Luận văn đánh giá tổng hợp tiềm năng tự nhiên kt xh thiết lập cơ sở khoa học và các giải pháp phát triển kt xh bền vững cho một số huyện đảo

Luận văn đánh giá tiềm năng tự nhiên, kinh tế - xã hội, đề xuất giải pháp phát triển bền vững cho các huyện đảo, thiết lập cơ sở khoa học hiệu quả.

• Tác giả: Phạm Hoàng Hải
• Trường học: Viện Địa lý, Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam
• Chuyên ngành: Địa lý, Kinh tế - Xã hội
• Đề tài: Đánh giá tổng hợp tiềm năng tự nhiên, kinh tế - xã hội; Thiết lập cơ sở khoa học và các giải pháp phát triển Kinh tế - Xã hội bền vững cho một số huyện đảo
• Loại tài liệu: báo cáo tổng kết đề tài
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. Chương 1: Khái quát về hệ thống đảo ven bờ và các huyện đảo ven bờ
• 1.1. Khái quát về hệ thống đảo ven bờ Việt Nam
• 1.1.1. Điều kiện tự nhiên. Vị thế và tài nguyên thiên nhiên
• 1.1.2. Những vấn đề môi trường của hệ thống đảo ven bờ
• 1.2. Khái quát về các huyện đảo ven bờ
• 1.2.1. Đặc điểm phân bố và dân số
• 1.2.2. Tiềm năng phát triển kinh tế các huyện đảo ven bờ Việt Nam
• 2. Chương 2: Cơ sở lý luận và thực tiễn cho định hướng phát triển bền vững các huyện đảo
• 2.1. Tiếp cận nghiên cứu cơ sở khoa học cho định hướng phát triển
• 2.1.1. Chiến lược quốc gia về phát triển kinh tế biển
• 2.1.2. Phát triển bền vững và kinh tế - sinh thái: mục tiêu và nội dung phát triển kinh tế biển và hải đảo
• 2.1.3. Nghiên cứu đánh giá tiềm năng các huyện đảo ven bờ: yêu cầu một cách tiếp cận mới
• 2.2. Cơ sở thực tiễn
• 2.2.1. Biển Đông với bối cảnh quốc tế và khu vực
• 2.2.2. Bối cảnh trong nước và yêu cầu cấp bách phát triển kinh tế biển
• 2.2.3. Những cơ hội mới cho phát triển của các huyện đảo ven bờ
• 2.2.4. Những “đầu cầu” quan trọng trên đất liền của các huyện đảo
• 2.2.5. Vấn đề di dân ra đảo
• 2.3. Thực trạng phát triển kinh tế - xã hội các huyện đảo
• 2.3.1. So sánh sự phát triển kinh tế - xã hội giữa các huyện đảo
• 2.3.2. Các ngành kinh tế khu vực I
• 2.3.3. Đánh giá kinh tế các huyện đảo theo 3 vùng biển (Bắc Bộ, Trung Bộ và Nam Bộ)
• 2.3.4. Nhận xét chung về phát triển kinh tế - xã hội các huyện đảo
• 3. Chương 3: Về lý luận và phương pháp luận đánh giá tổng hợp hệ thống đảo và huyện đảo ven bờ
• 3.1. Những vấn đề lý luận tiếp cận tổng hợp
• 3.2. Những vấn đề phương pháp luận đánh giá tổng hợp các điều kiện tự nhiên, tài nguyên hệ thống đảo và huyện đảo ven bờ
• 3.2.1. Quan điểm chung đánh giá tổng hợp các đảo và huyện đảo
• 3.2.2. Về phương pháp tiếp cận nghiên cứu
• 3.2.3. Về hệ thống chỉ tiêu lựa chọn và các tiêu chí để đánh giá
• 3.2.4. Các tiêu chí cụ thể áp dụng trong đánh giá tổng hợp tiềm năng huyện đảo cho phát triển kinh tế - xã hội
• 3.2.4.1. Tiêu chí đánh giá vị thế huyện đảo
• 3.2.4.2. Tiêu chí về sức chứa và điều kiện môi trường
• 3.2.4.3. Tiêu chí về khoảng cách với đất liền
• 3.2.4.4. Tiêu chí về mức độ thuận tiện và đảm bảo an toàn giao thông trên biển
• 3.2.4.5. Tiêu chí về các điều kiện tự nhiên
• 3.2.4.6. Tiêu chí về tiềm năng tài nguyên
• 3.2.4.7. Tiêu chí về mức độ rủi ro, thiên tai
• 3.2.4.8. Tiêu chí về mức độ đồng nhất cộng đồng
• 3.2.4.9. Tiêu chí về sự thống nhất trong chỉ đạo phát triển kinh tế huyện đảo
• 3.3. Thủ pháp đánh giá tổng hợp tiềm năng huyện đảo
• 4. Chương 4: Định hướng phát triển kinh tế - xã hội các huyện đảo và các giải pháp cơ bản
• 4.1. Quan điểm phát triển kinh tế các huyện đảo
• 4.2. Phân loại các huyện đảo ven bờ
• 4.3. Đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng - khâu đột phá
• 4.4. Phương hướng phát triển các ngành kinh tế
• 4.5. Định hướng phát triển kinh tế - xã hội các huyện đảo ven bờ Bắc Bộ
• 4.5.1. Huyện đảo Bạch Long Vĩ
• 4.6. Định hướng phát triển kinh tế - xã hội các huyện đảo ven bờ Trung Bộ
• 4.6.1. Huyện đảo Phú Quý
• 4.7. Định hướng phát triển kinh tế - xã hội các huyện đảo ven bờ Nam Bộ
• 4.7.1. Huyện đảo Phú Quốc
• 4.8. Giải pháp cơ bản cho phát triển kinh tế - xã hội các huyện đảo ven bờ
• 5. Chương 5: Vị thế, hiện trạng cơ sở hạ tầng huyện đảo Cô Tô trong chiến lược phát triển kinh tế, đảm bảo an ninh quốc phòng biển đảo Việt Nam
• 5.1. Vị trí, vai trò và chức năng của huyện đảo Cô Tô trong các huyện đảo ven bờ Việt Nam
• 5.1.1. Vai trò và chức năng huyện đảo
• 5.1.2. Mối quan hệ của huyện đảo với khu vực biển và đất liền
• 5.1.3. Mối quan hệ biển - đất liền về an ninh quốc phòng và phát triển kinh tế
• 5.1.4. Vị trí và vai trò huyện đảo trong sơ đồ phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Quảng Ninh và khu vực Vịnh Bắc bộ
• 5.2. Tổng quan về hiện trạng cơ sở hạ tầng huyện đảo Cô Tô
• 5.2.1. Cơ sở hạ tầng kỹ thuật, công nghệ
• 5.2.2. Cơ sở hạ tầng văn hóa, xã hội
• 6. Chương 6: Đánh giá tổng hợp tiềm năng tự nhiên, tài nguyên, kinh tế - xã hội và môi trường cho phát triển huyện đảo Cô Tô
• 6.1. Phương pháp luận và phương pháp đánh giá
• 6.1.1. Quan điểm chung về phát triển bền vững huyện đảo
• 6.1.2. Phương pháp luận đánh giá tiềm năng tự nhiên, kinh tế - xã hội áp dụng cho huyện đảo Cô Tô
• 6.2. Đặc điểm các điều kiện tự nhiên, tài nguyên, kinh tế - xã hội - thế mạnh tiềm năng cho phát triển kinh tế và đảm bảo an ninh quốc phòng
• 6.2.1. Về tiềm năng tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên
• 6.2.2. Phân tích, đánh giá tiềm năng kinh tế, xã hội và nhân văn
• 6.3. Đánh giá những hạn chế của huyện đảo trong phát triển kinh tế - xã hội và an ninh quốc phòng
• 6.3.1. Hạn chế về điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên
• 6.3.2. Hạn chế về điều kiện kinh tế, xã hội và nhân văn
• 6.4. Những vấn đề môi trường trong phát triển kinh tế - xã hội huyện đảo
• 6.4.1. Hiện trạng môi trường huyện đảo
• 6.4.2. Những vấn đề môi trường trong phát triển kinh tế huyện đảo Cô Tô
• 6.5. Đánh giá tổng hợp cho mục đích phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng huyện đảo
• 6.5.1. Về đối tượng đánh giá
• 6.5.2. Lựa chọn các chỉ tiêu đánh giá
• 6.5.3. Một số kết quả đánh giá
• 7. Chương 7: Định hướng và giải pháp phát triển Kinh tế - Xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng cho huyện đảo Cô Tô
• 7.1. Định hướng phát triển các lĩnh vực kinh tế và cơ sở hạ tầng
• 7.1.1. Định hướng cho đánh bắt và nuôi trồng thủy, hải sản
• 7.1.2. Định hướng phát triển dịch vụ trên biển
• 7.1.3. Phát triển hệ thống hậu cần dịch vụ trên đảo
• 7.1.4. Định hướng phát triển nông - lâm nghiệp trên các đảo
