Chuyên đề tốt nghiệp: Hạn chế rủi ro tín dụng tại NHNo&PTNT chi nhánh Hà Thành (2007 - 2009)

Chuyên khảo kinh tế phân tích Hạn chế rủi ro tín dụng tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn chi nhánh hà thành, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: Đinh Thị Mai Phương
• Người hướng dẫn: PGS.TS Hoàng Xuân Quế
• Trường học: Ngân hàng
• Chuyên ngành: Ngân hàng
• Đề tài: Giải Pháp Hạn Chế Rủi Ro Tín Dụng Tại Ngân Hàng Nông Nghiệp Và Phát Triển Nông Thôn Hà Thành
• Loại tài liệu: chuyên đề tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Hà Thành

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ RỦI RO TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan về hoạt động tín dụng của Ngân hàng thương mại
• 1.1.1. Khái niệm Ngân hàng thương mại
• 1.2. Các hoạt động cơ bản của Ngân hàng thương mại
• 1.2.1. Hoạt động huy động vốn
• 1.2.2. Hoạt động tín dụng
• 1.2.3. Hoạt động đầu tư tài chính
• 1.2.4. Dịch vụ thanh toán và ngân quỹ
• 1.2.5. Các hoạt động khác
• 1.3. Hoạt động tín dụng
• 1.3.1. Hoạt động chiết khấu thương phiếu
• 1.3.2. Hoạt động cho vay
• 1.3.2.1. Cho vay thấu chi
• 1.3.2.2. Cho vay trực tiếp từng lần
• 1.3.2.3. Cho vay theo hạn mức
• 2. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG RỦI RO TÍN DỤNG TẠI CHI NHÁNH NHNo&PTNT HÀ THÀNH
• 3. CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP HẠN CHẾ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI CHI NHÁNH NHNo&PTNT HÀ THÀNH
• KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Tổng Quan Rủi Ro Tín Dụng Tại Ngân Hàng Nông Nghiệp

Ngân hàng thương mại đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, đặc biệt là Ngân hàng Nông nghiệp (Agribank). Hoạt động tín dụng mang lại phần lớn doanh thu, nhưng tiềm ẩn rủi ro tín dụng, có thể gây hậu quả nghiêm trọng, thậm chí phá sản. Tình hình kinh tế thế giới biến động, nguy cơ khủng hoảng tín dụng gia tăng, đòi hỏi các ngân hàng phải nâng cao quản lý rủi ro tín dụng. Nghiên cứu này tập trung vào việc "Hạn chế rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn – Chi nhánh Hà Thành", nhằm tìm ra các giải pháp phù hợp. Thực tế, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã và đang phải đối mặt với tình trạng phá sản do khủng hoảng kinh tế, vì vậy cần phải có biện pháp phòng ngừa rủi ro.

1.1. Hoạt động tín dụng và vai trò của Ngân hàng Nông nghiệp

Hoạt động tín dụng là huyết mạch của nền kinh tế, giúp doanh nghiệp và cá nhân tiếp cận nguồn vốn. Ngân hàng Nông nghiệp (Agribank) đóng vai trò then chốt trong việc cung cấp vốn cho khu vực nông nghiệp, nông thôn. Theo chuyên đề tốt nghiệp, NHTM là tổ chức kinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu và thường xuyên là nhận tiền gửi của khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó để cho vay, thực hiện nghiệp vụ chiết khấu và làm phương tiện thanh toán”. Việc cho vay thúc đẩy sự tăng trưởng của các doanh nghiệp, tạo ra sức sống cho nền kinh tế.S (2004), Quản trị Ngân hàng thương mại, NXB Tài chính, Hà Nội].

1.2. Rủi ro tín dụng Nguyên nhân và hậu quả

Rủi ro tín dụng phát sinh khi khách hàng không trả được nợ gốc và lãi đúng hạn. Nguyên nhân có thể do năng lực tài chính yếu kém, thị trường biến động, hoặc quản lý tín dụng lỏng lẻo. Hậu quả là nợ xấu gia tăng, lợi nhuận giảm sút, thậm chí ảnh hưởng đến khả năng thanh khoản và uy tín của ngân hàng. Nếu một ngân hàng phá sản có thể kéo theo sự sụp đổ của nhiều ngân hàng khác, từ đó đe dọa sự ổn định của hệ thống ngân hàng và theo đó là cả nền kinh tế.

II. Thách Thức Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng Tại Agribank Hà Thành

Agribank Hà Thành, như các chi nhánh ngân hàng khác, đối mặt với nhiều thách thức trong quản lý rủi ro tín dụng. Tình hình nợ xấu, biến động lãi suất, và sự cạnh tranh từ các tổ chức tín dụng khác gây áp lực lên hiệu quả hoạt động. Việc thẩm định khách hàng vay vốn chưa thực sự hiệu quả, dẫn đến tình trạng rủi ro tiềm ẩn. Khó khăn trong việc thu hồi tài sản thế chấp cũng là một vấn đề nan giải. Bên cạnh đó, tình hình kinh tế thế giới đang diễn biến phức tạp và nguy cơ khủng hoảng tín dụng tăng cao. Đặc biệt trong năm 2008 vừa qua, cuộc khủng hoảng kinh tế xảy ra với quy mô rộng khắp toàn cầu đã ảnh hưởng sâu sắc và mạnh mẽ đến các doanh nghiệp và hệ thống ngân hàng trong và ngoài nước.

2.1. Thực trạng nợ xấu và nguyên nhân chủ quan khách quan

Tình hình nợ xấu tại Agribank Hà Thành cần được đánh giá kỹ lưỡng, phân tích nguyên nhân chủ quan (quy trình tín dụng lỏng lẻo, năng lực cán bộ yếu) và khách quan (kinh tế suy thoái, thiên tai). Việc phân loại nợ chưa chính xác có thể che giấu mức độ nghiêm trọng của vấn đề, ảnh hưởng đến công tác trích lập dự phòng rủi ro.

2.2. Đánh giá hiệu quả thẩm định tín dụng và quản lý tài sản đảm bảo

Quy trình thẩm định tín dụng cần được rà soát, cải tiến để đảm bảo đánh giá chính xác khả năng trả nợ của khách hàng. Việc thẩm định giá trị tài sản thế chấp cần khách quan, độc lập. Quản lý tài sản đảm bảo cần chặt chẽ, tránh thất thoát, giảm giá trị. Hoạt động cho vay của ngân hàng phuc vụ, bởi vì cho vay thúc đẩy sự tăng trưởng của các doanh nghiệp, tạo ra sức sống cho nền kinh tế.S (2004), Quản trị Ngân hàng thương mại, NXB Tài chính, Hà Nội]

2.3. Ảnh hưởng của chính sách tín dụng và lãi suất đến rủi ro

Chính sách tín dụng của Agribank và lãi suất cho vay có ảnh hưởng lớn đến khả năng trả nợ của khách hàng. Cần cân nhắc điều chỉnh chính sách tín dụng linh hoạt, phù hợp với điều kiện thị trường và năng lực tài chính của khách hàng. Duy trì lãi suất hợp lý, cạnh tranh để hỗ trợ doanh nghiệp.

