ral tonal Ly IER TRƯỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP KHOA LÂM HỌC —œ£flg›. KHÓA LUẬN TÓT NGHIỆP NGHIÊN CỨU ĐÈ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP GÓP PHÀN HOÀN THIỆN HỆ THÓNG CÂY TRÒNG TẠI Xà SAN SẢ HÒ, HUYỆN SA PA, TỈNH LÀO CAI NGÀNH _-:NÔNG LÂMKÉT HỢP Mà NGÀNH : 305 Giáo viên hướng dẫn : Kiều Trí „22 | 7 ‘ thực hiện :_ Nguyễn Thị Thư ; 0953031929 (s ioe :_ 2009-2013 Hà Nội, 2013 LOI CAM ON Trong quá trình nghiên cứu và thực hiện khóa luận tốt nghiệp, cùng với sự nỗ lực và cố gắng của bản thân, tôi đã nhận được sự giúp đỡ quý báu của các thay cô giáo trong trường Đại học Lâm nghiệp, thay giáo hướng dẫn, cán bộ và nhân dân xã San Sả Hồ, nơi tôi tiến hành nghiên cứu. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thày Kiều Trí Đức, người đã trực tiếp hướng dẫn tôi thực hiện khóa luận này, cùn, a aycô giáo trong Khoa Lâm học, bộ môn Nông Lâm Kết Hợp, trường Đại Sri đã giảng dạy tôi trong suốt quá trình học tập, rèn luyện tại Tôi xin chân thành cảm ơn UBND xã San Sả Hồ, huyện Sa Pa, xi người ý dân thôn Sín Chải, cùng bạn bè đồng nghiệp đã giúp đỡ tôi hoàn thànhkhỗa luận này. Mặc dù đã hết sức có gắng nhưng do nănglực bản thân còn nhiều hạn chế nên khóa luận không thể tránh khỏi những,thiếy Sốt, tôi rất mong nhận được sự góp ý của các thày cô cũng như ay đồng” nghiệp để khóa luận tốt nghiệp ^* của tôi được hoàn thiện hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn. x») Hà Nội, ngày 25 tháng 5 năm 2013 Sinh viên thực hiện Nguyễn Thị Thư MUC LUC PHAN I. DAT VAN DE — Phan II. TONG QUAN VAN DE NGHIEN CUU.
Cơ sở khoa học của đề tài B&W 2.Lý thuyết về hệ thống và hệ tỉ ig nông nghiệp. Các yếu tố cần quan tâm khi nghiên cứu các biện phái kỹ thuật canh tác cho các cơ cấu cây trồng. Tình hình nghiên cứu và phát tri ng cây tr 2. Tình hình nghiên cứu và phát triển hệ thốn cây trồng g trên 2.
Tình hình nghiên cứu và phát triển hệ thống cây trồng ở Việt Nam PHAN III. MỤC TIÊU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu 3.
Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Nghiên cứu và phân tích tài liệu thứ ". Chọn điểm nghiên cứu: “ÍN, .Phương pháp điều trảthú thậ số liệu hiện trường Phin IV.
KÉT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 4. Điều kiện tựnhịế Nhan sinh; kinh tế, xã hội của điểm nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên. Kết quả phân tích lịch mùa vụ 4.
Hiện trạng của các hệ thống canh tác tại điểm nghiên cứu. Hệ thống cây trồng rừng trồng. Hệ thống cây trồng ruộng bac thang. Hệ théng cy trdng vudm Mha sssscssusssssstsntsntussuesnessasssnssneeen39 4.
Phân tích hiệu quả kinh tế, xã hội, môi trường của các HTCT. Đánh giá hiệu quả kinh tế của các HTCT. Đánh giá hiệu quả xã hội của các HTCT.Đánh giá hiệu quả môi trường của các HTCT 4.Đánh giá hiệu quả tổng hợp của các HTCT 4. Các giải pháp cụ thê.
