Chương 1. Giải pháp nghiệp vụ Giao dịch lưu động 1. Vấn đề tồn tại Do đặc thù của Ngân hàng Chính sách xã hội là Ngân hàng hoạt động không vì mục đích lợi nhuận mà vì mục đích An sinh xã hội. Đối tượng khách hàng là những hộ đặc biệt, khó khăn, nghèo, … Hệ thống tổ chức của NHCSXH cũng đặc biệt, không như những Ngân hàng thương mại là tập trung vào những nơi mà họ thấy có ưu thế như kinh tế phát triển, cơ sở hạ tầng tốt, viễn thông tốt, … Ngân hàng Chính sách xã hội có hệ thống tổ chức trải khắp cả nước, Trung tâm điều hành nằm ở Hà Nội (Hội sở chính), 63 tỉnh, thành phố là 63 Chi nhánh trực thuộc Hội sở chính (Ngân hàng Chính sách xã hội trung ương), 617 quận, huyện là 617 Phòng giao dịch trực thuộc Chi nhánh cấp tỉnh [6].
Mỗi Phòng giao dịch chịu trách nhiệm cho vay các đối tượng chính sách trong quận, huyện của mình và mỗi xã, phường trong quận, huyện là một điểm giao dịch lưu động. Đặc biệt nữa là càng những nơi khó khăn, nghèo khó thì hoạt động của NHCSXH càng mạnh. Bởi vậy không tránh khỏi những khó khăn cho Ngân hàng và Khách hàng. Về phía Khách hàng: - Đa phần khách hàng ở xa trung tâm huyện, đường xá không tốt, đi lại khó khăn.
Phương tiện đi lại rất hạn chế, nhiều hộ gia đình phải đi bộ cả ngày đường để đến trụ sở giao dịch Ngân hàng, nhiều nơi phải đi đò, đi xe đạp, … Bởi vậy rất mất thời gian và công sức để, có khi chi phí đi lại phát sinh còn nhiều hơn số tiền giao dịch (tiền lãi tiết kiệm, trả lãi tiền vay, …). Vấn đề là làm sao để giảm được những chi phí này. - Vì khách hàng trong một huyện đều đến trụ sở giao dịch, nên số lượng khác hàng giao dịch sẽ tập trung rất đông. Nên cho dù khách hàng đi vất vả đến trụ sở Ngân hàng giao dịch, nhưng nhiều khi phải chờ rất lâu, nhỡ buổi mà có khi vẫn không đến lượt mình giao dịch vì hết giờ làm việc, hết ngày.
Vấn đề là làm sao để giảm lượng khách hàng tập trung quá đông. Về phía Ngân hàng: - Khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ Chính phủ giao cho, đó là tiếp cận hộ nghèo và các đối tượng chính sách để đưa đồng vốn ưu đãi Quốc gia đến đối tượng thụ hưởng, giúp họ xóa đói, giảm nghèo. Nhưng do đối tượng khách hàng và địa bàn hoạt động đặc biệt nên Ngân hàng khó tiếp cận và giúp đỡ được những đối tượng chính sách này. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 12 - Khi xuống giao dịch tại xã, nhân dân sẽ cảm thấy gần gũi hơn với Ngân hàng chính sách xã hội và họ tin tưởng vào Chính sách và sự quan tâm của nhà nước để sinh sống làm ăn tốt hơn.
Giải pháp giao dịch lưu động Để giải quyết vấn đề nêu trên, giảm công sức đi lại, chi phí cho khách hàng, để gia tăng số lượng khách hàng và hoàn thành nhiệm vụ được giao, NHCSXH sẽ thực hiện giao dịch tại cấp xã (GDLĐ) với các nội dung cụ thể như sau: - Tổ giao dịch lưu động: Tổ chức cán bộ của Phòng giao dịch gồm các tổ Giao dịch lưu động, mỗi tổ bao gồm các thành phần Kế toán, Tín dụng và Thủ quỹ đảm bảo thành phần nhân sự cho quy định giao dịch tài chính Ngân hàng. Tổ giao dịch lưu động có 01 tổ trưởng và các tổ viên, mỗi tổ tối thiểu 03 cán bộ [1]. - Lịch giao dịch lưu động: Tại mỗi một xã, trong một tháng, Ngân hàng sẽ cử một tổ giao dịch lưu động xuống để giao dịch gọi là ngày GDLĐ. Ngày giao dịch sẽ được cố định hàng tháng để khách hàng dễ sắp xếp thời gian.
