Luận Văn Thạc Sĩ: Dự Báo Số Thu Ngân Sách Tỉnh Khánh Hòa Theo Phương Pháp Kết Hợp

Luận văn thạc sĩ UEH trình bày mô hình dự báo số thu ngân sách tỉnh Khánh Hòa theo phương pháp kết hợp, mang lại giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Lê Quốc Thành
• Người hướng dẫn: PGS. Trương Thị Hồng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế - Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Dự Báo Số Thu Ngân Sách Tỉnh Khánh Hòa: Phương Pháp Kết Hợp Hiệu Quả
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: TP Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CÁC MÔ HÌNH DỰ BÁO VÀ KINH NGHIỆM DỰ BÁO SỐ THU NGÂN SÁCH CỦA MỘT SỐ QUỐC GIA
• 1.1. Định nghĩa dự báo
• 1.2. Phân loại phương pháp dự báo
• 1.3. Phương pháp luận của dự báo định lượng
• 1.3.1. Phương pháp luận của dự báo chuỗi thời gian
• 1.3.2. Phương pháp luận của dự báo nhân quả
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC DỰ BÁO THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CỦA TỈNH KHÁNH HÒA
• 2.1. Sơ nét về tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 1989-2010
• 2.2. Quy hoạch phát triển kinh tế
• 2.3. Tình hình kinh tế - xã hội
• 2.4. Tình hình thu ngân sách nhà nước tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 1989-2010
• 2.4.1. Về quy mô thu ngân sách nhà nước
• 2.4.2. Về tốc độ tăng thu NSNN
• 2.4.3. Về mức độ thu NSNN
• 2.4.4. Thu ngân sách theo hoạt động kinh tế
• 2.5. Thực trạng công tác dự báo thu NSNN tại tỉnh Khánh Hòa
• 2.5.1. Công tác dự báo thu NSNN
• 2.5.2. Những thuận lợi
• 2.5.3. Những khó khăn
• 2.6. Kết quả dự báo thu ngân sách của tỉnh Khánh Hòa thông qua một số mô hình kinh tế lượng
• 2.6.1. Mô hình dự báo trung bình di động kép
• 2.6.2. Mô hình dự báo san mũ Holt
• 2.6.3. Mô hình dự báo hàm xu thế
• 2.6.4. Mô hình dự báo hồi quy đơn
• 2.6.5. Mô hình dự báo Arima
• 2.6.6. Mô hình dự báo kết hợp
• 2.6.7. Đánh giá kết quả dự báo của mô hình kết hợp
• 2.7. Kết luận Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: XÂY DỰNG MÔ HÌNH DỰ BÁO SỐ THU NGÂN SÁCH CỦA TỈNH KHÁNH HÒA THEO PHƯƠNG PHÁP KẾT HỢP
• 3.1. Phương hướng phát triển kinh tế tỉnh Khánh Hòa đến 2020
• 3.2. Mục tiêu phát triển kinh tế
• 3.3. Phương hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế
• 3.4. Mục tiêu thu ngân sách nhà nước tỉnh Khánh Hòa đến năm 2015
• 3.5. Giả định và các bước xây dựng mô hình dự báo kết hợp
• 3.5.1. Các giả định để thực hiện mô hình dự báo kết hợp
• 3.5.2. Các bước xây dựng mô hình dự báo kết hợp
• 3.5.2.1. Quy trình thực hiện dự báo
• 3.5.2.2. Quy trình dự báo trên hệ thống máy tính
• 3.5.2.3. Quy trình ước lượng
• 3.5.2.4. Quy trình đánh giá, điều chỉnh kết quả dự báo
• 3.5.3. Các giải pháp để thực hiện mô hình kết hợp
• 3.5.3.1. Giải pháp về kỹ thuật
• 3.5.3.2. Giải pháp về chính sách
• 3.6. Kết luận Chương 3
• PHẦN KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Dự Báo Số Thu Ngân Sách Tỉnh Khánh Hòa

Dự báo số thu ngân sách tỉnh Khánh Hòa là một nhiệm vụ quan trọng trong quản lý tài chính công. Việc dự báo chính xác giúp các nhà quản lý đưa ra quyết định đúng đắn về chính sách tài chính và phát triển kinh tế. Tỉnh Khánh Hòa, với vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên thuận lợi, có tiềm năng phát triển kinh tế mạnh mẽ. Tuy nhiên, việc dự báo số thu ngân sách vẫn gặp nhiều thách thức do sự biến động của nền kinh tế.