• 7.1.5. Định hướng phát triển du lịch biển đảo
• 7.1.6. Định hướng phát triển hệ thống hạ tầng kỹ thuật
• 7.2. Định hướng phát triển xã hội
• 7.2.1. Hình thành các cơ sở hạ tầng xã hội
• 7.2.2. Định hướng nâng cao chất lượng cuộc sống
• 7.2.3. Định hướng phát triển nguồn nhân lực
• 7.2.3.1. Dự báo nhu cầu phát triển dân cư và sức chứa
• 7.2.3.2. Dự báo nhu cầu lao động theo các kế hoạch phát triển kinh tế
• 7.2.3.3. Định hướng đào tạo nhân lực cho các ngành kinh tế và quản lý xã hội
• 7.3. Tổ chức không gian huyện đảo
• 7.3.1. Tổ chức các khu nuôi trồng thủy hải sản
• 7.3.2. Tổ chức không gian du lịch trên các đảo
• 7.3.3. Tổ chức không gian phát triển nông - lâm nghiệp
• 7.3.4. Tổ chức không gian các cơ sở hậu cần dịch vụ tổng hợp
• 7.3.5. Tổ chức các bãi trú đậu tàu thuyền tránh bão
• 7.3.6. Bố trí các cơ sở dịch vụ hướng dẫn tổng hợp trên biển
• 7.3.7. Tổ chức không gian các khu bảo tồn thiên nhiên trên biển
• 7.4. Một số mô hình và các giải pháp phát triển
• 7.4.1. Đề xuất một số mô hình phát triển huyện đảo Cô Tô
• 7.4.2. Các giải pháp cho phát triển huyện đảo Cô Tô
• 8. Chương 8: Vị thế, hiện trạng cơ sở hạ tầng huyện đảo Lý Sơn trong chiến lược phát triển kinh tế biển đảo, đảm bảo An ninh Quốc phòng
• 8.1. Vị trí, vai trò và chức năng huyện đảo Lý Sơn trong các huyện đảo ven bờ Việt Nam
• 8.1.1. Vai trò và chức năng huyện đảo
• 8.1.2. Mối quan hệ của huyện đảo với khu vực biển và đất liền
• 8.1.3. Mối quan hệ về an ninh quốc phòng và phát triển kinh tế
• 8.1.4. Vị trí và vai trò huyện đảo trong sơ đồ phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Quảng Ngãi và khu vực Nam Trung bộ
• 8.1.5. Vai trò huyện đảo Lý Sơn trong giao lưu quốc tế
• 8.2. Tổng quan hiện trạng phát triển cơ sở hạ tầng huyện đảo Lý Sơn
• 8.2.1. Cơ sở hạ tầng kỹ thuật, công nghệ
• 8.2.2. Cơ sở hạ tầng xã hội, nhân văn
• 9. Chương 9: Đặc điểm tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên và Điều kiện Kinh tế - Xã hội cho phát triển bền vững huyện đảo Lý Sơn
• 9.1. Phương pháp luận và phương pháp đánh giá
• 9.1.1. Quan điểm phát triển
• 9.1.2. Các tiêu chí đánh giá tiềm năng tự nhiên, kinh tế - xã hội
• 9.2. Phân tích đặc điểm tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên, kinh tế - xã hội huyện đảo cho mục đích phát triển kinh tế và đảm bảo an ninh quốc phòng
• 9.2.1. Đặc điểm tiềm năng tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên
• 9.2.2. Đặc điểm phát triển kinh tế - xã hội và đặc điểm nhân văn
• 9.3. Phân tích những hạn chế của huyện đảo trong phát triển kinh tế - xã hội và đảm bảo an ninh quốc phòng
• 9.3.1. Hạn chế về điều kiện tự nhiên, tài nguyên và môi trường
• 9.3.2. Hạn chế về điều kiện kinh tế, xã hội và nhân văn
• 9.4. Những vấn đề môi trường trong phát triển kinh tế - xã hội huyện đảo
• 9.4.1. Hiện trạng môi trường huyện đảo
• 9.4.2. Những vấn đề môi trường cấp bách
• 9.5. Đánh giá tổng hợp tiềm năng tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên, kinh tế - xã hội cho định hướng phát triển các lĩnh vực kinh tế huyện đảo Lý Sơn
• 9.5.1. Hệ thống các chỉ tiêu đánh giá
• 9.5.2. Kết quả đánh giá
• 10. Chương 10: Định hướng và giải pháp phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng cho huyện đảo Lý Sơn
• 10.1. Định hướng phát triển các ngành sản xuất
• 10.1.1. Đánh bắt và nuôi trồng thủy, hải sản
• 10.1.2. Phát triển dịch vụ trên biển và xây dựng hệ thống hậu cần cho hoạt động dịch vụ trên huyện đảo
• 10.1.3. Phát triển du lịch biển - đảo
• 10.1.4. Phát triển nông - lâm nghiệp
• 10.1.5. Định hướng phát triển tiểu thủ công nghiệp
• 10.2. Định hướng phát triển hệ thống hạ tầng kỹ thuật
• 10.3. Định hướng phát triển xã hội
• 10.3.1. Gắn kết phát triển kinh tế với đảm bảo chủ quyền quốc gia
• 10.3.2. Xây dựng các cơ chế chính sách phù hợp hoàn cảnh mới
• 10.3.3. Phát triển cơ sở hạ tầng xã hội
• 10.3.4. Định hướng nâng cao chất lượng cuộc sống dân cư
• 10.3.5. Định hướng phát triển nguồn nhân lực
• 10.4. Tổ chức không gian trên huyện đảo
• 10.4.1. Tổ chức không gian ngành ngư nghiệp
• 10.4.2. Tổ chức không gian các cảng dịch vụ và cơ sở hậu cần dịch vụ tổng hợp
• 10.4.3. Tổ chức không gian du lịch trên các đảo
• 10.4.4. Tổ chức không gian phát triển ngành nông - lâm nghiệp
• 10.4.5. Tổ chức không gian phát triển khu bảo tồn thiên nhiên biển
• 10.5. Một số mô hình và các giải pháp phát triển
• 10.5.1. Đề xuất một số mô hình phát triển huyện đảo
• 10.5.2. Các giải pháp phát triển
• 10.6. Một số kết luận và kiến nghị
• 11. Chương 11: Phương pháp xây dựng cơ sở dữ liệu các huyện đảo ven bờ Việt Nam bằng Hệ thông tin địa lý
• 11.1. Các khái niệm cơ bản về hệ thông tin địa lý
• 11.1.1. Cấu trúc của hệ thống thông tin địa lý
• 11.1.2. Các chức năng chính của phần mềm hệ thống thông tin địa lý
• 11.2. Sử dụng hệ thông tin địa lý cho phân tích không gian
• 11.2.1. Một số vấn đề cơ bản trong xử lý không gian
• 11.2.2. Các yếu tố cơ bản của thông tin không gian
• 11.2.3. Tổ chức dữ liệu không gian của hệ thống thông tin địa lý
• 11.3. Các mô hình cấu trúc cơ sở dữ liệu
• 11.3.1. Khái quát chung
• 11.3.2. Mô hình cấu trúc dữ liệu Raster
• 11.3.3. Mô hình cấu trúc dữ liệu dạng Vector
• 11.3.4. Mô hình cấu trúc dữ liệu cung và điểm nút (Area-Node)
• 11.3.5. Mô hình dữ liệu hướng đối tượng
• 11.3.6. Chuyển đổi khuôn dạng dữ liệu
• 11.4. Điều khiển các lớp thông tin trong hệ thông tin địa lý
• 11.4.1. Điều khiển thông tin một lớp
• 11.4.2. Phân loại tư liệu trong hệ thống thông tin địa lý (Data Classification)
• 11.4.3. Điều khiển thông tin nhiều lớp (multilayer operation)
• 11.4.4. Phân tích mẫu điểm
• 11.4.5. Phân tích đường
• 12. Chương 12: Xây dựng cơ sở dữ liệu các huyện đảo ven bờ Việt Nam
• 12.1. Xây dựng cơ sở dữ liệu 10 huyện đảo ven bờ
• 12.1.1. Hệ thống tài liệu, số liệu và các báo cáo chuyên đề
• 12.2. Xây dựng cơ sở dữ liệu cho huyện đảo Lý Sơn
• 12.2.1. Hệ thống tài liệu, số liệu và các báo cáo chuyên đề huyện đảo Lý Sơn
• 12.2.2. Hệ thống các bản đồ chuyên đề huyện đảo Lý Sơn
• 12.3. Xây dựng cơ sở dữ liệu cho huyện đảo Cô Tô
• 12.3.1. Hệ thống các bản đồ chuyên đề huyện đảo Cô Tô
• 13. Chương 13: Hướng dẫn sử dụng và khai thác cơ sở dữ liệu các huyện đảo ven bờ Việt Nam
• 13.1. Tìm kiếm và mở một bản đồ
• 13.2. Chỉnh sửa các dữ liệu cũ
• 13.3. Cập nhật dữ liệu mới
• 13.4. Lưu giữ cơ sở dữ liệu
• 13.5. In ấn cơ sở dữ liệu
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tiềm năng tự nhiên của huyện đảo