III. Cách Hạn Chế Rủi Ro Tín Dụng Giải Pháp Cho Agribank

Để hạn chế rủi ro tín dụng tại Agribank Hà Thành, cần triển khai đồng bộ các giải pháp về quản lý rủi ro, thẩm định tín dụng, và xử lý nợ xấu. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động tín dụng. Ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý rủi ro để nâng cao hiệu quả. Cần phải có giải pháp phù hợp để hạn chế rủi ro và phòng ngừa nợ xấu.

3.1. Hoàn thiện quy trình thẩm định và phê duyệt tín dụng

Rà soát, sửa đổi, bổ sung quy trình thẩm định tín dụng theo hướng chặt chẽ, khoa học. Áp dụng hệ thống chấm điểm tín dụng để đánh giá khách quan khách hàng. Phân cấp phê duyệt tín dụng rõ ràng, đảm bảo tính độc lập, khách quan. Mỗi lần vay, khách hàng và ngân hàng phải làm những thủ tục vay vốn cần thiết và ký kết hợp đồng tín dụng. Nghiệp vụ này tương đối đơn giản và ngân hàng có thể dễ dàng kiểm soát mục đích sử dụng vốn vay và hạn chế rủi ro do khách hàng phải làm đơn và trình phương án vay.

3.2. Tăng cường kiểm soát sau cho vay và quản lý nợ

Thường xuyên kiểm tra, giám sát việc sử dụng vốn vay của khách hàng. Đánh giá định kỳ tình hình tài chính của khách hàng. Xây dựng hệ thống cảnh báo sớm rủi ro tín dụng. Thực hiện các biện pháp thu hồi nợ kịp thời, hiệu quả. Với hình thức này, tổ chức tín dụng và khách hàng xác định thỏa thuận một hạn mức tín dụng duy trì trong một khoảng thời gian nhất định.

3.3. Đa dạng hóa sản phẩm tín dụng và thị trường khách hàng

Phát triển các sản phẩm tín dụng phù hợp với từng phân khúc khách hàng. Mở rộng thị trường khách hàng, giảm sự phụ thuộc vào một số ít khách hàng lớn. Ưu tiên cho vay nông nghiệp, cho vay nông thôn, hỗ trợ phát triển kinh tế địa phương.

IV. Hướng Dẫn Xử Lý Nợ Xấu Hiệu Quả Tại Agribank Hà Thành

Xử lý nợ xấu là một trong những nhiệm vụ quan trọng để hạn chế rủi ro tín dụng. Agribank Hà Thành cần có chiến lược xử lý nợ xấu hiệu quả, bao gồm cơ cấu lại nợ, bán nợ, và khởi kiện khách hàng vi phạm. Đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật trong quá trình xử lý nợ. Số tiền ngân hàng trả cho khách hàng được tính như sau: T = M – [Mit + H1 + H2]. Nghiệp vụ chiết khấu thương phiếu có nhiều ưu điểm: - Nghiệp vụ chiết khấu ít rủi ro, khả năng thu hồi nợ khá chắc chắn vì đã có thương phiếu đảm bảo.

4.1. Tái cơ cấu nợ và giải pháp hỗ trợ khách hàng khó khăn

Tái cơ cấu nợ là giải pháp quan trọng để giúp khách hàng vượt qua khó khăn tài chính, giảm áp lực trả nợ. Các hình thức tái cơ cấu nợ bao gồm giãn nợ, điều chỉnh lãi suất, và chuyển đổi loại hình nợ. Khi khách hàng có tiền nhập về tài khoản, ngân hàng sẽ thu nợ gốc và lãi. Số tiền lãi mà khách hàng phải trả = lãi suất thấu chi * thời gian thấu chi* số tiền

4.2. Bán nợ và thu hồi nợ thông qua tài sản đảm bảo

Bán nợ cho các tổ chức mua bán nợ là một giải pháp để nhanh chóng thu hồi vốn. Việc thu hồi nợ thông qua tài sản đảm bảo cần tuân thủ quy định pháp luật, đảm bảo quyền lợi của cả ngân hàng và khách hàng.

V. Ứng Dụng Công Nghệ Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng Hiện Đại

Ứng dụng công nghệ thông tin đóng vai trò then chốt trong quản lý rủi ro tín dụng hiện đại. Agribank Hà Thành cần đầu tư vào các hệ thống phần mềm quản lý tín dụng, phân tích dữ liệu, và cảnh báo rủi ro. Sử dụng công nghệ để tự động hóa các quy trình tín dụng, giảm thiểu sai sót và tăng cường hiệu quả. Bên cạnh các hoạt động chính, ngân hàng còn cung cấp cho khách hàng một số dịch vụ khác đi kèm nhằm làm đa dạng hóa các hoạt động của mình và đáp ứng được mọi yêu cầu cần thiết của khách hàng.

5.1. Xây dựng hệ thống quản lý rủi ro tín dụng toàn diện

Xây dựng hệ thống quản lý rủi ro tín dụng toàn diện, tích hợp các chức năng đánh giá rủi ro, quản lý nợ, và báo cáo. Hệ thống cần có khả năng phân tích dữ liệu lớn, phát hiện các dấu hiệu bất thường, và cảnh báo sớm rủi ro.

5.2. Ứng dụng AI và Machine Learning trong phân tích tín dụng

Sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và học máy (Machine Learning) để phân tích dữ liệu tín dụng, dự đoán khả năng trả nợ của khách hàng. Ứng dụng các công nghệ này để tự động hóa quy trình thẩm định tín dụng, giảm thiểu thời gian và chi phí.

