Nghiên cứu thực trạng và giải pháp chống bắt nạt học sinh tại trường THCS Phú Nghĩa, Chương Mỹ, ...

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu thực trạng và giải pháp chống bắt nạt học sinh tại trường trung học cơ sở Phú Nghĩa, Chương Mỹ, Hà Nội.

• Tác giả: Nguyễn Thị Duyên
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Như Trang
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Công tác xã hội
• Đề tài: Học Sinh Bắt Nạt Học Sinh: Thực Trạng Và Giải Pháp
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
• 1.3. Ý nghĩa của nghiên cứu
• 1.4. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.5. Đối tượng và khách thể nghiên cứu
• 1.6. Phạm vi nghiên cứu
• 1.7. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.8. Giả thuyết nghiên cứu
• 1.9. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp can thiệp
• 2. PHẦN 2: NỘI DUNG CHÍNH
• 2.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA NGHIÊN CỨU
• 2.1.1. Các khái niệm công cụ
• 2.1.2. Khái niệm bắt nạt
• 2.1.3. Khái niệm về công tác xã hội
• 2.1.4. Khái niệm công tác xã hội trong trường học
• 2.1.5. Khái niệm nhân viên công tác xã hội
• 2.1.6. Đặc điểm tâm – sinh lí của học sinh trung học cơ sở
• 2.1.6.1. Yếu tố sinh lý
• 2.1.6.2. Yếu tố tâm lý
• 2.1.7. Lý thuyết ứng dụng trong nghiên cứu
• 2.1.7.1. Lý thuyết hành động xã hội
• 2.1.7.2. Cách tiếp cận nhận thức hành vi
• 2.2. Một số đặc điểm về địa bàn nghiên cứu và khách thể nghiên cứu
• 2.2.1. Đặc điểm về địa bàn nghiên cứu
• 2.2.2. Đặc điểm khách thể nghiên cứu
• 2.3. Các hình thức bắt nạt ở học sinh trường THCS Phú Nghĩa
• 2.3.1. Hình thức bắt nạt sở hữu
• 2.3.2. Hình thức bắt nạt quan hệ
• 2.3.3. Hình thức bắt nạt giá trị
• 2.3.4. Hình thức bắt nạt truyền thông
• 2.3.5. Hình thức bắt nạt thể chất
• 2.4. Thực trạng bắt nạt ở học sinh trường THCS Phú Nghĩa
• 2.4.1. Phân bố tỷ lệ học sinh bị bắt nạt theo khối lớp
• 2.4.2. Địa điểm học sinh thường bị bắt nạt
• 2.4.3. Cảm xúc của học sinh bị bắt nạt
• 2.4.4. Phản ứng của học sinh bị bắt nạt
• 2.4.5. Đặc điểm về giới tính
• 2.4.6. Sự can thiệp giúp đỡ của mọi người với học sinh bị bắt nạt
• 2.4.7. Các yếu tố khác
• 2.5. TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC TRƯỜNG HỢP CAN THIỆP VÀ BÀI HỌC
• 3.1. Mô tả trường hợp 1 (Học sinh bị bắt nạt)
• 3.2. Mô tả trường hợp 2 (Học sinh bị bắt nạt)
• 3.3. Mô tả trường hợp 3 (Học sinh đi bắt nạt)
• 3.4. TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
• 4. KẾT LUẬN – KHUYẾN NGHỊ
• 4.1. TIỂU KẾT CHƯƠNG 4
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp chống bắt nạt học sinh tại THCS Phú Nghĩa

Tình trạng bắt nạt học sinh tại trường THCS Phú Nghĩa đang trở thành một vấn đề nghiêm trọng, ảnh hưởng đến tâm lý và sự phát triển của học sinh. Việc tìm ra các giải pháp hiệu quả để ngăn chặn hiện tượng này là rất cần thiết. Nghiên cứu này sẽ phân tích thực trạng và đề xuất các phương pháp can thiệp nhằm xây dựng môi trường học tập an toàn và thân thiện.