Tiềm năng tự nhiên của các huyện đảo ven bờ Việt Nam được đánh giá dựa trên các yếu tố địa chất, khí hậu, tài nguyên nước, đất đai và sinh vật. Các huyện đảo như Cô Tô và Lý Sơn sở hữu nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, bao gồm tài nguyên biển, khoáng sản và đa dạng sinh học. Điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa tạo thuận lợi cho phát triển nông nghiệp và du lịch. Tuy nhiên, các huyện đảo cũng đối mặt với thách thức như thiên tai và biến đổi khí hậu, đòi hỏi các giải pháp bảo vệ môi trường hiệu quả.

1.1. Địa chất và tài nguyên khoáng sản

Các huyện đảo có cấu trúc địa chất đa dạng, bao gồm đá trầm tích và đá núi lửa. Tài nguyên khoáng sản như cát, sỏi và khoáng sản biển có tiềm năng khai thác. Tuy nhiên, việc khai thác cần tuân thủ quy định bảo vệ môi trường để tránh tác động tiêu cực đến hệ sinh thái.

1.2. Khí hậu và tài nguyên nước

Khí hậu nhiệt đới gió mùa với lượng mưa lớn tạo điều kiện thuận lợi cho nông nghiệp và sinh hoạt. Tuy nhiên, tài nguyên nước mặt và nước ngầm hạn chế đòi hỏi quản lý hiệu quả để đảm bảo nguồn nước bền vững.

II. Giải pháp phát triển kinh tế xã hội bền vững

Giải pháp phát triển cho các huyện đảo tập trung vào việc khai thác hiệu quả tiềm năng tự nhiên và đảm bảo phát triển bền vững. Các giải pháp bao gồm đầu tư vào cơ sở hạ tầng, phát triển ngành du lịch, nuôi trồng thủy sản và bảo vệ môi trường. Việc xây dựng các chính sách hỗ trợ và thu hút đầu tư cũng là yếu tố quan trọng để thúc đẩy kinh tế địa phương.

2.1. Phát triển du lịch biển đảo

Du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn của các huyện đảo. Việc phát triển các khu du lịch sinh thái, dịch vụ lưu trú và vui chơi giải trí sẽ thu hút khách du lịch trong và ngoài nước. Đồng thời, cần đảm bảo bảo vệ môi trường để du lịch phát triển bền vững.

2.2. Nuôi trồng thủy sản bền vững

Nuôi trồng thủy sản là ngành kinh tế quan trọng của các huyện đảo. Áp dụng công nghệ hiện đại và quản lý chặt chẽ sẽ giúp tăng năng suất và giảm thiểu tác động đến môi trường biển.

III. Đánh giá tiềm năng và định hướng phát triển

Đánh giá tiềm năng của các huyện đảo được thực hiện dựa trên các tiêu chí về vị thế địa lý, tài nguyên thiên nhiên và điều kiện kinh tế xã hội. Các huyện đảo cần tập trung vào phát triển kinh tế đa ngành, kết hợp với bảo vệ môi trường và đảm bảo an ninh quốc phòng. Việc xây dựng các mô hình phát triển phù hợp sẽ giúp khai thác hiệu quả tiềm năng và thúc đẩy kinh tế xã hội bền vững.

3.1. Định hướng phát triển kinh tế đa ngành

Các huyện đảo cần phát triển đa ngành, bao gồm du lịch, thủy sản, nông nghiệp và dịch vụ. Việc kết hợp các ngành kinh tế sẽ tạo ra sự phát triển đồng bộ và bền vững.

3.2. Bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu

Bảo vệ môi trường là yếu tố then chốt để đảm bảo phát triển bền vững. Các giải pháp như quản lý rác thải, bảo tồn đa dạng sinh học và ứng phó với biến đổi khí hậu cần được ưu tiên thực hiện.

Nội dung chính

Đánh Giá Tổng Hợp Tiềm Năng Tự Nhiên, Kinh Tế - Xã Hội và Giải Pháp Phát Triển Bền Vững Các Huyện Đảo Ven Bờ Việt Nam

---

Tóm tắt nghiên cứu

Nghiên cứu cấp Nhà nước mã số KC-09-20 do Viện Địa lý (thuộc Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam) chủ trì, dưới sự dẫn dắt của TSKH. Phạm Hoàng Hải cùng hơn 60 nhà khoa học đầu ngành, tập trung giải quyết câu hỏi nghiên cứu cốt lõi: Làm thế nào để đánh giá toàn diện tiềm năng tài nguyên tự nhiên, hiện trạng kinh tế - xã hội và xác lập luận cứ khoa học vững chắc nhằm định hướng phát triển bền vững hệ thống huyện đảo ven bờ Việt Nam gắn liền với nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc phòng?

Về mặt phương pháp luận, đề tài ứng dụng cách tiếp cận Địa lý tổng hợp và phân tích hệ thống, kết hợp khảo sát thực địa đa ngành (14 đợt khảo sát thu thập hàng trăm mẫu thạch học, thổ nhưỡng, thủy văn nước ngầm, sinh vật biển), phương pháp ma trận đánh giá đa tiêu chí có trọng số và công nghệ số hóa bản đồ chuyên đề bằng Hệ thông tin địa lý (GIS - MapInfo 7.5).