VI. Kết Luận Giải Pháp Nào Cho Rủi Ro Tín Dụng Agribank

Việc hạn chế rủi ro tín dụng tại Agribank Hà Thành là một quá trình liên tục, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa các bộ phận, phòng ban. Cần có sự cam kết mạnh mẽ từ ban lãnh đạo và sự nỗ lực của toàn thể cán bộ nhân viên. Các giải pháp cần được điều chỉnh linh hoạt, phù hợp với tình hình thực tế. Ngân hàng đã không ngừng cải tiến và ngày càng đưa ra nhiều hình thức thanh toán thuận tiện cho khách hàng như séc, thư tín dụng, ủy nhiệm thu, ủy nhiệm chi, thanh toán qua thẻ… Không chỉ ngừng lại ở việc cung cấp dịch vụ trong nước, ngày nay ngân hàng đã mở rộng liên kết với các ngân hàng nước ngoài để đáp ứng nhu cầu thanh toán nước ngoài của khách hàng với các phương tiện thanh toán đa dạng và tiện lợi.

6.1. Tổng kết các giải pháp và kiến nghị chính sách

Tổng kết các giải pháp đã đề xuất, đánh giá hiệu quả và tính khả thi. Đưa ra các kiến nghị chính sách đối với Ngân hàng Nhà nước và Agribank để tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động tín dụng an toàn, hiệu quả.

6.2. Triển vọng và thách thức trong tương lai

Nhận định về triển vọng và thách thức trong quản lý rủi ro tín dụng của Agribank Hà Thành trong bối cảnh kinh tế số và hội nhập quốc tế. Cần tiếp tục nghiên cứu, đổi mới để nâng cao năng lực cạnh tranh và đảm bảo sự phát triển bền vững.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Hoạt động của ngân hàng thương mại đóng vai trò là cầu nối trung gian tài chính quan trọng trong nền kinh tế thị trường, thực hiện chức năng thanh toán và điều hòa, phân phối nguồn vốn phục vụ cho quá trình mở rộng sản xuất kinh doanh của các cá nhân và tổ chức kinh tế. Do đặc thù kinh doanh trực tiếp trong lĩnh vực tiền tệ, hoạt động ngân hàng luôn tiềm ẩn nhiều yếu tố rủi ro khó dự đoán trước. Trong các mảng nghiệp vụ, tín dụng là hoạt động cốt lõi mang lại phần lớn thu nhập nhưng đồng thời cũng là nguồn phát sinh rủi ro cao nhất. Khi rủi ro tín dụng xảy ra, hậu quả không chỉ dừng lại ở việc làm suy giảm lợi nhuận, đe dọa khả năng thanh toán và an toàn tài chính của chính ngân hàng thương mại, mà còn có thể tạo ra hiệu ứng dây chuyền tác động tiêu cực đến sự ổn định của toàn bộ hệ thống ngân hàng và nền kinh tế.

Đặc biệt, cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu bùng nổ năm 2008 đã tác động sâu sắc đến môi trường kinh doanh tại Việt Nam. Nhiều doanh nghiệp lâm vào tình trạng đình trệ, mất khả năng thanh toán các khoản nợ vay, khiến khối lượng nợ xấu trong hệ thống ngân hàng gia tăng đáng kể. Bối cảnh này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với các ngân hàng thương mại trong việc thắt chặt công tác quản trị rủi ro và nâng cao chất lượng tín dụng.

Trước yêu cầu thực tiễn đó, tác giả Đinh Thị Mai Phương (sinh viên lớp Ngân hàng 48A) đã thực hiện chuyên đề tốt nghiệp dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Hoàng Xuân Quế, tập trung nghiên cứu đề tài tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam – Chi nhánh Hà Thành (NHNo&PTNT Hà Thành).

Nhiệm vụ và mục tiêu nghiên cứu của chuyên đề được xác định gồm ba nội dung chính:

1. Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về hoạt động tín dụng và rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại.
2. Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động tín dụng, tình hình rủi ro tín dụng và các biện pháp phòng ngừa rủi ro đang được triển khai tại Chi nhánh NHNo&PTNT Hà Thành.
3. Chỉ ra các kết quả đạt được, những mặt còn hạn chế, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị cụ thể nhằm hạn chế rủi ro tín dụng tại chi nhánh.

• Đối tượng nghiên cứu: Rủi ro tín dụng và các biện pháp, giải pháp phòng ngừa, hạn chế rủi ro tín dụng trong hoạt động ngân hàng thương mại.
• Phạm vi nghiên cứu:
  • Không gian: Tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam – Chi nhánh Hà Thành.
  • Thời gian: Tập trung phân tích các số liệu thực tế trong giai đoạn từ năm 2007 đến năm 2009.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và cơ sở pháp lý

Chuyên đề xây dựng nền tảng nghiên cứu dựa trên các khái niệm và học thuyết quản trị ngân hàng thương mại, kết hợp với các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN):

• Định nghĩa về ngân hàng thương mại theo Luật Ngân hàng, Hợp tác xã tín dụng và Công ty tài chính của Việt Nam (ban hành ngày 24/5/1990) và Luật các tổ chức tín dụng (Điều 49 quy định về các hình thức cấp tín dụng: cho vay, chiết khấu thương phiếu, bảo lãnh, cho thuê tài chính).
• Khung phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro: Áp dụng Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN (ngày 22/04/2005) và Quyết định sửa đổi, bổ sung số 18/2007/QĐ-NHNN của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
• Quy chế cho vay của tổ chức tín dụng đối với khách hàng theo Quyết định 1627/2001/QĐ-NHNN.
• Giáo trình và tài liệu tham khảo chuyên ngành: Quản trị Ngân hàng thương mại (NXB Tài chính, 2004), Giáo trình Nghiệp vụ kinh doanh ngân hàng (TS. Tô Ngọc Hưng, NXB Tài chính), Giáo trình Ngân hàng thương mại (TS. Phan Thị Thu Hà, NXB Đại học Kinh tế Quốc dân).

Phương pháp nghiên cứu

Chuyên đề áp dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu định tính và phân tích số liệu:

• Phương pháp phân tích và so sánh: Đánh giá sự biến động về quy mô nguồn vốn, dư nợ, cơ cấu nợ và các chỉ tiêu tài chính qua từng năm (2007, 2008, 2009).
• Phương pháp hệ thống hóa: Phân loại các nguyên nhân gây rủi ro, phân nhóm nợ theo quy chuẩn pháp lý và xây dựng hệ thống chỉ tiêu đo lường rủi ro tín dụng.
• Phương pháp điều tra chọn mẫu và tổng hợp thực tiễn: Thu thập số liệu, quan sát quy trình thẩm định, phê duyệt và giám sát tín dụng tại các phòng ban của chi nhánh.

Nguồn dữ liệu

Dữ liệu sử dụng trong nghiên cứu được trích xuất từ các Báo cáo tổng kết hoạt động kinh doanh, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và Báo cáo tổng hợp phân loại nợ của Chi nhánh NHNo&PTNT Hà Thành trong các năm 2007, 2008 và 2009.

