MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Tại các doanh nghiệp hay tổ chức ở bất kỳ quốc gia nào trên thế giới thì con ngƣời luôn là một trong những yếu tố quan trọng, đây đƣợc coi là vốn quý nhất quyết định đến sự thành công hay thất bại của doanh nghiệp. Trong nền kinh tế thị trƣờng ngày càng phát triển nhƣ hiện nay, các doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển thì đòi hỏi phải có một lực lƣợng lao động có đủ trình độ chuyên môn, phẩm chất đạo đức tốt, nhạy bén linh hoạt hiểu biết sâu sắc các lĩnh vực nhằm đáp ứng đƣợc công việc mà doanh nghiệp đòi hỏi. Chính vì vậy việc đào tạo nhân lực trong các doanh nghiệp, tổ chức ở nƣớc ta trở nên quan trọng và là một điều tất yếu bởi củng cố đƣợc đội ngũ lao động, nâng cao trình độ chuyên môn, có ý thức trách nhiệm trong công việc thì sẽ giúp cho doanh nghiệp hoàn thành tốt công việc và đạt hiệu quả cao.
Các doanh nghệp, tổ chức luôn coi chất lƣợng nhân lực là yếu tố then chốt để chống chọi với tình hình kinh tế khủng hoảng nhƣ hiện nay. Đối với những doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ nhƣ các tổ chức tín dụng thì chất lƣợng nhân lực đƣợc đặt lên hàng đầu. Đây là điều đòi hỏi cấp thiết nhất trong nền kinh tế khó khăn và các hoạt động kinh doanh tại ngân hàng đang có nhiều biến động. Vietcombank không chỉ nằm trong top 7 ngân hàng mà còn nằm trong cả top 10 thƣơng hiệu mạnh nhất của Việt Nam.
Đặc biệt là Vietcombank không chỉ đón tiếp với khách trong nƣớc mà còn phải đón tiếp các khách hàng nƣớc ngoài quan trọng để làm cho Vietcombank phát triển mạnh mẽ hơn. Do đó, đào tạo nhân lực là biện pháp tối ƣu nhất đảm bảo cho đội ngũ cán bộ, nhân viên có kỹ năng, trình độ, thích ứng và hoàn thành tốt công việc nhờ đó sẽ gia tăng đƣợc chất lƣợng dịch vụ Ngân hàng, bắt kịp với tiến bộ về khoa học kỹ thuật và xu thế hội nhập quốc tế hiện nay. Có thể nhận thấy rằng đào tạo nhƣ là chiếc chìa khóa thành công cho mọi doanh nghiệp, tổ chức. 2 Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần Ngoại Thƣơng Việt Nam đã có kế hoạch chi tiết hàng năm về việc đào tạo nhân lực song quá trình thực hiện vẫn còn một số điểm bất cập và chƣa đƣợc nhƣ mong đợi từ ban lãnh đạo.
Xuất phát từ thực tiễn trên, với mong muốn đóng góp cho công tác đào tạo nhân lực của ngân hàng, tác giả lựa chọn đề tài “Đào tạo nhân lực tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam – Vietcombank” để làm nghiên cứu luận văn thạc sĩ. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Vấn đề đào tạo nhân lực là đề tài rất quen thuộc từ trƣớc đến nay. Vì nhân lực là yếu tố then chốt cho sự phát triển của doanh nghiệp, đây cũng là một chủ đề rất nan giải cho các doanh nghiệp trong nƣớc và quốc tế. Hiện nay đã có nhiều công trình, đề tài nghiên cứu về nội dung phƣơng pháp đào tạo nguồn nhân lực áp dụng ở Việt Nam và các quốc gia trên thế giới đƣợc viết, xuất bản thành các giáo trình, sách báo, tạp chí.
