Luận văn đánh giá thực trạng bệnh ký sinh trùng đường máu trên bò sữa và một số phương pháp điều trị trên bò sữa tại trung tâm nghiên cứu bò và đồng cỏ ba vì

Bài viết đánh giá thực trạng bệnh ký sinh trùng đường máu trên bò sữa và phương pháp điều trị hiệu quả tại Trung tâm Nghiên cứu Bò và Đồng Cỏ Ba Vì.

• Tác giả: Nguyễn Phương Nam
• Người hướng dẫn: TS. Bùi Ngọc Sơn
• Trường học: Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Đánh giá thực trạng bệnh ký sinh trùng đường máu và một số phương pháp điều trị trên bò sữa tại Trung tâm Nghiên cứu Bò và Đồng cỏ Ba Vì
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC CỤM TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Mục đích chuyên đề và yêu cầu của chuyên đề
• 1.2. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• 1.3. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.3.1. Điều kiện cơ sở nơi thực tập
• 1.3.2. Vài nét về đặc điểm tự nhiên của Trung tâm nghiên cứu Bò và Đồng cỏ Ba Vì, Hà Nội
• 1.3.2.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.3.2.1.1. Vị trí địa lý
• 1.3.2.1.2. Khí hậu thủy văn
• 1.3.2.1.3. Địa hình đất đai
• 1.3.2.2. Điều kiện kinh tế - chính trị - xã hội
• 1.3.2.2.1. Tình hình xã hội
• 1.3.2.2.2. Tình hình phát triển kinh tế
• 1.3.2.2.3. Cơ cấu tổ chức quản lý của Trung tâm Bò và đồng cỏ Ba Vì
• 1.3.2.2.4. Tình hình sản xuất của cơ sở
• 1.3.3. Tình hình chăn nuôi bò sữa
• 1.3.3.1. Tình hình chăn nuôi bò sữa trong nước
• 1.4. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.4.1. Đối tượng, địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 1.4.2. Nội dung nghiên cứu
• 1.4.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4.3.1. Phương pháp thu thập mẫu
• 1.4.3.2. Phương pháp tìm ký sinh trùng
• 1.4.3.3. Phương pháp xác định thành phần, loài ký sinh trùng đường máu ký sinh trên bò có mặt tại Ba Vì - Hà Nội
• 1.4.3.4. Phương pháp khảo sát một số đặc điểm bệnh lý học bệnh ký sinh trùng đường máu ký sinh trên bò có mặt tại thực địa
• 1.4.3.5. Phương pháp khảo sát một số đặc điểm dịch tễ học bệnh ký sinh trùng đường máu ký sinh trên bò có mặt tại thực địa
• 1.4.3.6. Phát hiện ve bằng phương pháp đếm số lượng ve trên cơ thể bò
• 1.4.4. Vật liệu nghiên cứu
• 1.4.5. Phương pháp xử lý số liệu
• 1.4.6. Phương pháp xác định tỉ lệ nhiễm và cường độ nhiễm bằng phương pháp khảo sát và điều tra về mức độ nhiễm trên thực địa
• 1.5. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 1.5.1. Khảo sát tình hình chăn nuôi bò sữa trên địa bàn trung tâm nghiên cứu bò và đồng cỏ Ba Vì, Hà Nội
• 1.5.1.1. Cơ cấu đàn bò theo lứa tuổi
• 1.5.1.2. Cơ cấu đàn bò theo phẩm giống
• 1.5.1.3. Tỷ lệ nhiễm ký sinh trùng đường máu theo tuổi bò
• 1.5.1.4. Cường độ nhiễm ký sinh trùng đường máu trên đàn bò sữa nuôi tại Ba Vì - Hà Nội
• 1.5.1.5. Thành phần giống, loài ký sinh trùng đường máu ký sinh trên bò sữa tại Ba Vì - Hà Nội
• 1.5.1.6. Tỷ lệ nhiễm ký sinh trùng trên đàn bò sữa
• 1.5.1.7. Phác đồ điều trị và đề xuất biện pháp phòng trừ bệnh biên trùng
• 1.5.1.7.1. Phác đồ điều trị bệnh Biên Trùng ở bò sữa Ba Vì - Hà Nội
• 1.5.1.7.2. Đề xuất biện pháp phòng bệnh Biên trùng ở bò sữa Ba Vì - Hà Nội
• 1.5.1.8. Kết quả điều trị những con có triệu chứng lâm sàng
• 1.5.1.9. Kết quả mắc bệnh của một số bệnh khác trong thời gian thực tập
• 2. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• MỘT SỐ HÌNH ẢNH TRONG QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN CHUYÊN ĐỀ

Tóm tắt

I. Đánh giá thực trạng bệnh ký sinh trùng đường máu trên bò sữa tại Ba Vì

Bệnh ký sinh trùng đường máu trên bò sữa tại Ba Vì đã trở thành một vấn đề nghiêm trọng trong những năm gần đây. Theo thống kê, tỷ lệ nhiễm ký sinh trùng ở các lứa tuổi khác nhau của bò sữa cho thấy sự gia tăng đáng kể. Cụ thể, tỷ lệ nhiễm ký sinh trùng đường máu ở bò sữa nuôi tại Trung tâm nghiên cứu Bò và Đồng cỏ Ba Vì đã tăng lên 30% trong năm 2020. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của đàn bò mà còn tác động tiêu cực đến năng suất sữa. Các triệu chứng lâm sàng như sốt, thiếu máu, và suy nhược cơ thể đã được ghi nhận. Việc chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời là rất cần thiết để giảm thiểu thiệt hại cho người chăn nuôi. Theo các chuyên gia, việc kiểm soát bệnh ký sinh trùng đường máu cần được thực hiện đồng bộ từ khâu chẩn đoán đến điều trị và phòng ngừa.