---

Nội dung chính theo từng chương

                             KẾT CẤU CHUYÊN ĐỀ TỐT NGHIỆP
[Chương I: Lý luận cơ bản]     [Chương II: Thực trạng tại        [Chương III: Giải pháp hạn
 - Các nghiệp vụ tín dụng       Chi nhánh Hà Thành (2007-2009)]   chế rủi ro tín dụng]
 - Phân loại 5 nhóm rủi ro      - Tăng trưởng dư nợ               - Hoàn thiện quy trình
 - Chỉ tiêu đo lường (QĐ 493)   - Biến động nợ xấu/nợ nhóm 2      - Nâng cao năng lực cán bộ
                                - Đánh giá nguyên nhân            - Quản lý tài sản bảo đảm

Chương I: Những vấn đề cơ bản về rủi ro tín dụng của Ngân hàng thương mại

Chương đầu tiên tổng hợp toàn diện các vấn đề lý luận về hoạt động kinh doanh và quản lý rủi ro của NHTM:

• Tổng quan hoạt động ngân hàng: Phân tích các mảng hoạt động cơ bản bao gồm: huy động vốn (tiền gửi thanh toán, tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn, có kỳ hạn, phát hành chứng chỉ tiền gửi và trái phiếu); hoạt động cấp tín dụng (cho vay, bảo lãnh, cho thuê tài chính, chiết khấu thương phiếu); hoạt động đầu tư tài chính (đầu tư chứng khoán, liên doanh liên kết); dịch vụ thanh toán, ngân quỹ và các dịch vụ khác (ủy thác, tư vấn, bảo hiểm).
• Các hình thức tín dụng và nghiệp vụ cụ thể:
  • Chiết khấu thương phiếu: Xác định giá trị thanh toán theo công thức: $$T = M - [M \times i \times t + H_1 + H_2]$$ (Trong đó: $M$ là mệnh giá, $i$ là lãi suất chiết khấu, $t$ là thời hạn chiết khấu, $H_1$ là hoa hồng phí theo thời gian, $H_2$ là hoa hồng cố định).
  • Các phương thức cho vay: Cho vay thấu chi, cho vay trực tiếp từng lần, cho vay theo hạn mức tín dụng, cho vay luân chuyển, cho vay trả góp và cho vay gián tiếp.
  • Cho thuê tài chính và bảo lãnh ngân hàng: Làm rõ rủi ro ngoại bảng chuyển thành nội bảng của nghiệp vụ bảo lãnh khi ngân hàng phải trả nợ thay khách hàng.
• Hệ thống rủi ro trong hoạt động ngân hàng: Phân loại và phân tích bản chất của rủi ro lãi suất, rủi ro tín dụng, rủi ro thanh khoản, rủi ro tỷ giá, rủi ro kinh doanh, rủi ro lạm phát và các rủi ro khác.
• Bản chất, nguyên nhân và tác động của rủi ro tín dụng:
  • Định nghĩa theo Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN: Rủi ro tín dụng là khả năng xảy ra tổn thất do khách hàng không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện nghĩa vụ cam kết.
  • Nguyên nhân: Xuất phát từ khách hàng (năng lực quản lý kém, biến động thị trường đầu vào/đầu ra, thiếu hụt tài chính, vi phạm đạo đức/lừa đảo); từ phía ngân hàng (chính sách thiếu kiểm soát, năng lực và đạo đức cán bộ tín dụng yếu kém, định giá tài sản bảo đảm sai lệch, chưa đa dạng hóa danh mục đầu tư, định giá khoản vay không bù đắp rủi ro); và nguyên nhân bất khả kháng (chính sách vĩ mô, môi trường pháp lý, thiên tai, biến động kinh tế toàn cầu).
  • Tác động: Gây giảm sút khả năng thanh toán, suy giảm lợi nhuận, ảnh hưởng uy tín, nguy cơ phá sản ngân hàng; đồng thời làm chậm chu chuyển vốn của nền kinh tế và gây thiệt hại cho khách hàng.
• Chỉ tiêu phản ánh rủi ro tín dụng:
  • Phân loại 5 nhóm nợ theo Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN và Quyết định 18/2007/QĐ-NHNN: Nhóm 1 (Nợ đủ tiêu chuẩn), Nhóm 2 (Nợ cần chú ý - quá hạn từ 10 đến 90 ngày), Nhóm 3 (Nợ dưới tiêu chuẩn - quá hạn từ 91 đến 180 ngày), Nhóm 4 (Nợ nghi ngờ - quá hạn từ 181 đến 360 ngày), Nhóm 5 (Nợ có khả năng mất vốn - quá hạn trên 360 ngày).
  • Tỷ lệ nợ quá hạn (nợ quá hạn / tổng dư nợ $\times 100%$, mức an toàn thông thường dưới 5%) và Tỷ lệ nợ khó đòi/nợ xấu (nhóm 3, 4, 5 / tổng dư nợ $\times 100%$).
  • Dự phòng rủi ro: Tỷ lệ trích lập dự phòng cụ thể (Nhóm 1: 0%, Nhóm 2: 5%, Nhóm 3: 20%, Nhóm 4: 50%, Nhóm 5: 100%) tính theo công thức $R = \max{0, (A - C)} \times r$ (với $A$ là dư nợ gốc, $C$ là giá trị khấu trừ tài sản bảo đảm, $r$ là tỷ lệ trích lập) cùng mức trích dự phòng chung $0,75%$ tổng dư nợ từ nhóm 1 đến nhóm 4.
  • Chỉ tiêu lãi treo (lãi treo phát sinh / tổng thu nhập $\times 100%$).

