Luận văn đòn bẩy tài chính tăng trưởng doanh nghiệp và sức mạnh tài chính của doanh nghiệp niêm yết trên sở giao dịch chứng khoán tphcm

Khám phá vai trò của đòn bẩy tài chính trong tăng trưởng doanh nghiệp và sức mạnh tài chính của doanh nghiệp niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM.

• Tác giả: Phạm Thị Thu
• Người hướng dẫn: PGS. TS Đoàn Thanh Hà
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Đòn Bẩy Tài Chính và Tăng Trưởng Doanh Nghiệp: Nghiên Cứu Tại Sở Giao Dịch Chứng Khoán TP.HCM
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: TP.HCM

Tóm tắt

I. Tổng Quan Đòn Bẩy Tài Chính và Tăng Trưởng Doanh Nghiệp

Đòn bẩy tài chính (FL) đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy tăng trưởng doanh nghiệp và gia tăng giá trị doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc sử dụng đòn bẩy tài chính hiệu quả đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng giữa lợi ích và rủi ro, đặc biệt là trong bối cảnh thị trường chứng khoán biến động như Sở Giao Dịch Chứng Khoán TP.HCM (HOSE). Nghiên cứu này đi sâu vào mối quan hệ giữa đòn bẩy tài chính, tăng trưởng doanh nghiệp, và sức mạnh tài chính của các doanh nghiệp niêm yết trên HOSE giai đoạn 2008-2014. Mục tiêu là làm rõ ảnh hưởng của các yếu tố tăng trưởng và sức mạnh tài chính đến quyết định sử dụng đòn bẩy của doanh nghiệp, từ đó đưa ra gợi ý chính sách và quản trị tài chính phù hợp. Tác giả Phạm Thị Thu (2016) nhấn mạnh tầm quan trọng của việc lựa chọn tỷ lệ đòn bẩy tài chính phù hợp để tối ưu hóa khả năng sinh lời và giá trị doanh nghiệp.

1.1. Khái niệm và vai trò của Đòn Bẩy Tài Chính trong doanh nghiệp

Đòn bẩy tài chính là việc sử dụng vốn vay để tăng cường khả năng sinh lời của vốn chủ sở hữu (ROE). Việc sử dụng nợ có thể khuếch đại lợi nhuận khi doanh nghiệp hoạt động hiệu quả, nhưng cũng có thể làm tăng rủi ro tài chính và nguy cơ phá sản nếu doanh nghiệp gặp khó khăn. Doanh nghiệp cần xem xét kỹ lưỡng cấu trúc vốn, tỷ lệ nợ, và tỷ lệ vốn chủ sở hữu để đảm bảo khả năng thanh toán và duy trì tăng trưởng bền vững. Theo tài liệu nghiên cứu, tỷ lệ đòn bẩy tài chính đóng vai trò quan trọng trong hoạt động sản xuất kinh doanh nhằm đảm bảo hoạt động kinh doanh được thông suốt, cũng như ảnh hưởng đến giá trị doanh nghiệp trên thị trường.

1.2. Tầm quan trọng của Tăng Trưởng Doanh Nghiệp đối với nhà đầu tư

Tăng trưởng doanh nghiệp là một trong những chỉ số quan trọng nhất mà nhà đầu tư quan tâm khi đánh giá tiềm năng của một doanh nghiệp. Tăng trưởng doanh thu, tăng trưởng lợi nhuận, và tăng trưởng tài sản là những dấu hiệu cho thấy doanh nghiệp đang phát triển và có khả năng tạo ra giá trị cho cổ đông. Tuy nhiên, tăng trưởng không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với thành công. Doanh nghiệp cần đảm bảo rằng tăng trưởng là bền vững và không gây ra những rủi ro tài chính không cần thiết. Hiệu quả hoạt động và khả năng sinh lời cần được duy trì trong quá trình phát triển doanh nghiệp.