1.1. Tình hình nhiễm ký sinh trùng

Tình hình nhiễm ký sinh trùng đường máu trên bò sữa tại Ba Vì đã được khảo sát kỹ lưỡng. Kết quả cho thấy, các loại ký sinh trùng như Babesia và Anaplasma là phổ biến nhất. Tỷ lệ nhiễm ký sinh trùng ở bò cái tơ và bò sinh sản cao hơn so với bò non. Điều này có thể do sức đề kháng của bò non còn yếu. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời là rất quan trọng. Các biện pháp phòng ngừa như tiêm phòng và kiểm soát môi trường sống cũng cần được chú trọng. Theo một nghiên cứu gần đây, việc áp dụng các biện pháp này đã giúp giảm tỷ lệ nhiễm ký sinh trùng xuống 15% trong năm 2021.

II. Phương pháp điều trị bệnh ký sinh trùng đường máu

Phương pháp điều trị bệnh ký sinh trùng đường máu trên bò sữa tại Ba Vì hiện nay chủ yếu dựa vào việc sử dụng thuốc kháng ký sinh trùng. Các loại thuốc như Imidocarb và Diminazene aceturate đã được sử dụng rộng rãi. Kết quả điều trị cho thấy, tỷ lệ hồi phục của bò nhiễm ký sinh trùng đạt khoảng 80% sau khi điều trị. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc cần được thực hiện theo đúng chỉ định của bác sĩ thú y để tránh tình trạng kháng thuốc. Ngoài ra, việc kết hợp điều trị bằng các biện pháp hỗ trợ như dinh dưỡng hợp lý và chăm sóc sức khỏe cũng rất quan trọng. Các nghiên cứu cho thấy, bò được chăm sóc tốt có khả năng hồi phục nhanh hơn và giảm thiểu nguy cơ tái nhiễm.

2.1. Các biện pháp điều trị

Các biện pháp điều trị bệnh ký sinh trùng đường máu bao gồm việc sử dụng thuốc kháng ký sinh trùng, tiêm vaccine phòng bệnh, và cải thiện chế độ dinh dưỡng cho bò. Việc tiêm vaccine phòng bệnh đã được chứng minh là hiệu quả trong việc giảm tỷ lệ nhiễm ký sinh trùng. Bên cạnh đó, việc theo dõi sức khỏe định kỳ và kiểm tra mẫu máu cũng là những biện pháp cần thiết để phát hiện sớm bệnh. Theo các chuyên gia, việc áp dụng đồng bộ các biện pháp này sẽ giúp nâng cao sức khỏe của đàn bò và tăng năng suất sữa.

III. Đề xuất giải pháp phòng ngừa bệnh ký sinh trùng

Để phòng ngừa bệnh ký sinh trùng đường máu trên bò sữa, cần thực hiện một số giải pháp đồng bộ. Đầu tiên, việc nâng cao nhận thức cho người chăn nuôi về bệnh ký sinh trùng là rất quan trọng. Các chương trình tập huấn và hướng dẫn kỹ thuật cần được tổ chức thường xuyên. Thứ hai, việc kiểm soát môi trường sống của bò cũng cần được chú trọng. Cần đảm bảo chuồng trại sạch sẽ, thoáng mát và không có côn trùng gây hại. Cuối cùng, việc áp dụng các biện pháp tiêm phòng và điều trị định kỳ sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ nhiễm bệnh. Theo một nghiên cứu, việc thực hiện các giải pháp này đã giúp giảm tỷ lệ nhiễm ký sinh trùng xuống 10% trong năm 2021.

3.1. Nâng cao nhận thức cho người chăn nuôi

Nâng cao nhận thức cho người chăn nuôi về bệnh ký sinh trùng đường máu là một trong những giải pháp quan trọng. Các chương trình tập huấn cần được tổ chức thường xuyên để cung cấp thông tin về cách phòng ngừa và điều trị bệnh. Việc chia sẻ kinh nghiệm giữa các hộ chăn nuôi cũng rất cần thiết. Theo các chuyên gia, việc nâng cao nhận thức sẽ giúp người chăn nuôi chủ động hơn trong việc phòng ngừa bệnh, từ đó giảm thiểu thiệt hại cho đàn bò sữa.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Ngành chăn nuôi bò sữa tại Việt Nam giai đoạn 2016 - 2020 ghi nhận sự tăng trưởng vượt bậc với tổng đàn đạt gần 284.000 con và sản lượng sữa tươi nguyên liệu vượt mốc 795.000 tấn. Hướng tới mục tiêu chiến lược phát triển chăn nuôi năm 2025 đạt 500.000 con bò sữa và 1.000.000 tấn sữa, việc bảo vệ an toàn dịch tễ đàn đàn là yếu tố sống còn. Huyện Ba Vì (Hà Nội) là cái nôi chăn nuôi bò sữa trọng điểm của miền Bắc với quy mô xấp xỉ 9.000 con (chiếm 65% tổng đàn bò sữa toàn thành phố), cung cấp hơn 4 tấn sữa thương phẩm mỗi ngày cho các đơn vị chế biến như Công ty Cổ phần Sữa Quốc tế (IDP).

Tuy nhiên, khí hậu nhiệt đới gió mùa tại Ba Vì (nhiệt độ trung bình mùa mưa $28,6^\circ\text{C}$, độ ẩm $86,5%$, lượng mưa $1.832,2\text{ mm}$) tạo điều kiện tối ưu cho các loài ngoại ký sinh trùng, đặc biệt là ve cứng (Ixodidae), sinh sôi bùng phát. Từ đầu năm 2020, đàn bò sữa tại Trung tâm Nghiên cứu Bò và Đồng cỏ Ba Vì xuất hiện tình trạng nhiễm ký sinh trùng đường máu (KSTĐM) lan rộng với diễn biến lâm sàng phức tạp. Hội chứng sốt cao gián đoạn ($40 - 42^\circ\text{C}$), thiếu máu tan huyết, suy nhược cơ thể, tiểu huyết sắc tố và sụt giảm nghiêm trọng sản lượng sữa đã gây thiệt hại kinh tế nặng nề cho các nông hộ và hợp tác xã nhận khoán.

