LỜI NÓI ĐẦU Điều khiển chuyển động là một trong những lĩnh vực đa dạng và phát triển nhanh trong ngành điều khiển và tự động hoá. Trong những hệ thống điều khiển vị trí, tốc độ và moment yêu cầu sự chính xác cao rất cần đến một thiết bị đáp ứng. Đây là thách thức và các nhà khoa học, nhà sản xuất đã chế tạo ra một loại động cơ thể làm được nhiệm vụ này đó là động cơ servo. Ngày nay hệ thống điều khiển động cơ servo được ứng dụng rộng rãi trong các hệ thống, các máy yêu cầu sự chính xác cao.
Xuất phát từ điều đó, được sự giúp đỡ, định hướng của các giảng viên trong bộ môn, chúng em đã chọn và thực hiện đề tài “Thiết kế, chế tạo hệ thống điều khiển, giám sát động cơ servo bằng PLC và HMI”. Qua quá trình vận hành thử nghiệm nhóm cho thấy hệ thống hoạt động chính xác, ổn định, đáp ứng yêu cầu đặt ra ban đầu. Mặc dù vậy, vẫn còn tồn tại một số hạn chế như quá trình gia công sai số nên thiếu chính xác cho việc lắp ráp, do còn thiếu nhiều kinh nghiệm nên lúc thiết kế, chế tạo có nhiều vị trí khó căn chỉnh. Ngoài ra, trong quá trình tiến hành viết báo cáo, chúng em đã tham khảo một số tài liệu, tìm hiểu kiến thức thực tế và trao đổi kiến thức với bạn cùng nhóm.
Vì thời gian nghiên cứu và điều kiện thực hiện cò hạn chế nên chắc chắn không tránh được các sai sót, em mong được sự chỉ bảo, đóng góp ý kiến của thầy cô cho đồ án của em được hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn tận tình của giảng viên đã giúp đỡ em rất nhiều để em hoàn thành được đồ án này. 1 MỤC LỤC LỜI NÓI ĐẦU. 2 DANH MỤC BẢNG.
Lý do chọn đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Giới hạn nghiên cứu. Nhiệm vụ nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. HỆ TRUYỀN ĐỘNG CỬA ĐỘNG CƠ SERVO. Khái quát chung về động cơ Servo.
Cấu tạo và đặc tính của động cơ Servo[3]. Bộ khuếch đại Servo [5]. Nguyên lý hoạt động của động cơ Servo. NGHIÊN CỨU CÁC DÒNG PLC CỦA MITSUBISHI.
Giới thiệu về PLC dòng FX. Các đặc điểm của PLC dòng FX. THIẾT KẾ HỆ THỐNG. LỰA CHỌN PHƯƠNG ÁN THIẾT KẾ PHẦN CỨNG.
PLC Mitsubishi FX1S-20MT. Màn hình HMI Samkoon SK-04FE. Bộ động cơ Servo Mitsubishi Mr-Je-10A[6]. LỰA CHỌN PHƯƠNG ÁN THIẾT KẾ PHẦN MỀM.
Thiết kế màn hình HMI. Lập trình phần mềm. Lựa chọn phương án thiết kế bản vẽ kỹ thuật của hệ thống. CHẾ TẠO, VẬN HÀNH HỆ THỐNG.
CHẾ TẠO HỆ THỐNG. Bản vẽ kỹ thuật của hệ thống. Thiết kế khung. VẬN HÀNH HỆ THỐNG.
VIẾT CHƯƠNG TRÌNH. THIẾT KẾ MÀN HÌNH HMI. 55 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 56 3 DANH MỤC HÌNH ẢNH Hình 1.
Bộ điều khiển và động cơ Servo. Khái quát về hệ AC Servo. Bộ điều khiển gửi các lệnh tới bộ khuếch đại servo. Bộ khếch đại servo sẽ truyền lệnh tới động cơ servo.
Động cơ servo gửi phản hồi tín hiệu về bộ khuếch đại. Cơ cấu định vị điều khiển bởi Servo motor. Cơ cấu chuyển động định hướng tịnh tiến và quay. Cơ cấu chuyển động tiến lùi và tới.