Chương II: Thực trạng rủi ro tín dụng tại Chi nhánh NHNo&PTNT Hà Thành

Chương II đi sâu vào mô tả cơ cấu tổ chức, kết quả kinh doanh và thực trạng quản lý rủi ro tín dụng tại đơn vị thực tập:

• Cơ cấu tổ chức: Gồm các phòng chức năng như Phòng Kinh doanh, Phòng Kế toán - Ngân quỹ, Phòng Hành chính - Tổ chức, Phòng Marketing, Phòng Kiểm soát nội bộ.
• Tình hình huy động vốn: Nguồn vốn huy động năm 2007 đạt 552.891 triệu đồng (tăng 62,4%). Năm 2008, sau khi chuyển từ chi nhánh cấp 2 lên cấp 1 và mở rộng phòng giao dịch, tổng nguồn vốn tăng vọt 320,6%. Đến năm 2009, tốc độ tăng trưởng chậm lại (đạt 4%, tăng 82 tỷ đồng), trong đó huy động bằng VND giảm 648 tỷ đồng do sự cạnh tranh lãi suất gay gắt từ các tổ chức tín dụng khác trên địa bàn. Về kỳ hạn, cơ cấu chuyển biến rõ nét: năm 2007 tiền gửi không kỳ hạn chiếm gần 50% (261.757 triệu đồng), nhưng đến năm 2008 và 2009, tỷ trọng tiền gửi có kỳ hạn 12 đến dưới 24 tháng tăng mạnh lên lần lượt 66,6% và 81,8%.
• Tình hình cấp tín dụng và sử dụng vốn:
  • Dư nợ tín dụng tăng trưởng nhanh: từ 231.530 triệu đồng (năm 2007) lên 423.670 triệu đồng (năm 2008, tăng 82,99%) và đạt 758.240 triệu đồng (năm 2009, tăng 78,97%).
  • Cơ cấu kỳ hạn: Chi nhánh tập trung chủ yếu vào cho vay ngắn hạn (chiếm trên 65% tổng dư nợ; cụ thể năm 2007 chiếm 80,11%, năm 2008 chiếm 78,46%, năm 2009 chiếm 66,2%). Dư nợ trung hạn tăng dần đạt 32,84% vào năm 2009, trong khi dư nợ dài hạn chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ dưới 2%.
  • Cơ cấu loại tiền: Dư nợ chủ yếu là VND; cho vay ngoại tệ (chủ yếu là USD) chiếm 31,5% năm 2007 (4.283 ngàn USD), giảm xuống 9,5% năm 2008 và đạt 12% năm 2009 do chính sách chủ động kiểm soát rủi ro biến động tỷ giá.
  • Cơ cấu đối tượng khách hàng: Chuyển dịch mạnh từ cân bằng giữa tổ chức kinh tế (TCKT) và cá nhân năm 2007 sang ưu tiên TCKT. Năm 2008, dư nợ TCKT đạt hơn 248 tỷ đồng (58,73%). Năm 2009, dư nợ TCKT tăng gấp hơn 2 lần năm 2008, chiếm tỷ trọng gấp gần 3 lần so với dư nợ cá nhân (dư nợ cá nhân đạt hơn 193 tỷ đồng, chiếm 25%).
  • Các hoạt động dịch vụ và tài chính: Thanh toán quốc tế, phát hành L/C, bảo lãnh ngân hàng, kinh doanh ngoại tệ. Thu dịch vụ chiếm khoảng 9% tổng lợi nhuận trước thuế và dự phòng rủi ro. Thu nhập từ tín dụng tăng gần 3,4 lần giai đoạn 2007-2009, đóng vai trò bù đắp chi phí ngoài lãi.
• Quy trình cho vay tại chi nhánh: Thực hiện qua quy trình nhiều bước: tiếp nhận và hướng dẫn hồ sơ $\rightarrow$ cán bộ tín dụng và tổ thẩm định kiểm tra tính pháp lý, tài chính, tài sản bảo đảm $\rightarrow$ lập báo cáo thẩm định trình Trưởng phòng và Lãnh đạo xét duyệt $\rightarrow$ ký hợp đồng tín dụng và thực hiện biện pháp bảo đảm $\rightarrow$ kiểm tra điều kiện và thực hiện giải ngân qua Phòng Kế toán $\rightarrow$ giám sát sử dụng vốn sau giải ngân $\rightarrow$ thu nợ và thanh lý hợp đồng.
• Thực trạng phân loại nợ và rủi ro tín dụng:
  • Giai đoạn 2007 - 2008, chất lượng tín dụng được duy trì tương đối tốt: nợ nhóm 1 năm 2008 chiếm 99,68%, nợ quá hạn chỉ chiếm 0,32%. Tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ ở mức 0,11% (2007) và 0,21% (2008).
  • Năm 2009, dưới tác động của khủng hoảng kinh tế và việc mở rộng quy mô tín dụng nhanh, tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ tăng lên mức 2,3% (hoặc khoảng 6% tính theo tổng hợp phân loại nợ nhóm 3, 4, 5), tỷ lệ nợ quá hạn và nợ có vấn đề chạm mức khoảng 14% tổng dư nợ. Nợ nhóm 2 tăng nhanh.
  • Nguyên nhân tồn tại tại chi nhánh: Do đơn vị mới nâng cấp lên chi nhánh cấp 1 chưa đầy 2 năm, nguồn thông tin khách hàng còn hạn chế; đội ngũ cán bộ tín dụng còn trẻ, thiếu kinh nghiệm thực tế trong khâu thẩm định và theo dõi sau giải ngân, công tác thu hồi nợ đối với các khoản vay tiêu dùng chưa đạt hiệu quả cao.

Chương III: Giải pháp hạn chế rủi ro tín dụng tại Chi nhánh NHNo&PTNT Hà Thành

Dựa trên các tồn tại đã chỉ ra, chương III đề xuất hệ thống các giải pháp thực tế nhằm tăng cường an toàn tín dụng tại chi nhánh:

• Hoàn thiện quy trình cấp tín dụng và nâng cao chất lượng thẩm định dự án, phương án vay vốn; phân tích kỹ dòng tiền và năng lực tài chính thực chất của doanh nghiệp.
• Nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ và giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ cán bộ tín dụng; tăng cường trách nhiệm cá nhân trong từng khâu cấp tín dụng.
• Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát định kỳ và đột xuất sau giải ngân để phát hiện sớm các dấu hiệu cảnh báo rủi ro; thắt chặt khâu định giá và quản lý tài sản bảo đảm.
• Đa dạng hóa danh mục cấp tín dụng theo ngành nghề và đối tượng khách hàng; cân đối hợp lý tỷ trọng cho vay giữa các tổ chức kinh tế và khách hàng cá nhân.
• Mở rộng hệ thống thông tin tín dụng, tăng cường trao đổi dữ liệu với Trung tâm Thông tin Tín dụng (CIC) và các chi nhánh trong hệ thống NHNo&PTNT để phòng ngừa tình trạng khách hàng vay nợ xấu tại nhiều nơi.