II. Thách Thức Khi Sử Dụng Đòn Bẩy Tài Chính tại HOSE hiện nay

Việc sử dụng đòn bẩy tài chính tại Sở Giao Dịch Chứng Khoán TP.HCM (HOSE) tiềm ẩn nhiều thách thức, đặc biệt là trong bối cảnh biến động kinh tế vĩ mô và sự cạnh tranh gay gắt giữa các doanh nghiệp. Rủi ro tài chính là một trong những mối quan tâm hàng đầu, khi tỷ lệ nợ cao có thể khiến doanh nghiệp dễ bị tổn thương trước những cú sốc kinh tế. Ngoài ra, việc quản lý cấu trúc vốn hiệu quả cũng là một bài toán khó, đòi hỏi doanh nghiệp phải có khả năng dự báo dòng tiền và kiểm soát chi phí. Theo báo cáo tài chính, khủng hoảng tài chính năm 2008 đã tác động lớn đến tình hình kinh tế của các nước, trong đó có Việt Nam. Các doanh nghiệp gặp khó khăn dẫn đến lợi nhuận suy giảm, ảnh hưởng đến việc lựa chọn tỷ lệ đòn bẩy tài chính

2.1. Rủi ro Tài Chính và Khả Năng Thanh Toán nợ của doanh nghiệp

Rủi ro tài chính gia tăng khi doanh nghiệp sử dụng đòn bẩy tài chính quá mức. Điều này có thể dẫn đến khả năng thanh toán giảm sút và nguy cơ vỡ nợ. Doanh nghiệp cần theo dõi chặt chẽ các chỉ số tài chính như tỷ lệ thanh toán hiện hành, tỷ lệ thanh toán nhanh, và tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu để đánh giá khả năng trả nợ và quản lý rủi ro. Các biện pháp phòng ngừa rủi ro như đa dạng hóa nguồn vốn và bảo hiểm rủi ro cũng cần được xem xét. Các nhà quản trị doanh nghiệp phải cân nhắc đến các nguồn vốn vay nhằm bổ sung những khoản thiếu hụt vốn để đảm bảo hoạt động ổn định.

2.2. Quản Lý Cấu Trúc Vốn và Chi Phí Sử Dụng Vốn vay

Quản lý cấu trúc vốn là một quá trình liên tục, đòi hỏi doanh nghiệp phải điều chỉnh tỷ lệ nợ và vốn chủ sở hữu sao cho phù hợp với tình hình kinh doanh và điều kiện thị trường. Chi phí sử dụng vốn là một yếu tố quan trọng cần cân nhắc khi đưa ra quyết định về cấu trúc vốn. Doanh nghiệp cần so sánh chi phí vốn vay với chi phí vốn chủ sở hữu để lựa chọn phương án tài trợ tối ưu. Tối ưu hóa đòn bẩy giúp doanh nghiệp giảm thiểu chi phí vốn và tối đa hóa giá trị.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Tác Động Đòn Bẩy Tài Chính lên HOSE

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp định lượng để phân tích tác động của đòn bẩy tài chính đến tăng trưởng doanh nghiệp và sức mạnh tài chính của các doanh nghiệp niêm yết trên HOSE. Dữ liệu được thu thập từ báo cáo tài chính hàng năm của 134 doanh nghiệp trong giai đoạn 2008-2014. Các phương pháp thống kê mô tả, phân tích tương quan, và hồi quy được sử dụng để đánh giá mối quan hệ giữa các biến. Mô hình tác động ngẫu nhiên (Random effects model) được sử dụng để kiểm soát các yếu tố không quan sát được có thể ảnh hưởng đến kết quả. Tác giả Phạm Thị Thu sử dụng mô hình tác động ngẫu nhiên trên nền tảng kiểm định Hausman, FEM, OLS, FGLS, GMM, SCC cho dữ liệu bảng từ báo cáo tài chính của 134 doanh nghiệp niêm yết trên HOSE trong giai đoạn 2008 - 2014.