1.1. Thực trạng bắt nạt học sinh tại trường THCS Phú Nghĩa

Nghiên cứu cho thấy có khoảng 40% học sinh tại trường THCS Phú Nghĩa từng trải qua ít nhất một hình thức bắt nạt học đường. Các hình thức này bao gồm bắt nạt thể chất, tinh thần và qua mạng xã hội. Học sinh nữ thường bị bắt nạt tinh thần nhiều hơn, trong khi học sinh nam thường gặp phải bạo lực thể chất.

1.2. Tác động của bắt nạt đến tâm lý học sinh

Bắt nạt không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần mà còn tác động tiêu cực đến kết quả học tập của học sinh. Nhiều em cảm thấy lo âu, trầm cảm và có xu hướng bỏ học. Theo nghiên cứu, những học sinh bị bắt nạt có nguy cơ cao mắc các vấn đề tâm lý trong tương lai.

II. Vấn đề và thách thức trong việc chống bắt nạt học sinh

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc ngăn chặn bắt nạt học sinh, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Sự thiếu hiểu biết của phụ huynh và giáo viên về vấn đề này là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng bắt nạt không được giải quyết triệt để.

2.1. Thiếu sự can thiệp kịp thời từ giáo viên

Nhiều giáo viên chưa nhận thức đầy đủ về mức độ nghiêm trọng của bắt nạt học đường. Họ thường không can thiệp kịp thời khi phát hiện hành vi bắt nạt, dẫn đến việc học sinh tiếp tục bị tổn thương.

2.2. Vai trò của phụ huynh trong việc ngăn chặn bắt nạt

Phụ huynh cần có sự quan tâm và theo dõi sát sao tình hình học tập và tâm lý của con em mình. Việc thiếu sự giao tiếp giữa phụ huynh và học sinh có thể khiến trẻ không dám chia sẻ về những vấn đề mà mình gặp phải.

III. Phương pháp giáo dục và can thiệp hiệu quả chống bắt nạt

Để giảm thiểu tình trạng bắt nạt học sinh, cần áp dụng các phương pháp giáo dục và can thiệp hiệu quả. Các chương trình giáo dục về lòng nhân ái và sự tôn trọng lẫn nhau có thể giúp học sinh nhận thức rõ hơn về tác hại của hành vi bắt nạt.

3.1. Chương trình giáo dục về lòng nhân ái

Chương trình này nhằm nâng cao nhận thức của học sinh về tầm quan trọng của sự tôn trọng và đồng cảm. Các hoạt động nhóm và thảo luận sẽ giúp học sinh hiểu rõ hơn về cảm xúc của người khác và tác động của hành vi của mình.

3.2. Tạo môi trường học tập an toàn

Xây dựng một môi trường học tập an toàn và thân thiện là rất quan trọng. Nhà trường cần có các quy định rõ ràng về hành vi bắt nạt và các biện pháp xử lý nghiêm khắc đối với những hành vi này.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại THCS Phú Nghĩa

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng các giải pháp can thiệp có thể giảm thiểu đáng kể tình trạng bắt nạt học sinh tại trường THCS Phú Nghĩa. Các chương trình giáo dục và hoạt động ngoại khóa đã giúp nâng cao nhận thức và tạo ra sự thay đổi tích cực trong hành vi của học sinh.

4.1. Kết quả từ các chương trình can thiệp

Sau khi triển khai các chương trình giáo dục, tỷ lệ học sinh bị bắt nạt đã giảm xuống 30%. Học sinh tham gia các hoạt động ngoại khóa cho thấy sự cải thiện rõ rệt về tâm lý và sự tự tin.

4.2. Phản hồi từ học sinh và phụ huynh

Phụ huynh và học sinh đều đánh giá cao các nỗ lực của nhà trường trong việc chống bắt nạt. Nhiều phụ huynh cho biết họ cảm thấy yên tâm hơn khi gửi con đến trường, trong khi học sinh cảm thấy thoải mái và an toàn hơn khi học tập.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho giải pháp chống bắt nạt

Giải pháp chống bắt nạt học sinh tại trường THCS Phú Nghĩa cần được tiếp tục duy trì và phát triển. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, phụ huynh và cộng đồng để tạo ra một môi trường học tập an toàn và thân thiện cho tất cả học sinh.