1.1. Khái Niệm Dự Báo Số Thu Ngân Sách

Dự báo số thu ngân sách là quá trình ước lượng các nguồn thu từ ngân sách nhà nước trong tương lai. Điều này bao gồm việc phân tích các yếu tố kinh tế, xã hội và chính trị ảnh hưởng đến nguồn thu.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Dự Báo Ngân Sách

Dự báo ngân sách chính xác giúp đảm bảo nguồn lực tài chính cho các chương trình phát triển. Nó cũng giúp các nhà quản lý tránh được tình trạng bội chi ngân sách, từ đó ổn định nền kinh tế.

II. Những Thách Thức Trong Dự Báo Số Thu Ngân Sách Tỉnh Khánh Hòa

Việc dự báo số thu ngân sách tại tỉnh Khánh Hòa đối mặt với nhiều thách thức. Sự biến động của nền kinh tế toàn cầu, cũng như các yếu tố nội tại của tỉnh, ảnh hưởng lớn đến khả năng dự báo. Các nhà quản lý cần nhận diện và phân tích các yếu tố này để có được dự báo chính xác hơn.

2.1. Biến Động Kinh Tế Toàn Cầu

Sự thay đổi trong nền kinh tế toàn cầu, như khủng hoảng tài chính hay biến động giá cả hàng hóa, có thể ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách của tỉnh Khánh Hòa.

2.2. Các Yếu Tố Nội Tại Tỉnh Khánh Hòa

Các yếu tố như tình hình phát triển kinh tế, chính sách thuế và quản lý ngân sách cũng đóng vai trò quan trọng trong việc xác định số thu ngân sách.

III. Phương Pháp Dự Báo Số Thu Ngân Sách Hiệu Quả

Để dự báo số thu ngân sách một cách hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp khoa học và hệ thống. Các mô hình dự báo hiện đại như ARIMA, hồi quy và mô hình kết hợp có thể được sử dụng để nâng cao độ chính xác của dự báo.

3.1. Mô Hình ARIMA Trong Dự Báo

Mô hình ARIMA là một trong những phương pháp phổ biến trong dự báo chuỗi thời gian. Nó giúp phân tích và dự đoán xu hướng thu ngân sách dựa trên dữ liệu lịch sử.

3.2. Mô Hình Hồi Quy Để Dự Báo

Mô hình hồi quy giúp xác định mối quan hệ giữa các biến số kinh tế và số thu ngân sách, từ đó đưa ra dự báo chính xác hơn.

3.3. Phương Pháp Kết Hợp Trong Dự Báo

Phương pháp kết hợp sử dụng nhiều mô hình khác nhau để cải thiện độ chính xác của dự báo. Việc kết hợp các mô hình giúp giảm thiểu sai số và tăng tính tin cậy của kết quả.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Mô Hình Dự Báo Số Thu Ngân Sách

Mô hình dự báo số thu ngân sách không chỉ giúp các nhà quản lý đưa ra quyết định chính xác mà còn hỗ trợ trong việc lập kế hoạch tài chính dài hạn. Kết quả từ các mô hình này có thể được sử dụng để điều chỉnh chính sách thuế và chi tiêu công.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Từ Mô Hình Dự Báo

Các nghiên cứu cho thấy mô hình dự báo kết hợp mang lại kết quả chính xác hơn so với các mô hình đơn lẻ. Điều này giúp các nhà quản lý có cái nhìn rõ ràng hơn về tình hình ngân sách.

4.2. Ứng Dụng Trong Lập Kế Hoạch Tài Chính

Kết quả dự báo có thể được sử dụng để lập kế hoạch tài chính cho các dự án phát triển, từ đó tối ưu hóa nguồn lực và đảm bảo sự phát triển bền vững cho tỉnh.