Kết quả then chốt của công trình bao gồm:

1. Hệ thống hóa dữ liệu hiện trạng của 10 huyện đảo ven bờ trải dài qua 3 vùng biển (Bắc Bộ, Trung Bộ, Nam Bộ);
2. Đi sâu phân tích và lượng hóa sức chứa sinh thái, tài nguyên nước, thổ nhưỡng tại 2 huyện đảo trọng điểm là Cô Tô (Quảng Ninh) và Lý Sơn (Quảng Ngãi);
3. Xây dựng bộ Cơ sở dữ liệu (CSDL) không gian số hóa cùng hơn 60 bản đồ chuyên đề định hướng quy hoạch lãnh thổ đến năm 2010, tầm nhìn 2020.

Công trình mang ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc cung cấp công cụ khoa học phục vụ quản lý nhà nước, tối ưu hóa chiến lược kinh tế biển - sinh thái, ổn định chính sách di dân ra đảo và củng cố vững chắc chủ quyền biển đảo quốc gia.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng

Hiện trạng tri thức và bối cảnh quốc tế

Bước vào thế kỷ XXI, không gian biển và hải đảo trở thành tâm điểm trong chiến lược phát triển của các quốc gia ven biển trên thế giới. Các quốc gia trong khu vực Đông Á và Đông Nam Á như Trung Quốc, Thái Lan, Indonesia, Philippines và Malaysia đã sớm triển khai các chiến lược kinh tế biển quy mô lớn, thành lập các đặc khu kinh tế mở duyên hải và mô hình quản trị đới bờ tích hợp nhằm khai thác tối đa lợi thế vị thế địa lý và tài nguyên đại dương. Biển Đông đóng vai trò là một trong những tuyến giao thương hàng hải quốc tế nhộn nhịp nhất hành tinh, chứa đựng trữ lượng tài nguyên sinh vật và khoáng sản trọng yếu.

Khoảng trống nghiên cứu tại Việt Nam

Việt Nam sở hữu hơn 3.260 km bờ biển với 2.773 đảo ven bờ (chưa kể hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa), tạo nên vùng kinh tế - sinh thái - nhân văn rộng lớn trải dài qua 28 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Mặc dù Nhà nước đã triển khai một số chương trình nghiên cứu biển trọng điểm trước đây (như Chương trình Biển 48B, KT.03, KT.03-12), hầu hết các nghiên cứu chỉ dừng lại ở mức độ điều tra đơn ngành, tĩnh và thiếu tính liên kết liên ngành:

• Chưa thiết lập được hệ thống cơ sở dữ liệu số đồng bộ gắn liền với công nghệ GIS ở cấp độ quản lý hành chính cấp huyện đảo.
• Thiếu các phương pháp luận định lượng để đánh giá "sức chứa sinh thái" (carrying capacity) và các "ngưỡng phát triển" chịu tải của từng đảo.
• Các quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội tại các địa phương có đảo thường mang tính cơ học, áp dụng mô hình lục địa, xem nhẹ tính mong manh sinh thái đặc thù của các địa hệ hải đảo cô lập.

       MÔ HÌNH QUY HOẠCH CŨ                            ĐỀ XUẤT ĐỀ TÀI KC-09-20

Tính cấp thiết và tác động tiềm năng

Trong bối cảnh đất liền ngày càng khan hiếm tài nguyên và gia tăng áp lực dân số, phát triển kinh tế biển đảo là động lực sống còn để thúc đẩy nền kinh tế hướng ngoại. Tuy nhiên, tình trạng khai thác quá mức nguồn lợi ven bờ, ô nhiễm nguồn nước ngầm, cạn kiệt thảm phủ thực vật và xói lở bờ biển đang đặt các huyện đảo trước nguy cơ suy thoái môi trường nghiêm trọng. Do đó, việc xây dựng cơ sở khoa học đa ngành nhằm tích hợp giữa phát triển kinh tế - xã hội bền vững với bảo đảm an ninh quốc phòng tại các huyện đảo là nhiệm vụ mang tính chiến lược và cấp bách hàng đầu của quốc gia.

---

Methodology và approach

Đề tài KC-09-20 áp dụng cách tiếp cận Địa lý tổng hợp kết hợp với phương pháp luận phân tích hệ sinh thái kinh tế - xã hội. Toàn bộ cấu trúc nghiên cứu được thiết kế mạch lạc từ lý thuyết, phân tích thực nghiệm đến xây dựng mô hình không gian.

Thiết kế nghiên cứu và Thu thập dữ liệu

1. Phạm vi khảo sát liên vùng: Nghiên cứu tổng quan trên toàn bộ 10 huyện đảo ven bờ (Vân Đồn, Cô Tô, Cát Hải, Bạch Long Vĩ, Cồn Cỏ, Lý Sơn, Phú Quý, Côn Đảo, Kiên Hải, Phú Quốc) thuộc 3 vùng biển chiến lược: Vịnh Bắc Bộ, Trung Bộ và Nam Bộ.
2. Nghiên cứu thực địa chuyên sâu: Thực hiện 14 đợt công tác thực địa liên ngành với sự phối hợp của 9 cơ quan nghiên cứu hàng đầu (Viện Địa lý, Viện Địa chất, Viện Nghiên cứu Tài nguyên và Môi trường Biển, Đại học Khoa học Tự nhiên - ĐHQGHN, Viện Kinh tế Việt Nam,...).
3. Phân tích mẫu vật phòng thí nghiệm: Thu thập, định danh và phân tích hóa lý hàng trăm mẫu đá địa chất, mẫu thổ nhưỡng, vi khí hậu, mẫu tầng chứa nước ngầm và mẫu đa dạng sinh vật đáy, thực vật rừng đảo.
4. Điều tra xã hội học và chuyên gia: Tiến hành phỏng vấn trực tiếp người dân đảo, tổ chức hàng chục cuộc tọa đàm chuyên sâu với lãnh đạo chính quyền các cấp và trao đổi học thuật quốc tế (Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Ukraine, Đại học Odesa và các chuyến khảo sát kinh nghiệm quản lý đảo Penang - Malaysia).

Kỹ thuật phân tích và Xử lý dữ liệu

• Đánh giá đa tiêu chí bằng thang điểm trọng số (MCDA): Thiết lập ma trận tiêu chí đánh giá bao gồm: Vị thế địa chính trị - quân sự, diện tích và hình thái học đảo, khoảng cách tới đất liền, tính kết nối hàng hải, tiềm năng tài nguyên khoáng sản - sinh vật, trữ lượng nước ngọt, mức độ rủi ro thiên tai (bão, triều cường, xói lở) và khả năng dung nạp môi trường.
• Hệ thống thông tin địa lý (GIS) và Viễn thám: Sử dụng dữ liệu ảnh vệ tinh đa thời gian kết hợp bản đồ địa hình tỷ lệ 1:50.000 để giải đoán biến động sử dụng đất, cấu trúc địa mạo. Ứng dụng phần mềm GIS (MapInfo 7.5) để mô hình hóa cấu trúc dữ liệu không gian dạng Raster và Vector, phân tích đa lớp (multi-layer operations) phục vụ phân vùng kinh tế và phân vùng chức năng môi trường.