Sau đây là một số nghiên cứu, lý luận về đào tạo nguồn nhân lực tiêu biểu nhƣ sau: Các tác giả Lê Thị Ngọc Anh và Vũ Tuấn Linh có nghiên cứu “Kinh nghiệm về đào tạo nhân sự của một số điển hình và bài học rút ra cho Tổng công ty Viglacera”, Tạp chí Công thƣơng, 12/2017. Trong điều kiện môi trƣờng cạnh tranh của các doanh nghiệp ngày càng khắc nghiệt thì việc các doanh nghiệp tập trung mọi nguồn lực nâng cao hiệu quả kinh doanh là một vấn đề sống còn. Một trong những biện pháp hữu hiệu để nâng cao hiệu quả kinh doanh là tận dụng và phát huy tối đa nguồn nhân lực trong mỗi doanh nghiệp. Trong phạm vi bài báo này, tác giả bài báo đã đƣa ra đƣợc mô hình nghiên cứu, tổng hợp kinh nghiệm của một số điển hình nghiên cứu để từ đó rút ra bài học kinh nghiệm về chính sách đào tạo nhân lực đối với Tổng công ty Viglacera, nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh của Viglacera trong giai đoạn tới.
Đề tài luận văn nghiên cứu của tác giả Nguyễn Thị Ngọc Mai (2018): “Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển 3 Nông thôn tỉnh Hải Dƣơng – Chi nhánh Thanh Miện” tại Học viện Khoa học xã hội. Đề tài đã nêu tổng quan lý luận về những vấn đề đào tạo và phát triển nguồn nhân lực phục vụ cho việc xây dựng cơ sở lý thuyết để nghiên cứu đề tài. Bên cạnh đó, đề tài nghiên cứu, phân tích và đánh giá thực trạng công tác đào tạo và phát triền nguồn nhân lực tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Hải Dƣơng – Chi nhánh Thanh Miện, đồng thời đƣa ra các giải pháp thích hợp để hoàn thiện công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực tại ngành ngân hàng nói chung cũng nhƣ ngân hàng trong đề tài nói riêng. Noe, “Employee training and development”, McGraw- Hill Eduction, 8th edition, 2019.
Tác giả đánh giá hoạt động đào tạo va phát triển nhân lực tại các công ty. Các công ty sử dụng các phƣơng pháp đào tạo và phát triển mới có khả năng báo cáo hiệu quả tài chính tốt hơn so với các đối thủ cạnh tranh của họ. Đào tạo và phát triển cũng giúp một công ty phát triển nguồn nhân lực cần thiết để đáp ứng các thách thức cạnh tranh. Họ nhận ra rằng học tập thông qua đào tạo, phát triển kiến thức giúp nhân viên của họ củng cố hoặc nâng cao kỹ năng, ảnh hƣởng trực tiếp đến hiệu suất công việc, sự hài lòng và sự thăng tiến trong nghề nghiệp của họ.
Việc đào tạo đã chuyển từ việc sự kiện quan trọng diễn ra một lần sang việc tạo ra nhiều cơ hội học tập thông qua học trực tuyến, đào tạo trong lớp học truyền thống hoặc kết hợp nhiều phƣơng pháp khác nhau. Tác phẩm đề cập và giải quyết những thay đổi trong đào tạo và phát triển từ góc độ ngƣời sử dụng lao động và ngƣời lao động - gia tăng giá trị cho ngƣời sử dụng lao động và nhân viên. Dựa trên kinh nghiệm dày dặn của các tác giả trong việc giảng dạy các khóa đào tạo và phát triển cho cả sinh viên sau đại học và sinh viên đại học, Đào tạo và Phát triển Nhân viên. Nhóm tác giả OJT Solutions (công ty tƣ vấn đƣợc thành lập bởi công ty ô tô Toyota và tập đoàn Recruit) với cuốn “Nghệ thuật đào tạo nhân sự theo phong cách Toyota” đƣợc nhóm Nomudas dịch, Nhà xuất bản Phụ nữ, 2020.