3.1. Thu Thập và Xử Lý Dữ Liệu Báo Cáo Tài Chính để phân tích

Dữ liệu được thu thập từ báo cáo tài chính đã được kiểm toán của các doanh nghiệp niêm yết trên HOSE. Các chỉ số tài chính như tỷ lệ nợ, vốn chủ sở hữu, doanh thu, lợi nhuận, và tài sản được thu thập và chuẩn hóa để đảm bảo tính so sánh. Các kỹ thuật xử lý dữ liệu như loại bỏ giá trị ngoại lệ và kiểm tra tính nhất quán được sử dụng để đảm bảo chất lượng dữ liệu. Nghiên cứu này thu nhập dữ liệu từ báo cáo tài chính thường niên đã được kiểm toán của 134 doanh nghiệp niêm yết trên sở chứng khoán TPHCM (HOSE) trong giai đoạn từ 2008 đến 2014, tổng cộng 938 quan sát

3.2. Mô Hình Hồi Quy và Kiểm Định Các Giả Thuyết nghiên cứu

Mô hình hồi quy được sử dụng để đánh giá mối quan hệ giữa đòn bẩy tài chính và các yếu tố tăng trưởng doanh nghiệp và sức mạnh tài chính. Các giả thuyết nghiên cứu được xây dựng dựa trên lý thuyết tài chính và các nghiên cứu trước đây. Các kiểm định thống kê như kiểm định Hausman, kiểm định phương sai sai số thay đổi, và kiểm định tự tương quan được sử dụng để đảm bảo tính tin cậy và hiệu lực của kết quả hồi quy. Ngoài ra, mô hình được kiểm định kĩ hơn về các hiện tượng dẫn đến tính bác bỏ của mô hình hoặc ảnh hưởng đến độ tin cậy như kiểm định đa cộng tuyến, phương sai thay đổi, tự tương quan.

IV. Ứng Dụng Đòn Bẩy Tài Chính Tăng Trưởng Tại Sở Giao Dịch HOSE

Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối quan hệ phức tạp giữa đòn bẩy tài chính, tăng trưởng doanh nghiệp, và sức mạnh tài chính của các doanh nghiệp niêm yết trên HOSE. Các doanh nghiệp có xu hướng sử dụng đòn bẩy tài chính cao hơn khi họ có tiềm năng tăng trưởng tài sản lớn. Tuy nhiên, các doanh nghiệp có hiệu quả hoạt động tốt hơn có xu hướng sử dụng đòn bẩy tài chính thấp hơn. Sức mạnh tài chính cũng có tác động tiêu cực đến đòn bẩy tài chính, cho thấy rằng các doanh nghiệp có nguồn lực tài chính mạnh mẽ có xu hướng ít phụ thuộc vào nợ. Trong giai đoạn 2008-2014, các doanh nghiệp có xu hướng tập trung vào tăng trưởng tài sản nhằm gia tăng tỷ lệ đòn bẩy tài chính, do tài sản tăng thì doanh nghiệp có khả năng tiếp cận vốn đi vay cao hơn.

4.1. Phân tích Tác Động của Tăng Trưởng Doanh Thu và Lợi Nhuận

Tác động của tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận đến đòn bẩy tài chính là không rõ ràng. Một số nghiên cứu cho thấy rằng các doanh nghiệp có doanh thu và lợi nhuận cao hơn có xu hướng sử dụng đòn bẩy tài chính thấp hơn, trong khi những nghiên cứu khác lại cho thấy điều ngược lại. Điều này có thể là do sự khác biệt trong mô hình kinh doanh và ngành nghề kinh doanh của các doanh nghiệp. Các doanh nghiệp có doanh thu tăng, sẽ có xu hướng giảm sử dụng nguồn vốn đi vay cho hoạt động đầu tư, do chi phí sử dụng vốn vay cao. Việc doanh thu tăng không đồng nghĩa với lợi nhuận tăng, việc chi phí sử dụng vốn không phù hợp có thể đẩy chi phí lên cao.

