CHƯƠNG 1 LY LUẬN CHUNG VE BAO LỰC GIỮA VỢ VÀ CHONG VÀ PHÁP LUẠT PHONG, CHÓNG BAO LỰC GIỮA Vg VÀ CHONG 11. Khái niệm vềbạo lục và bạo lực gia dink 1. Khai nig bạo lực Hiện có nhiều cách định ngiấa khác nhau về bạo lục. Theo khía cạnh tâm lý hoc, bạo lọc là một chủ để được nhiễu nhà khoa học nghién cứu từ rất sém.
Các tác gaEstever, imenes & Musitu (2008) đã cho ring ĐỂ có được một định ngấn duy nhất ao lục là rất phức tạp, bởi Xhía cạnh hành vi này ca cơn người đã dave nghiên cửu từ rất lâu với nhiêu hướng tấp cân, và mỗt một cách tấp cận lạ tập trung vào phin cụ thể. Cén ghi nói thêm răng thuật ngỡ "bạo hue” được sở dang như là mốt từ đồng "nghĩa của "gây hắn" rong nhiêu truờng hop, thâm chi cả trong nhồng sách áo, tap chi uy tin Mặc đã gây hin và bạo lực có thể được coi la hương đồng hung chúng vin có nơ khác biệt về bin chất hoặc nguồn gốc. Sự khác nhu agit gây hin và bạo lực có thể được thấy trước hết ở chế gây hẳn lá hành vĩ được điều thién bởi bin năng và do đó nó mang tính chit cia các loài đông vit khác. Trong khi đó, bạo lục Ini là sơ tương tác giữa yêu tổ sinh học và ‘vin hóa, và nó bao gém một ý định hay mục đích rõ rang’.
Một số tác giả khác như Berkowwite (1996)'va Anderson & Bushman (2002) đã chỉ ra nykhác nhau giữa bai hướng của hành vi bao hục: một chiếu hướng hành vi nhắn mạnh việc sử đụng những hành đông gây hin với mục tiêu day nhất là gây tổn he, và một chiêu hướng ý dinh trong đó bao lực được sử dụng nhờ mốt gương tién cũa mục dich hay lợi ch Hai l su hướng này được biết din dưới cá tên là bạo lục thù địch thường không có kế hoach, ds trên cơn thính nộ, hành vi xong đốt thường xuất hiện sau kh bị khiêu khích với nhục đích chính là gây tn hat Thẻ. _Pochology Navn science poise lí, 33,8 9115 ` Burovnnis,L. Nhờ vậy, bên canh sự thông tị có thiết chỗ, nó 1a một biểu hiện của quyền lực ð mức hạn chế và lâu dit “Theo khía cính chính tri học thì các khá niện bạo lục a theo hướng bao lực la một phoơng thức vận đông chính trị, là "sức mạnh ding để trén áp lậ để”; nha trong Đại từ didn tng Việt, bạo lực được din nghĩa: “Bao lục là sức manh đồng đã trần ám, chống Ie lực lượng đốt lap hay lật đỗ chỉnh quyén"® hay theo từ điển Tiếng Việt “Bao ive là súc manh ding af tin áp lật đổ TỔ thức Y tí thể giới WHO dun rà khá niệm: “Bao lục là việc de dos hey đăng sóc manh thể chit hay quyển lạc đối với bản thân, người khác hoặc đốt với gây ra tổ thương từ vong tổn hạ về tâm lý, ảnh huông đến sự phát tiễn hay gây xa sự mất mát” Nhữ vậy, có thé thấy có rit nhiều phương hướng, góc đồ để ảnh nghĩa về ‘bao lục, Tuy nhiên, có thể hiễu một cách chung nhất thi: Bao lục là ích ứng xử dưới dạng hành đông hoặc không hành động cia một người hoặc một nhóm nguời shim gây ra hoặc có khả năng gây ra những tin hei về thể chất, tính thân, kính té cho người khác hoặc nhóm người khác di với bất cứ mụp dich nào 1. Khai nig bạo lực gia dink ˆ Andrsem,C A th BYBusdanm (2002), Haan agaression Amma review of Peycholog),23 927-81 6.Trom (2001), Train msdexf10a lọc, No.