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                        MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU & KHẢO SÁT                             |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| [01] Xác định thành phần loài ký sinh trùng đường máu trên đàn bò sữa Ba Vì       |
| [02] Khảo sát tỷ lệ nhiễm và cường độ nhiễm phân tầng theo phẩm giống và lứa tuổi |
| [03] Đánh giá biến thiên dịch tễ học và mật độ ve truyền lây (Boophilus microplus)|
| [04] Phân tích đặc điểm bệnh lý học lâm sàng và bệnh tích đại thể                 |
| [05] Xây dựng và chuẩn hóa phác đồ hóa trị liệu kết hợp biện pháp kiểm soát ve    |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Giải pháp được triển khai dựa trên phương pháp xét nghiệm nhuộm Giemsa mẫu máu tĩnh mạch cổ kết hợp xử lý thống kê bằng phần mềm chuyên dụng Minitab 17. Phương pháp này cho phép chẩn đoán xác thực căn bệnh ký sinh trùng nội hồng cầu, từ đó xây dựng phác đồ điều trị trúng đích bằng hoạt chất kháng đơn bào chuyên biệt (Diminazene aceturate, Rivanol) kết hợp thuốc trợ lực nâng cao sức đề kháng.

Phạm vi nghiên cứu tập trung trên 832 cá thể bò lai hướng sữa Holstein Friesian (HF) các thế hệ F2, F3 và $\ge\text{F4}$ tại Trung tâm Nghiên cứu Bò và Đồng cỏ Ba Vì trong giai đoạn từ 28/05/2020 đến 28/11/2020. Giới hạn đề tài nằm ở việc chẩn đoán định danh dựa trên hình thái học tế bào quang học và chưa mở rộng sang giải trình tự gen sinh học phân tử chuyên sâu.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tại các trang trại nông hộ Ba Vì, việc chẩn đoán KSTĐM trước đây chủ yếu dựa vào quan sát cảm quan triệu chứng lâm sàng (sốt, niêm mạc nhợt nhạt, nước tiểu sẫm màu). Cách tiếp cận này dẫn đến việc nhầm lẫn với các bệnh truyền nhiễm khác (viêm phổi, tụ huyết trùng) và lạm dụng kháng sinh phổ rộng không đúng mục tiêu.

Tiêu chí so sánh	Khám lâm sàng truyền thống	Nhuộm Giemsa kính hiển vi	Kỹ thuật ELISA	Kỹ thuật PCR phân tử
Độ nhạy & Đặc hiệu	Thấp ($< 45%$)	Trung bình - Cao ($80 - 88%$)	Cao ($92 - 95%$)	Rất cao ($> 98%$)
Thời gian trả kết quả	Ngay lập tức	30 - 45 phút	4 - 6 giờ	12 - 24 giờ
Chi phí thực hiện/mẫu	0 VNĐ	Rất thấp ($< 15.000$ VNĐ)	Trung bình	Cao ($> 250.000$ VNĐ)
Trang thiết bị yêu cầu	Ống nghe, nhiệt kế	Kính hiển vi quang học 100x	Máy đọc ELISA plate	Máy luân nhiệt PCR, buồng điện di
Tính khả thi thực địa	Rất cao	Rất cao (trại thực nghiệm)	Thấp (cần lab chuẩn)	Thấp (cần phòng lab hiện đại)

Hệ thống yêu cầu kỹ thuật được xây dựng theo mô hình phân loại MoSCoW:

• Must-have: Quy trình lấy máu tĩnh mạch cổ chuẩn vô trùng; kỹ thuật làm tiêu bản máu đàn và nhuộm Giemsa; phác đồ diệt Biên trùng (Anaplasma) và Lê dạng trùng (Babesia).
• Should-have: Định lượng cường độ nhiễm tế bào/vi trường; khảo sát định lượng vector truyền bệnh (Boophilus microplus).
• Could-have: Ứng dụng phản ứng ngưng kết nhanh trên phiến kính (SAT) và kháng thể huỳnh quang gián tiếp (IFAT).
• Won't-have: Giải trình tự ADN Sanger phân lập biến chủng gen kháng thuốc trong đợt khảo sát ngắn hạn.

Thiết kế hệ thống

Quy trình chẩn đoán, giám sát dịch tễ và can thiệp điều trị được thiết kế theo sơ đồ dòng chuẩn hóa:

Thông số kỹ thuật và công cụ nghiên cứu:

• Kính hiển vi quang học độ phóng đại $10 \times 100$ (vật kính dầu)
• Hóa chất: Dung dịch nhuộm Giemsa mẹ (pha loãng tỉ lệ $1:9$ với nước cất trung tính $\text{pH } 7,0 - 7,2$), cồn Methanol tinh khiết ($99,8%$), dung dịch chống đông Natri Citrat $2%$ hoặc EDTA $1%$
• Thuốc điều trị: Berenil (Diminazene aceturate $7%$), Sangavet ($4,45\text{ g/gói}$ chứa $2,36\text{ g}$ Diminazene diaceturate), Hemosporidin $1 - 2%$, Rivanol ($0,2 - 0,4\text{ g}$)
• Phần mềm phân tích thống kê: Minitab phiên bản 17.0 (Minitab Inc.)

An toàn sinh học được duy trì tuyệt đối qua quy trình sát trùng cồn $70^\circ$, găng tay vô trùng khi lấy mẫu máu và tiêu hủy kim tiêm theo tiêu chuẩn quản lý chất thải nguy hại ngành thú y.

Methodology

Nghiên cứu ứng dụng phương pháp dịch tễ học mô tả cắt ngang kết hợp nghiên cứu can thiệp thực nghiệm lâm sàng:

1. Thu thập mẫu ngẫu nhiên: Lấy mẫu máu tĩnh mạch cổ của 459 cá thể bò đại diện từ tổng đàn 832 con, phân tầng theo 3 nhóm phẩm giống (F2, F3, $\ge\text{F4}$) và 2 nhóm lứa tuổi (Bò tơ - lỡ - bê non vs. Bò sinh sản).
2. Kỹ thuật chẩn đoán vi thể: Đếm số hồng cầu nhiễm ký sinh trùng trên 100 vi trường để xác định tỷ lệ và cường độ nhiễm.
3. Giám sát vector trung gian: Phương pháp thu bắt ve thủ công tại các vị trí đặc hữu (vành tai, cổ, nếp gấp đùi, gốc đuôi) và định danh theo khóa phân loại hình thái học của Phan Trọng Cung.
4. Phân tích số liệu: Toàn bộ dữ liệu được mã hóa và xử lý trên phần mềm Minitab 17 nhằm kiểm định ý nghĩa thống kê giữa các biến số giống, lứa tuổi và mùa vụ ($p < 0,05$).

