Luận án sự điều chỉnh pháp luật đối với nền kinh tế nhiều thành phần định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay

Chuyên khảo luật học phân tích Luận án sự điều chỉnh pháp luật đối với nền kinh tế nhiều thành phần định hướng xã hội chủ nghĩa ở, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Tác giả: Duong Thi Huong
• Người hướng dẫn: PTS. Chu Trong Thanh
• Trường học: Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Lý luận và pháp luật
• Đề tài: Điều chỉnh pháp luật cho nền kinh tế nhiều thành phần theo định hướng XHCN tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận án phó tiến sĩ khoa học luật học
• Năm xuất bản: 1996
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: VAI TRÒ VÀ NỘI DUNG ĐIỀU CHỈNH PHÁP LUẬT ĐỐI VỚI NỀN KINH TẾ NHIỀU THÀNH PHẦN ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
• 2. CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3
• 4. KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Vai trò và nội dung điều chỉnh pháp luật đối với nền kinh tế nhiều thành phần định hướng XHCN

Điều chỉnh pháp luật đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng và quản lý nền kinh tế nhiều thành phần theo định hướng XHCN tại Việt Nam. Pháp luật không chỉ là công cụ quản lý nhà nước mà còn là phương tiện để điều tiết các quan hệ kinh tế, đảm bảo sự phát triển bền vững và công bằng xã hội. Nội dung điều chỉnh pháp luật bao gồm việc xác định quyền và nghĩa vụ của các chủ thể kinh tế, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, và khắc phục các khuyết điểm của cơ chế thị trường.

1.1. Vai trò của pháp luật trong quản lý nhà nước

Pháp luật là công cụ hữu hiệu để nhà nước thực hiện chức năng quản lý, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế nhiều thành phần. Nó giúp điều tiết các quan hệ kinh tế, đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững. Theo quan điểm của C.Mác và Ph.Ăng-ghen, pháp luật ra đời từ nhu cầu khách quan của xã hội, phản ánh các quan hệ kinh tế và có tác động ngược lại đối với nền kinh tế.

1.2. Nội dung điều chỉnh pháp luật

Nội dung điều chỉnh pháp luật bao gồm việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật kinh tế, đảm bảo sự phù hợp với định hướng XHCN. Pháp luật cần điều chỉnh các quan hệ sản xuất và phân phối, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của các thành phần kinh tế, đồng thời đảm bảo sự công bằng xã hội.

II. Thực trạng điều chỉnh pháp luật đối với nền kinh tế nhiều thành phần sau 10 năm đổi mới

Sau 10 năm đổi mới, điều chỉnh pháp luật đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế nhiều thành phần. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề tồn tại như sự độc quyền của một số doanh nghiệp nhà nước, sự cạnh tranh không bình đẳng giữa các thành phần kinh tế, và sự phân hóa giàu nghèo.

2.1. Thành tựu đạt được

Nhờ điều chỉnh pháp luật, các thành phần kinh tế đã được khơi dậy, tạo ra sự chuyển biến tích cực trong nền kinh tế. Sản phẩm hàng hóa và dịch vụ ngày càng phong phú, đời sống vật chất của người dân được cải thiện. Pháp luật đã góp phần tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, thúc đẩy sự phát triển kinh tế.

2.2. Những vấn đề tồn tại

Bên cạnh những thành tựu, điều chỉnh pháp luật vẫn còn nhiều hạn chế. Sự độc quyền của một số doanh nghiệp nhà nước, sự cạnh tranh không bình đẳng, và sự phân hóa giàu nghèo là những vấn đề cần được giải quyết. Nguyên nhân chính là do hệ thống pháp luật chưa đồng bộ, thiếu tính khả thi và chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn.

III. Phương hướng và giải pháp điều chỉnh pháp luật đối với nền kinh tế nhiều thành phần định hướng XHCN

Để tiếp tục thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế nhiều thành phần theo định hướng XHCN, cần có những phương hướng và giải pháp cụ thể trong việc điều chỉnh pháp luật. Các giải pháp này cần tập trung vào việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường quản lý nhà nước, và đảm bảo sự công bằng xã hội.

3.1. Phương hướng cơ bản

Phương hướng cơ bản là tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, đảm bảo sự đồng bộ và tính khả thi. Pháp luật cần điều chỉnh các quan hệ kinh tế một cách hiệu quả, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, và thúc đẩy sự phát triển bền vững của các thành phần kinh tế.