Động cơ AC Servo. Cấu tạo của động cơ AC Servo. Thành phần của bộ mã hóa. Động cơ HF-KN13.
Sơ đồ khối chức năng của Servo. Cấu hình chân CN1, CN2 của các đầu nối. Sơ đồ khối của hệ thống. PLC Mitsubishi FX1S-20MT.
Màn hình HMI Samkoon SK-043FE. Bộ động cơ Servo Mitsubishi Mr-Je-10a. Tạo Screen trên HMI. Phần mềm PLC Mitsubishi GX Developer.
Bản vẽ kỹ thuật. Tiến hành hàn khung cho hệ thống. Hoàn thành khung cho hệ thống. Sơ đồ đấu nối mạch điện.
Chương trình điều khiển động cơ chạy tiến, lùi. Chương trình hiển thị giá trị vị trí và vận tốc. Chương trình chạy tới các điểm. Chương trình hiển thị vị trí và vận tốc hiện tại.
Chương trình điều khiển động cơ chạy về gốc. Cài đặt vị trí tới điểm 1. Cài đặt vị trí tới điểm 2. Cài đặt vị trí tới điểm 3.
Phầm mềm lập trình GX Developer. Tạo thuộc tính nút START. Giao diện chính của hệ thống. Mô hình hoàn thiện sản phẩm.
54 5 DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Ứng dụng của động cơ Servo. Lệnh Load, Load Inverse. Tổng hợp linh kiện của hệ thống điều khiển giám sát Servo bằng PLC + HMI.
Lý do chọn đề tài Ngày nay, với sự phát triển nhanh chóng của khoa học và công nghệ trên tất cả các lĩnh vực thì các sản phẩm ngày càng phải có yêu cầu cao hơn về chất lượng sản phẩm, mức độ tự động hóa sản xuất và đặc biệt là độ chính xác gia công về hình dáng hình học. Sự phát triển của nền công nghiêp robot hiện đại cũng gắn liền với việc điều khiển chuyển động và là tiền đề cho phát triển nền công nghiệp.Với hệ thống SCADA, khả năng quản lý từ xa toàn bộ hệ thống và các thiết bị tự động trong hệ thống trở nên rất hiệu quả. Khi có sự cố ở bất kì phân đoạn nào hệ thống sẽ tự động phân tích và gửi về, người vận hành sẽ nhận tín hiệu thông báo qua giao diện người máy (Human MachineInterface, HMI) của các phần mềm điều khiển chuyên dụng như Wincc hay Wincc-Flexible. Người vận hành chỉ cần ngồi tại bàn điều khiển trung tâm, theo dõi và giám sát toàn bộ hệ thống thay vì phải chạy xuống tận chỗ để kiểm tra khi có sự cố xảy ra trong hệ thống.
Nhận thấy được sự tiện lợi và hiệu quả của hệ thống điều khiển servo trong quá trình sản xuất cũng như nhu cầu của xã hội về lĩnh vực này, tôi đã thực hiện đề tài “Thiết kế, chế tạo hệ thống điều khiển, giám sát động cơ servo bằng PLC và HMI” để hiểu rõ hơn về bản chất của điều khiển tốc độ và moment, hiểu được quy trình điều khiển một hệ thống điều khiển, giám sát và thu thập dữ liệu. Mục tiêu nghiên cứu Mục tiêu đặt ra với đề tài “Thiết kế, chế tạo hệ thống điều khiển, giám sát động cơ servo bằng PLC và HMI” là cần nắm vững, hiểu rõ cách thức hoạt động điều khiển của AC-Servo, hiểu rõ được driver điều khiển động cơ, cách thức điều khiển từ PLC qua HMI. Từ mô hình thực tế này tạo giao diện, xây dựng các thuật toán điều khiển và lập trình cho bộ động cơ. Giới hạn nghiên cứu - Vì lý do kinh tế và điều kiện khách quan, đề tài chỉ dừng lại ở việc làm mô hình điều khiển đơn giản để mô tả hoạt động cơ bản của hệ thống servo.