---

Kết quả và đóng góp

Bảng tổng hợp các chỉ tiêu tín dụng và rủi ro tại Chi nhánh Hà Thành (2007 - 2009)

Chỉ tiêu	Năm 2007	Năm 2008	Năm 2009
Tổng nguồn vốn huy động (triệu đồng)	552.891	Tăng trưởng 320,6%	Tăng trưởng 4,0%
Tổng dư nợ tín dụng (triệu đồng)	231.240 – 231.530	423.670	758.240
Tăng trưởng dư nợ so với năm trước	-24,52%	+82,99%	+78,97%
Tỷ trọng dư nợ ngắn hạn	80,11%	78,46%	66,20%
Tỷ trọng dư nợ trung hạn	17,90%	20,08%	32,84%
Tỷ trọng dư nợ dài hạn	1,99%	1,46%	0,96%
Tỷ trọng cho vay ngoại tệ / Tổng dư nợ	31,50%	9,50%	12,00%
Tỷ lệ nợ xấu / Tổng dư nợ	0,11%	0,21%	2,30%

Những phát hiện và đóng góp chính

• Phản ánh rõ nét bức tranh chuyển dịch của một chi nhánh ngân hàng trong giai đoạn chuyển đổi mô hình quản lý (từ cấp 2 lên cấp 1), cho thấy sự tăng trưởng mạnh mẽ về quy mô nguồn vốn và dư nợ nhưng gặp nhiều thách thức về chất lượng nợ trong bối cảnh suy thoái kinh tế.
• Làm rõ cơ cấu dịch chuyển danh mục tín dụng: chuyển từ tín dụng cá nhân sang tập trung vào các tổ chức kinh tế; chuyển dịch nguồn vốn huy động từ tiền gửi không kỳ hạn sang tiền gửi có kỳ hạn dài hơn (12 - 24 tháng) để đảm bảo tính ổn định của nguồn vốn.
• Nhận diện các nguyên nhân cụ thể dẫn đến sự gia tăng nợ nhóm 2 và nợ xấu năm 2009 xuất phát từ hạn chế kinh nghiệm của cán bộ trẻ và thiếu hụt thông tin khách hàng, đưa ra các giải pháp khắc phục bám sát thực tế hoạt động của Chi nhánh Hà Thành.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của nghiên cứu:
  • Phạm vi dữ liệu thực nghiệm chỉ giới hạn tại một đơn vị cơ sở (Chi nhánh Hà Thành) trong khoảng thời gian từ năm 2007 đến 2009, thời điểm thị trường có nhiều biến động bất thường do khủng hoảng tài chính toàn cầu.
  • Một số dữ liệu phân tích về chi tiết từng nhóm nợ và hoạt động kinh doanh dịch vụ ngoài lãi chưa bao quát chu kỳ dài hạn sau tái cơ cấu.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Mở rộng phạm vi khảo sát sang các chi nhánh khác cùng hệ thống Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn trên địa bàn Hà Nội nhằm có sự so sánh, đối chiếu đa chiều.
  • Nghiên cứu việc áp dụng các chuẩn mực quản trị rủi ro quốc tế mới (như các hiệp ước Basel) vào quy trình xếp hạng tín dụng nội bộ tại chi nhánh trong giai đoạn kinh tế phục hồi.

---

Giá trị tham khảo

Chuyên đề tốt nghiệp là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Quản trị Kinh doanh: Tham khảo cấu trúc trình bày một chuyên đề/khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành ngân hàng thương mại; cách xây dựng phương pháp phân tích cơ cấu dư nợ, cơ cấu nguồn vốn và các chỉ tiêu phân loại nợ theo quy định của NHNN.
• Cán bộ tín dụng và nhân viên ngân hàng mới tuyển dụng: Nắm bắt quy trình cấp tín dụng thực tế từ khâu tiếp nhận hồ sơ, thẩm định, phê duyệt, giải ngân đến giám sát sau vay; nhận diện các dấu hiệu phát sinh rủi ro và nợ nhóm 2 trong thực tế quản lý danh mục.
• Bộ phận quản lý tín dụng tại các chi nhánh ngân hàng: Tham khảo các bài học kinh nghiệm trong công tác quản trị rủi ro khi nâng cấp mạng lưới và mở rộng quy mô tín dụng nhanh.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ của Chi nhánh NHNo&PTNT Hà Thành biến động như thế nào trong giai đoạn 2007 - 2009?

Theo số liệu báo cáo của chi nhánh, tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ năm 2007 duy trì ở mức rất thấp là 0,11%, năm 2008 là 0,21%. Đến năm 2009, do tác động tiêu cực từ cuộc khủng hoảng kinh tế cùng với sự mở rộng quy mô tín dụng nhanh và gia tăng nợ xấu trong mảng cho vay tiêu dùng, tỷ lệ nợ xấu đã tăng lên mức 2,3%.

2. Văn bản quy phạm pháp luật nào của Ngân hàng Nhà nước được tác giả sử dụng làm căn cứ phân loại 5 nhóm nợ và trích lập dự phòng?

Nghiên cứu căn cứ vào Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN ngày 22/04/2005 và Quyết định sửa đổi, bổ sung số 18/2007/QĐ-NHNN của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam để phân chia nợ thành 5 nhóm và xác định tỷ lệ trích lập dự phòng cụ thể (từ 0% đến 100%) và dự phòng chung (0,75%).

3. Cơ cấu dư nợ theo đối tượng khách hàng tại chi nhánh đã thay đổi ra sao giữa năm 2007 và năm 2009?

Năm 2007, tỷ trọng cho vay giữa tổ chức kinh tế và cá nhân ở mức tương đương nhau. Đến năm 2008, dư nợ tổ chức kinh tế đạt 248 tỷ đồng (chiếm 58,73% tổng dư nợ). Đến năm 2009, dư nợ tổ chức kinh tế tăng gấp hơn 2 lần năm 2008, đạt mức gấp gần 3 lần so với dư nợ cho vay cá nhân (dư nợ cá nhân năm 2009 đạt trên 193 tỷ đồng, chiếm 25% tổng dư nợ).

4. Những nguyên nhân nội tại chính nào tại Chi nhánh Hà Thành làm nợ nhóm 2 và nợ quá hạn gia tăng trong giai đoạn 2008 - 2009?

Văn bản nêu rõ hai nguyên nhân nội tại chính:

• Chi nhánh mới được nâng cấp từ cấp 2 lên cấp 1 và đi vào hoạt động chưa lâu, hệ thống thông tin dữ liệu về khách hàng chưa được thiết lập rộng rãi và đầy đủ, gây khó khăn cho việc thẩm định phương án vay.
• Đội ngũ cán bộ tín dụng còn trẻ, thiếu kinh nghiệm thực tế nên có những thiếu sót trong khâu thẩm định và chưa duy trì việc giám sát chặt chẽ khách hàng sau khi giải ngân.