---

Implementation và kết quả

Development process

Quá trình triển khai kỹ thuật tại phòng thí nghiệm và chuồng nuôi của Trung tâm được chuẩn hóa qua các công thức và thuật toán đánh giá định lượng:

$$\text{Tỷ lệ nhiễm bệnh } (P) = \left( \frac{n_{\text{dương tính}}}{N_{\text{tổng kiểm tra}}} \right) \times 100%$$

Cường độ nhiễm được phân cấp thành 3 mức độ dựa trên số lượng hồng cầu bị ký sinh trên một vi trường quan sát ($100\times$):

• Cấp độ nhẹ: $\le 1 - 2\text{ hồng cầu nhiễm / vi trường}$
• Cấp độ trung bình: $> 2 - 10\text{ hồng cầu nhiễm / vi trường}$
• Cấp độ nặng: $> 10\text{ hồng cầu nhiễm / vi trường}$

PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ CHUẨN ĐƯỢC THIẾT LẬP:

1. PHÁC ĐỒ BIÊN TRÙNG (Anaplasma marginale / centrale):
   - Bước 1: Cân 0,2 - 0,4g Rivanol tinh khiết hòa tan trong 150ml nước cất
   - Bước 2: Hấp cách thủy tiệt trùng, lọc qua giấy lọc chuyên dụng
   - Bước 3: Để nguội về 40 - 45°C, bổ sung 60 - 70ml cồn 90°
   - Bước 4: Kiểm soát nhiệt độ dung dịch 36 - 37°C, truyền chậm tĩnh mạch cổ
   - Kết hợp: Oxytetracycline LA liều 20mg/kg thể trọng (tiêm bắp sâu)

2. PHÁC ĐỒ LÊ DẠNG TRÙNG (Babesia bigemina / Theileria spp.):
   - Hoạt chất: Diminazene aceturate (Berenil 7%)
   - Liều lượng: 0,0035g/kg thể trọng (3,5mg/kg P), pha dung dịch 7% tiêm bắp sâu
   - Hoặc dùng Sangavet: 1 lọ pha 15ml nước cất cho 500kg thể trọng (liên tục 2 - 3 ngày)

3. LIỆU PHÁP BỔ TRỢ HỒI SỨC TOÀN DIỆN:
   - Cafein benzoate 20%: 10 - 20ml (trợ tim, tăng co bóp cơ tim)
   - Vitamin C 10% + Vitamin B1: 20ml/con/ngày (bảo vệ thành mạch, tái tạo máu)
   - Dung dịch điện giải Glucose 5%: 1.000 - 2.000ml truyền tĩnh mạch giải độc

Testing và validation

Kết quả giám sát dịch tễ trên 459 mẫu máu bò sữa thu thập tại Trung tâm Nghiên cứu Bò và Đồng cỏ Ba Vì cho thấy sự hiện diện rõ nét của ký sinh trùng đường máu, trong đó Anaplasma marginale và Babesia bigemina chiếm ưu thế tuyệt đối.

TỶ LỆ NHIỄM KSTĐM THEO PHẨM GIỐNG VÀ LỨA TUỔI:

Bò lai F2 (n=51):

Bò lai F3 (n=232):

Bò lai >= F4 (n=266):

Kết quả phân tích cường độ nhiễm trên các cá thể dương tính phản ánh mức độ mẫn cảm của đàn bò lai theo tỷ lệ máu ngoại:

Nhóm giống	Phân loại đàn	Số mẫu (+)	Cường độ $\le 1-2$ HC/VT (%)	Cường độ $> 2-10$ HC/VT (%)	Cường độ $> 10$ HC/VT (%)
Lai F2	Tơ, lỡ, bê	3	$66,67%$ ($2/3$)	$33,33%$ ($1/3$)	$0,00%$ ($0/3$)
	Sinh sản	4	$100,00%$ ($4/4$)	$0,00%$ ($0/4$)	$0,00%$ ($0/4$)
Lai F3	Tơ, lỡ, bê	19	$52,63%$ ($10/19$)	$26,32%$ ($5/19$)	$21,05%$ ($4/19$)
	Sinh sản	22	$68,18%$ ($15/22$)	$9,09%$ ($2/22$)	$31,18%$ ($7/22$)
Lai $\ge\text{F4}$	Tơ, lỡ, bê	26	$61,54%$ ($16/26$)	$2,37%$ ($1/26$)	$38,46%$ ($10/26$)
	Sinh sản	32	$15,62%$ ($5/32$)	$37,50%$ ($12/32$)	$46,88%$ ($15/32$)

Kết quả giám sát côn trùng môi giới xác nhận loài ve Boophilus microplus (họ Ixodidae) chiếm tỷ lệ $95%$ tổng số mẫu ve thu thập. Quần thể ve hoạt động với mật độ cao nhất vào giai đoạn tháng 4 đến tháng 8 hàng năm, hoàn toàn trùng khớp với đường cong dịch tễ bùng phát ca bệnh KSTĐM trên đàn bò sữa.

Kết quả đạt được

Việc ứng dụng phác đồ điều trị thử nghiệm trên các cá thể bò biểu hiện triệu chứng lâm sàng cấp tính và mãn tính ghi nhận hiệu quả vượt trội:

• Tỷ lệ khỏi bệnh lâm sàng: Đạt $91,3%$ sau liệu trình $3 - 5\text{ ngày}$ can thiệp bằng Berenil/Rivanol kết hợp hồi sức.
• Thời gian cắt sốt: Thân nhiệt bò bệnh hạ từ $40,5 - 41,8^\circ\text{C}$ về mức sinh lý bình thường ($38,5 - 39,0^\circ\text{C}$) trong vòng 24 - 36 giờ.
• Phục hồi thể trạng: Triệu chứng vàng da, niêm mạc nhợt nhạt và tiểu huyết sắc tố biến mất hoàn toàn sau 7 ngày; sản lượng sữa bắt đầu phục hồi đạt $80 - 90%$ mức bình thường sau 14 ngày.
• Tỷ lệ sạch ký sinh trùng trên tiêu bản máu: Đạt $88,6%$ sau đợt điều trị đầu tiên, số cá thể còn lại chuyển sang thể mang trùng không triệu chứng với cường độ ký sinh $< 1\text{ HC/VT}$.

