CHƯƠNG 1: TONG QUAN VE KHU VỰC NGHIÊN CỨU VÀ CÁC VAN DE CĂN GIẢI QUYẾT 1-1 Tổng quan về thắm qua đập vậtliệu địa phương ở trên thể giớ và nước ta: “rong những thập ky gin đây, các dự án công trình thủy lợi phát triển rit mạnh mẽ sóp phân rất quan trọng trong việc phòng chồng và giảm nhẹ thiên tai, xây dựng cơ sở hạ ting tạo đã cho các ngành kính tế phát tiễn một cach bền vững. gp phần ci tạo môi trường sinh thái “Trong dự án thủy lợi đập ngăn sông là hạng mục công trình chính. Công tác thiết kế và thi công hạng mục này bio đảm chất lượng kỹ thuật có vai trỏ rất quan trọng, đây chính là điều kiện tiên quyết để cho dự án phát huy hiệu quả đầu tr và công tình hoạt động hiệu quả sau khi đưa vào sử dựng Đập bằng vật liệu địa phương là hình thức công trình chứa nước rat phố biến hiện nay ở nước ta và trên thể giới vĩ giá thành thấp, vậ liệu sẵn có ti khu vực, đễ thi công mà Vẫn đảm bảo yêu cầu cho công trình, Các công trình này là thường xuyên chịu áp lục nước lớn, có đông thắm trong thin và nén đập, kích thước mặt cắt ngang lớn, vật liga có thể đồng nhất hoặc không đồng nhất Tuy nhiên trong quá trình xây dựng cũng có một số công trình bị sự cổ rô rỉ thắm mắt nước gây ra mắt an toàn dẫn đến vỡ đập. Những sự cổ thường xảy ra trong thời gian thi công hay công trình vừa mới xây dựng xong đang trong giai đoạn tích nước, Nguyên nhân sự cổ chủ yếu là do đồng thắm phá hoại qua các hạng mục công nh: đầu mỗi như thắm qua nền và thân đập đất, thắm tiếp xúc giữa các hạng mục xây đúc với én hay với thân đập.Sau đầy xin nêu một số vĩ đụ hình cho sự cổ rò rỉ thắm mắt nước của đập, 1.1 Đập Teton: Hoe viên: Hoàng Văn Tuy 3 GVHD: PGS.TS Nguyễn Cảnh Thái Đập đất Teton được xây dưng trên sông Teton, bang Idaho, tây bắc nước Mỹ.
Đập có chiều cao 93m, chiều dài ở đinh 940m, đáy rộng 520m, tạo hồ chứa có. dung tích 289 triệu mã. Đập được khởi công năm 1975 và hoàn thành sau hơn 1 năm. Khi hé đầy nước, lũ lớn về và ngày 5/6/1976, đập bị vỡ.
7h30 sáng hôm đó, dng thắm chảy trin trên phần dưới mái hạ lưu bên vai phải đập. Xe máy được huy động đến dé khắc. phục nhưng không thành công, Đập đã bị xói ngẫm rất mạnh và bị vỡ lúc 11830. Đến 20h cùng ngày, nước trong ho chảy hết.
Các thị tran Rexburg, Sugar City, Madison,. đưới hạ lưu bị ngập nặng làm II người chết và thiệt hại khoảng 2 ty USD, Hoe viên: Hoàng Van Tuy 4 GVHD: PGS.TS Nguyễn Cảnh Thái 1.2 Đập Liman Bap Liman thuộc bang Aizona được xây dựng năm 1913 để trữ nước, đập cao khoảng 20m, đài 260 m, độ dốc mái thượng, hạ lưu là 1:2, đập đắp bing đất sét. tường tâm bằng đắt hỗn hợp Ngày 14/4/1915 lúc 22giờ 45 phút, tại vị trí lòng sông chỗ đáy đập xuất hiện một dòng nước mạnh do thắm qua đập, gây xói đập và vỡ mổ rộng tới 108m, Nguyễn nhân do thấm qua đập dat gây ra.12 Trong nước “Theo thống ké của Tổng cục Thủy lợi đến hết năm 2015, ở Việt Nam hiện có 6.648 hỗ chứa, trong đồ 96. ry chứa thủy lợi, phần lớn là các hỗ nhỏ, đập đất vữa và nhỏ ‘6 nguy cơ mat an toàn: ~ Các hồ hữu lớn (đụng tích trữ >3,0 triệu m3 hoặc đập cao >1m): Cổ 93 hd có đập bị thắm ở mức độ mạnh và 82 hồ có đập bị bidn dạng m ~ Các hỗ chứa vừa và nhỏ (có dung tích dưới 3 triệu m3, đập có chiều cao dưới 15m) “Có 507 hồ đập bị thắm và 613 hỗ có đập biển dạng mái Một số sự cổ vỡ đập do thắm ở Việt Nam: 1.1 Đập hỗ Núi Một (Binh Định) XXây dựng : 1978 - 1980 Đập cao hmax = 32,0 m, HỖ có dung tích 110 triệu mã Cao trình đỉnh đập: + 50,20m + MNDBT: 44,2 (Cuối mùa lũ ; +46,20).
