Luận văn điều tra đánh giá thực trạng phát triển bền vững vùng dân tộc thiểu số và miền núi đông bắc tây bắc

Luận văn đánh giá thực trạng phát triển bền vững vùng dân tộc thiểu số và miền núi Đông Bắc, Tây Bắc, phân tích các yếu tố kinh tế, xã hội, môi trường.

• Người hướng dẫn: TS. Lê Kim Khôi
• Đề tài: Đánh giá thực trạng phát triển bền vững vùng dân tộc thiểu số miền núi Đông Bắc Tây Bắc
• Loại tài liệu: Báo cáo tổng hợp dự án
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Giới thiệu về phát triển bền vững

Phát triển bền vững là một khái niệm quan trọng được định nghĩa bởi nhiều tổ chức quốc tế. Theo Ủy ban Quốc tế về Môi trường và Phát triển (WCED), phát triển bền vững là sự phát triển đáp ứng nhu cầu hiện tại mà không làm tổn hại khả năng của các thế hệ tương lai. Hội nghị Thượng đỉnh Trái đất năm 1992 tại Rio de Janeiro đã nhấn mạnh sự kết hợp hài hòa giữa ba yếu tố: kinh tế, xã hội, và môi trường. Điều này đã trở thành nền tảng cho các chiến lược phát triển bền vững trên toàn cầu.

1.1 Khái niệm phát triển bền vững

Phát triển bền vững được định nghĩa là quá trình phát triển đảm bảo sự cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế, công bằng xã hội và bảo vệ môi trường. Theo Hiệp hội Bảo tồn Thiên nhiên Thế giới (IUCN), phát triển bền vững còn liên quan đến việc bảo vệ tài nguyên sinh vật và nâng cao chất lượng cuộc sống con người. Định nghĩa này đã được bổ sung và hoàn thiện qua các hội nghị quốc tế, đặc biệt là tại Hội nghị Thượng đỉnh về Phát triển Bền vững năm 2002 tại Johannesburg.

1.2 Mục tiêu phát triển bền vững

Các mục tiêu phát triển bền vững được đề ra tại Hội nghị Thượng đỉnh Trái đất năm 1992 bao gồm xóa đói nghèo, phổ cập giáo dục tiểu học, và bảo vệ môi trường. Đến năm 2015, các mục tiêu này đã được cụ thể hóa thành 17 Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) của Liên Hợp Quốc. Các mục tiêu này nhằm đảm bảo sự phát triển toàn diện và bền vững trên toàn cầu.

II. Thực trạng phát triển bền vững vùng dân tộc thiểu số miền núi Đông Bắc Tây Bắc

Vùng dân tộc thiểu số miền núi Đông Bắc Tây Bắc chiếm hơn 3/4 diện tích tự nhiên của Việt Nam, có vị trí quan trọng về môi trường sinh thái. Tuy nhiên, nhiều khu vực đang đối mặt với tình trạng suy thoái môi trường nghiêm trọng. Kinh tế của vùng này còn thấp so với các vùng khác, và các vấn đề xã hội như đói nghèo, thiếu giáo dục vẫn chưa được giải quyết triệt để.

2.1 Thực trạng kinh tế

Kinh tế của vùng dân tộc thiểu số miền núi Đông Bắc Tây Bắc chủ yếu dựa vào nông nghiệp và lâm nghiệp. Tuy nhiên, năng suất lao động thấp, cơ sở hạ tầng yếu kém, và thiếu đầu tư đã khiến kinh tế của vùng này phát triển chậm. Tăng trưởng kinh tế không ổn định, và sự chênh lệch giàu nghèo ngày càng gia tăng.

2.2 Thực trạng xã hội

Xã hội của vùng dân tộc thiểu số miền núi Đông Bắc Tây Bắc đối mặt với nhiều thách thức. Tỷ lệ đói nghèo cao, giáo dục và y tế còn nhiều hạn chế. Công bằng xã hội chưa được đảm bảo, và sự phân hóa giàu nghèo ngày càng sâu sắc. Các vấn đề về văn hóa và bản sắc dân tộc cũng đang bị đe dọa.