---

Phát hiện chính

1. Phân hóa điều kiện tự nhiên và sự mong manh đặc thù của các "Địa hệ" đảo

Hệ thống đảo ven bờ Việt Nam gồm 2.773 đảo, nhưng phân bố diện tích cực kỳ mất cân đối:

• 84 đảo có diện tích $\ge 1\text{ km}^2$ chiếm tới 92,7% tổng diện tích (1.596/1.720,8 $\text{km}^2$), trong đó chỉ có 3 đảo lớn hơn $100\text{ km}^2$ (Phú Quốc, Cái Bầu, Cát Bà) chiếm 52,53% diện tích toàn hệ thống đảo.
• Cấu trúc địa chất - thạch học phân hóa sâu sắc: Các đảo Bắc Bộ chủ yếu là đá trầm tích, lục nguyên xen kẽ karst carbonat; các đảo Trung Bộ có nguồn gốc macma xâm nhập và bazan phun trào; đảo Nam Bộ đan xen phức tạp giữa trầm tích cổ và macma.
• Tính chất biệt lập tạo nên các địa hệ có độ nhạy cảm môi trường cực cao. Khả năng tự phục hồi sinh thái khi xảy ra biến động nội - ngoại sinh hoặc tác động tiêu cực của con người là rất thấp.

Nhóm diện tích ($\text{km}^2$)	Số lượng đảo	Tỷ lệ số đảo (%)	Tổng diện tích ($\text{km}^2$)	Tỷ lệ diện tích (%)
$< 0,001$	284	10,24%	0,11	0,01%
$0,001 - 0,1$	2.091	75,41%	36,55	2,12%
$0,1 - 1,0$	314	11,32%	87,65	5,09%
$1,0 - 5,0$	51	1,84%	121,63	7,07%
$5,0 - 50,0$	28	1,01%	437,22	25,41%
$50,0 - 100,0$	2	0,07%	133,77	7,77%
$> 100,0$	3	0,11%	903,94	52,53%
Tổng cộng	2.773	100%	1.720,88	100%

2. Khủng hoảng tài nguyên nước ngọt và suy thoái thổ nhưỡng

• Tại huyện đảo Lý Sơn (diện tích $\approx 10\text{ km}^2$, mật độ dân số vượt $1.980\text{ người/km}^2$ vào năm 2004): Tài nguyên nước dưới đất trong tầng phun trào bazan bị khai thác quá mức phục vụ sinh hoạt và chuyên canh hành tỏi, dẫn đến hiện tượng hạ thấp mực nước tĩnh và nhiễm mặn cục bộ ven bờ. Đất nông nghiệp bị suy kiệt chất hữu cơ do tập quán lấy cát san hô và đất đỏ bazan phủ mặt ruộng.
• Tại huyện đảo Cô Tô: Nguồn nước mặt hạn chế, phụ thuộc vào một số hồ chứa nhỏ và các thấu kính nước ngầm nông trong đá trầm tích bở rời, nguy cơ thiếu hụt nước ngọt vào mùa khô diễn ra thường xuyên nếu phát triển ồ ạt dịch vụ du lịch lưu trú.

3. Tiềm năng kinh tế biển phân hóa thành các trụ cột chiến lược

• Ngư nghiệp và Nuôi biển: Các huyện đảo Vân Đồn, Cát Hải có tiềm năng vượt trội về bãi triều, vũng vịnh kín gió thích hợp cho nuôi nhuyễn thể (tu hài, ngao, ngọc trai) và lồng bè cá biển. Bạch Long Vĩ, Cô Tô, Phú Quý, Côn Đảo là ngư trường khai thác mực và hải sản xa bờ, đồng thời là trung tâm dịch vụ hậu cần nghề cá chiến lược.
• Du lịch sinh thái: Ưu thế tuyệt đối thuộc về các đảo có cảnh quan địa chất độc đáo và vườn quốc gia như Cát Bà, Phú Quốc, Côn Đảo, Cô Tô và Lý Sơn. Đề tài đã lượng hóa khả năng tải du lịch của các bãi biển Cô Tô nhằm ngăn ngừa áp lực vượt ngưỡng sinh thái.
• Dịch vụ hàng hải và cảng biển: Các huyện đảo tiền tiêu (Bạch Long Vĩ, Phú Quý, Côn Đảo) đóng vai trò mắt xích trong cung cấp dịch vụ tránh trú bão, cứu nạn cứu hộ và tiếp vận năng lượng trên tuyến hàng hải quốc tế.

4. Mâu thuẫn giữa khai thác kinh tế và đảm bảo quốc phòng - an ninh

Phát hiện chỉ rõ tình trạng phân bổ không gian chồng chéo giữa khu vực bảo tồn tự nhiên, khu vực phát triển kinh tế du lịch và các vị trí chốt giữ quốc phòng trọng yếu. Việc thiếu quy hoạch tích hợp dẫn đến nguy cơ xung đột mục tiêu phát triển dài hạn trên các đảo tiền tiêu.

---

Đóng góp khoa học

Đóng góp về mặt lý luận và học thuật

• Hoàn thiện khung lý luận về Địa lý kinh tế - sinh thái hải đảo, xem xét mối quan hệ hữu cơ thống nhất giữa hai phân hệ "Biển" và "Đảo".
• Xác lập phương pháp luận đánh giá tổng hợp điều kiện tự nhiên dành riêng cho các thực thể địa lý hải đảo – nơi mà yếu tố "vị thế địa chính trị" và "sức chứa môi trường" quan trọng hơn quy mô diện tích đất liền đơn thuần.

Đổi mới về phương pháp nghiên cứu

• Tiên phong ứng dụng quy trình đánh giá định lượng đa tiêu chí (MCDA) tích hợp công nghệ GIS để xây dựng hệ thống bản đồ số chuyên đề đa tầng: Địa chất, Địa mạo, Thổ nhưỡng, Địa chất thủy văn, Thảm thực vật, Hiện trạng sử dụng đất và Định hướng không gian kinh tế.

       BẢN ĐỒ ĐỊA MẠO / ĐỊA CHẤT

Đóng góp ứng dụng thực tiễn và chính sách

• Hệ thống dữ liệu số hóa hoàn chỉnh: Cung cấp bộ CSDL khoa học chi tiết gồm tài liệu thuộc tính (*.doc, *.xls) và hơn 60 bản đồ chuyên đề định dạng GIS cho 10 huyện đảo ven bờ.
• Mô hình quy hoạch cụ thể: Xây dựng phương án tổ chức không gian lãnh thổ chi tiết cho Cô Tô và Lý Sơn, làm mô hình điểm để nhân rộng ra các huyện đảo khác.
• Hoạch định chính sách: Cung cấp luận cứ vững chắc cho các đề án di dân lập nghiệp ra đảo, xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông kết nối đất liền - đảo, xác định ngưỡng khai thác nước ngọt và quy định bảo vệ rạn san hô, rừng phòng hộ ven biển.

---

Đối tượng quan tâm

                                  ĐỐI TƯỢNG HƯỞNG LỢI

1. Các nhà hoạch định chính sách và Quản lý Nhà nước:

   • Ban Chỉ đạo Nhà nước về Biển Đông - Hải đảo, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn.
   • Ủy ban Nhân dân và Hội đồng Nhân dân các tỉnh ven biển (Quảng Ninh, Hải Phòng, Quảng Trị, Quảng Ngãi, Bình Thuận, Bà Rịa - Vũng Tàu, Kiên Giang) cùng bộ máy quản lý hành chính tại 10 huyện đảo ven bờ.
   • Lợi ích: Sử dụng CSDL và hệ thống bản đồ số làm căn cứ khoa học pháp lý để xây dựng quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, phê duyệt dự án đầu tư công và bố trí khu vực phòng thủ quân sự.

2. Cộng đồng nghiên cứu khoa học và Đào tạo:

   • Các viện nghiên cứu (Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam, Viện Địa lý, Viện Địa chất, Viện Nghiên cứu Hải sản) và các trường đại học chuyên ngành Địa lý, Trắc địa - Bản đồ, Sinh thái học, Môi trường biển.
   • Lợi ích: Cung cấp khung phương pháp luận chuẩn mực, nguồn số liệu thực chứng đáng tin cậy phục vụ nghiên cứu chuyên sâu và đào tạo sau đại học (Thạc sĩ, Tiến sĩ chuyên ngành Địa lý Môi trường, Quản lý Tài nguyên).