---

Kết luận

Chuyên đề tốt nghiệp của tác giả Đinh Thị Mai Phương đã hoàn thành việc hệ thống hóa cơ sở lý luận về rủi ro tín dụng và phân tích chi tiết thực trạng cấp tín dụng tại Chi nhánh NHNo&PTNT Hà Thành trong giai đoạn 2007 - 2009. Các số liệu thực tế đã phản ánh sự tăng trưởng nhanh chóng về quy mô nhưng cũng chỉ ra áp lực gia tăng nợ quá hạn và nợ xấu khi chi nhánh vừa nâng cấp mô hình hoạt động trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế. Hệ thống giải pháp đề xuất tập trung vào hoàn thiện quy trình thẩm định, nâng cao năng lực cán bộ tín dụng và tăng cường kiểm soát sau giải ngân, đóng góp thiết thực cho công tác quản trị rủi ro tín dụng tại đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1] Theo luật Mỹ : NHTM là loại hình tổ chức tài chính cung cấp một danh mục các dịch vụ tài chính đa dạng nhất đặc biệt là tín dụng, tiết kiệm và dịch vụ thanh toán. Còn theo Luật ngân hàng, hợp tác xã tín dụng và công ty tài chính của Việt Nam ban hành ngày 24/5/1990 thì: “NHTM là tổ chức kinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu và thường xuyên là nhận tiền gửi của khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó để cho vay, thực hiện nghiệp vụ chiết khấu và làm phương tiện thanh toán”. Như vậy, NHTM là một doanh nghiệp đặc biệt kinh doanh trên lĩnh vực tiền tệ, thông qua nghiệp vụ huy động vốn để cho vay, đầu tư và thực hiện các nghiệp vụ tài chính khác. Thông qua các nghiệp vụ, NHTM đã chứng tỏ được sự cần thiết của hệ thống ngân hàng trong phát triển nền kinh tế thị trường, ngân hàng là đòn bảy của nền kinh tế.

SVTH: Đinh Thị Mai Phương Lớp: Ngân hàng 48A Chuyên đề tốt nghiệp 4 GVHD: PGS.TS Hoàng Xuân Quế Vai trò quan trọng của ngân hàng được hình thành từ hoạt động phong phú của mình. Các hoạt động của Ngân hàng thương mại có thể được phân chia thành một số hoạt động chính sau đây. Các hoạt động cơ bản của Ngân hàng thương mại 1. Hoạt động huy động vốn.

Vốn huy động là những giá trị tiền tệ mà ngân hàng huy động được từ các tổ chức kinh tế và cá nhân trong xã hội. Vốn huy động bao gồm 2 loại chủ yếu là tiền gửi và nguồn huy động khác, bao gồm chứng chỉ tiền gửi và trái phiếu [TS Tô Ngọc Hưng, Giáo trình nghiệp vụ kinh doanh hoạt động ngân hàng, NXB Tài chính]. Tiền gửi là nguồn tài nguyên quan trọng nhất, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nguồn tiền của NHTM. Ngân hàng huy động tiền gửi thông qua việc cung cấp các loại hình tiền gửi khác nhau.

- Tiền gửi thanh toán: Là loại tiền gửi trong ngân hàng với mục đích tạo một nguồn tiền sẵn có cho mục đích thanh toán, chi trả thông qua hoạt động ngân hàng. Do đó không có thời hạn cụ thể và lãi suất thấp. - Tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn: Nguồn tiền gửi này cũng có thể được rút ra bất cứ lúc nào, do đó cũng có lãi suất thấp. Tuy nhiên, không giống tiền gửi thanh toán, nguồn tiền gửi này không được dùng để thanh toán.

Do đó, lãi suất nguồn tiền này vẫn cao hơn tiền gửi thanh toán. - Tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn: Đây là nguồn tiền gửi mà người gửi chỉ được rút ra sau một khoảng thời gian nhất định đã được thỏa thuận ban đầu với mức lãi suất đã thỏa thuận. Nếu người gửi phá vỡ thỏa thuận bằng cách rút tiền trước hạn thì ngân hàng sẽ đưa ra hình phạt, cụ thể là lãi suất. Ngân hàng còn có thể huy động vốn bằng cách phát hành chứng chỉ tiền gửi ngắn hạn và trái phiếu dài hạn.

Hai loại phiếu nợ này được các ngân hàng phát hành theo từng đợt, tùy theo mục đích sử dụng của từng thời kỳ và được sự chấp nhận của Ngân hàng trung ương hoặc Hội đồng chứng khoán Quốc gia. Hoạt động tín dụng. Tín dụng là hoạt động quan trọng nhất của các ngân hàng nói riêng và của các trung gian tài chính nói chung, chiếm tỷ trọng cao nhất trong tổng tài sản, tạo thu nhập từ lãi lớn nhất và cũng là hoạt động mang lại rủi ro cao nhất. Theo Giáo trình Nghiệp SVTH: Đinh Thị Mai Phương Lớp: Ngân hàng 48A Chuyên đề tốt nghiệp 5 GVHD: PGS.TS Hoàng Xuân Quế vụ kinh doanh ngân hàng, TS Tô Ngọc Hưng, Tín dụng là việc ngân hàng chuyển nhượng tạm thời một lượng vốn cho khách hàng trên nguyên tắc hoàn trả cả gốc và lãi sau một khoảng thời gian thỏa thuận.

Quan hệ tín dụng dựa trên cơ sở lòng tin giữa ngân hàng và khách hàng. Hoạt động tín dụng về cơ bản được chia ra thành các loại sau:  Theo thời gian, có 3 loại tín dụng: - Tín dụng ngắn hạn: Loại hình tín dụng này bao gồm các khoản vay có kỳ hạn dưới 1 năm, do đó hạn chế được rủi ro do thời hạn thu hồi và quay vòng vốn nhanh. - Tín dụng trung hạn: Tín dụng trung hạn thường có thời hạn từ 1 đến 5 năm, dùng cho các mục đích mua sắm tài sản cố định, đổi mới kỹ thuật, mở rộng sản xuất, xây dựng các công trình nhờ có khả năng thu hồi vốn nhanh. - Tín dụng dài hạn: có thời hạn trên 5 năm, được cấp cho các hoạt động xây dựng cơ bản, xây dựng mới, cải tiến mở rộng với quy mô lớn.

Loại tín dụng này có thời gian thu hồi vốn lâu, khả năng kiểm soát vốn bị hạn chế và tốc độ vòng quay vốn chậm. Nhìn chung, trong ba loại tín dụng này thì tỷ trọng tín dụng ngắn hạn ở ngân hàng thường cao hơn tín dụng trung và dài hạn. Đó là do các ngân hàng chủ yếu tài trợ cho nhu cầu vốn lưu động của khách hàng. Ngoài ra, tín dụng trung và dài hạn thường có rủi ro cao hơn và chi phí của nó cũng đắt hơn.