4.2. Ảnh Hưởng của Sức Mạnh Tài Chính Doanh Nghiệp niêm yết HOSE

Sức mạnh tài chính có tác động tiêu cực đến đòn bẩy tài chính. Các doanh nghiệp có sức mạnh tài chính cao có xu hướng ít phụ thuộc vào nợ và có thể tự tài trợ cho các dự án đầu tư của mình. Điều này cho thấy rằng việc duy trì sức mạnh tài chính là một yếu tố quan trọng trong việc quản lý cấu trúc vốn hiệu quả. Kết quả chỉ ra rằng các nhà quản trị có sức mạnh nội tại cao sẽ có xu hướng sử dụng nguồn vốn nội tại hoặc lợi nhuận để tái đầu tư thay vì sử dụng vốn vay, điều này làm tỷ lệ đòn bẩy tài chính giảm.

V. Bài Học Kinh Nghiệm và Gợi Ý Chính Sách về Đòn Bẩy Tài Chính

Nghiên cứu này cung cấp những bài học kinh nghiệm quý giá cho các doanh nghiệp niêm yết trên HOSE về việc quản lý đòn bẩy tài chính hiệu quả. Các doanh nghiệp cần cân nhắc kỹ lưỡng các yếu tố tăng trưởng doanh nghiệp và sức mạnh tài chính khi đưa ra quyết định về cấu trúc vốn. Chính sách tài chính của doanh nghiệp cần phù hợp với tình hình kinh doanh và điều kiện thị trường. Các cơ quan quản lý nhà nước cũng cần có những chính sách hỗ trợ để giúp các doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn vay với chi phí hợp lý. Các doanh nghiệp niêm yết nên chú trọng đến việc lựa chọn tỷ lệ đòn bẩy tài chính tùy theo các tín hiệu tăng trưởng, sức mạnh nội tại, khó khăn tài chính để tạo tác động tích cực đến khả năng sinh lợi và giá trị doanh nghiệp.

5.1. Cân Nhắc Yếu Tố Ngành Nghề Kinh Doanh và Mô Hình Kinh Doanh

Ngành nghề kinh doanh và mô hình kinh doanh có ảnh hưởng lớn đến quyết định về cấu trúc vốn. Các ngành có tính ổn định cao hơn có thể sử dụng đòn bẩy tài chính cao hơn, trong khi các ngành có tính rủi ro cao hơn nên sử dụng đòn bẩy tài chính thấp hơn. Mô hình kinh doanh cũng cần được xem xét, với các doanh nghiệp có dòng tiền ổn định hơn có thể sử dụng đòn bẩy tài chính cao hơn. Doanh nghiệp cần dựa vào ngành nghề và mô hình kinh doanh để quyết định có nên sử dụng đòn bẩy tài chính để tăng trưởng hay không.

5.2. Xây Dựng Chính Sách Tài Chính Phù Hợp điều kiện thực tế

Chính sách tài chính cần được xây dựng dựa trên mục tiêu dài hạn của doanh nghiệp và điều kiện thị trường. Các doanh nghiệp nên tập trung vào việc duy trì sức mạnh tài chính và khả năng thanh toán để đảm bảo tính bền vững. Các chính sách về đầu tư, vay nợ, và chi trả cổ tức cần được điều chỉnh sao cho phù hợp với tình hình kinh doanh và điều kiện thị trường. Các cơ quan quản lý cần có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn vay với chi phí hợp lý, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp phát triển bền vững.