3.2. Giải pháp chủ yếu

Các giải pháp chủ yếu bao gồm việc tăng cường quản lý nhà nước, xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật kinh tế, và đảm bảo sự công bằng xã hội. Pháp luật cần điều chỉnh các quan hệ sản xuất và phân phối, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của các thành phần kinh tế, đồng thời đảm bảo sự công bằng xã hội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BO GIAO DUG VA DAO TAO HOC VlfiN CHInII TRI QUO'C GIA nd CHI MINH J// S STSV% Duong Tlii Iltrong SIJ DIEU CHINH PIIAP LUAT DOI V6l XA IIOI CIIU NGIIIA 0 NU'OC TA IIIEN NAY. ClIUYfiN NG ANIl : LY LUAN Nil A NUOC VA PIIAP QUY1£n MA SO : 5.01 LUAN AN PHO TIEN Sl.KHOA HOC LUAT HOC Ngudi huong dan khoa hoc : >Chu Ilong Thanh. Pho tic'n si luat hoc lid ndi, 1996 ■T bOl CAM DOAN NCS. Duong Tin Hudng LAI HOC LcMT iP.HCM V3EN ’ lT* 4W.

MUC LUC Trang Ma d'Au 1 Chuang 1. Vai Lid va nOi dung diOu chinh phap luAL d<5i vdi nOn 8 kinh LO' nhiOu thanh phAn dinh hudng xa hOi chu nghla. Sir di'Ou chinli phap luAt dO'i vdi cac quan 110 xa hOi. Vai trd va nOi dung di'Ou chinli phap luAl bao damdinh liirdng 20 xa hOi chu nghla dO'i vdi n'On kinh to nlii'Ou LliAnh pliAn.

Cliuong 2 : Thue (rang diOu chinh phap luAl dOi vdi nOn kinh 10' 57 nhiOu thanh pliAn sail 10 nam d6i nidi d nude (a. Qua tri nil nliAn (hue v'O su diOu chinh phap luAt dO'i vdi nOn 57 kinh 10' nlii'Ou llianh pliln dinh hudng xa hOi chu nghla. MOI sO' thanh liru vO sir diOu chinli dO'i vdi nOn kinh 10' nhiOu 63 llianh pliOn sau 10 nam d6i moi. Nliung vA'n dO dal ra v'O sir diOu chinh phap luAt dinh hudng xa 73 I hOi chu nghla dO'i vdi nOn kinh 10' nhiOu llianh pliOn liiOn nay.

Chuang 3 : Nliung pliuang hirdng va giai phap vO su diOu chinh 85 phap luAl dOi vdi non kinh 10' nhiOu thanh phOn dinh hudng xa hOi chu nghla d nude la. Nlnrng phircrng lnrong ccf ban vb sir di'Cu chink phap lu&l dO'i 85 vdi nbn kink 16' nhi'Cu (hank ph'fln dink liirdng xa hOi cku ngkla. Nlnrng giai phap cku yO'u v'6 sir di'Cu ckinll pliap luA( dO'i v6i 96 n'Cn kink 16' nhi'Cu thank pli'An dinh hiring xa hOi cku ngkla. Ktft luflln 124 Dank muc tai IiOu th am kliao.

Tinh cA'p LhiC'l cua dd lai. D'Ong thdi vdi vide khang dink str nliA'l quan Du dai trong clunk sack pkal tridn n'dn kink Id' kang boa nhi'Cu thank ph'An lheo co chd' thi trudng cd sir quan ly cua Nka nude da dope dira ra tir Dai kOi VI, Dai kOi Dang loan quOc Dn thu VII da xac dink sir t'On tai cua nhi'du Ikank ph'An kink Id'd nude (a do la: Thanh ph'An kink Id' nka nude, Ikank plDn kink Id' hop lac, Ikank ph'An kink Id' tir ban nka nude, tkank ph'An kink Id' ca thd, lidu chii va tkank ph'An kink Id' lu ban lu nhAn, trong do thank ph'An kink Id' nka nude giir vai lid cku dao. Quan didm do cua Dang cling da dupe Ihd chd' IkAnh mOl nguydn lac hid'n dink. Hid'n phap nam 1992 cua nude COng hoa xa kOi cku nghla Vidt nam da qui dink : "Nka nude pkal tridn n'dn kink Id' hang hoa nhi'du thank ph'An lheo co eke thi trudng co sir quan ly cua Nka nude lheo dink hudng xa hdi cku nghla”.

[di'du 15] Tir nhung dink hudng co ban ndu trdn, edng cudc d6i mdi d nude la trong 10 nam qua da tao ra nhung chuydn bid'n rA't quan trong. Ti'dm nang to Idn cua cac thank ph'An kink tc da dupe khoi dAy, s6 vide Dm hang nam dupe tao llidm xA'p xi bang sd' ngudi mdi b6 sung vao luc lupng lao dOng. San phdm hang hoa dick vu ngay cang phong phii, da dang, kd't qua cua su lu do hoa va (hili link boat m'Om dco trong kinh doanh. Ddi sd'ng vAt chat cua dai bO pliAn nliAn dAn dirge cai (liiOn.