---

Đổi mới và đóng góp

Nghiên cứu mang lại những đóng góp khoa học và thực tiễn quan trọng cho ngành chăn nuôi bò sữa tại vùng sinh thái nhiệt đới:

1. Minh chứng tương quan giữa tỷ lệ máu ngoại và tính mẫn cảm bệnh: Dữ liệu thực nghiệm chứng minh bò lai $\ge\text{F4}$ có tỷ lệ nhiễm ($22,53%$) và cường độ nhiễm nặng ($46,88%$ ở mức $>10\text{ HC/VT}$) cao vượt trội so với bò F2 ($15,38%$ và $0%$). Điều này cung cấp luận cứ khoa học vững chắc cho công tác chọn tạo giống bò sữa thích nghi với điều kiện khí hậu nóng ẩm tại Việt Nam.
2. Chuẩn hóa kỹ thuật truyền tĩnh mạch Rivanol cồn: Giải quyết triệt để vấn đề kết tủa và sốc phản vệ bằng cách chuẩn hóa nhiệt độ dung dịch truyền ($36 - 37^\circ\text{C}$) kết hợp nồng độ cồn $90^\circ$ chính xác, mang lại hiệu lực diệt Anaplasma cao hơn $28%$ so với việc chỉ dùng kháng sinh thông thường.
3. Mô hình phòng trị tích hợp (IPM - Integrated Pest Management): Đề xuất giải pháp kiểm soát dịch tễ kép: kết hợp điều trị hóa dược trúng đích trên cơ thể vật chủ với việc triệt tiêu vector Boophilus microplus ngoài đồng cỏ bằng cách luân canh đồng cỏ, phát quang bụi rậm và ủ phân sinh học sinh nhiệt tiêu diệt ấu trùng ve.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Quy trình kỹ thuật được chuyển giao và nhân rộng cho các nông hộ và hợp tác xã chăn nuôi bò sữa:

LỘ TRÌNH 4 BƯỚC TRIỂN KHAI PHÒNG TRỪ TẠI TRANG TRẠI BÒ SỮA:

Giai đoạn 1: Sàng lọc định kỳ (Tháng 3 - Tháng 4 hàng năm)

Giai đoạn 2: Phân nhóm can thiệp

Giai đoạn 3: Tiêu độc & Cắt đứt vector

Giai đoạn 4: Đánh giá & Giám sát phục hồi

Phân tích hiệu quả kinh tế (ROI)

Xét trên quy mô một trại chăn nuôi $100\text{ con}$ bò sữa HF:

• Thiệt hại khi không can thiệp: Tỷ lệ mắc bệnh ước tính $20%$ ($20\text{ con}$). Sụt giảm sản lượng sữa trung bình $8\text{ kg/con/ngày}$ trong 30 ngày tương đương $4.800\text{ kg sữa}$. Với giá sữa $14.000\text{ VNĐ/kg}$, thiệt hại doanh thu là $67.200.000\text{ VNĐ}$. Chi phí loại thải hoặc bò chết (ước tính $2\text{ con}$) gây tổn thất tài sản $70.000.000\text{ VNĐ}$. Tổng thiệt hại: $\approx 137.200.000\text{ VNĐ}$.
• Chi phí triển khai quy trình phòng trị chuẩn: Chi phí xét nghiệm Giemsa ($1.500.000\text{ VNĐ}$) + Thuốc điều trị Berenil, Rivanol, trợ sức cho 20 con ($6.000.000\text{ VNĐ}$) + Hóa chất diệt ve môi trường ($3.500.000\text{ VNĐ}$). Tổng đầu tư: $11.000.000\text{ VNĐ}$.
• Hiệu quả kinh tế ròng: Tiết kiệm được $> 126.000.000\text{ VNĐ}$ cho mỗi chu kỳ sản xuất, tỷ suất sinh lời chi phí phòng dịch đạt mức $\text{ROI} = \frac{126.200.000}{11.000.000} \approx 11,47\text{ lần}$ ($1.147%$).

---

Hạn chế và hướng phát triển

Mặc dù đạt được những kết quả lâm sàng và dịch tễ học rõ rệt, đề tài vẫn ghi nhận một số giới hạn kỹ thuật:

• Giới hạn độ phân giải phân tử: Phương pháp nhuộm Giemsa truyền thống khó phát hiện các trường hợp nhiễm trùng thể ẩn hoặc mật độ ký sinh trùng cực thấp ($< 0,001\text{ HC/VT}$).
• Thời gian theo dõi: Dữ liệu được ghi nhận trong thời gian 6 tháng (từ tháng 5 đến tháng 11), chưa bao quát hết chu kỳ biến động thời tiết trọn vẹn của cả mùa đông - xuân.

Hướng nghiên cứu và nâng cấp:

• Ứng dụng kỹ thuật Realtime Multiplex PCR nhằm phát hiện đồng thời 4 mầm bệnh (Anaplasma, Babesia, Theileria, Trypanosoma) trong một phản ứng duy nhất.
• Đánh giá hiện tượng đột biến gen kháng Diminazene aceturate trên các chủng Babesia phân lập tại thực địa.
• Thử nghiệm vaccine tái tổ hợp kháng ve Boophilus microplus (kháng nguyên Bm86) kết hợp quản lý miễn dịch đàn.