VI. Triển Vọng và Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo về Đòn Bẩy HOSE

Nghiên cứu này là một đóng góp quan trọng vào sự hiểu biết về mối quan hệ giữa đòn bẩy tài chính, tăng trưởng doanh nghiệp, và sức mạnh tài chính của các doanh nghiệp niêm yết trên HOSE. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều câu hỏi cần được trả lời trong các nghiên cứu tiếp theo. Chẳng hạn, cần có những nghiên cứu sâu hơn về tác động của các yếu tố kinh tế vĩ mô đến quyết định sử dụng đòn bẩy tài chính của doanh nghiệp. Nghiên cứu cũng có thể mở rộng phạm vi sang các thị trường chứng khoán khác ở Việt Nam và khu vực để có được bức tranh toàn diện hơn. Các kết quả chỉ ra rằng cần có những nghiên cứu sâu hơn về tác động của các yếu tố kinh tế vĩ mô đến quyết định sử dụng đòn bẩy tài chính của doanh nghiệp.

6.1. Nghiên Cứu Tác Động Của Yếu Tố Kinh Tế Vĩ Mô ảnh hưởng đòn bẩy

Các yếu tố kinh tế vĩ mô như lãi suất, lạm phát, và tỷ giá hối đoái có thể ảnh hưởng đến quyết định sử dụng đòn bẩy tài chính của doanh nghiệp. Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc định lượng tác động của các yếu tố này đến cấu trúc vốn của doanh nghiệp. Các nghiên cứu này có thể sử dụng các mô hình kinh tế lượng phức tạp hơn để kiểm soát các yếu tố nhiễu và có được kết quả chính xác hơn. Ví dụ, cần nghiên cứu về sự tác động của lạm phát lên quá trình quản trị đòn bẩy tài chính của doanh nghiệp để đưa ra được biện pháp ứng phó.

6.2. Mở Rộng Nghiên Cứu Sang Các Thị Trường Chứng Khoán Khác

Nghiên cứu có thể mở rộng phạm vi sang các thị trường chứng khoán khác ở Việt Nam và khu vực để có được bức tranh toàn diện hơn về mối quan hệ giữa đòn bẩy tài chính, tăng trưởng doanh nghiệp, và sức mạnh tài chính. Điều này sẽ giúp các nhà hoạch định chính sách và các nhà quản lý doanh nghiệp có được thông tin đầy đủ hơn để đưa ra các quyết định phù hợp. Việc so sánh kết quả nghiên cứu giữa các thị trường khác nhau cũng có thể giúp xác định những điểm chung và khác biệt trong cách các doanh nghiệp sử dụng đòn bẩy tài chính.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu đề tài. Trong chương này, tác giả sẽ làm rõ lý do chọn đề tài nghiên cứu, mục tiêu nghiên cứu, các vấn đề cần nghiên cứu đồng thời giới thiệu tổng quan về phương pháp nghiên cứu và ý nghĩa khi thực hiện đề tài. Chương 2: Cơ sở lý thuyết và tổng quan các nghiên cứu thực nghiệm trước Trong chương này, tác giả sẽ tổng hợp cơ sở lý thuyết, những nghiên cứu thực nghiệm trên thế giới và trong nước về các tín hiệu tăng trưởng và nguồn lực tài chính của doanh nghiệp có tương tác thuận chiều hay ngược chiều đến quyết định lựa chọn đòn bẩy tài chính, từ đó đưa ra các giả thuyết nghiên cứu. Chương 3: Phương pháp nghiên cứu.