Tad git ˆ Ngyẫn ue Ý 1998), Baa tin Vide Net, Yo Vấn hộ thông te ˆ Viện ngànngĩ học (2003), Tan Ting Mite eb Bi Wing 18 dc ytế cd gi hp: sor pro sth vem) 10 Bao luc nót chung, đặc biệt 1a bạo lực gia dink là hiện tượng dang tổn tại ở én và có xu hướng ngày công gia tăng trên thé giới cũng như ở Việt Nem. Do vậy, vẫn dé bao lục gia đính nhận được sự quan tâm rất lớn từ phia các nhà nghiên cứu, các nha khoa học, các nhà chuyên môn,. Cho tới nay, tùy từng gốc đồ nghién cửu, có một sổ quan đẫm thé nào a bạo lục gia din nur seu: - Tử gốc độ gói Trong khuyên nghị chung thứ 19 năm 1992, Ủy ban Công ước về Xóa bố soi hình thúc phân biệt đối xử với phụ nữ CEDAW) gii thiêu một trong những cảnh ngĩa đâu tiên về bao hục giới được quốc công nhận như sau “Đạo lực rên sơ sở giới là một hình thức phân tit đối xử, bạo lục nhằm vào một người phụ nữ Hoặc gây ra mơ mất cân bằng đối với phụ nik. Bao lực giới bao gồm các hành đồng gây dau din về thể xác, inh thin hay tinh dọc, bao gim cả sơ de don thực hiện những hành đông này, ar cuống bite hay tước đoạt hr do dưới các hình thúc khác shin"! Trên cơ sở khuyến nghĩ nay trong toyên bố về Xóa b6 moi hình thúc phân tiệt đố xử với Phụ nữ năm 1993 DEVAN), Dai Hội ding Liên hiệp quốc đã giã thích tõ: bao lực rên cơ sỡ giồi la bất kỹ moi hành đồng bạo lực nào due trên cơ số i mã gly tốn hei hoặc đau dim cho phụ nữ v mất thân ễ, tinh duc hoặc tâm lý, id cả việc de dọa thực hiện những hành động nhar vậy, ny áp bude hay tước đoạt tư đa, cho đồ sấy ta ð noi công công hay cuộc sống rng tu”, Qua dink ngiấa trên, ta 6 thể thấy bạo lục gia định chỉ la một dang thức của bạo lục trên cơ sỡ gi, và vĩ thể, bạo lực gia dinh là bất kỷ hành vã nào gây tác hại hoặc gây đau dim về mất thé chất tnh thần hay tinh đục, kính t, sự cuống bie và tước dost tự do dưới các hin thức khác nhau của các hành vién trong gja đính tiên cơ sỡ khác tiệt giới tính Từ mối quan hệ giữa bạo lục ga dinh và bạo lục trên cơ sở giới, dé hạn chế tinh trạng số Liên Hep Quốc C014), Từ bọ lu gia anh đốn bạo ue gói tại Tút Mom, Từ Tên tảo hận © Qa din của Linhẹp quắc "Bùi Thị Ming chủ nhiệm đồ tải, B Hoài Anh thự ký để ti; Ngô Thị Hường, Ngyễn Thị Ln 019), Mat sé vấn đ giáp v bdo Vệ nự nan nhận bo lục gia đọ, đổ natn cim Mea lọc cdp Trường, ‘Tring Địnhọc Luật Hồ Nội BA Nội " ‘bao lục rên cơ sỡ sở giới thì chúng ta phi tim các biện phép phông nga mọi hình: thúc bạo lục trong phạm vi gia dinh gia định cũng như đời sống xã hội - Tử gốc đồxã hồi Đôi với người din thi đa số ho cho ring chỉ những hành vi sử dụng võ lực dấu tới thân thể nan nhân bị tổn thương hay nạn nhân tờ vong mới bị coi lá bạo lực 2 ảnh, côn những hành vi như xúc phạm, chi boi, thi không phi bạo lục Có thể thấy, sự nhân thúc vỗ bao lực gia nh cia nguùi din còn nhiều hạn chế.