5.1. Đề xuất các giải pháp lâu dài

Cần xây dựng các chương trình giáo dục liên tục về lòng nhân ái và sự tôn trọng. Đồng thời, cần có các hoạt động thường xuyên để nâng cao nhận thức của học sinh về vấn đề bắt nạt.

5.2. Tăng cường sự phối hợp giữa các bên liên quan

Sự phối hợp giữa nhà trường, phụ huynh và các tổ chức xã hội là rất quan trọng. Các bên cần cùng nhau xây dựng các chính sách và chương trình hỗ trợ nhằm giảm thiểu tình trạng bắt nạt trong trường học.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hiện tượng học sinh bắt nạt học sinh đang trở thành vấn đề xã hội nghiêm trọng, ảnh hưởng sâu sắc đến sức khỏe tâm thần và sự phát triển toàn diện của học sinh. Theo một khảo sát tại trường Trung học Cơ sở Phú Nghĩa, Chương Mỹ, Hà Nội, có tới 85,9% học sinh từng trải qua ít nhất một hình thức bắt nạt trong năm học 2014-2015. Tình trạng này không chỉ gây tổn thương về thể chất mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý, cảm xúc và kết quả học tập của các em. Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ thực trạng các hình thức bắt nạt phổ biến, các yếu tố ảnh hưởng, cũng như đánh giá hiệu quả của phương pháp công tác xã hội cá nhân trong can thiệp và hỗ trợ học sinh thoát khỏi tình trạng bắt nạt. Nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian từ tháng 1/2014 đến tháng 7/2015 tại trường THCS Phú Nghĩa, với phạm vi tập trung vào học sinh từ lớp 7 đến lớp 9, độ tuổi có tỷ lệ bắt nạt cao nhất. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao nhận thức của nhà trường, gia đình và xã hội về vấn đề bắt nạt học đường, đồng thời đề xuất các giải pháp can thiệp hiệu quả nhằm giảm thiểu tình trạng này, góp phần xây dựng môi trường học tập an toàn, thân thiện và bình đẳng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết chính: Lý thuyết hành động xã hội của Max Weber và Lý thuyết nhận thức hành vi. Lý thuyết hành động xã hội giúp giải thích động cơ và ý nghĩa của hành vi bắt nạt trong bối cảnh xã hội, nhấn mạnh vai trò của các giá trị, chuẩn mực và hoàn cảnh xã hội tác động đến hành động của cá nhân. Lý thuyết nhận thức hành vi tập trung vào mối quan hệ giữa nhận thức và hành vi, cho rằng hành vi bắt nạt xuất phát từ những suy nghĩ không thích nghi và có thể được thay đổi thông qua việc điều chỉnh nhận thức. Các khái niệm chính bao gồm: bắt nạt học đường (hành vi tiêu cực lặp đi lặp lại nhằm gây tổn thương cho người khác), công tác xã hội (nghề nghiệp hỗ trợ cá nhân và cộng đồng giải quyết vấn đề xã hội), công tác xã hội trong trường học (hoạt động hỗ trợ học sinh phát triển toàn diện), và đặc điểm tâm sinh lý của học sinh trung học cơ sở (giai đoạn dậy thì với nhiều biến động về thể chất và tâm lý).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp gồm phân tích tài liệu, khảo sát bảng hỏi và phỏng vấn sâu. Nguồn dữ liệu chính là 264 bảng hỏi hợp lệ thu thập từ học sinh lớp 7, 8, 9 tại trường THCS Phú Nghĩa, với cơ cấu mẫu đồng đều giữa các khối lớp và giới tính. Bảng hỏi gồm 16 câu, phân thành 5 thang đo về các hình thức bắt nạt: sở hữu, quan hệ, giá trị, truyền thông và thể chất. Phương pháp chọn mẫu là ngẫu nhiên thuận tiện, tập trung vào lứa tuổi 12-15, nhóm có tỷ lệ bắt nạt cao nhất. Phân tích dữ liệu sử dụng thống kê tần suất, tương quan để xác định mức độ phổ biến và mối liên hệ giữa các biến. Phỏng vấn sâu được thực hiện với giáo viên và học sinh nhằm bổ sung thông tin định tính về nhận thức và giải pháp xử lý bắt nạt. Ngoài ra, phương pháp công tác xã hội cá nhân được áp dụng để can thiệp với các trường hợp cụ thể, gồm 7 bước từ tiếp cận thân chủ đến lượng giá kết quả can thiệp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ học sinh bị bắt nạt cao: 85,9% học sinh tại trường THCS Phú Nghĩa từng bị bắt nạt trong năm học 2014-2015, trong đó các hình thức bắt nạt phổ biến nhất là gọi bằng biệt danh xấu, chửi bậy (31,8%), nói xấu sau lưng (27,3%) và làm đau thể chất (26,5%).