Nội dung chính của chương này tác giả sẽ trình bày phương pháp nghiên cứu, giải thích các biến độc lập và biến phụ thuộc trong mô hình, mô tả các đặc điểm của mô hình thực nghiệm, các giả định đặt ra để kiểm định và nguồn dữ liệu để thực hiện nghiên cứu. 9 Chương 4: Kết quả nghiên cứu Trong chương này, tác giả trình bày kết quả nghiên cứu thực nghiệm về mối tương tác giữa quyết định lựa chọn tỷ lệ đòn bẩy tài chính của doanh nghiệp dựa trên sự tăng trưởng và sức mạnh tài chính của các doanh nghiệp niêm yết trên Sở Giao Dịch Chứng Khoán Thành Phố Hồ Chí Minh và thảo luận các kết quả thực nghiệm nhận được. Chương 5: Kết luận. Ở chương này, tác giả tổng kết lại các vấn đề nghiên cứu, kết luận lại kết quả thực nghiệm từ mô hình nghiên cứu, nêu lên những hạn chế của đề tài và hướng mở rộng đề tài.

10 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM TRƯỚC Ở chương này, tác giả sẽ trình bày một số khái niệm về đòn bẩy tài chính, tăng trưởng doanh nghiệp và sức mạnh tài chính của doanh nghiệp, từ các khái niệm đó tác giả lựa chọn một số lý thuyết trong tổng quan các lý thuyết về đòn bẩy tài chính làm cơ sở lý thuyết của bài nghiên cứu, đồng thời tác giả dựa vào tổng quan các nghiên cứu thực nghiệm trong nước và trên thế giới nhằm làm cơ sở cho việc lựa chọn các biến, đặt ra các giả thuyết và đưa ra mô hình phù hợp.1 Đòn bẩy tài chính: Đòn bẩy tài chính là khái niệm dùng để chỉ sự kết hợp giữa nợ phải trả và vốn chủ sở hữu trong việc điều hành chính sách tài chính của doanh nghiệp. Doanh nghiệp có tỷ trọng giữa nợ phải trả và vốn chủ sở hữu càng cao doanh nghiệp đó có đòn bẩy tài chính càng lớn. Đòn bẩy tài chính vừa là công cụ thúc đẩy lợi nhuận sau thuế trên một đồng vốn sở hữu vừa là công cụ kiềm hãm sự gia tăng đó. Khi đòn bẩy tài chính cao, chỉ cần một sự thay đổi nhỏ của lợi nhuận trước thuế và lãi vay cũng làm thay đổi lớn tỷ lệ lợi nhuận sau thuế trên vốn chủ sở hữu.

Như vậy độ lớn của đòn bẩy tài chính được xem như tỷ lệ thay đổi của tỷ suất lợi nhuận sau thuế trên vốn chủ sở hữu phát sinh do sự thay đổi của lợi nhuận trước thuế và lãi vay.2 Tăng trưởng doanh nghiệp: Tăng trưởng doanh nghiệp được đo lường và đại diện bởi rất nhiều chỉ tiêu tài chính khác nhau, tác giả sử dụng ba chỉ tiêu: tăng trưởng doanh thu, tăng trưởng lợi nhuận, tăng trưởng tài sản để làm thước đo về tăng trưởng doanh nghiệp trong bài nghiên cứu. 11 Tỷ lệ tăng trưởng doanh thu cho biết mức tăng trưởng doanh thu tương đối (tính theo phần trăm) qua các thời kỳ. Tỷ lệ này nhỏ hơn không đồng nghĩa với tăng trưởng âm. Trường hợp doanh thu của một trong số các kỳ trước kỳ hiện tại bằng không thì tỷ lệ tăng trưởng doanh thu là không xác định (thường chỉ xảy ra nếu kỳ báo cáo là quý, hoặc trong năm hoạt động đầu tiên của doanh nghiệp).

Doanh nghiệp có tỷ lệ tăng trưởng doanh thu cao thường đang trong giai đoạn phát triển mạnh, thị phần tăng hoặc đang mở rộng kinh doanh sang các thị trường hoặc lĩnh vực mới. Tuy nhiên tỷ lệ tăng trưởng doanh thu cao không nhất thiết đi kèm với tỷ lệ tăng trưởng lợi nhuận cao. Tùy vào xu hướng của tỷ lệ tăng trưởng doanh thu mà mức tăng trưởng được đánh giá là bền vững, không ổn định, phi mã hay tuột dốc. Những doanh nghiệp có mức tăng trưởng doanh thu ổn định ở mức cao luôn được các nhà đầu tư đặc biệt quan tâm.