Những xã có dư nợ không lớn hoặc số lượng khách hàng không nhiều có thể gộp lại đi giao dịch trong một ngày, sáng đi một huyện, chiều đi một huyện hoặc giao dịch xong huyện này rồi sang huyện khác. Trong một huyện, lãnh đạo Phòng giao dịch sắp xếp làm sao để giao dịch đến hết tất cả các xã mỗi xa một phiên trong một tháng. - Địa điểm giao dịch: Vì Ngân hàng Chính sách là một đơn vị nhà nước, phối kết hợp với các cơ quan, ban ngành của nhà nước để thực hiện chính sách của Chính phủ, nên dễ dàng mượn được Phòng làm việc tại Ủy ban nhân dân xã để làm việc. Được tạo điều kiện tốt nhất để làm việc, đây là một lợi thế rất lớn của Ngân hàng Chính sách xã hội - Tạm ứng tiền đi GDLĐ: Khi đi GDLĐ, số tiền phải chi đã được xác đinh, đó là các món giải ngân, các khoản chi, … Còn số tiền thu (khách hàng trả nợ, trả lãi, …) thì không xác định, cho nên để cân đối thu chi thì cán bộ đi giao dịch phải tạm ứng số tiền tối thiểu bằng số tiền phải chi, ta gọi đó là tiền tạm ứng đi GDLĐ.
Số tiền này sẽ do tổ trưởng Tổ GDLĐ tạm ứng và được ghi nợ vào tài khoản của cán bộ Tổ trường này trên hệ thống. Cuối ngày GDLĐ về, hệ thống sẽ cân đối thu chi và tất toán món tạm ứng của Tổ trưởng tổ GDLĐ [1]. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 13 Giao dịch lưu động (Giao dịch tại xã): Hàng tháng, theo lịch định sẵn, Tổ trưởng tổ giao dịch lưu động thay mặt Tổ nhận dữ liệu đi giao dịch đồng thời tạm ứng số tiền cần thiết. Tổ giao dịch sẽ xuống xã để giao dịch trực tiếp với khách hàng (giải ngân tiền vay, thu nợ, thu lãi, thu chi tiết kiệm và các giao dịch khác) [1].
Kết luận Với giải pháp tổ chức Giao dịch lưu động tại xã nói trên, Ngân hàng Chính sách xã hội sẽ tiếp giảm chi phí rất nhiều cho khách hàng, là giải pháp nghiệp vụ tốt. Có thể nói đây là chìa khóa cho sự thành công của Hệ thống Ngân hàng Chính sách xã hội trong công cuộc xóa đói giảm nghèo cùng Chính phủ và các ban ngành. Đây cũng là hoạt động đặc trưng của Ngân hàng Chính sách xã hội sẽ đem lại rất nhiều lợi ích thiết thực cho xã hội nói chung và cho người nghèo, các đối tượng chính sách nói riêng mà không Ngân hàng nào có được do tính đặc thù của Ngân hàng Chính sách xã hội. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 14 Chương 2.
Giải pháp công nghệ cho Giao dịch lưu động 2. Vấn đề khó khăn - Do tại các điểm Giao dịch lưu động hầu hết là những nơi hạn chế về giao thông, viễn thông, có khá nhiều nơi không có mạng lưới bưu điện, điện thoại, internet thậm chí là không có điện lưới Quốc gia. Bởi vậy khó đưa Công nghệ thông tin vào hoạt động giao dịch và quản lý khách hàng. - Do số lượng khách hàng lớn, khối lượng giao dịch nhiều, nhiều hồ sơ giấy tờ giao dịch nên việc làm thủ công là không thể thực hiện được, không đảm bảo thời gian.