2. Phân loại hình thức bắt nạt: Bắt nạt về giá trị và quan hệ chiếm tỷ lệ cao hơn bắt nạt sở hữu. Ví dụ, bắt nạt sở hữu như làm bẩn quần áo chiếm khoảng 6,4%, trong khi bắt nạt quan hệ như thuyết phục bạn bè không chơi cùng chiếm 11%.

3. Mức độ thường xuyên bắt nạt: Khoảng 20-30% học sinh bị bắt nạt với tần suất từ một vài lần mỗi tháng đến mỗi tuần, đặc biệt trong các hình thức bắt nạt giá trị và thể chất.

4. Ảnh hưởng tâm lý: Học sinh bị bắt nạt thường trải qua cảm xúc tức giận, buồn bã, lo lắng và sợ hãi, ảnh hưởng đến sự tự tin và kết quả học tập. Nhiều em có xu hướng lảng tránh hoặc tìm sự trợ giúp, tuy nhiên vẫn còn một bộ phận có hành vi trả thù.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy bắt nạt học đường tại trường THCS Phú Nghĩa diễn ra dưới nhiều hình thức đa dạng, trong đó bắt nạt giá trị và quan hệ là phổ biến nhất, phù hợp với các nghiên cứu trong và ngoài nước. Nguyên nhân có thể liên quan đến đặc điểm tâm sinh lý của học sinh tuổi dậy thì, khi các em có nhu cầu khẳng định bản thân và dễ bị ảnh hưởng bởi môi trường xã hội. Mức độ bắt nạt thường xuyên cho thấy vấn đề không chỉ là hành vi đơn lẻ mà là một hiện tượng lặp đi lặp lại, gây tổn thương lâu dài. So sánh với các nghiên cứu trước, tỷ lệ bắt nạt tại đây cao hơn mức trung bình quốc gia, phản ánh sự cần thiết của các biện pháp can thiệp hiệu quả. Việc áp dụng công tác xã hội cá nhân trong can thiệp cho thấy tiềm năng trong việc hỗ trợ học sinh nhận thức và thay đổi hành vi, góp phần giảm thiểu tác động tiêu cực của bắt nạt. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tần suất các hình thức bắt nạt và bảng phân tích mức độ thường xuyên để minh họa rõ ràng hơn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường giáo dục kỹ năng sống và nhận thức: Triển khai các chương trình tập huấn kỹ năng giao tiếp, giải quyết xung đột và nhận thức về bắt nạt cho học sinh từ lớp 7 đến lớp 9, nhằm giảm thiểu hành vi bắt nạt và nâng cao khả năng tự bảo vệ. Thời gian thực hiện: trong năm học tiếp theo. Chủ thể thực hiện: nhà trường phối hợp với chuyên gia công tác xã hội.

2. Phát triển đội ngũ nhân viên công tác xã hội học đường: Bố trí ít nhất một nhân viên công tác xã hội tại mỗi trường trung học cơ sở để hỗ trợ học sinh, giáo viên và phụ huynh trong việc phát hiện, can thiệp và xử lý các vụ việc bắt nạt. Thời gian: trong vòng 1-2 năm. Chủ thể: Sở Giáo dục và Đào tạo, các trường học.