Tỷ lệ tăng trưởng lợi nhuận cho biết mức tăng trưởng lợi nhuận tương đối (tính theo phần trăm) qua các thời kỳ. Tỷ lệ này nhỏ hơn không đồng nghĩa với tăng trưởng âm. Trường hợp lợi nhuận của một trong số các kỳ trước kỳ hiện tại bằng không thì tỷ lệ tăng trưởng lợi nhuận là không xác định. Doanh nghiệp có tỷ lệ tăng trưởng lợi nhuận cao thường đang kinh doanh rất tốt, và có khả năng quản lý chi phí hiệu quả.

Cần lưu ý là nếu chỉ xét trong một giai đoạn ngắn, tỷ lệ tăng trưởng lợi nhuận có thể tăng hoặc giảm đột biến vì nhiều lý do, chẳng hạn doanh nghiệp bán thanh lý tài sản hay trích quỹ dự phòng. Do đó khi phân tích tài chính doanh nghiệp, cần xem xét tỷ lệ tăng trưởng trong một giai đoạn đủ dài, đồng thời cần quan tâm đến việc tăng trưởng lợi nhuận của doanh nghiệp có bền vững hay không. Tùy vào xu hướng của tỷ lệ tăng trưởng lợi nhuận mà mức tăng trưởng được đánh giá là bền vững, không ổn định, phi mã hay tuột dốc. Những doanh nghiệp có mức tăng trưởng lợi nhuận ổn định ở mức cao luôn được các nhà đầu tư đặc biệt quan tâm.

Tỷ lệ tăng trưởng tài sản cho biết mức tăng trưởng tài sản tương đối (tính theo phần trăm) qua các thời kỳ. Tỷ lệ này âm đồng nghĩa với tăng trưởng âm. Trường hợp tài sản của một trong số các kỳ trước kỳ hiện tại bằng không thì tỷ lệ 12 tăng trưởng tài sản là không xác định. Tăng trưởng tài sản không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp làm ăn tốt.

Khi phân tích tỷ lệ tăng trưởng tài sản chúng ta cần lưu ý tới nhiều yếu tố khác nhau: Mục đích tăng trưởng tài sản, loại tài sản nào có tăng trưởng, vốn tài trợ lấy từ nguồn nào,. Nếu một doanh nghiệp sử dụng lợi nhuận chưa chia để tái đầu tư, thì việc tăng trưởng tài sản thường mang ý nghĩa doanh nghiệp muốn mở rộng sản xuất và việc tăng trưởng tài sản thường là một dấu hiệu tốt. Trường hợp doanh nghiệp sử dụng chủ yếu là vốn vay thì chúng ta lại cần thận trọng. Vì vốn vay sẽ phải trả cả lãi lẫn gốc, nên việc sử dụng vốn vay để đầu tư mang theo nhièu rủi ro, và quyết định đầu tư sai lầm có thể dẫn đến việc doanh nghiệp bị thua lỗ nặng nề hoặc phá sản.