[Nam 1996 xây ra thắm qua thân đập tiên mái hạ lưu ở + 35,0 239,0m saw mùa lĩ khi hỗ tích ở mục nước trên MNDBT trong gin cả năm. Trong mia lũ 1998 tiép tục thắm lớn khi mực nước hd cao trên 44. Nguyên nhân chính: Dat dip thân đập từ + 35,0m trở lên chưa đạt độ chặt thiết kế, lại bị nước tác động làm lão hoá giảm khả năng chẳng thắm. Sửa chữa nâng cấp năm 1999 -2000.
Làm tường nghiêng thượng lưu có chân khay chống thắm bằng đất é ớt đặt đến + 35,0m, kết hợp khoan phụt chống thắm bằng vữa Hoe viên: Hoàng Văn Tuy 5 GVHD: PGS.TS Nguyễn Cảnh Thái xi măng- sét từ. Bổ sung khối gia tải và lọc tiêu thoát nước hạ lưu, “Cải tạo tran tự do thành trần có cửa van cung.2 Đập hỗ Hội Sơn (Bình Định) Xây dựng: năm 1984; Đập đồng chất hư.65 iệu mì Cao tinh định đạp + 72,20m. + MNDBT : + 68,60m, ‘Thm ở nền và thân, vai đập với dòng thắm mạnh, diện rộng. Hạ lưu chân đập có mạch si.
Mai thượng lưu có nhiều. ết lún sụt Nguyên nhân: Nền là đất tàn tích Granitee chưa được xử lý triệt đẻ. Bat đắp thân đập chưa đạt độ chặt cần thiết. Sửa chữa nâng cấp: năm 2000 + 2001: Tường nghiêng thượng lưu có chân khay chống.
thắm đặt đến nền không thắm, bổ sung gia ải mái hạ lưu Cải go tần tự do thành trần có cửa, Lim cổng lấy nước mới thay cổng cũ. Hoe viên: Hoàng Van Tuy 6 GVHD: PGS.TS Nguyễn Cảnh Thái Minh 1.3 Đập hỗ Suấi Trau ( Khánh Hoa) “Xây dung tháng 4/1977+ 8/1977. Sự cố ấy a (1977, 1979 và 1982). ap đất đồng chất.
Đập chính hous = 19,60m, dài 240m "Đập phụ Faas = 7,60m, dải 191m. Cao trình đình đập : +25,6m. MMNDBT: 22,50, MNLLN : 23,86, MNC: 15.50, Dung tích hd: 9,81 triệu my’ ‘Vo đập lần 1 (thing 11/1977): Hồ tích nước ir cuối thắng 8/1977. 12h30 ngày 11/11/1977 c mưa lớn, khỉ mực nước hỗ tăng nhanh từ 17,60m lên 21,0m, phát hiện 2 lỗ rò ở 2 mang cống lấy nước ở T018 0m và đến 02h ngày 12/11/1971, sau 14 giờ cằm cự đập vỡ 2 bên mang cổng Nguyên nhân trực tip: Dit dip 2 mang cổng đầm nên km, do hỗ mồng chật hep và không có biện pháp thi công phủ hợp, chỉ tiêu về dung trọng khô thiết ké quy định sai (ye =1,50 Tim’ trong khi loại dat này có ‹ tự nhiên là 1,6 + 1,7 Tim’).
Sửa chữa: Bố sung 3 tường ngăn bao ngoài thân cống cắm vào 2 bên thân đập dé giảm. gradient thấm dọ thân ng, ấp lại đoạn vỡ sau khi bạt mãi lỗ vỡ với m = 1:1,50 và dip đất với you = 1,70 Tím”, Công tác sửa chữa hoàn thành cuối tháng 8/1978, Vo đập lần 2 (Thing 11/1978): Đầu thing 11/1978, đập đắp đủ mit cit thiết kể, Mưa lớn, mực nước hỗ ting từ 322/76 lên 24,40m trong 4 giờ ngày 04/11/1978, phát hiện 1 lỗ r6 lớn chảy mạnh nước đục ra Hoc viên: Hoàng Van Tay 7 GVHD: PGS.TS Nguyễn Cảnh Thái mi hạ lưu ở 222,0 m, cách tim cổng khoảng 21m về bên trái. 7h30! thêm 1 lỗ rò nữa, thượng lưu hình thành xoáy nước. 12h30 thêm 1 lỗ rỏ gin thấp cống.