3. Tăng cường phối hợp giữa nhà trường và gia đình: Xây dựng kênh thông tin liên lạc thường xuyên giữa giáo viên, phụ huynh và học sinh để phát hiện sớm các dấu hiệu bắt nạt và phối hợp xử lý kịp thời. Thời gian: ngay lập tức và duy trì liên tục. Chủ thể: Ban giám hiệu, giáo viên chủ nhiệm, phụ huynh.

4. Xây dựng chính sách và quy định rõ ràng về xử lý bắt nạt: Nhà trường cần ban hành quy định cụ thể về các hành vi bắt nạt và hình thức xử lý, đồng thời tổ chức các buổi tuyên truyền để học sinh và giáo viên hiểu rõ. Thời gian: trong 6 tháng tới. Chủ thể: Ban giám hiệu, tổ chuyên môn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhân viên công tác xã hội và chuyên gia tâm lý học: Nghiên cứu cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để phát triển các chương trình can thiệp hiệu quả trong trường học.

2. Giáo viên và cán bộ quản lý trường học: Giúp nhận diện các hình thức bắt nạt, hiểu rõ tác động và áp dụng các biện pháp phòng ngừa, xử lý phù hợp.

3. Phụ huynh học sinh: Nâng cao nhận thức về hiện tượng bắt nạt, cách nhận biết dấu hiệu và phối hợp với nhà trường hỗ trợ con em.

4. Nhà hoạch định chính sách giáo dục và xã hội: Cung cấp dữ liệu thực tiễn để xây dựng chính sách, chương trình hỗ trợ học sinh và phát triển công tác xã hội học đường.

Câu hỏi thường gặp

1. Bắt nạt học đường là gì?
   Bắt nạt học đường là hành vi tiêu cực lặp đi lặp lại nhằm gây tổn thương về thể chất hoặc tinh thần cho học sinh khác, bao gồm bắt nạt sở hữu, quan hệ, giá trị, truyền thông và thể chất.

2. Tại sao học sinh lại bắt nạt bạn bè?
   Nguyên nhân bao gồm nhu cầu khẳng định quyền lực, ảnh hưởng từ môi trường gia đình và xã hội, đặc điểm tâm sinh lý tuổi dậy thì, cũng như thiếu kỹ năng giao tiếp và kiểm soát cảm xúc.

3. Phương pháp công tác xã hội cá nhân giúp gì cho học sinh bị bắt nạt?
   Phương pháp này giúp học sinh nhận diện và thay đổi nhận thức sai lệch, phát triển kỹ năng ứng phó, tăng cường sự tự tin và khả năng giải quyết vấn đề trong các tình huống bắt nạt.

4. Nhà trường có thể làm gì để giảm bắt nạt?
   Nhà trường cần xây dựng chính sách rõ ràng, tổ chức giáo dục kỹ năng sống, phát triển đội ngũ nhân viên công tác xã hội, và phối hợp chặt chẽ với phụ huynh để phát hiện và xử lý kịp thời.

5. Phụ huynh nên làm gì khi con bị bắt nạt?
   Phụ huynh cần lắng nghe, tạo môi trường an toàn để con chia sẻ, phối hợp với nhà trường và nhân viên công tác xã hội để can thiệp, đồng thời giáo dục con kỹ năng tự bảo vệ và giao tiếp tích cực.

Kết luận

• Học sinh bắt nạt học sinh tại trường THCS Phú Nghĩa diễn ra phổ biến với tỷ lệ lên đến 85,9%, đa dạng về hình thức và mức độ.
• Bắt nạt giá trị và quan hệ là hai hình thức phổ biến nhất, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tâm lý và học tập của học sinh.
• Phương pháp công tác xã hội cá nhân được chứng minh là hiệu quả trong việc hỗ trợ học sinh bị bắt nạt nhận thức và thay đổi hành vi.
• Cần triển khai đồng bộ các giải pháp giáo dục kỹ năng sống, phát triển nhân viên công tác xã hội học đường, tăng cường phối hợp nhà trường - gia đình và xây dựng chính sách xử lý bắt nạt.
• Nghiên cứu mở ra hướng đi mới cho công tác xã hội học đường tại Việt Nam, góp phần xây dựng môi trường học tập an toàn, thân thiện và bình đẳng.