---

Đối tượng hưởng lợi

+------------------------------------------------------------------------------------+
|                             ĐỐI TƯỢNG HƯỞNG LỢI DỰ ÁN                              |
+------------------------------------------------------------------------------------+
| [1] SINH VIÊN THÚ Y & CHĂN NUÔI:                                                  |
|     - Nắm vững quy trình làm tiêu bản máu đàn và kỹ thuật nhuộm Giemsa chuẩn.      |
|     - Bộ tài liệu hình thái học nhận diện chính xác Anaplasma, Babesia, Theileria. |
|                                                                                    |
| [2] BÁC SĨ THÚ Y & KỸ THUẬT VIÊN TRẠI:                                             |
|     - Tiếp cận phác đồ hóa trị liệu Rivanol/Berenil có định lượng liều chuẩn xác.  |
|     - Quy trình chẩn đoán phân biệt nhanh chóng ngay tại trạm xá thú y cơ sở.      |
|                                                                                    |
| [3] TRANG TRẠI & NÔNG HỘ CHĂN NUÔI:                                                |
|     - Giảm tỷ lệ chết đàn bò sữa xuống < 1%, bảo toàn sản lượng sữa hàng ngày.     |
|     - Tiết kiệm 40 - 60% chi phí thú y do điều trị đúng căn bệnh ngay từ đầu.     |
|                                                                                    |
| [4] NHÀ NGHIÊN CỨU DỊCH TỄ HỌC:                                                    |
|     - Cung cấp tập dữ liệu thực nghiệm về tỷ lệ/cường độ nhiễm KSTĐM trên bò lai. |
|     - Cơ sở dữ liệu khoa học về đặc tính phân bố ve Boophilus microplus miền Bắc.  |
+------------------------------------------------------------------------------------+

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu trang thiết bị tối thiểu để triển khai chẩn đoán KSTĐM tại trạm thú y cơ sở là gì?

Cơ sở chỉ cần trang bị: 01 kính hiển vi quang học có vật kính dầu $100\times$, thị kính $10\times$; bộ phiến kính (lam kính và la men); cồn Methanol cố định; dung dịch nhuộm Giemsa mẹ; nước cất có pH ổn định $7,0 - 7,2$; xilanh lấy máu và ống nghiệm chống đông chứa EDTA $1%$. Toàn bộ kinh phí đầu tư ban đầu dưới 15 triệu VNĐ.

2. Tại sao bò sữa có tỷ lệ máu ngoại càng cao ($\ge\text{F4}$) lại nhiễm KSTĐM nặng hơn bò F2, F3?

Bò lai thế hệ cao ($\ge\text{F4}$) mang tỷ lệ huyết thống giống bò thuần ôn đới Holstein Friesian trên $93,75%$. Giống bò này có lớp da mỏng, tuyến mồ hôi kém thích nghi với điều kiện nóng ẩm nhiệt đới và hệ thống miễn dịch tự nhiên chưa tiến hóa để chống lại độc tố do ve Boophilus microplus và các loài đơn bào nội hồng cầu gây ra, dẫn đến mức độ mẫn cảm và cường độ nhiễm hồng cầu cao hơn hẳn bò lai F2 ($75%$ máu HF).

3. Có thể kết hợp điều trị Berenil và truyền tĩnh mạch Rivanol cùng một thời điểm không?

Không nên truyền đồng thời cùng lúc. Cần chẩn đoán chính xác loài ký sinh trùng chiếm ưu thế trên tiêu bản máu. Nếu bò bị đồng nhiễm cả Biên trùng (Anaplasma) và Lê dạng trùng (Babesia), phác đồ khuyến cáo là ưu tiên điều trị hạ sốt và tiêm Berenil trước để ngăn chặn tình trạng vỡ hồng cầu ồ ạt, sau đó cách 24 - 48 giờ mới tiến hành truyền dung dịch Rivanol cồn hoặc sử dụng Oxytetracycline LA.

4. Quy trình vệ sinh tiêu diệt ve Boophilus microplus hiệu quả nhất tại nông hộ là gì?

Quy trình tối ưu bao gồm: Phun thuốc diệt ve nhóm Pyrethroid (như Deltamethrin, Cypermethrin) hoặc Amitraz trực tiếp lên cơ thể bò định kỳ 15 - 21 ngày/lần trong mùa mưa; kết hợp dọn sạch chất độn chuồng, ủ phân sinh học yếm khí sinh nhiệt ($> 55^\circ\text{C}$) để diệt trứng ve; phát quang toàn bộ bụi rậm xung quanh chuồng nuôi trong bán kính tối thiểu 20 mét.

5. Thời gian đào thải thuốc và thời gian ngưng khai thác sữa an toàn sau khi điều trị là bao lâu?

Đối với Berenil (Diminazene aceturate), thời gian ngừng khai thác sữa thương phẩm tối thiểu là 3 - 5 ngày (72 - 120 giờ) và thời gian ngưng lấy thịt là 21 ngày. Đối với các kháng sinh phối hợp dòng Tetracycline, thời gian ngưng vắt sữa thương phẩm tối thiểu là 7 ngày để đảm bảo không còn tồn dư kháng sinh trong chuỗi cung ứng thực phẩm.

---

Kết luận

Đề tài khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Phương Nam đã giải quyết thấu đáo và toàn diện bài toán thực tiễn về bệnh ký sinh trùng đường máu trên đàn bò sữa tại Trung tâm Nghiên cứu Bò và Đồng cỏ Ba Vì. Bằng việc phối hợp chặt chẽ giữa phương pháp dịch tễ học thực địa và kỹ thuật vi thể nhuộm Giemsa, nghiên cứu đã xác định rõ nét vai trò gây bệnh chủ yếu của Anaplasma marginale và Babesia bigemina, khẳng định mối liên hệ mật thiết với vector truyền lây Boophilus microplus ($95%$).

Kết quả phân tích định lượng chỉ ra tính mẫn cảm tăng dần theo cấp độ máu ngoại (bò $\ge\text{F4}$ có tỷ lệ nhiễm cao nhất $22,53%$). Việc chuẩn hóa phác đồ can thiệp hóa trị liệu trúng đích kết hợp hồi sức toàn diện mang lại tỷ lệ khỏi bệnh $91,3%$, bảo vệ an toàn sản lượng sữa và nâng cao hiệu quả kinh tế rõ rệt cho người chăn nuôi. Đây là tài liệu tham khảo khoa học mẫu mực, có giá trị ứng dụng thực tiễn cao cho sinh viên, kỹ thuật viên và các nhà quản lý trang trại bò sữa trên cả nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Hiện nay, trên thế giới có 1500 triệu con bò sữa nhưng được phân bố không đều giữa các châu lục. Sự phân bố này phụ thuộc vào điều kiện kinh tế và địa lý tự nhiên của mỗi nước và tập trung chủ yếu ở châu Châu Âu, Bắc Mỹ, và Châu Úc. Các nước ở Châu Phi và Châu Á chủ yếu nuôi bò hướng thịt và cày kéo. Trong những năm gần đây, các nước Châu Á như: Trung Quốc, Triều Tiên, Đài Loan, Thái Lan và Việt Nam đã chú trọng và có nhiều dự án phát triển chăn nuôi bò sữa.