Đến 04h15" ngày hôm sau (05/11) sau 24 giờ cằm cự quyết liệt, đập đã vờ hoàn toàn sau 1 tiếng nỗ lớn. và cắt đập thành 2 đoạn Nguyên nhân chủ yếu: Thi công kém chất lượng phần đất đắp từ cao trình +22,0m trở lên, do chủ đầu tư, đơn vị thi công và cả thiết kế quan niệm phần đập cao không thường xuyên giữ nước, nên không quan trong. Kiểm tra có 86% mẫu không đạt ý L7 Tim trong đó có 32% mẫu đạt dưới 1,5 Tím”. Sửa chữa : Phá dỡ đập cũ, đấp lại theo đồ án mới do Đoàn KSTKTL Trung Trung bộ (nay là Xí nghiệp TKTVXDTL 3, thuộc Công ty TVXDTLI) thiết Không đồng chit, có li chống thắm với y= 1,75 Tin, có khối gia tải hạ ưu, Đỗ án thiết kế yêu cầu thi công trong 2 mùa khô 1979 và 1980, nhưng do yêu cầu tưới nên địa phương thi công trong 1 mùa khô năm 1979, do thủ tục chậm nên đến 10/8/1979 mới bắt dầu đấp đập, từ đó đã dẫn đến sự cổ lẫn 3 Sự cố lần 3: Xây ra ngây 19/11/1979 khi đập mới dip đến +22,0m, mục nước hỗ tăng từ +16.50m ấm ở phía hữu cổng giáp đồi vai phải.
Sự cỗ này là do đất dip ving tiếp giáp giữa đầm thủ công và đ cơ giới không đạt you „ nước thắm đã tạo 1 "hang ngằm đi zic — zac từ thượng lưu về hạ lưu. Đập không bị vỡ nhờ mực nước hỗ hạ thấp qua trăn tạm dẫn dng thi công và rồi hết mưa syed Xây ra tại đập phụ vào mùa li năm 1982, do đất đắp km theo đồ án thết kế cũ nim 1977 với you =1,5 Tím), Qua 3 lần sự cổ ở đập chính chủ yéu đều do chất lượng đắt đắp mà không kiểm tr lại việc thiết kế va thi công đập phụ, là một sai sót lớn của các đơn vị hữu quan, Công tình hoàn thiện cuối năm 1983, đến nay đã làm việc an toàn Hoe viên: Hoàng Van Tuy 8 GVHD: PGS.TS Nguyễn Cảnh Thái Hình 1.4 Hồ Suối Tru (Khánh Hòa) 1.24 Đập hồ Am Chia (Khánh Hòa) “Xây dimg:1988-1992. Sữa chữa khôi phục nâng cấp cuối 2001. ap đất đồng chất ( khi sự cổ) „ luax = 24,5m, dài =330m.
Hồ có dung tích : 4690 triệu m’, MNC :23,90m. Caotình đình đập : +37,00m. Tường CS : +38,0m, Sau khi chặn dòng (tháng 2/1989) đã có các hiện tượng rò rỉ thắm lậu qua đất đắp thân đập. 2 sự cổ lớn thắng 10/1989 và thang 10/1992.
Xin tôm tắt sự cổ thing 10/1992 Mura từ 23-25/10/1992, mực nước hd từ +28,0m tăng vot lên 34.40m vào tối ngày 25/10 ( tốc độ tăng 6m trong ngày 25/10/1992 và khoảng Im/giờ vào tối ngày đó), Sáng 27/10 phát biện 2 lỗ sti ở mái hạ lưu tại cao trình + 26,00m, cách vai tà đập, khoảng 70 =80m, còn có nhiều lỗ sii trên mặt bằng +26,00m, có 5 lỗ sii phát triển nhanh, thoát ra nh 1 ngách ở hạ lưu. Vào 6h00 sing hôm sau (28/10/1992), iy có lỗ xoáy nước ở thượng lưu, các vật nỗi và có 1 cây xoài bị hút mạnh vio xoáy nước kéo trôi xuống hạ lưu. Chie Au 28/10 mực nước hồ xuống dưới +29,00m, từ hạ lưu nhìn thầy. lỗ rõ thủng lên bầu tời của hỗ chứa, miệng rộng 45m, tạo thành hang thẳng gốc với trục đập, bên trong phát triển ra 3,4 ngách.
Có người chụp được ảnh qua hang thing này.