KÉT LUẬN VÀ KIÊN NGHỊ. Kiến nghị TAI LIEU THAM KHAO DANH MUC CAC CHU VIET TAT HTCT: Hệ thống cây trồng PTCT: Phương thức canh tác NLKH: Nông Lâm Kết Hợp HGĐ: Hộ Gia Dinh -~ R PRA: Phương pháp đánh giá nông thôn có sự gia của người dân FAO: Tổ chức nông lương Liên Hợp ` yy BVP: Gia trị hiện tại của thu nhập °“` CPV: Giá trị hiện tại của chỉ phí Py © NPV: Giá trị hiện tại của lợi _— Tho BCR: Tỷ lệ thu nhập và chi phí - ny IRR: Tỷ lệ thu hồi vốn nội bộ ww UBND: Uy ban nhan dan « ‘ ) * PHANI DAT VAN DE Nông nghiệp là một ngành có vị trí quan trong trong nền kinh tế quốc dân, là một bộ phận không thể tách rời trong phát triển nông thôn và miễn núi. Phát triển kinh tế nông nghiệp nông thôn nói chung, nông thôn miền núi nói riêng là một trong những định hướng quan trọng của Nhà nước ta hiện nay, nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế, chất lượng cuộc sống. fous dân, bảo vệ môi trường sinh thái, ôn định xã hội, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.
Nước ta có 3/4 diện tích là đồi núi, địa hình: chia cắt Đhức tạp, gây nhiều khó khăn cho cây trồng nông lâm nghiệp. Tuy nhiên Mây: lại là nguồn thu nhập chính cho người dân ở vùng trung du và núi: Vi vay doi sống của người dân còn ở mức thấp, nhiều vùng tỷ lệ đói nghèo còn cao. Bên cạnh đó khả năng tiếp cận về y tế giáo dục và các dịch vụ Văn hóa khắe của người dân nơi đây còn hạn chế dẫn tới hoạt động sản xuất gặp nhiều khó khăn. Chính vì vậy việc nghiên cứu ảnh hưởng của điều kiện.
tự nhiên, kinh tế, xã hội tới c hình thành và phát triển các hình thức cây trong 48 tim ra các giải pháp phát triển sản xuất nông lâm nghiệp nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân là điều rất cần thiết. Bởi nếu nghiên cứu tốt và cải thiện các hệ thống cây trồng một cách hợp lý và có hiệu quả không những khai thác nguồn tài nguyên nông hộ mà còn tăng sản lượng, tăng thu nhập, iam xới mòn, tận dụng và tiết kiệm nước, giảm chỉ phí bảo vệ thực vật, tăng, độ mau mỡ của đất đảm bảo cho canh tác bền vững và canh tác đang là mối quan tâm của nhiều nước đặc ái triển, vì đó là một trong những đầu mối để phát triển nông lâm ng la mỗi quốc gia. Ở Việt Nam, mỗi vùng khác nhau lại có các hệ thông canh táể khác nhau phù hợp với địa phương từng vùng. Ở miền núi, phần lớn sản xuất nông nghiệp là canh tác trên đất dốc, trên các sườn núi, hoàn toàn canh tác nhờ nước trời, sự xói mòn và rửa trôi xảy ra mạnh sau một chu kỳ canh tác.
Do vậy người dân gặp rất nhiều khó khăn trong canh tác mà còn khó khăn về thị trường tiêu thụ sản phẩm. Chính vì vậy một lần nữa khẳng 1 định tiến hành thâm canh theo chiều sâu trong nông lâm nghiệp trên cơ sở phát triển hợp lý các hệ thống cây trồng là điều rất cần thiết, nhằm đảm bảo nâng cao đời sống người dân đồng thời cải thiện và bảo vệ môi trường sinh thái. San Sả Hồ là một xã miền núi huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai, có diện tích đồi núi là chủ yếu với độ dốc lớn. Hiện tại ở địa phương đã có một số hệ thống canh tác : rừng trồng, nương rẫy, vườn nhà, ruộng lúa.
