinh té ma khu vực lang nghề dong gop vào nén kinh tế của nước ta là không nhö. Nguôn thu chủ yếu của khu vực nay đến từ việc kinh doanh các sản phẩm do lang nghề sản xuất ra vả hoạt động đu lịch dựa trên cơ sở lả các giá trị phi vật thể tại mỗi làng nghề. thống kế, hiên hang hóa cia các làng nghề nước ta như thủ công mỹ nghệ, gém sứ, thêu ren. đã có mặt ở hơn 100 nước trên Thể giới với kim ngạch xuất khẩu ngày cảng tăng.
Nếu như năm 2004, kim ngạch xuất khẩu mới đạt 450 triệu USD thi năm 2008 đã tăng lên hon 776 triệu USD. Nếu tính c& các 10 sản phẩm đổ gỗ xuất khẩu thì tng kim ngạch đạt trên 2,4 tỷ USD? Hiện nay, hoạt động phát triển du lịch lang nghề được nhiêu địa phương thực hiện tốt, thu hút lương khách du lịch ngày cảng đông, Vi du, trong dịp kỷ niêm 185 năm thành lập tỉnh Bắc Ninh đầu năm 2017, Sở văn hóa thể thao và du lịch. tinh đã tổ chức những tour du lịch miễn phi bằng xe bus đến với các địa danh: di tiếng trong đó có làng nghề tranh Đông Hỏ, Nhân đại lễ 1000 năm Thăng. Long Hà Nội năm 2010, Sở công thương thành phô Ha Nội đã xây dựng những tuor du lịch làng nghề, đưa du khách đến với những địa danh như lang nghề mây tre dan Phú Vinh, lụa Van Phúc, khém trai Chuôn Ngo, gồm sử Bát Trảng Bên cạnh những đóng góp cụ thể kể trên, làng nghề còn có vai trò quan trong trong việc chuyển dich cơ cầu kinh tế ở nông thôn.
Tại da số lang nghề, tỷ trọng công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp va du lịch dich vụ cao hơn. so với trung bình của cả nước. Năm 2011, cơ cẩu hộ gia đính nông thôn theo ngành nông lêm thủy sản của cả nước là 6: %, công nghiệp xây dựng là 15%, dich vụ là 18,4%. Tại đông bằng sing Hồng, nơi tập trung của đa số các làng, nghề thì cơ cầu có sự khác biết, ngành nông lâm thủy sin chỉ chiếm chưa đến 50%, ngành công nghiệp xây dựng là hơn 20% và dich vụ là xắp ai 20%* Vẻ mặt xã hội, sự phát triển của các làng nghé đã va đang giãi quyết việc lãm cho người dân trong vùng và vùng lân cân, theo thống kê có khoảng, 10 triệu lao động đang tham gia sản xuất thường xuyên tại các làng nghề”.
Một số biểu hiện cụ thể như. giải quyết việc lam tại chỗ cho người lao động, góp phân thực hiện chính sách xóa đói giảm nghéo, tao cơ hội lam giàu ngay tai địa phương, thu hút lượng lớn lao động dôi dư và lao động thời vụ tại các địa phương, gúp phân lâm giảm bớt thời gian lao động nông nhản không chỉ ˆ chu Thi Thìn, “tông nghề vồ bán tệ mồi ường lồng nghệtheo hướng phốt tiến bên ving” Tạp Chỉ ies Saree Tổng ae whe a SoSnnnnnnnnnmaopnan cụ thố lệ, Bá co:"kếtqtả ne điều ta nồng thôn, nồng neh và thi sn năm 2011” “kegz/congthaoneva(Đoicho-hmg.san giamch lự:«3-cxc he.rehe-vEt name 21933 Mil " tại địa phương mình ma còn thu hút lao động tại các dia phương khác, góp phan giải quyết lao động dư thửa trên diện rộng, một số lang nghề do đặc trưng sản xuất có thé tạo được việc lam cho các lao đông cao tuổi, lao động.