V. Kết Luận Về Dự Báo Số Thu Ngân Sách Tỉnh Khánh Hòa

Dự báo số thu ngân sách tỉnh Khánh Hòa là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Việc áp dụng các phương pháp dự báo hiện đại sẽ giúp nâng cao độ chính xác và hiệu quả trong quản lý ngân sách. Tương lai của công tác dự báo sẽ phụ thuộc vào khả năng áp dụng công nghệ và cải tiến phương pháp dự báo.

5.1. Tương Lai Của Dự Báo Ngân Sách

Với sự phát triển của công nghệ thông tin, việc áp dụng các công cụ phân tích dữ liệu lớn sẽ giúp cải thiện đáng kể độ chính xác của dự báo ngân sách.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Cải Tiến

Cần có các chính sách cải tiến trong quản lý ngân sách và dự báo để đáp ứng tốt hơn với các biến động kinh tế trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam và thế giới có nhiều biến động, việc dự báo chính xác số thu ngân sách nhà nước (NSNN) trở thành một nhiệm vụ cấp thiết đối với các nhà quản lý địa phương. Tỉnh Khánh Hòa, với tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân hàng năm đạt khoảng 10,84% và GDP bình quân đầu người năm 2009 đạt 24,4 triệu đồng, là một trong những tỉnh dẫn đầu về phát triển kinh tế tại Việt Nam. Tuy nhiên, sự biến động của nền kinh tế đòi hỏi công tác dự báo số thu ngân sách phải được nâng cao về độ chính xác để đảm bảo hiệu quả trong quản lý tài chính công. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là xây dựng một mô hình dự báo số thu ngân sách của tỉnh Khánh Hòa theo phương pháp kết hợp, nhằm nâng cao độ chính xác dự báo và hỗ trợ công tác điều hành ngân sách hiệu quả hơn. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào dữ liệu thu ngân sách tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 1989-2010 và GDP tỉnh từ 1991 đến 2010. Ý nghĩa của nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp một công cụ dự báo có tính ứng dụng cao, giúp các nhà quản lý chủ động trong hoạch định chính sách tài chính, giảm thiểu rủi ro bội chi hoặc bội thu ngoài dự kiến, từ đó góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và phát triển bền vững địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết chính trong dự báo kinh tế: lý thuyết dự báo chuỗi thời gian và lý thuyết dự báo nhân quả. Lý thuyết dự báo chuỗi thời gian tập trung vào việc phân tích các dữ liệu thu thập theo thời gian như GDP, thu ngân sách, nhằm xác định xu hướng, tính dừng và các thành phần mùa vụ để lựa chọn mô hình dự báo phù hợp như mô hình trung bình di động kép, mô hình san mũ Holt, mô hình hàm xu thế, mô hình ARIMA. Lý thuyết dự báo nhân quả dựa trên mối quan hệ nhân quả giữa biến phụ thuộc (số thu ngân sách) và các biến độc lập (GDP, các chỉ số kinh tế khác) thông qua mô hình hồi quy, giúp giải thích và dự báo số thu dựa trên các yếu tố kinh tế vĩ mô. Các khái niệm chính bao gồm: tính dừng của chuỗi thời gian, sai số dự báo (RMSE), mô hình dự báo kết hợp, thuật toán vòng biên để lựa chọn mô hình dự báo tối ưu, và các chỉ số đánh giá độ chính xác dự báo như MAPE, RMSE.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được sử dụng là số liệu thu ngân sách tỉnh Khánh Hòa từ năm 1989 đến 2010 và GDP tỉnh từ năm 1991 đến 2010, thu thập từ Niên giám thống kê và Sở Tài chính Khánh Hòa. Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 22 năm dữ liệu thu ngân sách và 20 năm dữ liệu GDP, được chọn nhằm đảm bảo tính liên tục và đầy đủ cho phân tích chuỗi thời gian. Phương pháp phân tích bao gồm: kiểm định tính dừng của chuỗi thời gian, xây dựng và ước lượng các mô hình dự báo đơn lẻ như trung bình di động kép, san mũ Holt, hàm xu thế, hồi quy đơn và ARIMA; sau đó áp dụng thuật toán vòng biên để lựa chọn các mô hình không bị vòng biên nhằm kết hợp dự báo, tăng độ chính xác. Timeline nghiên cứu kéo dài từ việc thu thập dữ liệu, phân tích mô hình, kiểm định và đánh giá kết quả dự báo, đến xây dựng mô hình kết hợp và đề xuất giải pháp ứng dụng trong công tác dự báo thu ngân sách tỉnh Khánh Hòa.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng thu ngân sách vượt tốc độ tăng GDP: Từ năm 1992 đến 2010, tốc độ tăng thu ngân sách bình quân đạt 26,53%/năm, trong khi tốc độ tăng trưởng GDP bình quân chỉ khoảng 10%, cho thấy hiệu quả trong công tác thu ngân sách của tỉnh. Ví dụ, tổng thu NSNN năm 2010 đạt 7.526 tỷ đồng, tăng gấp 179 lần so với năm 1989.

2. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực: Tỷ trọng khu vực dịch vụ - du lịch tăng từ 36,3% năm 1990 lên 43,3% năm 2010; khu vực công nghiệp - xây dựng tăng từ 19,1% lên 41,7% trong cùng giai đoạn, góp phần đa dạng hóa nguồn thu ngân sách.

3. Hiệu quả mô hình dự báo kết hợp: So sánh các mô hình dự báo đơn lẻ, mô hình kết hợp sau khi áp dụng thuật toán vòng biên cho kết quả RMSE thấp hơn đáng kể, cải thiện độ chính xác dự báo số thu ngân sách. Ví dụ, RMSE của mô hình kết hợp thấp hơn từ 10-15% so với các mô hình đơn lẻ như ARIMA hay san mũ Holt.

4. Tác động của chính sách và điều chỉnh dự báo: Kết quả dự báo được điều chỉnh có xét đến các thay đổi về chính sách thuế và các yếu tố kinh tế vĩ mô mới nhất, giúp dự báo sát thực tế hơn và giảm sai số dự báo.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của việc tăng trưởng thu ngân sách vượt tốc độ tăng GDP là do sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tăng tỷ trọng dịch vụ và công nghiệp, cùng với việc mở rộng quy mô thu thuế xuất nhập khẩu (chiếm tới 30,35% tổng thu giai đoạn 2006-2010). Kết quả mô hình dự báo kết hợp phù hợp với các nghiên cứu quốc tế về dự báo thu ngân sách, như kinh nghiệm của Singapore, Hàn Quốc và Niu-Di-Lân, nơi áp dụng mô hình hồi quy kết hợp với các phương pháp dự báo chuỗi thời gian và điều chỉnh dự báo theo chính sách. Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ so sánh RMSE giữa các mô hình và bảng số liệu thu ngân sách theo năm để minh họa sự cải thiện độ chính xác. Việc điều chỉnh dự báo theo chính sách là cần thiết do các yếu tố này chưa được phản ánh trong dữ liệu lịch sử, giúp mô hình dự báo sát với thực tế hơn và hỗ trợ ra quyết định chính sách hiệu quả.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Áp dụng mô hình dự báo kết hợp trong công tác dự báo thu ngân sách: Khuyến nghị UBND tỉnh và Sở Tài chính Khánh Hòa triển khai sử dụng mô hình dự báo kết hợp đã được xây dựng nhằm nâng cao độ chính xác dự báo, giảm sai số RMSE, áp dụng trong các kỳ dự báo hàng năm và trung hạn.

2. Tăng cường cập nhật dữ liệu và điều chỉnh dự báo theo chính sách mới: Đề nghị xây dựng quy trình cập nhật dữ liệu kinh tế vĩ mô và các chính sách thuế mới nhất để điều chỉnh kết quả dự báo kịp thời, đảm bảo tính thực tiễn và độ tin cậy của dự báo.

3. Đào tạo và nâng cao năng lực chuyên môn cho cán bộ dự báo: Tổ chức các khóa đào tạo về phương pháp dự báo định lượng, sử dụng phần mềm phân tích chuỗi thời gian và mô hình hồi quy cho cán bộ Sở Tài chính và các đơn vị liên quan, nhằm nâng cao chất lượng công tác dự báo.

4. Xây dựng hệ thống phần mềm hỗ trợ dự báo tự động: Đề xuất đầu tư phát triển hệ thống phần mềm dự báo tự động tích hợp các mô hình dự báo kết hợp và thuật toán vòng biên, giúp giảm thời gian xử lý, tăng tính chính xác và minh bạch trong công tác dự báo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý tài chính địa phương: Giúp hiểu rõ về phương pháp dự báo thu ngân sách, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách và hoạch định chính sách tài chính phù hợp với điều kiện kinh tế địa phương.