Tuy vAy, (hue Li&n vAn hank n'On kinh 10' hang boa nlii'Ou thank ph'An (lico co chO' (hi trudng trong (hoi gian qua da bOc 10 nlii'Ou khd khan pliirc lap, (rong do cd khOng ft vA'n d'O hC'l sdc nhuc nliO'i. Do la Chili (rang dOc quyOn qua mire cua niOl sO' doanh ngliiOp nha nude vA su canh trank bA't binli dang giura cac thank ph'An kinh (O'; tnili (rang pliAn boa giau nglico, 0 nliiOni mOi trudng ; sir xuO'ng cA'p v'O mat dao due, luAn ly cua mOl bO phAn dAn cu ; sir (ha hda biO'n cliA'l cua nlii'Ou can bO (rong cac (6 cliuc kinh (O' nhA nude; link (rang vO I chink phu va kinh doanh bA'l hop phap cua nlii'Ou co sd kinh 10' (u nliAn ca th^. TA't ca dang (rd (hank mO'i lo Idn cua xa hOi. NguyOn nil An co ban cua link kink trOn dAy la do "110 (liO'ng luAt phap, co chO', climb sack chua d'Ong bO, nhA'l quan va (hue liiOn cliua ngliiOm” [ 20, tr.

Ca ly luAn va (hue (iOn cho thA'y rang n'On kinh 10' nho cung cAn cd su quan ly cua Nha nude trong do phap luAt la cOng cu quan ly nha nude hull hiOu nhA'l. NOn kinh (O' nhiOu thanh ph'An dinh hirdng xa hOi chu nghla lai rA'l c'An su quan ly do. Sir (ham gia cua phap luAt (rong boat dOng quan ly nha nude dO'i vdi nOn kinh (O' nlii'Ou thanh ph'An gdp ph'An khuyO'n khfcli cac chu 1116 kinh doanh thuOc cac thank ph'An kinh (O' kliai Iliac tiOm nang, diOu liO'l thi trudng, khac phuc cac khuyO't IAI cua co chO' thi trudng, ngan ngira va xu ly cac trank cliA'p, giai quyO't mO'i quan lid giira tang trudng kinh (O' va cOng bAng xa hOi. 2 bTOn kinh IC' nhi'Cu lhAnh ph'An mA Dang (a chu truong 1A n'Cn kinh IC' plial trifin thco dinh lnrdng xa hOi chu nghla.

VI thC', phai chfim lo d6i men va phat trifin kinh 16' nha nude, lAm cho IhAnli phlln kinh IC' nAy thuc sir hoat dCng co hiCu qua, phat huy vai tro chu dao. Ddng thdi, phai khuyC'n khfch, giup do, lao di'Cu kiCn kinh IC' vA phap ly IhuAn loi d£ phat trifin cac lhanh ph'An kinh IC' kliac. Ngoai ra co chC' (hi (rud’ng con doi hoi phai hinh lhAnh mOt mOi trudng canh tranh lanh manh, hop phap, van minh. Tinh hinh IrCn dAy dal ra nhiCm vu vira co ban vira cA'p bAch la phai tang cudng su di'Cu chinh ciia phap luAt dO'i vdi n'Cn kinh IC' nhi'Cu lhanh ph'An dinh hudng xa hOi chu nghTa.

LuAn an gop ph'An thuc hiCn nhiCm vu vira co ban vira cA'p bach do. Tinli hinh nghiCn curii dd Lai. 0 nude la, tir khi thuc hiCn dud’ng 10'i d<5i nidi cua Dang, vA'n d'C Nha nude quan ly kinh IC' bang phap luAt trong di'Cu kiCn kinh IC' thi trudng ngay cAng dupe su quan lAm cua cac nhA nghiCn ciru ly luAn va boat dOng thuc liCn 0 nhung pham vi va mire dO kliac nhau. Da cd kha nhi'Cu cOng trinh d'C cAp tdi vice tang cirdng quan ly nha nude, xAy dung vA hoan thiCn 11C IhO'ng phap luAt ndi chung va phap luAt kinh IC' noi liCng trong di'Cu kiCn chuydn tir kC' hoach hoa tAp (rung sang n'Cn kinh IC' thi truong.