3. Khối Doanh nghiệp và Nhà đầu tư kinh tế biển:

   • Các tổng công ty vận tải biển, doanh nghiệp khai thác - chế biến thủy hải sản, các tập đoàn phát triển du lịch sinh thái nghỉ dưỡng và hạ tầng năng lượng tái tạo.
   • Lợi ích: Nhận diện rõ thế mạnh so sánh, trữ lượng tài nguyên và các giới hạn về sức chứa sinh thái của từng đảo để xây dựng dự án đầu tư hiệu quả, giảm thiểu rủi ro môi trường.

---

Các câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Phát hiện mang tính đột phá nhất của đề tài KC-09-20 là gì?

Trả lời: Đề tài đã chỉ ra rằng giá trị của một huyện đảo không nằm ở diện tích đất liền hạn hẹp (hơn 85% số đảo có diện tích dưới $0,1\text{ km}^2$) mà nằm ở vị thế địa lý chiến lược và vùng biển phụ cận. Lần đầu tiên, giới hạn "sức chứa sinh thái" và "ngưỡng khai thác tài nguyên nước - đất" được lượng hóa khoa học làm nền tảng cho mọi quy hoạch phát triển.

2. Phương pháp luận nghiên cứu có điểm gì khác biệt so với các đề tài trước đây?

Trả lời: Thay vì tiếp cận đơn ngành và tĩnh, đề tài sử dụng phương pháp Địa lý tổng hợp kết hợp phân tích hệ thống. Đặc biệt, nghiên cứu đã tích hợp toàn diện công nghệ GIS và viễn thám để xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu số đa tầng (địa chất, nước ngầm, thảm thực vật, kinh tế nhân văn) cho từng đơn vị hành chính cấp huyện đảo.

3. Kết quả đánh giá từ hai mô hình Cô Tô và Lý Sơn có thể khái quát hóa cho toàn hệ thống đảo không?

Trả lời: Hoàn toàn có thể. Cô Tô đại diện cho hình thái đảo trầm tích vùng biển vịnh Bắc Bộ với thế mạnh du lịch biển và ngư trường khai thác mực; Lý Sơn đại diện cho hình thái đảo núi lửa bazan ven bờ miền Trung với mật độ dân số cao và áp lực gay gắt về tài nguyên nước ngọt. Các bài học và quy trình đánh giá tại 2 huyện đảo này đóng vai trò là khung mẫu chuẩn hóa để áp dụng cho các huyện đảo còn lại.

4. Đâu là các hướng nghiên cứu tiếp theo (Next Steps) cần được triển khai?

Trả lời: Cần tiếp tục cập nhật cơ sở dữ liệu GIS theo thời gian thực dưới tác động của biến đổi khí hậu và nước biển dâng; nghiên cứu sâu hơn về công nghệ lọc nước biển thành nước ngọt quy mô vừa; và thiết lập mô hình kinh tế tuần hoàn (zero-waste) cho các cộng đồng dân cư hải đảo.

5. Ứng dụng thực tiễn nổi bật nhất của đề tài đối với công tác quản lý là gì?

Trả lời: Đề tài cung cấp bộ sản phẩm gồm hơn 60 bản đồ số chuyên đề và hướng dẫn chi tiết về vận hành CSDL trên MapInfo. Đây là bộ công cụ thực tiễn giúp chính quyền các cấp quản lý việc cấp phép nuôi trồng thủy sản, phân bổ quỹ đất xây dựng hạ tầng cảng biển và điều tiết lưu lượng khách du lịch phù hợp với sức tải sinh thái.

---

Kết luận

Báo cáo nghiên cứu khoa học đề tài cấp Nhà nước KC-09-20 đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh thiết lập cơ sở khoa học toàn diện và hệ thống cho sự phát triển bền vững của các huyện đảo ven bờ Việt Nam. Bằng việc kết hợp chặt chẽ giữa cách tiếp cận Địa lý tổng hợp, khảo sát thực địa đa ngành chuyên sâu và công nghệ GIS tiên tiến, đề tài đã giải quyết hài hòa bài toán mâu thuẫn giữa khai thác kinh tế biển với bảo tồn tài nguyên môi trường và củng cố an ninh quốc phòng.

Để tối ưu hóa giá trị nghiên cứu, các cơ quan ban ngành và chính quyền địa phương cần khẩn trương khai thác, tích hợp bộ CSDL và hệ thống bản đồ chuyên đề của đề tài vào quy hoạch không gian biển quốc gia. Đồng thời, cần tiếp tục đầu tư hoàn thiện mô hình kinh tế - sinh thái tại các huyện đảo tiền tiêu, đưa kinh tế biển đảo trở thành động lực phát triển hùng cường và bền vững của đất nước trong thế kỷ mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé khoa häc vµ c«ng nghÖ ViÖn Khoa häc vµ C«ng nghÖ ViÖt Nam ViÖn §Þa lý 18 Hoµng Quèc ViÖt, CÇu GiÊy, Hµ Néi B¸o c¸o tæng kÕt §Ò tµi: §¸nh gi¸ tæng hîp tiÒm n¨ng tù nhiªn, kinh tÕ - x∙ héi; ThiÕt lËp c¬ së khoa häc vµ c¸c gi¶i ph¸p ph¸t triÓn Kinh tÕ -X∙ héi bÒn v÷ng cho mét sè huyÖn ®¶o TSKH. Ph¹m Hoµng H¶i 6267 03/01/2007 Hµ Néi, 3-2006 B¶n quyÒn 2006 thuéc ViÖn §Þa Lý §¬n xin sao chÐp toµn bé hoÆc tõng phÇn tµi liÖu nµy ph¶i göi ®Õn ViÖn tr−ëng viÖn §Þa lý, trõ tr−êng hîp sö dông víi môc ®Ých nghiªn cøu. KC - O9 - 20: §¸nh gi¸ tæng hîp tiÒm n¨ng tù nhiªn, kinh tÕ x· héi; thiÕt lËp. Danh s¸ch nh÷ng ng−êi thùc hiÖn chÝnh Häc hµm, häc vÞ, TT Hä vµ tªn Néi dung tham gia §¬n vÞ c«ng t¸c Chøc danh TSKH 1.

Ph¹m Hoµng H¶i Chñ tr× c¸c chuyªn ®Ò cña ®Ò tµi ViÖn §Þa lý Chñ nhiÖm ®Ò tµi Chñ tr× chuyªn ®Ò: x©y dùng c¬ së Th. TrÇn Nam B×nh d÷ liÖu hÖ thèng c¸c H§VB ViÖn §Þa Lý Th− ký ®Ò tµi ViÖt Nam Chñ tr× chuyªn ®Ò: x©y dùng CSKH GS. TSKH ®Þnh h−íng PT KT - XH vµ b¶o 3. Lª §øc An Cè vÊn khoa häc ViÖn §Þa Lý ®¶m ANQP c¸c H§VB ViÖt Nam Chuyªn ®Ò: x©y dùng c¬ së khoa GS.TS ViÖn M«i tr−êng 4.

häc ®Þnh h−íng PT KT - XH vµ b¶o NguyÔn Th−îng Hïng Cè vÊn khoa häc vµ PTBV ®¶m ANQP c¸c H§VB ViÖt Nam PGS.TS Chñ tr× chuyªn ®Ò: C¬ së khoa häc ViÖn NC MT & 5. NguyÔn Ngäc Kh¸nh Cè vÊn khoa häc cho ph¸t triÓn huyÖn ®¶o Lý S¬n. TSKH §Ò môc: ®Þa chÊt, kiÕn t¹o, ®Þa 6. NguyÔn §Þch Dü ViÖn §Þa chÊt Cè vÊn khoa häc ®éng lùc, tµi nguyªn kho¸ng s¶n TS §Ò môc: ®Þa m¹o, ®Þa h×nh ®¸y, c¸c 7.