2. Chuyên gia và nhà nghiên cứu kinh tế tài chính: Cung cấp cơ sở lý thuyết và phương pháp luận về dự báo chuỗi thời gian, mô hình hồi quy và mô hình dự báo kết hợp, phục vụ cho các nghiên cứu chuyên sâu và ứng dụng thực tiễn.

3. Cán bộ công tác dự báo tại các sở ngành: Hỗ trợ nâng cao kỹ năng phân tích dữ liệu, lựa chọn mô hình dự báo phù hợp và áp dụng thuật toán vòng biên để cải thiện độ chính xác dự báo.

4. Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành kinh tế, tài chính: Là tài liệu tham khảo quý giá về phương pháp nghiên cứu, phân tích dữ liệu chuỗi thời gian và xây dựng mô hình dự báo trong lĩnh vực kinh tế tài chính công.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao cần sử dụng mô hình dự báo kết hợp thay vì mô hình đơn lẻ?
   Mô hình dự báo kết hợp tận dụng ưu điểm của nhiều mô hình đơn lẻ, giảm thiểu sai số và tăng độ chính xác dự báo. Ví dụ, trong nghiên cứu, mô hình kết hợp giảm RMSE từ 10-15% so với mô hình đơn lẻ như ARIMA.

2. Dữ liệu nào được sử dụng để xây dựng mô hình dự báo?
   Dữ liệu thu ngân sách tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 1989-2010 và GDP tỉnh từ 1991 đến 2010 được sử dụng, đảm bảo tính liên tục và đầy đủ cho phân tích chuỗi thời gian.

3. Làm thế nào để kiểm tra tính dừng của chuỗi thời gian?
   Kiểm tra tính dừng dựa trên hệ số tự tương quan và giản đồ tự tương quan; nếu chuỗi không dừng, dữ liệu được chuyển đổi bằng phương pháp lấy sai phân cho đến khi đạt tính dừng.

4. Thuật toán vòng biên có vai trò gì trong dự báo?
   Thuật toán vòng biên giúp lựa chọn các mô hình dự báo không bị bao phủ bởi mô hình khác, từ đó kết hợp các mô hình hiệu quả nhất để nâng cao độ chính xác dự báo.

5. Làm sao để điều chỉnh dự báo khi có thay đổi chính sách thuế?
   Kết quả dự báo được điều chỉnh dựa trên các thông tin về thay đổi chính sách thuế mới nhất, nhằm phản ánh kịp thời các yếu tố ảnh hưởng chưa có trong dữ liệu lịch sử, giúp dự báo sát thực tế hơn.

Kết luận

• Luận văn đã xây dựng thành công mô hình dự báo số thu ngân sách tỉnh Khánh Hòa theo phương pháp kết hợp, nâng cao độ chính xác dự báo so với các mô hình đơn lẻ.
• Phân tích số liệu giai đoạn 1989-2010 cho thấy thu ngân sách tăng trưởng vượt tốc độ tăng GDP, phản ánh hiệu quả công tác thu ngân sách và chuyển dịch cơ cấu kinh tế tích cực.
• Áp dụng thuật toán vòng biên giúp lựa chọn mô hình dự báo tối ưu, giảm sai số RMSE và tăng tính tin cậy của dự báo.
• Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn cao, hỗ trợ các nhà quản lý tài chính địa phương trong hoạch định chính sách và điều hành ngân sách hiệu quả.
• Đề xuất các giải pháp ứng dụng mô hình dự báo kết hợp, cập nhật dữ liệu và đào tạo cán bộ nhằm nâng cao chất lượng công tác dự báo trong tương lai.

Next steps: Triển khai áp dụng mô hình dự báo kết hợp trong công tác dự báo thu ngân sách hàng năm của tỉnh Khánh Hòa, đồng thời phát triển hệ thống phần mềm hỗ trợ dự báo tự động.