Do đó, chúng ta cẩn phi có cách bid đầy đã và chính xác vé bạo lọc gia định dưới gốc độ xã hồi như rau: bao hục ga đánh là bất kỷ hành vĩ nào trong mốt quan hệ mit thiết (vợ chẳng, đã từng là vợ chẳng, bổ me chẳng và vợ, con, anh chi em, bổ mẹ và con sau khi ái hồn, ho hàng sống trong cùng mét nhà), có khả năng gây ra hoặc de doa gây ra những tổn hại nhất định về thể chất, tinh thân, kinh ti, tước đoạt hoặc hen chế quyền hr do ci những người trong méi quan hệ đó - Từ góc độ pháp luật Theo Luật mẫu về bạo lục gia dinh của Ủy ban nhân quyền của Liên hop quốc ngày 02/02/1996 thi Beo lực gia Ảnh là bành vi lam đụng thể chất tỉnh thin, tinh đục dựa tiên cơ sở giới đối với một thành viên, mốt người phụ nữ trong gle đính từ "hành vi đánh đập giản đơn dén gây thương tích ning bất cóc, de dọa, dọa đấm, cuống bức, quấy si, lãng nhục bing lời nói, ding vũ lực để vào nhà ‘ui pháp luật, phóng he, hiy hoạ tai sản, bạo lục tình đạc, hiệp dâm trong "hôn nhân, bạo lực liên quan đến thách cưới hoặc của hổi mén,,.¥ Luật Phòng ngữa và điều chỉnh bạo lục gia định 2002 của Thii Lan quý ánh: Bo lực gìn định là bất kỹ hinh vi nào được thực hin một cách cổ ý nhằm gây ra những thương tích vé thân thể, ste khoŠ hoặc tính thin hoặc các Trật nấu vd bo Bc gia ih 1096 wich rng it Mi: ‘guy Thị Thủ Nà (2015), Bao he gi nh đá út em — me 8 Dan và teen” hân tấn nc etc, Trừng đi hạc Bat Hi Nội, H Neues” Thành vi có khả năng gây nguy hm cho thân th, sức khoẻ hoặc tinh thân của các thành viên hỗ ga đính hoặc cuống ép lem đụng quyền lục đổ các thành, iên hộ gia dish phải thục hiện không thục hiện hoặc phãi chấp nhận thực hiện những hành vi sai trả, b mắc. “heo Luật bio vé chẳng bạo lực gia Ảnh 2005 cũa Burr ges thi bạo lục ga đánh là bắt kỷ hành v bạo lục về thể chất, tỉnh thin hay tình đục nào, kỄ cả những Hành vi tên trong giá đoạn chưa dat, cũng như việc áp dit hạn chế tự do và sự riêng tơ cá nhân, nhằm vào các cá nhân dang hay đã có quan hệ ga đính hoặc họ hàng sing chung như vợ ching hoặc sống chung trong một nhà !° Khoản 2 Điều1 Luật phòng chống bạo lực gia din 2007 quy dinh “Bao lực ge Ảnh là hin w cổ ÿ của thành viên gia Ảnh gây tin hei hoặc có kha năng gây tổn bai về thể chất tin thin, lánh tế đãi vớ các thành viên khác rong gia dink” Nhớ vậy, bao lực gia Ảnh là hành vi ding võ lục hoặc de dọa ding vũ lục cia một "nghi đối với một người khác có quan hệ hôn nhân, huyết thống hoặc nuôi dưỡng, gây tà hoặc de doa giy ra những tin hạ về thể chất nh thân, kinh tổ cho những người đó 12. Khái niệm và đặc điểm của hành vibgo lục gia vợ và chẳng 12/1.