L¹i Huy Anh ViÖn §Þa Lý Chñ nhiÖm ®Ò môc qu¸ tr×nh ngo¹i sinh §Ò môc: KhÝ hËu, TN vµ MT TS 8. NguyÔn Khanh V©n kh«ng khÝ, ®Æc ®iÓm KT-XH c¸c ViÖn §Þa Lý Chñ nhiÖm ®Ò môc huyÖn ®¶o Th.S §Ò môc thuû v¨n vµ tµi nguyªn 9. Lª TrÞnh H¶i ViÖn §Þa Lý Chñ nhiÖm ®Ò môc n−íc mÆt Th.S §Ò môc ®Þa chÊt thuû v¨n vµ tµi 10. TrÞnh Ngäc TuyÕn ViÖn §Þa Lý Chñ nhiÖm ®Ò môc nguyªn n−íc d−íi ®Êt TS 11.

Vò Ngäc Quang §Ò môc tµi nguyªn ®Êt ViÖn §Þa Lý Chñ nhiÖm ®Ò môc KS 12. NguyÔn H÷u Trung Tø §Ò môc tµi nguyªn sinh vËt ViÖn §Þa Lý Chñ nhiÖm ®Ò môc TS ViÖn NC TN 13. NguyÔn Huy YÕt §Ò môc tµi nguyªn thuû sinh Chñ nhiÖm ®Ò môc vµ MT BiÓn TS §Ò môc b¶n ®å hiÖn tr¹ng sö dông §HKHTN, 14. TrÇn V¨n Thôy Chñ nhiÖm ®Ò môc ®Êt huyÖn C« T« vµ Lý S¬n §HQG Hµ Néi GS ViÖn M«i 15.

Lª Th¹c C¸n §Ò môc m«i tr−êng vµ PTBV Chñ nhiÖm ®Ò môc tr−êng vµ PTBV TS §Ò môc kinh tÕ - x· héi ViÖn Kinh tÕ 16. NguyÔn Quèc Hïng Chñ nhiÖm ®Ò môc vµ nh©n v¨n ViÖt Nam Khoa §Þa lý, CN §Ò môc ®¸nh gi¸ TH tù nhiªn, TN 17. NguyÔn An ThÞnh §HKHTN, Chñ nhiÖm ®Ò môc c¸c huyÖn ®¶o §HQG Hµ Néi ViÖn §Þa lý, ViÖn Khoa häc vµ C«ng nghÖ ViÖt Nam i KC - O9 - 20: §¸nh gi¸ tæng hîp tiÒm n¨ng tù nhiªn, kinh tÕ x· héi; thiÕt lËp. Danh s¸ch t¸c gi¶ TT Häc hµm, NhiÖm Hä vµ tªn C¬ quan c«ng t¸c häc vÞ vô I.

Chuyªn ®Ò "§Þa chÊt, kiÕn t¹o, ®Þa ®éng lùc, tµi nguyªn kho¸ng s¶n" ViÖn §Þa chÊt, ViÖn 1. NguyÔn §Þch Dü PGS. TS Chñ tr× KH&CNVN 2. §ç V¨n Tù TS T¸c gi¶ nt 3.

§Ëu HiÓn TS T¸c gi¶ nt 4. §inh V¨n ThuËn TS T¸c gi¶ nt 5. Mai Thµnh T©n Th. NguyÔn Träng TÊn KS T¸c gi¶ nt 7.

Vò V¨n Hµ KS T¸c gi¶ nt 8. NguyÔn ThÞ Linh Giang KS T¸c gi¶ nt II. Chuyªn ®Ò "§Þa m¹o, ®Þa h×nh ®¸y, c¸c qu¸ tr×nh ngo¹i sinh" 9. L¹i Huy Anh TS Chñ tr× ViÖn §Þa lý 10.

Vâ ThÞnh TS T¸c gi¶ nt 11. Tèng Phóc TuÊn Th. NguyÔn Ngäc Thµnh CN T¸c gi¶ nt III. Chuyªn ®Ò "KhÝ hËu, tµi nguyªn vµ MT kh«ng khÝ”, “§Æc ®iÓm KT-XH c¸c huyÖn ®¶o" 13.

NguyÔn Khanh V©n TS Chñ tr× ViÖn §Þa lý 14. Hoµng L−u Thu Thñy Th. Bïi ThÞ Minh NguyÖt Th.S T¸c gi¶ nt IV. Chuyªn ®Ò "Thñy v¨n vµ tµi nguyªn n−íc mÆt" 16.

Lª TrÞnh H¶i Th. S Chñ tr× ViÖn §Þa lý 17. Ph¹m Thanh V©n KS T¸c gi¶ nt 18. Hoµng ThÞ Minh Ph−¬ng Th.

Chuyªn ®Ò "§Þa chÊt thñy v¨n vµ tµi nguyªn n−íc d−íi ®Êt" 19. TrÞnh Ngäc TuyÕn Th. S Chñ tr× ViÖn §Þa lý 20. §Æng Xu©n Phong Th.

Lª ThÞ Thanh T©m TS T¸c gi¶ nt 22. Tr−¬ng Ph−¬ng Dung CN T¸c gi¶ nt 25. NguyÔn DiÖu Trinh Th. S T¸c gi¶ nt VI.

Chuyªn ®Ò "Thæ nh−ìng, hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt vµ tµi nguyªn ®Êt" 26. L¹i Huy Anh TS Chñ tr× ViÖn §Þa lý 27. NguyÔn M¹nh Hµ Th. L−u ThÕ Anh CN T¸c gi¶ nt 29.

TrÇn Thóy V©n CN T¸c gi¶ nt 30. NguyÔn ViÕt L−¬ng CN T¸c gi¶ nt VII. Chuyªn ®Ò "§¸nh gi¸ tµi nguyªn sinh vËt ®¶o vµ huyÖn ®¶o ven bê" 31. NguyÔn H÷u Trung Tø KS Chñ tr× ViÖn §Þa lý 32.

§µo ThÞ Ph−îng KS T¸c gi¶ nt 33. D−¬ng ThÞ Hång YÕn CN T¸c gi¶ nt VIII. Chuyªn ®Ò "Tµi nguyªn thñy sinh huyÖn ®¶o" ViÖn Nghiªn cøu TN vµ 34. NguyÔn Huy YÕt TS Chñ tr× MT BiÓn 35.

Chu V¨n Thuéc TS T¸c gi¶ nt ViÖn §Þa lý, ViÖn Khoa häc vµ C«ng nghÖ ViÖt Nam ii KC - O9 - 20: §¸nh gi¸ tæng hîp tiÒm n¨ng tù nhiªn, kinh tÕ x· héi; thiÕt lËp. NguyÔn ThÞ Thu Th. NguyÔn §¨ng Ng¶i Th. NguyÔn V¨n Qu©n Th.

L¨ng V¨n KÎn CN T¸c gi¶ nt 40. Chu ThÕ C−êng CN T¸c gi¶ nt IX. Chuyªn ®Ò "X©y dùng b¶n ®å hiÖn tr¹ng th¶m thùc vËt C« T« vµ Lý S¬n" Khoa sinh häc, tr−êng 41. TrÇn V¨n Thuþ TS Chñ tr× §HKHTN HN 42.

§inh ThÞ H−¬ng Giang Th. Chuyªn ®Ò "X©y dùng c¬ së khoa häc ®Þnh h−íng ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi vµ b¶o ®¶m an ninh quèc phßng c¸c huyÖn ®¶o ven bê ViÖt Nam" 43.TSKH Chñ tr× ViÖn §Þa lý 44. NguyÔn Th−îng Hïng GS.TS T¸c gi¶ T¸c gi¶ XI. Chuyªn ®Ò "M«i tr−êng vµ ph¸t triÓn bÒn v÷ng c¸c huyÖn ®¶o" 45.TS Chñ tr× ViÖn M«i tr−êng vµ PTBV 46.