III. Giải pháp phát triển bền vững

Để đạt được phát triển bền vững vùng dân tộc thiểu số miền núi Đông Bắc Tây Bắc, cần có các giải pháp toàn diện. Chiến lược phát triển bền vững cần tập trung vào việc nâng cao năng lực kinh tế, cải thiện chất lượng cuộc sống, và bảo vệ môi trường. Các giải pháp cụ thể bao gồm đầu tư vào cơ sở hạ tầng, phát triển giáo dục và y tế, và bảo tồn tài nguyên thiên nhiên.

3.1 Giải pháp kinh tế

Phát triển kinh tế bền vững cần tập trung vào việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại hóa. Đầu tư vào các ngành công nghiệp và dịch vụ có tiềm năng, đồng thời hỗ trợ phát triển nông nghiệp bền vững. Tăng trưởng kinh tế phải đi đôi với bảo vệ môi trường và đảm bảo công bằng xã hội.

3.2 Giải pháp xã hội

Phát triển xã hội bền vững cần tập trung vào việc xóa đói giảm nghèo, nâng cao chất lượng giáo dục và y tế. Các chính sách xã hội cần đảm bảo sự công bằng và bình đẳng, đặc biệt là đối với các nhóm dân tộc thiểu số. Cộng đồng địa phương cần được tham gia tích cực vào quá trình phát triển.

Nội dung chính

Đánh Giá Thực Trạng Phát Triển Bền Vững Vùng Dân Tộc Thiểu Số Và Miền Núi Đông Bắc, Tây Bắc: Báo Cáo Phân Tích Toàn Diện

---

Tóm tắt nghiên cứu (Executive Summary)

• Câu hỏi nghiên cứu chính: Thực trạng phát triển của vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (DTTS&MN) Đông Bắc và Tây Bắc đang diễn ra như thế nào dưới lăng kính phát triển bền vững 4 trụ cột (Kinh tế – Xã hội – Môi trường – Thể chế), và đâu là những khoảng trống chính sách cần giải quyết nhằm hiện thực hóa Chương trình Nghị sự 21 (Agenda 21) tại Việt Nam?
• Khung phương pháp luận: Đề tài do Vụ Kế hoạch – Tài chính (Ủy ban Dân tộc) chủ trì, TS. Lê Kim Khôi làm chủ nhiệm. Nghiên cứu kết hợp phương pháp định lượng và định tính: khảo sát 750 phiếu điều tra (30 phiếu gửi qua công văn tại 10 tỉnh và 720 phiếu điều tra thực địa tại 4 tỉnh trọng điểm Sơn La, Hòa Bình, Lạng Sơn, Bắc Kạn) cùng hệ thống dữ liệu thứ cấp từ Tổng cục Thống kê và Niên giám thống kê địa phương giai đoạn 2001–2006.
• Phát hiện cốt lõi: Dù tăng trưởng kinh tế địa phương đạt mức ấn tượng (bình quân 9,6% – 14,6%/năm), mô hình phát triển tại vùng DTTS&MN vẫn bộc lộ sự thiếu bền vững sâu sắc: tăng trưởng chủ yếu theo chiều rộng, khoảng cách thu nhập giữa nhóm giàu nhất và nghèo nhất lên tới 6,4 – 8,3 lần; tỷ lệ hộ nghèo DTTS còn rất cao (chiếm 70% – 85% tổng số hộ nghèo toàn vùng); tỷ lệ lao động chưa biết chữ tại Tây Bắc lên tới 17,59%; chất lượng che phủ rừng suy giảm nghiêm trọng bất chấp diện tích rừng thống kê có xu hướng tăng.
• Hàm ý chính sách: Nghiên cứu xác lập cơ sở thực tiễn cấp thiết để tái định hình chính sách dân tộc, chuyển dịch từ hỗ trợ giảm nghèo đơn thuần sang lồng ghép đa mục tiêu, phân bổ ngân sách theo tiêu chí bền vững và hoàn thiện thể chế quản trị cấp cơ sở.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng (Context & Significance)

Vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi chiếm hơn 3/4 diện tích tự nhiên của Việt Nam, giữ vị trí chiến lược đặc biệt xung yếu về quốc phòng – an ninh và an ninh sinh thái của cả nước. Đây là nơi đầu nguồn của các hệ thống sông lớn, lưu giữ tính đa dạng sinh học và nguồn tài nguyên khoáng sản trọng điểm. Tuy nhiên, khu vực này từ lâu luôn là "lõi nghèo", đối mặt với tình trạng suy thoái tài nguyên nghiêm trọng và khoảng cách phát triển ngày càng giãn rộng so với vùng đồng bằng.