Trong khi biên chế nhân sự của Ngân hàng Chính sách là rất hạn chế, mỗi Phòng giao dịch hiện nay chỉ khoảng 10 cán bộ. - Theo khảo sát, hiện nay hầu hết các xã, phường trên toàn quốc đã có phủ sóng điện thoại di động hoặc có dịch vụ ADSL, có thể vào Internet qua mạng không dây (3G) cho dù là chưa có điện lưới, đây là một hướng đi mới cho Giao dịch trực tuyến qua mạng Internet của NHCSXH. - Các máy tính PC , laptop hiện nay trên thị trường có cấu hì nh khá cao , hơn nữa nhiều công cụ pháp triển và cơ sở dữ liệu khá nhỏ gọn , có thể đáp ứng được yêu cầu giao dịch cho một vài đơn vị vì khối lượng dữ liệu và gia o dịch không quá lớn. Giải pháp Tổ giao dịch lưu động sẽ đem theo máy phát điện, máy tính PC hoặc laptop, USB 3G, máy in và các công cụ khác (nếu cần) để giao dịch trực tiếp trên máy tính và in chứng từ bằng máy in như thực hiện tại Phòng giao dịch.
Tùy theo điều kiện cụ thể tại mỗi xã, phường, có Internet hay không có mà ta có các phương án cụ thể. Nếu có internet thì ta có thể giao dị ch trực tiếp với khách hàng qua hệ thống chính , nếu không có intenet tại xã thì ta sẽ thiết kế phần mềm và giải pháp để có thể áp dụng công nghệ thông tin vào giao dị ch nghiệp vụ. Sau đây là sơ đồ tổng quát về truyền thông từ các máy trạm (người sử dụng) tới máy chủ cơ sở dữ liệu tập trung để giao dịch lưu động online trên hệ thống chính: TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 15 Người sử dụng GDXA offline. Các PGD huyện GDXA online.
Các chi nhánh tỉnh Trung tâm miền Internet Internet tại Hà Nội Database center Trung tâm miền tại TP Hồ Chí Minh Trung tâm miền tại Đà Nẵng Các chi GDXA online nhánh tỉnh Các chi nhánh tỉnh. Người sử dụng GDXA offline Hình 2. Sơ đồ tổng quan GDLĐ online Trong mô hình trên bao gồm: - Một trung tâm dữ liệu (Database center): Tập trung toàn bộ cơ sở dữ liệu của cả hệ thống, mọi giao dịch đều truy cập tới máy chủ cơ sở dữ liệu tại đây (Mô hình cơ sở dữ liệu tập trung). TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 16 - 03 trung tâm khu vực (Miền Bắc tại Hà Nội, miền Trung tại Đà Nẵng và miền Nam tại TP Hồ Chí Minh) được kết nối online bằng đường đồng trục backbon tốc độ cao (mức 5/5) và được kết nối với trung tâm dữ liệu.
- Các chi nhánh tỉnh sẽ kết nối với trung tâm khu vực mình qua đường thuê riêng Megawan tốc độ cao (mức 4/5). - Các Phòng giao dịch của mỗi chi nhánh tỉnh, thành phố sẽ kết nối tới chi nhánh tỉnh, thành phố của mình bằng một đường riêng với tốc độ cao (mức 3/5). - Các Điểm giao dịch tại xã có thể giao dịch offline với hệ thống chí nh. - Các điểm giao dịch cũng có thể kết nối với hệ thống chí nh thông qua Internet trực tiếp (tốc độ mức 2/5) hay qua mạng Internet không dây 3G (tốc độ mức 1/5).
Thực hiện theo mô hình này có thể tiết giảm chi phí thuê đường truyền mà vẫn đảm bảo chất lượng đường truyền (tốc độ và lưu lượng) để giao dịch từ mọi máy trạm (người sử dụng cuối cùng) tới trung tâm dữ liệu tại Trung ương đáp ứng yêu cầu công việc. Trên thực tế, có những nơi có điện lưới, nơi thì không, nếu không có điện lưới thì ta có thể dùng máy phát điện hoặc sử dụng ác quy loại lớn .