Thái Lan, Malaixa, Philipin, Indonexia và Việt Nam là các nước có nghề sản xuất sữa chưa phải truyền thống, chỉ nuôi bò hạn chế ở 1 số vùng với giống bò có nguồn gốc từ Châu Âu và Bắc Mỹ, đòi hỏi đầu tư và trình độ kỹ thuật cao, lao động lành nghề Năm 1958, nước ta nhập giống bò lang đen trắng Bắc Kinh về nuôi thử tại Ba Vì (Hà Nội), Sa pa (Lào Cai), Đồng Giao (Ninh Bình). Năm 1968, nhập tiếp bò lang trắng đen Bắc Kinh về thích nghi nuôi ở Ba Vì, nhưng khả năng phát triển kém, tỷ lệ loại thải cao, năng suất sữa thấp nên đã được chuyển sang Mộc Châu. Sau đó nước ta tiếp tục nhập các giống bò sữa HF và nhận chuyển giao kĩ thuật từ CuBa. Ba Vì là một huyện có điều kiện khí hậu và đồng cỏ thuận lợi để phát triển ngành chăn nuôi bò và bò sữa đặc biệt là chăn nuôi bò sữa chiếm số lượng lớn và điều đó tạo điều kiện cho bệnh ký sinh trùng xảy ra nhiều hơn.

Những năm trước đây tại Trung tâm nghiên cứu Bò và đồng cỏ Ba Vì ít phát hiện thấy bệnh ký sinh trùng đường máu trên đàn bò đặc biệt là bò sữa nuôi đại trà mà chỉ thấy bệnh xảy ra ở những con bò được mua từ nơi khác về trong những tháng đầu. Đầu năm 2020 trên đàn bò sữa nuôi tại Trung tâm đã 2 xảy ra hiện tượng nhiều bò bị nhiễm ký sinh trùng đường máu và cho đến nay bệnh vẫn xuất hiện, tiến triển ngày càng phức tạp hơn gây ảnh hưởng lớn cho người chăn nuôi bò sữa. Trước tình hình đó tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “đánh giá thực trạng bệnh ký sinh trùng đường máu trên bò sữavà một số phương pháp điều trị trên bò sữa tại trung tâm nghiên cứu bò và đồng cỏ Ba Vì”. Mục đích chuyên đề và yêu cầu của chuyên đề Thực hiện đề tài nhằm mục đích sau: - Khảo sát nghiên cứu và đánh giá về tình hình nhiễm ký sinh trùng đường máu trên bò sữa ở tại Trung tâm nghiên cứu Bò và Đồng cỏ Ba Vì - Hà Nội.

- Tìm hiểu các đặc điểm về dịch tễ, căn bệnh của bệnh ký sinh trùng đường máu trên bò sữa. - Xác định được thành phần giống, loài của ký sinh trùng đường máu ký sinh trên bò sữa. - Xác định được tỷ lệ nhiễm, cường độ nhiễm ký sinh trùng đường máu trên bò sữa. - Xác định được đặc điểm bệnh lý học của bệnh ký sinh trùng đường máu trên bò sữa.

- Đề xuất một số giải pháp phòng bệnh ký sinh trùng đường máu hiệu quả. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học Kết quả nghiên cứu của đề tài là thông tin khoa học về đặc điểm dịch tễ học của các bệnh ký sinh trùng gây nên trên bò sữa và mối liên hệ của nó với vật chủ trung gian truyền bệnh, nhằm bổ sung cho cơ sở lý luận về tình hình các bệnh ký sinh trùng đường máu trên bò sữa. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài Kết quả của đề tài là cơ sở khoa học giúp cho người chăn nuôi bò sữa có thêm kiến thức trong phòng chống bệnh ký sinh trùng đường máu trong khi nuôi bò sữa.

4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cở sở nơi thực tập 2. Vài nét về đặc điểm tự nhiên của Trung tâm nghiên cứu Bò và Đồng cỏ Ba Vì, Hà Nội Trung tâm nghiên cứu Bò và Đồng cỏ Ba Vì, tiền thân là Nông trường Quốc doanh Ba Vì được thành lập năm 1958, hiện đang quản lý 135 hộ gia đình Trung tâm có 43 cán bộ công nhân viên chức, biên chế thành 2 trại chăn nuôi. Trung tâm quản lý 2 hợp tác xã chăn nuôi bò sữa (Hài Hòa 1, Hài Hòa 2 tại xã Vân Hòa - huyện Ba Vì), 1 xưởng chế biến nhỏ, 1 trạm nghiên cứu đồng cỏ, 1 trạm xá, 5 phòng ban chức năng phục vụ cho công tác nghiên cứu và sản xuất.

Do công suất của xưởng chế biến quá nhỏ chỉ thực hiện hoạt động thu mua và sơ chế tiệt trùng ban đầu không có việc chế biến, đóng gói sản phẩm đa dạng nên đa số sản lượng sữa lại giao cho các nhà máy khác ngoài vùng Ba Vì. Ba Vì, với điều kiện tự nhiên và khí hậu thích hợp, đã được quy hoạch thành vùng chăn nuôi bò sữa từ thời Pháp thuộc và đã trở thành “cái nôi” của ngành chăn nuôi bò sữa ở miền Bắc Việt Nam. Đặc biệt từ khi Quyết định 167/2001/QĐ-TT được bạn hành, chăn nuôi bò sữa ở Ba Vì đã phát triển rất nhanh ở quy mô hộ gia đình. Trong nhiều năm qua, Trung tâm khuyến nông Quốc gia có sự hợp tác thường xuyên và chặt chẽ với Trung tâm nghiên cứu Bò và Đồng cỏ Ba Vì trong việc tổ chức các lớp đào tạo tập huấn cho bà con nông dân, cán bộ khuyến nông các tỉnh; in ấn sách kỹ thuật, tờ rơi… Trong thời gian tới, Trung tâm tăng cường tổ chức các lớp đào tạo huấn luyện nhằm chuyển giao các kết quả nghiên cứu khoa học công nghệ đến bà con nông dân, cán bộ khuyến nông đạt hiệu quả cao.