Các cơ quan quản lý tài chính và các nhà nghiên cứu kinh tế tài chính được khuyến khích tham khảo và áp dụng mô hình dự báo kết hợp để nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách và phát triển kinh tế địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SỸ XÂY DỰNG MÔ HÌNH DỰ BÁO SỐ THU NGÂN SÁCH CỦA TỈNH KHÁNH HÒA THEO PHƯƠNG PHÁP KẾT HỢP CHUYÊN NGÀNH : KINH TẾ - TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG MÃ SỐ :60.12 TÁC GIẢ: LÊ QUỐC THÀNH NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. TRƯƠNG THỊ HỒNG TP HỒ CHÍ MINH – 2011 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan: Luận văn “Xây dựng mô hình dự báo số thu ngân sách của tỉnh Khánh Hòa theo phương pháp kết hợp” là công trình nghiên cứu riêng của tôi. Các số liệu trong luận văn được sử dụng trung thực. Kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn này chưa từng được công bố tại bất kỳ công trình nào khác. Tôi xin chân thành cám ơn các Thầy Cô trường Đại học Kinh tế TPHCM đã truyền đạt cho tôi kiến thức trong suốt những năm học ở trường. Tôi xin chân thành cám ơn Sở Tài chính Khánh Hòa, Sở Kế hoạch và Đầu tư Khánh Hòa đã tạo điều kiện cho tôi khảo sát trong thời gian làm Luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn PGS. Trương Thị Hồng đã tận tình hướng dẫn tôi hoàn thành tốt luận văn này. TP HCM, ngày 25 tháng 01 năm 2011 Tác giả luận văn Lê Quốc Thành LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC HÌNH, BẢNG, BIỂU, PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ PHẦN MỞ ĐẦU CÁC CHƯƠNG Trang CHƯƠNG I. TỔNG QUAN VỀ CÁC MÔ HÌNH DỰ BÁO VÀ KINH NGHIỆM DỰ BÁO SỐ THU NGÂN SÁCH CỦA MỘT SỐ QUỐC GIA…. Định nghĩa dự báo. Phân loại phương pháp dự báo……………………………………. Phương pháp luận của dự báo định lượng……………………………. Kiểm tra thành phần của một chuỗi thời gian…………………………9 1. Vai trò dự báo. Mô hình dự báo……………………………………………………………. Lựa chọn mô hình dự báo…. Mô hình dự báo kết hợp……………………………………………. Kinh nghiệm dự báo số thu ngân sách của một số quốc gia………………14 1. Niu-Di-Lân……………………………………. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam………….………………………23 Kết luận Chương 1………………………………………………………….25 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC DỰ BÁO THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CỦA TỈNH KHÁNH HÒA………………………. Sơ nét về tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 1989- 2010………………………………………………………………………………. Quy hoạch phát triển kinh tế……………………………………. Tình hình kinh tế - xã hội……………………………………………. Tình hình thu ngân sách nhà nước tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 1989- 2010………………………………………………………………………………. Về quy mô thu ngân sách nhà nước…………………………………. Về tốc độ tăng thu NSNN……………………………………………35 2. Về mức độ thu NSNN………………………………………………. Thu ngân sách theo hoạt động kinh tế………………………………. Thực trạng công tác dự báo thu NSNN tại tỉnh Khánh Hòa……. Công tác dự báo thu NSNN…. Những thuận lợi……………………………………………………. Những khó khăn……………………………………………………. Kết quả dự báo thu ngân sách của tỉnh Khánh Hòa thông qua một số mô hình kinh tế lượng. Mô hình dự báo trung bình di động kép…………………………. Mô hình dự báo san mũ Holt………………………………………. Mô hình dự báo hàm xu thế…………………………………………. Mô hình dự báo hồi quy đơn…………………………………………58 2. Mô hình dự báo Arima………………………………………………. Mô hình dự báo kết hợp……………………………………………. Đánh giá kết quả dự báo của mô hình kết hợp.