NguyÔn Xu©n Dòng Th. NguyÔn §øc Tïng CN T¸c gi¶ nt 48. TrÇn Kim TÝnh Th. TrÇn Kim Hoµn CN T¸c gi¶ nt XII.

Chuyªn ®Ò "Kinh tÕ, X· héi vµ nh©n v¨n c¸c huyÖn ®¶o ven bê ViÖt Nam" 50. NguyÔn M¹nh Hïng TS Chñ tr× ViÖn Kinh tÕ ViÖt Nam 51. TrÇn §×nh Thiªn PGS. NguyÔn Qu¶ng Hµ Th.

NguyÔn V¨n Hu©n TS nt XIII. Chuyªn ®Ò "§Þnh h−íng ph¸t triÓn KT-XH huyÖn ®¶o C« T«" 54. Ph¹m Hoµng H¶i TSKH Chñ tr× ViÖn §Þa lý 55. NguyÔn Träng TiÕn TS T¸c gi¶ nt 56.

TrÇn Tý TS T¸c gi¶ nt 57. §Æng V¨n ThÈm CN T¸c gi¶ nt 58. Lª ThÞ Thu HiÒn Th. L¹i VÜnh CÈm TS T¸c gi¶ nt 60.

NguyÔn ThÞ Loan CN T¸c gi¶ nt XIV. Chuyªn ®Ò "§Þnh h−íng ph¸t triÓn KT-XH huyÖn ®¶o Lý S¬n" ViÖn Nghiªn cøu M«i 61. NguyÔn Ngäc Kh¸nh PGS.TS Chñ tr× tr−êng vµ PT bÒn v÷ng 62. NguyÔn Xu©n Hoµ CN T¸c gi¶ nt 63.

PhÝ Thi Kim H»ng CN T¸c gi¶ ViÖn §Þa lý 64. NguyÔn Xu©n VÜnh CN T¸c gi¶ nt XV. Chuyªn ®Ò "X©y dùng hÖ thèng c¬ së d÷ liÖu c¸c huyÖn ®¶o ven bê ViÖt Nam" 65. TrÇn Nam B×nh Th.S Chñ tr× ViÖn §Þa lý 66.

V−¬ng TÊn C«ng CN T¸c gi¶ nt 67. Hoµng B¾c CN T¸c gi¶ nt CT. Cæ phÇn T− vÊn §Çu t− 68. M¹c V¨n ChiÕn CN T¸c gi¶ C«ng nghÖ H¶i Hµ XVI.

"§¸nh gi¸ tæng hîp tù nhiªn, tµi nguyªn c¸c huyÖn ®¶o" Khoa §Þa lý, §HKHTN, 69. NguyÔn An ThÞnh NCS Chñ tr× §HQG Hµ Néi ViÖn §Þa lý, ViÖn Khoa häc vµ C«ng nghÖ ViÖt Nam iii KC - O9 - 20: §¸nh gi¸ tæng hîp tiÒm n¨ng tù nhiªn, kinh tÕ x· héi; thiÕt lËp. Môc lôc Trang Më ®Çu. 1 PhÇn I: C¬ së lý luËn, ph−¬ng ph¸p luËn ®¸nh gi¸ ®iÒu kiÖn tù nhiªn, tµi nguyªn cho môc ®Ých ph¸t triÓn Kinh TÕ - X∙ héi c¸c huyÖn ®¶o ven bê ViÖt Nam.

13 Ch−¬ng 1 - kh¸i qu¸t vÒ hÖ thèng ®¶o ven bê vµ c¸c huyÖn ®¶o ven bê. Kh¸i qu¸t vÒ hÖ thèng ®¶o ven bê ViÖt Nam. §iÒu kiÖn tù nhiªn. VÞ thÕ vµ tµi nguyªn thiªn nhiªn.

Nh÷ng vÊn ®Ò m«i tr−êng cña hÖ thèng ®¶o ven bê. Kh¸i qu¸t vÒ c¸c huyÖn ®¶o ven bê. §Æc ®iÓm ph©n bè vµ d©n sè. TiÒm n¨ng ph¸t triÓn kinh tÕ c¸c huyÖn ®¶o ven bê ViÖt Nam.

21 Ch−¬ng 2 - C¬ së lý luËn vµ thùc tiÔn cho ®Þnh h−íng ph¸t triÓn bÒn v÷ng c¸c huyÖn ®¶o. TiÕp cËn nghiªn cøu c¬ së khoa häc cho ®Þnh h−íng ph¸t triÓn. ChiÕn l−îc quèc gia vÒ ph¸t triÓn kinh tÕ biÓn. Ph¸t triÓn bÒn v÷ng vµ kinh tÕ - sinh th¸i: môc tiªu vµ néi dung ph¸t triÓn kinh tÕ biÓn vµ h¶i ®¶o.

Nghiªn cøu ®¸nh gi¸ tiÒm n¨ng c¸c huyÖn ®¶o ven bê: yªu cÇu mét c¸ch tiÕp cËn míi. C¬ së thùc tiÔn. BiÓn §«ng víi bèi c¶nh quèc tÕ vµ khu vùc. Bèi c¶nh trong n−íc vµ yªu cÇu cÊp b¸ch ph¸t triÓn kinh tÕ biÓn.

Nh÷ng c¬ héi míi cho ph¸t triÓn cña c¸c huyÖn ®¶o ven bê. Nh÷ng “®Çu cÇu” quan träng trªn ®Êt liÒn cña c¸c huyÖn ®¶o. VÊn ®Ò di d©n ra ®¶o. Thùc tr¹ng ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi c¸c huyÖn ®¶o.

So s¸nh sù ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi gi÷a c¸c huyÖn ®¶o. C¸c ngµnh kinh tÕ khu vùc I. §¸nh gi¸ kinh tÕ c¸c huyÖn ®¶o theo 3 vïng biÓn (B¾c Bé, Trung Bé vµ Nam Bé). NhËn xÐt chung vÒ ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi c¸c huyÖn ®¶o.

55 Ch−¬ng 3 - VÒ Lý luËn vµ ph−¬ng ph¸p luËn ®¸nh gi¸ tæng hîp hÖ thèng ®¶o vµ huyÖn ®¶o ven bê. Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn tiÕp cËn tæng hîp.58 ViÖn §Þa lý, ViÖn Khoa häc vµ C«ng nghÖ ViÖt Nam iv KC - O9 - 20: §¸nh gi¸ tæng hîp tiÒm n¨ng tù nhiªn, kinh tÕ x· héi; thiÕt lËp. Nh÷ng vÊn ®Ò ph−¬ng ph¸p luËn ®¸nh gi¸ tæng hîp c¸c ®iÒu kiÖn tù nhiªn, tµi nguyªn hÖ thèng ®¶o vµ huyÖn ®¶o ven bê. Quan ®iÓm chung ®¸nh gi¸ tæng hîp c¸c ®¶o vµ huyÖn ®¶o.

VÒ ph−¬ng ph¸p tiÕp cËn nghiªn cøu. VÒ hÖ thèng chØ tiªu lùa chän vµ c¸c tiªu chÝ ®Ó ®¸nh gi¸. C¸c tiªu chÝ cô thÓ ¸p dông trong ®¸nh gi¸ tæng hîp tiÒm n¨ng huyÖn ®¶o cho ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi. Tiªu chÝ ®¸nh gi¸ vÞ thÕ huyÖn ®¶o.

Tiªu chÝ vÒ søc chøa vµ ®iÒu kiÖn m«i tr−êng. Tiªu chÝ vÒ kho¶ng c¸ch víi ®Êt liÒn.