Ví dụ một doanh nghiệp kinh doanh máy tính vay tiền ngân hàng để mua 1 lô hàng lớn với hi vọng bán kiếm lời, nhưng ngay sau khi hàng về, thì các nhà sản xuất máy tính lại cho ra xê ri mới có tính năng vượt trội và giá cả hợp lý. Lô hàng mà doanh nghiệp kinh doanh máy tính nói trên hiển nhiên sẽ rất khó tiêu thụ với giá cũ và doanh nghiệp sẽ bị thua lỗ nặng nề. Mối quan tâm đối với tỷ lệ tăng trưởng tài sản giữa các ngành khác nhau rất khác nhau, chẳng hạn với ngành ngân hàng thì tăng trưởng tài sản là một trong những mục tiêu quan trọng hàng đầu (bên cạnh tăng trưởng tín dụng), nhưng điều này lại không đúng với các ngành khác.3 Sức mạnh tài chính: Các nhà đầu tư thường xem xét hệ số đòn bẩy tài chính (Financial leverage) để đánh giá tình hình nợ nần của doanh nghiệp từ đó quyết định mức độ rủi ro khi đầu tư vào doanh nghiệp đó. Tuy nhiên có một chỉ số có thể giúp các nhà đầu tư đánh giá sức mạnh tài chính của doanh nghiệp tốt hơn, dự đoán đươc rủi ro và nguy cơ phá sản của doanh nghiệp trong tương lai gần.

Đó chính là hệ số nguy cơ phá sản (Z-Score) do nhà kinh tế học Hoa Kỳ Edward I. Altman, giảng viên trường đại học New York thiết lập. Bài nghiên cứu tác giả sử dụng chỉ số Zscore để đo lường sức mạnh tài chính của 134 doanh nghiệp niêm yết trên HOSE. Công thức tính hệ số Zscore: 13 Z-Sscore = 1,2𝑿𝟏 +1,4𝑿𝟐 +3,3𝑿𝟑 +0,6𝑿𝟒 +1,0𝑿𝟓 Trong đó: 𝑿𝟏 = Vốn lưu động/Tổng tài sản 𝑿𝟐 = Lợi nhuận chưa phân phối/Tổng tài sản 𝑿𝟑 = EBIT/Tổng tài sản 𝑿𝟒 = (Giá thị trường của cổ phiếu*Số lượng cổ phiếu lưu hành)/Tổng nợ 𝑿𝟓 = Hiệu quả sử dụng tài sản Chú thích: Vốn lưu động = Tài sản ngắn hạn – Nợ ngắn hạn Hiệu quả sử dụng tài sản = Doanh thu/Tổng tài sản Sau khi đã tính toán được hệ số nguy cơ phá sản rồi, các nhà đầu tư sẽ đối chiếu với các giá trị sau: Nếu Z-Score ≥ 2.99 thì doanh nghiệp có tài chính lành mạnh Nếu 1.99 thì doanh nghiệp không có vấn đề trong ngắn hạn, tuy nhiên cần phải xem xét điều kiện tài chính một cách thận trọng Nếu Z-Score ≤ 1.81 thì doanh nghiệp có vấn đề nghiêm trọng về tài chính.1 Lý thuyết M&M về đòn bẩy tài chính Đây là nghiên cứu linh hồn cho các nghiên cứu về tỷ lệ đòn bẩy tài chính do Modiglani và Miller đưa ra vào năm 1958.

Nội dung của lý thuyết này xem xét mối liên hệ giữa đòn bẩy tài chính và giá trị doanh nghiệp. Với hai trường hợp được nghiên cứu là doanh nghiệp hoạt động trong môi trường không thuế và trong môi 14 trường có thuế. M&M đã đưa ra các kết luận quan trọng về tỷ lệ đòn bẩy tài chính của doanh nghiệp. Đó là trong trường hợp không thuế công ty có vay nợ và không vay nợ là như nhau, hay nói cách khác tỷ lệ đòn bẩy tài chính không ảnh hưởng đến giá trị công ty và không có tỷ lệ đòn bẩy tài chính nào tối ưu.

Còn trong trường hợp có thuế thì giá trị công ty có nợ vay cao hơn giá trị công ty không vay nợ do được hưởng lợi ích từ tấm chắn thuế. Các kết luận trên được đưa ra dựa trên các giả định về thị trường hoàn hảo, không có chi phí kiệt quệ tài chính, không có chi phí giao dịch. Tuy nhiên, các giả định trên khó có thể xảy ra nên đã hạn chế khả năng ứng dụng của lý thuyết M&M trong thực tế.