………………………64 Kết luận Chương 2………………………………………………………….66 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƯƠNG 3. XÂY DỰNG MÔ HÌNH DỰ BÁO SỐ THU NGÂN SÁCH CỦA TỈNH KHÁNH HÒA THEO PHƯƠNG PHÁP KẾT HỢP…………………. Phương hướng phát triển kinh tế tỉnh Khánh Hòa đến 2020…. Mục tiêu phát triển kinh tế. Phương hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế…………………………. Mục tiêu thu ngân sách nhà nước tỉnh Khánh Hòa đến năm 2015………72 3. Giả định và các bước xây dựng mô hình dự báo kết hợp…………………73 3. Các giả định để thực hiện mô hình dự báo kết hợp…. Các bước xây dựng mô hình dự báo kết hợp. Quy trình thực hiện dự báo……………………………. Quy trình dự báo trên hệ thống máy tính……………………………. Quy trình ước lượng…………………………………………………. Quy trình đánh giá, điều chỉnh kết quả dự báo………………………81 3. Các giải pháp để thực hiện mô hình kết hợp………………………………81 3. Giải pháp về kỹ thuật………………………………………………. Giải pháp về chính sách…………………………………………….84 Kết luận Chương 3………………………………………………………….86 PHẦN KẾT LUẬN………………………………………………………………88 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ARCH: Mô hình Arima: Mô hình trung bình trượt kết hợp tự hồi quy CPI: Chỉ số giá tiêu dùng DM: Diebold and Mariano DNNN: Doanh nghiệp nhà nước GDP: Tổng sản phẩm trong nước GNP: Tổng sản phẩm quốc nội GST: Thuế hàng hóa và dịch vụ HLN: Harvey, Leybourne and Newbold Holt: Mô hình san mũ Holt IRAS: Cơ quan thu nội địa Singapore IRD: Phòng Tư vấn chính sách của Cơ quan thu nội địa MAPE: Sai số phần trăm tuyệt đối trung bình NSNN: Ngân sách nhà nước RMSE: Độ lệch bình phương trung bình TBDD: Trung bình di động UBND: Ủy ban nhân dân VAR: Mô hình hồi quy vectơ Winters: Mô hình san mũ Winters LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC HÌNH, BẢNG, BIỂU, PHỤ LỤC Hình 1.1: Các phương pháp dự báo Hình 1.2: Các giai đoạn của dự báo Hình 1.3: Phương pháp luận của dự báo chuỗi thời gian Hình 1.4: Phương pháp luận của dự báo nhân quả Bảng 1.1: Cách lựa chọn các mô hình dự báo thích hợp Bảng 2.1 : Cơ cấu các ngành kinh tế từ năm 1990 đến năm 2010 Bảng 2.2 : Bảng so sánh tốc độ tăng thu NSNN và tốc độ tăng GDP Bảng 2.3 : Bảng các khoản thu nội địa qua các giai đoạn Bảng 2.4 : Bảng tỷ trọng các khoản thu nội địa qua các giai đoạn Bảng 2.5 : Bảng kết quả dự báo và sai số từ mô hình dự báo trung bình di động kép Bảng 2.6 : Bảng kết quả dự báo và sai số từ mô hình dự báo san mũ holt Bảng 2.7 : Bảng kết quả dự báo và sai số từ mô hình dự báo hàm xu thế Bảng 2.8 : Bảng kết quả dự báo và sai số từ mô hình dự báo hồi quy đơn Bảng 2.9 : Bảng kết quả dự báo và sai số từ mô hình dự báo Arima Bảng 2.10 : Bảng xếp loại các mô hình theo tiêu chí RMSE Bảng 2.11 : Mô hình dự báo kết hợp sau khi thực hiện thuật toán vòng biên tại các mức ý nghĩa khác nhau Bảng 2.12 : Kết quả RMSE của mô hình dự báo kết hợp tại các mức ý nghĩa Bảng 2.13 : Bảng so sánh RMSE giữa các mô hình Bảng 2.14 : Bảng kết quả dự báo năm 2010 của các mô hình Bảng 3.1 : Bảng chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế Bảng 3.2 : Bảng chuyển dịch cơ cấu giữa khu vực nông nghiệp và phi nông nghiệp, giữa khu vực sản xuất và dịch vụ Bảng 3.3 : Bảng cơ cấu thành phần kinh tế Bảng 3.4 : Bảng cơ cấu kinh tế theo lãnh thổ, tính theo giá trị gia tăng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.5 : Bảng chuyển dịch cơ cấu sử dụng lao động theo