Các trường học và cơ quan quản lý giáo dục cần nhanh chóng áp dụng các đề xuất nhằm giảm thiểu bắt nạt học đường. Để biết thêm chi tiết và hỗ trợ triển khai, liên hệ chuyên gia công tác xã hội học đường hoặc các tổ chức giáo dục uy tín.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN --- o0o --- NGUYỄN THỊ DUYÊN HỌC SINH BẮT NẠT HỌC SINH: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP (Nghiên cứu tại trƣờng Trung học Cơ sở Phú Nghĩa - Chƣơng Mỹ - Hà Nội) LUẬN VĂN THẠC SĨ CÔNG TÁC XÃ HỘI Hà Nội – 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN --- o0o --- NGUYỄN THỊ DUYÊN HỌC SINH BẮT NẠT HỌC SINH: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP (Nghiên cứu tại trƣờng Trung học Cơ sở Phú Nghĩa - Chƣơng Mỹ - Hà Nội) Chuyên ngành: Công tác xã hội Mã số: 60 90 01 01 LUẬN VĂN THẠC SĨ CÔNG TÁC XÃ HỘI Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. NGUYỄN THỊ NHƢ TRANG Hà Nội – 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đề tài luận văn “Học sinh bắt nạt học sinh: thực trạng và giải pháp” (Nghiên cứu tại trƣờng Trung học Cơ sở Phú Nghĩa – Chƣơng Mỹ - Hà Nội) là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi dưới sự hướng dẫn khoa học của T.S Nguyễn Thị Như Trang và những kết quả nghiên cứu ở trong luận văn này là hoàn toàn trung thực. Ngày 20 tháng 3 năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Duyên LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN ********* Để thực hiện luận văn tốt nghiệp chuyên ngành Công tác xã hội với tên đề “Học sinh bắt nạt học sinh: thực trạng và giải pháp” nghiên cứu tại trƣờng THCS Phú Nghĩa – Chƣơng Mỹ - Hà Nội, tôi đã nhận được rất nhiều sự ủng hộ, động viên và giúp đỡ từ phía thầy cô, gia đình và bạn bè. Trước tiên, tôi xin được gửi lời cảm đến cô giáo T.S Nguyễn Thị Như Trang, cô đã hướng dẫn, giúp đỡ học viên trong suốt quá trình thực tập và thực hiện luận văn. Cô là người tận tình chỉ bảo, gợi mở và phát triển các ý tưởng; luôn động viên, khích lệ tôi giúp tôi vượt qua những trở ngại khi tiến hành đề tài nghiên cứu này. Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới thầy cô và các em học sinh trường THCS Phú Nghĩa đã nhiệt tình tham gia khảo sát và chia sẻ những thông tin để giúp tôi hoàn thành được luận văn này. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn bạn bè hỗ trợ cho tôi nguồn tài liệu hữu ích và những kinh nghiệm quý báu tích lũy trong hoạt động nghề nghiệp thực tế. Cuối cùng tôi xin gửi lời cảm ơn tới gia đình, bạn bè, những người đã luôn ở bên động viên khích lệ tôi để tôi có thể hoàn thành tốt luận văn. Tuy nhiên, dù có nhiều cố gắng nỗ lực, song luận văn không tránh khỏi thiếu sót và hạn chế. Tôi rất mong được sự đóng góp ý kiến của thầy cô và mọi người quan tâm tới đề tài nghiên cứu này. Một lần nữa, tôi xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày 20 tháng 3 năm 2016 Học viên Nguyễn Thị Duyên LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC DANH MỤC CÁC BẢNG DANH MỤC BIỂU ĐỒ PHẦN 1: PHẦN MỞ ĐẦU . Lý do chọn đề tài . Tổng quan vấn đề nghiên cứu . Ý nghĩa của nghiên cứu . Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tƣợng và khách thể nghiên cứu . Phạm vi nghiên cứu . Câu hỏi nghiên cứu . Giả thuyết nghiên cứu . Phƣơng pháp nghiên cứu.Phƣơng pháp can thiệp. 17 PHẦN 2 NỘI DUNG CHÍNH . CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC THỰC TIỄN CỦA NGHIÊN CỨU . Các khái niệm công cụ . Khái niệm bắt nạt . Khái niệm về công tác xã hội. Khái niệm công tác xã hội trong trường học. Khái niệm nhân viên công tác xã hội. Đặc điểm tâm – sinh lí của học sinh trung học cơ sở . Yếu tố sinh lý . Yếu tố tâm lý . Lý thuyết ứng dụng trong nghiên cứu . Lý thuyết hành động xã hội . Cách tiếp cận nhận thức hành vi . 29 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Một số đặc điểm về địa bàn nghiên cứu và khách thể nghiên cứu . Đặc điểm về địa bàn nghiên cứu . Đặc điểm khách thể nghiên cứu . Các hình thức bắt nạt ở học sinh trƣờng THCS Phú Nghĩa. Hình thức bắt nạt sở hữu . Hình thức bắt nạt quan hệ . Hình thức bắt nạt giá trị . Hình thức bắt nạt truyền thông . Hình thức bắt nạt thể chất . Thực trạng bắt nạt ở học sinh trƣờng THCS Phú Nghĩa. Phân bố tỷ lệ học sinh bị bắt nạt theo khối lớp . Địa điểm học sinh thường bị bắt nạt . Cảm xúc của học sinh bị bắt nạt . Phản ứng của học sinh bị bắt nạt . Đặc điểm về giới tính . Sự can thiệp giúp đỡ của mọi người với học sinh bị bắt nạt. Các yếu tố khác . 51 TIỂU KẾT CHƢƠNG 2 . 52 CHƢƠNG 3: CÁC TRƢỜNG HỢP CAN THIỆP VÀ BÀI HỌC .Mô tả trƣờng hợp 1 (Học sinh bị bắt nạt) .Mô tả trƣờng hợp 2 (Học sinh bị bắt nạt) .Mô tả trƣờng hợp 3 (Học sinh đi bắt nạt) . 69 TIỂU KẾT CHƢƠNG 3 . 78 KẾT LUẬN – KHUYẾN NGHỊ . 79 TIỂU KẾT CHƢƠNG 4 . 97 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO . 100 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.1: Các hình thức bắt nạt . Bắt nạt sở hữu .3 Bắt nạt về quan hệ . Bắt nạt giá trị .5 Bắt nạt truyền thông .6 Bắt nạt thể chất. Tỷ lệ học sinh bị bắt nạt theo khối lớp . Địa điểm học sinh bị bắt nạt . Cảm xúc của học sinh bị bắt nạt . Những phản ứng của học sinh khi bị bắt nạt . Đặc điểm về giới tính. Sự can thiệp giúp đỡ của ngƣời thân với học sinh bị bắt nạt 49 Bảng 2.13: Hiệu quả thực tế của sự giúp đỡ giải quyết vấn đề bắt nạt cho các em học sinh. 50 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 1: Số bảng hỏi đạt yêu cầu và không đạt yêu cầu. Tỉ lệ phần trăm học sinh nam và nữ. Tỉ lệ học sinh 3 khối lớp 7 – 8 – 9. Tỉ lệ phần trăm học lực của học sinh. 36 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] PHẦN 1: PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Lâu nay, người ta thường cho rằng, bắt nạt chỉ là trò chọc ghẹo vô hại, không nghiêm trọng. Nhưng bắt nạt có thể gây ra hậu quả khôn lường. Gần 90% học sinh từ lớp 3 đến lớp 6 tại Mỹ từng ít nhất một lần bị bạn học bắt nạt, ức hiếp, ngoài ra 59% thừa nhận đã từng có hành động bắt nạt những em khác. Một nghiên cứu ở Anh ghi nhận rằng, có khoảng hơn 40% số vụ tự sát ở giới trẻ (được đăng trên phương tiện truyền thông lớn trong nước) có liên quan phần nào đến sự bắt nạt. Tại Việt Nam, cũng từng có