Nghị quyết Đại hội IX của Đảng Cộng sản Việt Nam đã khẳng định yêu cầu: “Phát triển nhanh, hiệu quả và bền vững, tăng trưởng kinh tế đi đôi với thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội và bảo vệ môi trường”. Để cụ thể hóa đường lối này, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 153/2004/QĐ-TTg về Định hướng Chiến lược Phát triển Bền vững ở Việt Nam (Agenda 21 của Việt Nam).

Mặc dù khung pháp lý vĩ mô đã được thiết lập, việc triển khai đánh giá thực chứng mức độ bền vững tại các tiểu vùng đặc thù vẫn tồn tại một "khoảng trống nghiên cứu" lớn. Hầu hết các báo cáo trước đây chỉ tiếp cận từng khía cạnh đơn lẻ (như thống kê kinh tế thuần túy hoặc dự án giảm nghèo kỹ thuật) mà thiếu vắng cách tiếp cận liên ngành, đa chiều tích hợp 4 trụ cột: Kinh tế – Xã hội – Tài nguyên & Môi trường – Thể chế. Báo cáo này ra đời năm 2007 nhằm giải quyết trực tiếp khoảng trống trên, cung cấp luận cứ khoa học để Ủy ban Dân tộc và các bộ, ngành hoạch định khung chính sách cho giai đoạn mới.

---

Khung phương pháp luận và cách tiếp cận (Methodology & Approach)

Nghiên cứu được thiết kế theo mô hình điều tra thực chứng kết hợp liên ngành, chuẩn hóa theo Bộ chỉ tiêu Phát triển bền vững của Ủy ban Phát triển Bền vững Liên Hợp Quốc (UNCSD) và thích ứng với điều kiện thể chế Việt Nam.

                                  QUY TRÌNH THU THẬP DỮ LIỆU
                                

1. Thiết kế nghiên cứu và công cụ điều tra

Dự án thiết lập hệ thống điều tra 4 nhóm chỉ tiêu trọng điểm:

• Chỉ tiêu Kinh tế (5–7 chỉ tiêu): Tốc độ tăng trưởng GDP, GDP bình quân đầu người, cơ cấu chuyển dịch ngành, thu/chi ngân sách, kim ngạch xuất nhập khẩu.
• Chỉ tiêu Xã hội (14–17 chỉ tiêu): Tỷ lệ nghèo đa chiều, khoảng cách thu nhập (Gini), phổ cập giáo dục các cấp học, tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em, tiếp cận y tế, việc làm và văn hóa thông tin.
• Chỉ tiêu Tài nguyên – Môi trường (6–12 chỉ tiêu): Tỷ lệ che phủ và chất lượng rừng, đất suy thoái, tỷ lệ cấp nước sinh hoạt hợp vệ sinh, xử lý chất thải sinh hoạt/công nghiệp, thiệt hại thiên tai.
• Chỉ tiêu Thể chế (2–3 chỉ tiêu): Tiến độ xây dựng Agenda 21 địa phương, cơ chế giám sát và nguồn lực thực thi chính sách PTBV.

2. Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu

• Mẫu khảo sát định lượng: Tổng cộng 750 phiếu, gồm:
  • Phiếu gửi qua đường công văn (30 phiếu): Thu thập dữ liệu thứ cấp chuẩn hóa từ 10 tỉnh có Ban Dân tộc.
  • Phiếu khảo sát thực địa trực tiếp (720 phiếu): Thực hiện tại 4 tỉnh điểm gồm Lạng Sơn, Bắc Kạn (Đông Bắc) và Sơn La, Hòa Bình (Tây Bắc). Cấu trúc mẫu chia đều cho cấp tỉnh (240 phiếu) và 8 huyện điểm (480 phiếu), phỏng vấn cán bộ chủ chốt của 10 phòng/ban chuyên môn.
• Phương pháp định tính & Kiểm định: Thành lập các đoàn công tác liên ngành khảo sát cơ sở, phỏng vấn sâu cá nhân, thảo luận nhóm tập trung (FGD), tổ chức hội thảo chuyên gia và kế thừa dữ liệu từ các cuộc điều tra mức sống dân cư (VHLSS) của Tổng cục Thống kê nhằm đảm bảo tính tin cậy (reliability) và giá trị xác thực (validity).

---

Các phát hiện nghiên cứu chính (Key Findings)

1. Kinh tế tăng trưởng cao nhưng thiếu bền vững và chênh lệch phân hóa lớn

Kinh tế 4 tỉnh khảo sát duy trì tốc độ tăng trưởng GDP vượt mức bình quân cả nước (giai đoạn 2001–2005 đạt 8,0% – 11,85%; năm 2006 Sơn La đạt 14,6%, Hòa Bình đạt 12,17%). GDP bình quân đầu người năm 2006 tăng từ 1,51 đến 1,82 lần so với giai đoạn trước. Cơ cấu kinh tế có sự dịch chuyển đúng hướng: tỷ trọng nông – lâm nghiệp giảm bình quân từ 46,7% xuống 41,5% (Tây Bắc) và từ 44,7% xuống 40,0% (Đông Bắc).

Chỉ tiêu tăng trưởng & Thu nhập	Sơn La	Hòa Bình	Lạng Sơn	Bắc Kạn
Tăng trưởng GDP năm 2006 (%)	14,60	12,17	10,34	9,66
GDP bình quân 2006 (Triệu VNĐ/người)	4,74	5,20	6,80	4,08
Thu nhập bình quân tháng (nghìn đồng - 2004)	265,7 (Tây Bắc)	265,7 (Tây Bắc)	379,5 (Đông Bắc)	379,5 (Đông Bắc)
Tỷ lệ hộ nghèo chuẩn mới năm 2006 (%)	41,00	33,40	27,00	50,87

Hạn chế cốt lõi: Tăng trưởng kinh tế phụ thuộc nặng nề vào khai thác tài nguyên thô và vốn đầu tư công theo chiều rộng. Sự phân hóa giàu nghèo sâu sắc: thu nhập bình quân đầu người vùng Tây Bắc năm 2004 chỉ bằng 54,85% mức bình quân cả nước; mức chi tiêu của đồng bào DTTS chỉ bằng 52,01% so với người Kinh và người Hoa. Khoảng cách chênh lệch thu nhập giữa nhóm 1 (nghèo nhất) và nhóm 5 (giàu nhất) tại Đông Bắc là 7,0 lần và Tây Bắc là 6,4 lần.

THU NHẬP BÌNH QUÂN ĐẦU NGƯỜI/THÁNG (NĂM 2004)
Cả nước:      ████████████████████ 484,4 nghìn VNĐ
Đông Bắc:     ███████████████▌ 379,5 nghìn VNĐ (bằng 78,3% cả nước)
Tây Bắc:      ███████████ 265,7 nghìn VNĐ (bằng 54,8% cả nước)

TỶ LỆ CHI TIÊU DTTS SO VỚI NGƯỜI KINH/HOA
Kinh & Hoa:   ████████████████████ 100% (397 nghìn VNĐ/tháng)
DTTS:         ██████████▌ 52,0% (220 nghìn VNĐ/tháng)