Tuy nhiên hiệu quả của các hệ thống canh tác này vẫn chưa được đánh giá đầy đủ, lương .Xứng với tiềm năng thế mạnh của địa phương. Do vậy vấn đề cà đặt hiện nay là phải lựa ẩ Ế chọn được các hệ thống cây trồng phù hợp với đi enlty nhién, kinh tế, xã hội của địa phương đem lại hiệu quả cao, bền ở ` Xuất hát từ lý do trên, tôi thực hiện đề tài: Á*x “Nghiên cứu đề xuất một số giải & góp phần hoàn thiện hệ thống cây trồng tại xã San Sả Hồ, huyện Sa Pa, Làð Cai” Phan I TONG QUAN VAN DE NGHIEN CUU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2.Lý thuyết về hệ thống và hệ thống nông nghiệp - Hệ thống Hiện nay thuật ngữ “hệ thống” được sử dụng nhiễu. trong lĩnh vực sinh học và nông nghiệp.
Nguồn gốc của lý thuyết hệ thống ấỐợc L. Vonbertanlanfy đề xướng vào đầu thế kỷ 20 và nó được sử dụng như một cơ sở để giải quyết các vấn đề phức tạp và tổng hợp. * Hệ thống là một tổng thể có trật tự của các yếu tố khác nhau có quan hệ và tác động qua lại. Mỗi hệ thống có thể xác định như một tập hợp các đối tượng hoặc các thuộc tính được liên kết hoặc tạo thành những chỉnh thể và nhờ đó hệ thống có tính mới gọi là tính chồi.
Như vậy hệ thống không phải là phép cộng đơn giản các yếu tố các đối tượng mà là sựkết hợp hữu cơ giữa các yếu tố, các đối tượng. Á ong * Hệ thống cây trồng ladhanh ph’ các giống, các loài cây được bố trí trong không gian và thời gian của các loài cây trồng trong mọi hệ sinh thái nông nghiệp, nhằm tận dụng hợp lý nhất các nguồn lợi tự nhiên, kinh tế, xã hội. * Hệ thống cây trồng là các hình thức canh tác bao gồm :trồng xen, trồng gối, trông luân canh, trồng thành băng, canh tác phối hợp, vườn hỗn hợp. * Hệ thống cây trồng là một kiểu sản xuất ổn định hợp lý qua sự sắp xếp mà cấc hoạt động đó sẽ được nông dân quản lý, đề đáp sinh học, môi trường và kinh tế, xã hội cụ thé.
Tuy tính sách, thị trường và điều kiện tự nhiên thì nông HTNN trước hết là một phương thức khai thác môi trường được hình thành và phát triển trong lịch sử, một hệ thống sản xuất thích ứng với các điều kiện sinh thái, khí hậu của một không gian nhất định, đáp ứng các điều kiện và đó nhu cầu của thời điểm ấy. Nhìn chung, HTNN là một hệ thống hữu hạn trong con người đóng vai trò là trung tâm, con người quản lý và điều khiển các hệ 3 thống nhỏ theo những qui luật nhất định nhằm mang lại một hiệu quả cao nhất cho hệ thông đó. Như vậy lý thuyết về hệ thông đã nhắn mạnh vào bồn vấn đề chủ yếu sau: + Tính toàn cục: xem xét toàn bộ các thành phần của một tổng thể chứ không tác rời. Các hệ thống được xác định bởi các biến và các hợp phần của chúng.A khẳng định rằng nếu mỗi phần tử riêng lẻ của hệ thống hoạt đông độc lập để đạt được mục đích riêng tối đa thì kếtquả chung.€ủa toàn bộ hệ thống sẽ không tốt như kết quả tương tác của các phần tử với nhau trong một hệ thống.
be b } SS + Các mối tương tác bên trong và bên ngoài của hệ thống trong quá trình chuyển hóa các yếu tố đầu vào thành sản phi + Các đối tượng của các trường hợp 'các hệ thông gia đình, nông trại có liên quan đến việc như cung cấp các nhố tẤU lờ bản; việc thỏa mãn các nghĩa vụ xã hội, an ninh, phúc lợi, tăng hiệu quả của sản 'xuất nông trại, tăng thu nhập cho nông trại và hộ gia đình đóng góp Cho sự phát trí n kinh tế cộng đồng. + Các hệ thống thứ bậclễmột phần bcủa hệ thống lớn hơn và bản thân hệ thống đó bao gồm các hệ thống phụ.