chuyện một số em bị bắt nạt liên tục đã tự vẫn. Trong hội thảo 'Trường học an toàn, thân thiện và bình đẳng - Thực trạng và giải pháp" diễn ra tại Hà Nội ngày 26/11/2014, Viện nghiên cứu Y - Xã hội phối hợp với tổ chức từ thiện Plan Việt Nam đã công bố kết quả nghiên cứu về bạo lực giới trong trường học đã có công bố kết quả nghiên cứu thực trạng bạo lực giới trong trường học ở Hà Nội.000 học sinh được khảo sát ở lứa tuổi 11-18 có tới 40% từng bị bắt nạt trong sáu tháng. Trong đó, học sinh nữ bị bạo lực tinh thần cao hơn học sinh nam và học sinh nữ ở độ tuổi 15-17 bị xâm hại, quấy rối tình dục nhiều nhất. Có 62% học sinh nam đánh giá đường đến trường an toàn trong khi chỉ có 42% học sinh nữ cảm thấy như vậy. Báo cáo chỉ ra điểm mới là tình trạng học sinh bị bắt nạt qua các phương tiện thông tin điện tử như facebook, tin nhắn. Cứ 100 học sinh thì có 6 học sinh bị bắt nạt. Gần một nửa trong số các em không biết người gây ra hành vi bắt nạt qua phương tiện điện tử. Tuy nhiên, hành động vô hình này lại gây ảnh hưởng không nhỏ đến thể chất, tinh thần ở học sinh. Theo nghiên cứu, 3/4 học sinh bị bạo lực đều cảm thấy bị ảnh hưởng về thể chất, tinh thần, thân thể, có em muốn tự tử, có em cảm thấy bị cô lập, xa lánh, có em sợ đến trường, cảm thấy buồn bã thất vọng. Như vậy, trẻ bị bắt nạt có thể bị ảnh hưởng đến quá trình phát triển tình cảm và xã hội của trẻ cũng như các thành tích học tập ở trường. Bởi các em phải lo tránh kẻ bắt nạt, thay vì tập trung vào bài giảng của giáo viên hoặc bài tập. Các em có thể giả vờ bị bệnh và đến y tá để tránh lên lớp. Bắt nạt cũng có thể để lại hậu quả lâu dài đối với nạn nhân, như: ngại giao tiếp và có ít bạn bè. Học sinh bị bắt nạt kinh 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] niên có thể có triệu chứng của trầm cảm và thiếu lòng tự trọng khi đã thành người lớn. Một số nạn nhân còn có xu hướng muốn tự tử thay vì cứ phải tiếp tục chịu đựng sự quấy nhiễu hay sự trừng phạt của những kẻ bắt nạt. Nhà trường, thầy cô giáo, cha mẹ và bản thân học sinh vẫn chưa biết cách phải làm gì để phát hiện sớm và ngăn chặn hậu quả nghiêm trọng từ những hành vi bắt nạt tưởng chi là “trò đùa” nêu trên. Kết luận được công bố trên trang The BMJ, cho thấy 683 thanh thiếu niên đã báo cáo về việc thường xuyên bị bắt nạt hơn một lần mỗi tuần ở tuổi 13. Kết quả đánh giá mức độ trầm cảm ghi nhận gần 15% những người này bị trầm cảm khi đến tuổi 18. Nhiều nghiên cứu trước đây còn cho thấy, những đứa trẻ bị bắt nạt có nguy cơ cao mắc bệnh béo phì, đột quỵ và đau tim sau này. Nếu chấm dứt nạn bắt nạt ở tuổi vị thành niên thì số lượng người thừa cân sẽ giảm khoảng 12%. Những người ở độ tuổi 40 bị bắt nạt lúc dưới 12 tuổi thường béo hơn và trong máu có nồng độ hóa chất liên quan đến bệnh tim cao hơn. Tình trạng bị bắt nạt trong qua khứ cũng gắn liền với các vấn đề về thần kinh như trầm cảm và nghiện rượu về sau. Thống kê cũng ghi nhận trong số 1.446 em 13 tuổi bị bắt nạt từ một đến 3 lần trong 6 tháng thì hơn 7% bị trầm cảm ở tuổi 18. Con số này ở nhóm không bị bắt nạt chưa đến 5,5%.