2. Trụ cột xã hội: Giảm nghèo chưa vững chắc, "chảy máu" học vấn theo cấp học

• Nghèo đói dai dẳng: Mặc dù tỷ lệ nghèo giảm bình quân 3,5% – 4,3%/năm, tỷ lệ hộ nghèo DTTS năm 2007 vẫn ở mức rất cao: Tây Bắc là 34,91% (gấp 2,37 lần cả nước), Đông Bắc là 23,82% (gấp 1,62 lần cả nước). Đồng bào DTTS chiếm 70% – 85% tổng số hộ nghèo tại các địa phương này.
• Suy giảm giáo dục theo cấp học (Educational Attrition): Học sinh DTTS chiếm đa số ở bậc tiểu học nhưng giảm mạnh khi lên các bậc học cao hơn. Tại Tây Bắc, học sinh DTTS chiếm 84,48% ở cấp Tiểu học, giảm còn 80,31% ở THCS và rơi xuống 69,08% ở THPT; tại Đông Bắc, tỷ lệ này rơi dốc từ 50,80% (Tiểu học) xuống chỉ còn 34,16% (THPT).
• Trình độ lao động thấp: Tỷ lệ lao động chưa biết chữ tại Tây Bắc lên tới 17,59%, lao động qua đào tạo chỉ đạt 13,84% (so với 25% bình quân cả nước). Tỷ lệ lao động có trình độ đại học/cao đẳng trở lên ở cả hai vùng chỉ dao động từ 2,74% đến 4,09%.

TỶ LỆ HỌC SINH DTTS THEO CÁC CẤP HỌC (2006)
          Tiểu học         THCS            THPT

3. Môi trường: Nghịch lý độ che phủ tăng nhưng chất lượng rừng suy thoái

Thống kê diện tích cho thấy tỷ lệ che phủ rừng tăng (Bắc Kạn đạt 54,1%, Hòa Bình 44,0%, Lạng Sơn 43,06%, Sơn La 42,5%). Tuy nhiên, chất lượng rừng tự nhiên suy giảm nghiêm trọng; diện tích rừng già và rừng trung bình tại Tây Bắc chỉ còn khoảng 2,3% (khoảng 82.000 ha). Áp lực cháy rừng và phá rừng diễn biến phức tạp: chỉ riêng năm 2005, diện tích rừng bị cháy tại Tây Bắc là 1.479,3 ha, Đông Bắc là 663,8 ha.

Tiêu chí vệ sinh môi trường nông thôn ở mức rất thấp: năm 2004, tỷ lệ hộ gia đình DTTS có nhà xí hợp vệ sinh chỉ đạt 14,08% (so với 57,22% của người Kinh/Hoa); tỷ lệ hộ DTTS có dịch vụ thu gom rác chỉ vỏn vẹn 3,0%.

4. Thể chế: Khung chính sách phân tán, thiếu nguồn lực thực thi

Chỉ có 3/15 tỉnh (Sơn La, Lạng Sơn, Thái Nguyên) bước đầu xây dựng Định hướng Chiến lược PTBV địa phương. Đa số các tỉnh chưa có bộ máy chuyên trách, chưa lượng hóa các chỉ tiêu môi trường và thể chế vào kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội hàng năm, thiếu vắng cơ chế phản biện xã hội và sự tham gia thực chất của cộng đồng dân cư bản địa.

---

Đóng góp khoa học và hàm ý chính sách (Contributions & Implications)

                            KHUYẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH PTBV
                                         

1. Đóng góp lý luận và phương pháp luận

• Xác lập khung đánh giá thực chứng đặc thù: Đề tài đã bản địa hóa thành công khung chỉ tiêu PTBV của Liên Hợp Quốc vào địa bàn miền núi phía Bắc, bổ sung mối quan hệ tương hỗ giữa tri thức bản địa và bảo tồn sinh thái.
• Phát hiện quy luật đứt gãy học vấn: Minh chứng định lượng hiện tượng suy giảm tỷ lệ học sinh DTTS theo cấp học (attrition rate), mở ra hướng nghiên cứu mới về rào cản chuyển tiếp giáo dục vùng cao.