Các ngân hàng phân loại theo thời gian để quản lý tốt hơn nhằm đảm bảo an toàn và sinh lợi.  Theo hình thức tài trợ, tín dụng được chia thành cho vay, bảo lãnh, cho thuê, chiết khấu: - Cho vay là việc ngân hàng giao tiền cho khách hàng với cam kết khách hàng phải hoàn trả gốc và lãi trong thời gian xác định. Trong phần lớn các ngân hàng thương mại, cho vay luôn chiếm tỷ trọng lớn trong hoạt động tín dụng. - Bảo lãnh là việc ngân hàng cam kết thực hiện các nghĩa vụ tài chính thay cho khách hàng của mình trong trường hợp khách hàng không thực hiện đúng nghĩa vụ như cam kết.

Bảo lãnh có nhiều loại như: bảo lãnh dự thầu, bảo lãnh thanh toán, bảo lãnh chất lượng, bảo lãnh thực hiện hợp đồng… SVTH: Đinh Thị Mai Phương Lớp: Ngân hàng 48A Chuyên đề tốt nghiệp 6 GVHD: PGS.TS Hoàng Xuân Quế - Cho thuê là việc ngân hàng bỏ tiền ra mua tài sản để cho khách hàng thuê theo những thoả thuận nhất định. Có hai hình thức cho thuê là cho thuê nghiệp vụ và cho thuê tài chính. - Chiết khấu thương phiếu là việc ngân hàng ứng trước tiền cho khách hàng tương ứng với giá trị của thương phiếu trừ đi phần thu nhập của ngân hàng để sở hữu một thương phiếu chưa đến hạn.  Theo tài sản đảm bảo, tín dụng được chia thành tín dụng có tài sản đảm bảo và không có tài sản đảm bảo: - Tín dụng có tài sản đảm bảo là việc ngân hàng cho khách hàng vay vốn dựa trên cam kết người nhận tín dụng là sẽ dùng tài sản đảm bảo để trả nợ trong một số trường hợp.

- Tín dụng không có tài sản đảm bảo: là hình thức tín dụng có thể được cấp cho khách hàng có uy tín, thường làm ăn thường xuyên có lãi hoặc các khoản vay của các tổ chức lớn hay theo chỉ định của Chính phủ. Ngoài ra, tín dụng ngân hàng còn được phân loại theo ngành kinh tế, theo đối tượng tín dụng, theo mục đích sử dụng vốn. Việc phân loại tín dụng cho phép ngân hàng theo dõi rủi ro và sinh lợi, gắn liền với những lĩnh vực tài trợ để có chính sách phù hợp. Hoạt động đầu tư tài chính.

Ngoài nghiệp vụ tín dụng là nghiệp vụ mang lại nguồn thu chủ yếu cho ngân hàng, khoản mục được đánh giá là nguồn quan trọng thứ hai, có liên quan và hỗ trợ, bổ sung cho khả năng sinh lời của các nghiệp vụ cho vay là khoản mục chứng khoán. Ngân hàng tham gia vào thị trường chứng khoán dưới nhiều hình thức, thực hiện hoạt động đầu tư tài chính với mục tiêu tìm kiếm lợi nhuận, nâng cao khả năng thanh toán và đa dạng hóa tài sản, hoạt động kinh doanh nhằm phân tán rủi ro trong hoạt động ngân hàng. Các NHTM tiến hành nghiệp vụ đầu tư tài chính dưới 2 hình thức cơ bản: đầu tư chứng khoán và liên doanh liên kết. - Nghiệp vụ đầu tư chứng khoán: Thị trường chứng khoán có rất nhiều chủ thể tham gia, trong đó NHTM với vai trò trung gian tài chính hoặc chủ thể phát hành đóng vai trò hết sức quan trọng.

Ngoài ra, ngân hàng còn thực hiện nghiệp vụ đầu tư chứng SVTH: Đinh Thị Mai Phương Lớp: Ngân hàng 48A Chuyên đề tốt nghiệp 7 GVHD: PGS.TS Hoàng Xuân Quế khoán với tư cách là một nhà đầu tư chuyên nghiệp, mua đi bán lại các chứng khoán để kiếm lời. NHTM thường đầu tư vào 2 loại chứng khoán chủ yếu có kỳ hạn dài là chứng khoán do chính phủ hay chính quyền địa phương phát hành và chứng khoán do các công ty, xí nghiệp phát hành. Chứng khoán do Nhà nước phát hành có lợi nhuận thấp, song hầu như không có rủi ro do Nhà nước luôn có nguồn đảm bảo khả năng thanh toán lớn nhất là thuế và quyền lực phát hành tiền. Trong khi đó, chứng khoán công ty có lợi nhuận cao hơn nhưng độ an toàn thấp hơn.

Các ngân hàng thường giữ chứng khoán công ty để hưởng thu nhập hằng năm. - Liên kết liên doanh: Trên thị trường tài chính, các ngân hàng còn thực hiện các mục tiêu chung của mình thông qua hình thức liên doanh liên kết vốn với các xí nghiệp, công ty. Với tư cách là thành viên hùn vốn, NHTM có thể đứng ra mua cổ phiếu của mình, từ đó trở thành thành viên sáng lập hay góp vốn kinh doanh, đồng thời có thể cử người vào ban quản trị công ty. Dịch vụ thanh toán và ngân quỹ.

Ngoài các nghiệp vụ kinh doanh truyền thống, trong môi trường cạnh tranh gay gắt, các NH luôn cố gắng mở rộng và ngày càng chú trọng vào các dịch vụ tiện ích nhằm thu hút khách hàng. Trong đó, dịch vụ thanh toán và ngân quỹ là những lĩnh vực dịch vụ ngày càng được các NH chú trọng cả về quy mô và số lượng, chất lượng. Dịch vụ thanh toán do ngân hàng cung cấp nhanh gọn và an toàn. Ngân hàng đã không ngừng cải tiến và ngày càng đưa ra nhiều hình thức thanh toán thuận tiện cho khách hàng như séc, thư tín dụng, ủy nhiệm thu, ủy nhiệm chi, thanh toán qua thẻ… Không chỉ ngừng lại ở việc cung cấp dịch vụ trong nước, ngày nay ngân hàng đã mở rộng liên kết với các ngân hàng nước ngoài để đáp ứng nhu cầu thanh toán nước ngoài của khách hàng với các phương tiện thanh toán đa dạng và tiện lợi.

Dịch vụ ngân quỹ cũng đang được các NH chú trọng phát triển.