4 Các tác giả giới thiệu những lợi ích liên quan đến công tác đào tạo nhân lực bằng kaizen và giải quyết vấn đề. Thông qua những câu chuyện cụ thể, cũng là những trải nghiệm thực tế của các chuyên gia khi còn làm việc tại Toyota để truyền tải những giá trị cốt lõi trong việc đào tạo con ngƣời. Các tác giả đƣa ra và đồng ý với quan điểm “Đào tạo đƣợc nhân lực thì công ty sẽ vững mạnh và nhất định thành tích kinh doanh sẽ tăng lên. Tạo ra sản phẩm, hay cung cấp dịch vụ đều từ bàn tay con ngƣời.Vì vậy, công tác đào tạo con ngƣời phải đƣợc ƣu tiên hàng đầu”.
Bất kỳ công ty cũng có thể tiếp thu và áp dụng những điều này. Nhƣ vậy, đã có một số công trình nghiên cứu về đào tạo nhân lực trong các ngân hàng cổ phần thƣơng mại nhƣng chƣa có đề tài nào nghiên cứu chuyên sâu về: “Đào tạo nhân lực tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam – Vietcombank”. Vì vậy, tác giả đã đƣa ra đề tài có tính cấp thiết cả về mặt lý luận và thực tiễn. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu: 3.Mục đích: Đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện đào tạo nhân lực tại Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần Ngoại thƣơng Việt Nam – Vietcombank.Nhiệm vụ: - Hệ thống hóa những vấn đề lý luận về đào tạo nhân lực trong doanh nghiệp phục vụ cho việc xây dựng cơ sở lý thuyết để nghiên cứu vấn đề của đề tài.
- Nghiên cứu, phân tích, đánh giá thực trạng đào tạo nhân lực tại Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần Ngoại thƣơng Việt Nam từ đó rút ra những vấn đề còn tồn tại và cần hoàn thiện. - Đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm hoàn thiện đào tạo nguồn nhân lực tại Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần Ngoại thƣơng Việt Nam. Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu: 4.Đối tƣợng: Hoạt động đào tạo nhân lực tại Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần Ngoại thƣơng Việt Nam – Vietcombank.Phạm vi: Về không gian: Tại Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần Ngoại thƣơng Việt Nam – Vietcombank. Nội dung: Đề tài nghiên cứu hoạt động đào tạo nhân lực đối với đối tƣợng là nhân viên của Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần Ngoại thƣơng Việt Nam.
Đề tài tập trung nghiên cứu, phân tích và đánh giá các phƣơng pháp đào tạo và quy trình đào tạo nguồn nhân lực tại Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần Ngoại thƣơng Việt Nam – Vietcombank. Thời gian: Phân tích thực trạng hoạt động đào tạo tại Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần Ngoại thƣơng Việt Nam – Vietcombank từ năm 2018 đến 2021 và đề xuất giải pháp đến năm 2025 theo mục tiêu chiến lƣợc thứ 4 đã đề ra của Vietcombank là ngân hàng đứng đầu về chất lƣợng nguồn nhân lực. Phƣơng pháp nghiên cứu: 5.Phƣơng pháp thu thập số liệu 5. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp Số liệu thứ cấp đƣợc thu thập thông qua việc lƣợc khảo các tài liệu có liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu tại Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần Ngoại thƣơng Việt Nam nhƣ báo cáo tổng kết, báo cáo tài chính, kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo về tình hình nguồn nhân lực, các chế độ, chính sách về nhân sự, chính sách, kế hoạch và tổ chức các hoạt động đào tạo nhân lực… trong đó tập trung các số liệu liên quan đến công tác đào tạo nhân lực tại Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần Ngoại thƣơng Việt Nam.
Bên cạnh đó, luận văn tham khảo các thông tƣ, quy định có liên quan của Chính phủ, Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần Ngoại thƣơng Việt Nam, các 6 giáo trình, sách báo, tạp chí khoa học, các luận văn, chuyên đề có liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp Phƣơng pháp này đƣợc sử dụng để thu thập số liệu sơ cấp thông qua khảo sát nhân viên tại Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần Ngoại thƣơng Việt Nam.