2. Hàm ý chính sách và thực tiễn

• Đổi mới phân bổ ngân sách: Cần cơ chế bóc tách riêng dòng vốn đầu tư cho phát triển bền vững vùng DTTS trong ngân sách địa phương, chấm dứt việc cào bằng chỉ tiêu kinh tế thuần túy.
• Chính sách giáo dục – việc làm liên kết: Xây dựng mô hình trường phổ thông dân tộc nội trú gắn liền với đào tạo nghề kỹ thuật và quy hoạch nguồn nhân lực địa phương, ngăn chặn tình trạng tái nghèo do thiếu kỹ năng lao động.
• Chi trả dịch vụ môi trường rừng (PES): Chuyển dịch từ giao khoán bảo vệ rừng hành chính sang cơ chế kinh tế sinh thái, đảm bảo sinh kế trực tiếp cho người dân giữ rừng đầu nguồn.

---

Đối tượng quan tâm và giá trị ứng dụng (Target Audience)

• Nhà hoạch định chính sách (Ủy ban Dân tộc, Bộ KH&ĐT, UBND các tỉnh): Cung cấp bộ chỉ số và dữ liệu thực chứng làm căn cứ điều chỉnh các Chương trình Mục tiêu Quốc gia (tiêu biểu như Chương trình 135 giai đoạn II và Chương trình MTQG phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS&MN).
• Các tổ chức phát triển quốc tế & NGO (UNDP, WB, ADB, WWF): Tài liệu tham khảo chuẩn xác về các chỉ số cơ bản (baseline indicators) để thiết kế các dự án viện trợ sinh kế, bảo tồn đa dạng sinh học và thích ứng biến đổi khí hậu.
• Giới nghiên cứu học thuật (Kinh tế phát triển, Dân tộc học, Xã hội học): Khung tham chiếu phương pháp luận về điều tra thực chứng liên ngành và hệ thống dữ liệu so sánh giai đoạn chuyển đổi 2001–2006.

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Đâu là phát hiện mang tính cảnh báo lớn nhất của báo cáo?

Khoảng cách bất bình đẳng kép: Tăng trưởng GDP vùng đạt mức cao (trên 10%), nhưng lợi ích phân bổ không đồng đều. Thu nhập người DTTS chỉ bằng ~52% người Kinh/Hoa, và tỷ lệ học sinh DTTS giảm mạnh từ trên 80% ở bậc tiểu học xuống còn 34%–69% ở bậc THPT, tạo nguy cơ tụt hậu tri thức thế hệ.

2. Phương pháp luận của nghiên cứu có điểm gì khác biệt?

Nghiên cứu áp dụng phương pháp tiếp cận hệ thống 4 trụ cột (Kinh tế – Xã hội – Môi trường – Thể chế), kết hợp giữa 750 phiếu điều tra mẫu diện rộng với việc đối chiếu dữ liệu thống kê liên ngành từ Tổng cục Thống kê thay vì chỉ dựa vào báo cáo hành chính đơn lẻ.

3. Kết quả khảo sát tại 4 tỉnh có tính đại diện cho toàn vùng không?

Có tính đại diện rất cao. 4 tỉnh được chọn mang tính điển hình sâu sắc: Lạng Sơn, Bắc Kạn đại diện cho địa bàn Đông Bắc (biên giới, nhiều khoáng sản, tỷ lệ DTTS cao); Sơn La, Hòa Bình đại diện cho Tây Bắc (địa hình chia cắt mạnh, lưu vực thủy điện sông Đà, tỷ lệ nghèo cao).

4. Hạn chế lớn nhất trong dữ liệu nghiên cứu là gì?

Hệ thống thống kê cấp huyện, xã tại thời điểm 2006 còn thiếu đồng bộ; một số chỉ tiêu chuyên sâu về môi trường (như nồng độ ô nhiễm nguồn nước, phát thải khí nhà kính) và dữ liệu bóc tách riêng về tài chính cho DTTS chưa được thu thập đầy đủ ở cấp cơ sở.

5. Ứng dụng thực tiễn trước mắt của nghiên cứu là gì?

Cung cấp căn cứ trực tiếp để các tỉnh Tây Bắc – Đông Bắc thành lập Ban Chỉ đạo PTBV cấp tỉnh và xây dựng Kế hoạch hành động triển khai Chương trình Nghị sự 21 địa phương giai đoạn 2007–2015.