DAng chu y la cac cCng trlnli: " mOt vai khfa canh phuong phap luAn trong viCc ph An diixh va kC't hop chuc nang quan ly kinh IC' va churc nang san xuA'l kinh doanh " cua GS, PTS. Hoang VAn Hao [ 26 ]; phap luAt trong co chC' kinh IC' thi trudng co sir quan ly cua Nil A nude " cua PGS, PTS. TfAn Ngoc Duong [ 22 ]; " Quan ly nhA nude bang phap luAt trong co chC' thi trudng hiCn nay " cua PTS Chu ITOng Thanh L 52 ]; " Thi 3 vA'n d'd quan If kinli id 0 Vidl nam cua nhi'du lac gia ; " DOi moi va pliat tridn cac thank ph'An kinli 16' "cua DO Hoai Nam; (hue (rang lid thtfng pliAp luAt kinli id nude ta va cac quan didm d6i nidi va c1ua phap luAt vao cudc sdng” cua Nguydn Nien; “ddi mdi va hoan thidn killing pliap lu At kinli td trong didu kidn kinli td thi trudng d Vidt Nam” cua PTS. Nguydn Minh MSn.

Cac cOng trinh trdn dAy da di sAu ngliidn ciru vai trd , nOi dung quan ly cua nhA nude noi cluing va pliap luAl noi ridng trong n'dn kinli td nhi'du tliAnli ph'An, thuc trang lie lliOng phap luAL va tang cudng Ifnh kha thi cua luAl pliap. la ddi moi lid tliOng chfnli tri va nha nude, xAy dung va hoan thidn lid IhO'ng pliap luAl d'Ong bO, co hidu qua, xac dinli dung dan quan lid giua nha nude - phap luAl - itr do kinli doanli IhuOc moi (liAnh ph'An kinli id dinli hudng xa hOi chu nghla. Chung tOi da tidp thu va kd Ultra .nhung kdt qua nghidii ciru cua nhung cOng trinh neu trdn trong vide tliuc hidn luAn an cua m'inh. Tuy nliiCn, viCc phAn tfch ban cliA't dac didm cua n'On kinh 10' nlii'Ou (hanb ph'An noi cluing va ti'rng llianh ph'An kinh 10' noi riOng de tir do co giai phap lac dOng nhani kich lliicli, hudng dAn, di'Ou tiO'l, khO'ng chO' va dinh huong lid fl co cOng Irinh de cAp mOl each loan diCn va nO'u cd d'O cAp till moi dung lai d lirng mat, lung klu'a canli nhA'l dinh.

I Ion nua vide luAn giai mOl each cd hO thO'ng su di'Ou chinh cua phap luAt nhani thuc liiOn muc liOu dinh hudng xa hOi chu nghla dO'i vdi n'On kinh 10' nhi'Cu thanh ph'An lid lai 1A mOl vA'n de mdi me, vl the' luAn an chon lam d'O tai ngliiOn cuu. Muc dicli va nhiCm vu cua luAn an. Muc dich cua luAn an la ly giai co sd ly luAn va thuc tiOn v'O su di'Ou chinh cua Phap luAl dO'i vdi n'On kinh 10' nhi'Cu thanh ph'An dinh hudng xa hOi chu nglda. TrOn co sd do quail triCt Idinli llianh mOl sO' phuong hudng va giai phAp chu yen giai phap nliam tang cudng su di'Ou chinli cua phap luAt dO'i vdi ndn kinh 16' nliifcu thanh pldin d nude ta hiCn nay.

i D6 thuc liiOn duqc muc dfch A'y, luAn an cd nliung nhiCm vu co ban sau dAy : - NgliiOn cuu vai tro nOi dung di'Ou chinh cua phap luAt nhani dam bao su dinh hudng xa hOi chu nglda dO'i vdi n'On kinh 10' nlii'Ou llianh ph'An. - Tim hi&i thuc trang di6u chinh phap luAl bao dam dinh hudng xa hOi chu nglda dOi vdi n'On kinh tO' nhi'Cu thanh ph'An d nude ta sau 10 nAm ddi mdi. - Xac lAp phuong hudng va giai phap .lang cudng su diCu chinh cua Phap luAt dO'i vdi n'On kinh 10' nlii'Ou thanh pldln dinh hudng xa hOi chu nglda. Pham vi nghiCn ctru cua luAn an.

- Phap luAt cd vai lid rA'l rOng Ion dO'i vdi sir phai (ri<Sn cua n'Cn kinh Ic hang hoa nhi'Cu lhanh ph'An. 0 day luAn an lAp (rung xcm xel vai (rd, nOi dung di'Cu chinli cua pliap luAt nhani bao dam dinh hudng xa hOi chu nghla dO'i vdi su phat Iricn cua n'Cn kinh Ic nhi'Cu lhanh ph'An. - LuAn an chu you lAp Irung nghiCn ciru str di'Cu chinli cua pliap luAl doi vdi n'Cn kinh IC' nhi'Cu lhanh ph'An dinh hudng xa hOi chu nghla Irong khoang llidi gian lir Dai hOi Dang l'An lliir VI, iiAm 1986 dC'n nay. Phuong phap nghiCn ciru.