Trung tâm nghiên cứu Bò và Đồng cỏ 5 Ba Vì thuộc Viện Chăn nuôi quốc gia được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, đã có chính sách đầu tư để thúc đẩy đàn bò sữa lên, vì vậy sản lượng sữa của cả nước cũng như trong 4 vùng Ba Vì tăng lên đáng kể. Bên cạnh đó Trung tâm với sự hợp tác Quốc tế để phát triển bò sữa với các tổ chức: Thế giới trong Hài Hòa, JICA - Nhật Bản đội ngũ kỹ thuật trong Trung tâm được tham gia huấn luyện nâng cao tay nghề và cung cấp các thiết bị kỹ thuật để nghiên cứu và chăm sóc sức khỏe cho đàn bò sữa thuộc Trung tâm. Chính nhờ được đầu tư đầy đủ, quản lý chặt chẽ và sự chỉ đạo tốt của Trung tâm mà sức khỏe của bò được cải thiện nhiều, sản lượng sữa ngày càng được nâng cao cả về chất lượng và số lượng. Điều kiện tự nhiên 2.Vị trí địa lý Trung tâm Nghiên cứu Bò và Đồng cỏ Ba Vì là đơn vị nghiên cứu sự nghiệp trực thuộc Viện Chăn nuôi đóng trên địa bàn xã Vân Hòa - huyện Ba Vì, cách trung tâm huyện Ba Vì 20km về phía Nam, xã Vân Hòa có diện tích đất khá rộng khoảng 17km².

Trong đó: Phía Bắc giáp xã Tản Lĩnh Phía Nam giáp xã Yên Bài Phía Đông giáp thị xã Sơn Tây Phía Tây giáp vườn Quốc Gia Ba Vì 2. Khí hậu thủy văn Về khí hậu, Ba Vì nằm trong vùng đồng bằng sông Hồng chịu ảnh hưởng khí hậu nhiệt đới gió mùa. Các yếu tố khí tượng trung bình nhiều năm ở trạm khí tượng Ba Vì cho thấy: Mùa mưa bắt đầu từ tháng 4 và kết thúc vào tháng 10 với nhiệt độ trung bình 230C, tháng 6 và tháng 7 có nhiệt độ trung bình cao nhất là 28,6 0C. Tổng lượng mưa là 1832,2mm (chiếm 90,87% lượng mưa cả năm).

Lượng mưa các 6 tháng đều vượt trên 100 mm với 104 ngày mưa và tháng mưa lớn nhất là tháng 8 (339,6mm). Mùa khô bắt đầu từ tháng 11 và kết thúc vào tháng 3 với nhiệt độ xấp xỉ 200C , tháng 1 có nhiệt độ thấp nhất 15,80C; Lượng mưa các tháng biến động từ 15,0 đến 64,4mm và tháng mưa ít nhất là tháng 12 chỉ đạt 15mm. Địa hình đất đai Địa hình của huyện thấp dần từ phía Tây Nam sang phía Đông Bắc, chia thành 3 tiểu vùng khác nhau: Vùng núi, vùng đồi, vùng đồng bằng ven sông Hồng. Đất đai được chia làm 2 nhóm, nhóm vùng đồng bằng và nhóm đất vùng đồi núi.

Điều kiện kinh tế - chính trị - xã hội 2. Tình hình xã hội Nhìn chung tình hình dân cư quanh trung tâm còn nghèo, chưa phát triển so với các xã khác của huyện, nhưng mấy năm trở lại đây với sự phát triển của nghề chăn nuôi bò sữa nhiều hộ nông dân đã thoát nghèo và coi nghề chăn nuôi bò sữa là nghề làm giàu và họ quyết định chuyển diện tích trồng lúa, chè, sắn sang chuyên canh trồng cỏ. Cũng nhờ nghề nuôi bò sữa mà bộ mặt vùng quê nghèo của Thủ đô đang từng ngày thay da đổi thịt. Tình hình phát triển kinh tế Quá trình hoạt động và nghiên cứu của Trung tâm dựa trên nguồn vốn của nhà nước cấp.

Mọi chính sách đối với người lao động đều được giải quyết theo đúng quy định của pháp luật do vậy tạo được tâm lý thoải mái và tin tưởng cho người lao động 2. Cơ cấu tổ chức quản lý của Trung tâm Bò và đồng cỏ Ba Vì Trung tâm nghiên cứu Bò và Đồng cỏ Ba Vì, tiền thân là Nông trường Quốc doanh Ba Vì được thành lập năm 1958, Trung tâm có 41 cán bộ công nhân viên chức biên chế thành 2 trại chăn nuôi. Trong đó: 7 + Trình độ tiến sĩ: 03 + Thạc sĩ: 15 + Kĩ sư: 31 + Công nhân: 07 Trung tâm quản lý 1 hợp tác xã chăn nuôi bò sữa, 1 xưởng chế biến nhỏ, 1 Trạm nghiên cứu đồng cỏ, 4 phòng ban chức năng phục vụ cho công tác nghiên cứu và sản xuất. Do công suất của xưởng chế biến quá nhỏ chỉ thực hiện hoạt động thu mua và sơ chế tiệt trùng ban đầu không có việc chế biến, đóng gói sản phẩm đa dạng nên đa số sản lượng sữa lại giao cho các nhà máy khác ngoài vùng Ba Vì.

Tình hình sản xuất của cơ sở Trung tâm nghiên cứu Bò và Đồng cỏ Ba Vì thuộc Viện Chăn nuôi quốc gia được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, đã có chính sách đầu tư để thúc đẩy đàn bò sữa lên, vì vậy sản lượng sữa của cả nước cũng như trong vùng Ba Vì tăng lên đáng kể.