- Điều khiển tốc độ và moment trên một mô hình nhỏ gồm: PLC FX1S-20MT của Mitsubishi, motor servo của Mitsubishi. - Điều khiển bằng phần mềm GX Developer 8. - Tạo giao diện trên HMI để điều khiển bằng phần mềm SKTOOL 6. Nhiệm vụ nghiên cứu Để hoàn thành được mục tiêu đề ra, những nhiệm vụ được đặt ra như sau: - Tham khảo tài liệu, tìm hiểu về những lĩnh vực có liên quan đến điều khiển tốc độ và moment của động cơ AC-Servo.
- Tìm hiểu về PLC FX1S đấu nối phần cứng và cách thức lập trình, cách thức sử dụng GX Developer 8.9 và cách tạo giao diện HMI cho một chương trình ứng dụng. - Tìm hiểu cách kết nối giữa PLC FX1S và bộ động cơ AC-Servo, cách thức điều khiển tốc độ và moment của bộ động cơ AC-Servo bằng PLC qua HMI. - Nghiên cứu và phân tích các công trình liên hệ. Đối tượng nghiên cứu - PLC FX1S-20MT của Mitsubishi, motor servo của Mitsubishi.
- Chương trình điều khiển bằng phần mềm GX Developer 8. - Thiết lập giao tiếp HMI bằng phần mềm SKTOOL 6. - Tạo giao diện điều khiển và giám sát bằng HMI. Phương pháp nghiên cứu - Tham khảo, tra cứu thông tin từ các tài liệu khoa học.
- Tìm hiểu hệ thống điều khiển trong các máy gia công cơ khí. - Làm mô hình. - Lập trình và mô phỏng trên máy tính. - Kiểm tra và chạy thử tại các phòng thiết bị của nhà trường.
HỆ TRUYỀN ĐỘNG CỬA ĐỘNG CƠ SERVO 1. Khái quát chung về động cơ Servo Động cơ Servo là thiết bị được điều khiển bằng chu trình kín. Từ tín hiệu vận tốc hoặc vị trí, hệ thống điều khiển số sẽ điều khiển hoạt động của một động cơ Servo. Với lý do nêu trên sensor đo tốc độ hoặc vị trí là các bộ phận cần thiết phải tích hợp cho động cơ Servo.
Đặc tính vận hành của một động cơ Servo phụ thuộc rất nhiều vào đặc tính từ và phương pháp điều khiển động cơ Servo. Có 3 loại động cơ Servo được sử dụng hiện nay đó là động cơ AC Servo dựa trên nền tảng động cơ AC lồng sóc; động cơ DC Servo dựa trên nền tảng động cơ DC và động cơ AC Servo không chổi than dựa trên nền tảng động cơ không đồng bộ. Động cơ servo là thành phần quan trọng của hệ thống điều khiển chuyển động. Để hoạt động được, chúng ta phải nối động cơ Servo với các phần cứng, phần mềm hỗ trợ điều khiển chuyển động.
Động cơ servo được kết hợp cơ khí với các thiết bị máy móc khác để cung cấp lực di chuyển các thiết bị này theo yêu cầu của ứng dụng. Trong đề tài 8 này chúng ta sẽ cùng khám phá công nghệ để vận hành động cơ servo, bộ điều khiển động cơ servo và các phương pháp phản hồi để đạt được hoạt động như mong muốn (Hình 1. Bộ điều khiển và động cơ Servo 1. Cấu hình hệ AC Servo Thông thường hệ AC Servo (Hình 1.2) chủ yếu được cấu hình bởi 3 thành phần sau: - Bộ khuếch đại Servo: là bộ điều khiển có chức năng cung cấp đủ năng lượng cho động cơ theo đúng cách, đúng thời điểm.
- Động cơ Servo: là thiết bị dò và dẫn động. - Bộ điều khiển để phát đi các lệnh điều khiển thông thường là PLC hoặc bộ điều khiển chuyển động chuyên dụng sẽ chạy chương trình điều khiển để thực hiện đúng theo yêu cầu kỹ thuật của ứng dụng. Khái quát về hệ AC Servo Hình 1. Bộ điều khiển gửi các lệnh tới bộ khuếch đại servo Sau khi nhận được lệnh bộ khếch đại servo sẽ truyền lệnh tới động cơ Servo (Hình 1.4), sau đó nó sẽ phát ra lực dẫn động theo lệnh đó.