ngành của Khánh Hoà Bảng 3.6 : Mục tiêu thu ngân sách tỉnh Khánh Hòa đến năm 2015 Biểu đồ 2.1 : Biểu đồ tình hình thu ngân sách nhà nước từ 1989 – 2010 Biểu đồ 2.2: Biểu đồ mức độ thu NSNN so với GDP giai đoạn 1991-2010 Biểu đồ 2.3: Biểu đồ thu ngân sách nhà nước tỉnh Khánh Hòa từ 1989 – 2010 Sơ đồ 3.1: Mô hình dự báo kết hợp đề nghị Sơ đồ 3.2: Sơ đồ về quy trình thực hiện dự báo Phụ lục số 01: Bảng tính RMSE từ các mô hình Phụ lục số 02: Bảng số liệu thực hiện thuật toán vòng biên Phụ lục số 03: Các mô hình dự báo Phụ lục số 04: Các Bản đồ quy hoạch tỉnh Khánh Hòa LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] PHẦN MỞ ĐẦU 1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Với vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên, truyền thống lịch sử, văn hoá, con người đã tạo cho Khánh Hoà lợi thế để phát triển toàn diện các ngành kinh tế trong đó có kinh tế biển như: xây dựng cảng và kinh doanh dịch vụ hàng hải; đóng mới và sửa chữa tàu thuyền; nuôi trồng, khai thác và chế biến thuỷ sản; du lịch,. Trong những năm qua, Khánh Hoà đã tập trung đầu tư nhiều hệ thống hạ tầng cơ sở tương đối đồng bộ, nhiều khu công nghiệp đã được qui hoạch và xây dựng đáp ứng nhu cầu của các dự án đầu tư. Hệ thống các dịch vụ như: ngân hàng, tài chính, bảo hiểm, hệ thống cung ứng dịch vụ, điện nuớc, viễn thông,.phát triển nhanh. Môi trường thiên nhiên được bảo vệ, tôn tạo, tình hình an ninh, trật tự được đảm bảo. Khánh Hoà là một trong 10 tỉnh dẫn đầu của Việt Nam về tốc độ phát triển, tăng trưởng kinh tế hàng năm đạt 10,84%, GDP bình quân đầu người năm 2009 đạt 24,4 triệu đồng. Tuy vậy trong bối cảnh kinh tế Việt Nam và Thế giới có nhiều biến động đã đặt các nhà quản lý của tỉnh Khánh Hòa phải quan tâm nhiều hơn đến công tác dự báo, đặt biệt là dự báo số thu ngân sách của tỉnh. Bởi vì tầm quan trọng của nguồn thu ngân sách có quyết định lớn đến hầu hết các quyết định chính sách quan trọng của tỉnh nên dự báo chính xác được số thu ngân sách đã và đang là nhu cầu cần thiết của các nhà lãnh đạo của tỉnh. Dự báo thu một cách chính xác đảm bảo cho ngân sách Nhà nước có được tác động kinh tế một cách có kế hoạch. Việc bội thu hoặc bội chi ngân sách ngoài dự kiến do dự báo thu không chính xác có thể gây ra các tác động kinh tế vĩ mô không lường trước. Thí dụ, bội thu ngân sách có kế hoạch là phương tiện để kiềm chế sức ép lạm phát đối với nền kinh tế, nhưng nếu bội thu theo kế hoạch đó lại xuất phát từ việc đánh giá quá cao về nguồn thu và do đó, kết quả thực tế là bội chi thì tác động tiếp theo sẽ là thúc đẩy hơn nữa lạm phát. Một sự bội chi ngoài dự kiến LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] như vậy còn có thể gây nên các vấn đề về dòng luân chuyển tiền tệ cho Nhà nước. Với tầm quan trọng của dự báo thu ngân sách như trên, tôi đã lựa chọn đề tài: “Xây dựng mô hình dự báo số thu ngân sách của tỉnh Khánh Hòa theo phương pháp kết hợp” 2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU Đề tài được nghiên cứu nhằm mục đích đưa ra được mô hình dự báo thích hợp số thu ngân sách của tỉnh Khánh Hòa. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Đề tài được nghiên cứu theo phương pháp thống kê, phương pháp kiểm định mô hình kinh tế lượng. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU - Đối tượng nghiên cứu: Các mô hình dự báo thu nhập theo phương pháp định lượng.