---

Kết luận (Conclusion)

Báo cáo tổng hợp dự án "Điều tra, đánh giá thực trạng phát triển bền vững vùng dân tộc thiểu số và miền núi Đông Bắc, Tây Bắc" do TS. Lê Kim Khôi chủ nhiệm là công trình điều tra thực chứng công phu, đặt nền tảng quan trọng cho việc đánh giá toàn diện diện mạo phát triển vùng DTTS&MN Việt Nam. Báo cáo chứng minh rõ nét rằng: tăng trưởng kinh tế nhanh không đồng nghĩa với phát triển bền vững nếu thiếu sự gắn kết chặt chẽ với công bằng xã hội, bảo tồn tài nguyên sinh thái và năng lực thể chế địa phương.

Các cơ quan quản lý và các viện nghiên cứu cần tiếp tục chuẩn hóa bộ chỉ số PTBV định kỳ cho vùng DTTS, tích hợp chuyển đổi số trong giám sát tài nguyên và nâng cao quyền năng kinh tế cho cộng đồng bản địa vì sự phát triển bền vững và thịnh vượng chung của quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Uû ban d©n téc B¸o c¸o tæng hîp dù ¸n ®iÒu tra, ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng ph¸t triÓn bÒn v÷ng vïng d©n téc thiÓu sè vµ miÒn nói §«ng B¾c, T©y B¾c C¬ quan qu¶n lý : Uû ban D©n téc §¬n vÞ chñ tr× dù ¸n : Vô KÕ ho¹ch – Tµi chÝnh Chñ nhiÖm dù ¸n : TS. Lª Kim Kh«i 7195 19/3/2009 Hµ Néi – 2007 1 PhÇn më ®Çu I. TÝnh cÊp thiÕt cña dù ¸n NghÞ quyÕt §¹i héi IX cña §¶ng ®· kh¼ng ®Þnh: “Ph¸t triÓn nhanh, hiÖu qu¶ vµ bÒn v÷ng, t¨ng tr−ëng kinh tÕ ®i ®«i víi thùc hiÖn tiÕn bé, c«ng b»ng x· héi vµ b¶o vÖ m«i tr−êng”. §Ó NghÞ quyÕt cña §¶ng ®i vµo cuéc sèng, ngµy 17/8/2004 Thñ t−íng ChÝnh phñ ®· ký QuyÕt ®Þnh sè 153/2004/Q§-TTg vÒ viÖc ban hµnh §Þnh h−íng chiÕn l−îc ph¸t triÓn bÒn v÷ng ë ViÖt Nam ( Ch−¬ng tr×nh NghÞ sù 21 cña ViÖt nam), víi néi dung quan träng hµng ®Çu lµ ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng ph¸t triÓn d−íi gãc ®é bÒn v÷ng.

Ngµy 24/7/2006 Bé tr−ëng, Chñ nhiÖm Uû ban D©n téc ®· ký QuyÕt ®Þnh sè 184/Q§-UBDT, thµnh lËp Ban ChØ ®¹o ®Þnh h−íng chiÕn l−îc ph¸t triÓn bÒn v÷ng vïng d©n téc thiÓu sè vµ miÒn nói. Ngµy 15/12/2006 Bé tr−ëng Bé KÕ ho¹ch vµ §Çu t− ®· ban hµnh QuyÕt ®Þnh sè 1345/Q§-BKH vÒ viÖc giao chØ tiªu kÕ ho¹ch kinh tÕ – x· héi n¨m 2007, trong ®ã chØ tiªu vÒ kinh tÕ – x· héi cña Uû ban D©n téc cã dù ¸n” §iÒu tra, ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng ph¸t triÓn bÒn v÷ng vïng d©n téc thiÓu sè vµ miÒn nói §«ng B¾c, T©y B¾c”. Vïng d©n téc thiÓu sè vµ miÒn nói cña ViÖt Nam chiÕm h¬n 3/4 diÖn tÝch tù nhiªn cña c¶ n−íc, cã vÞ trÝ ®Æc biÖt quan träng vÒ m«i tr−êng sinh th¸i ®èi víi c¶ n−íc nh−ng nhiÒu n¬i m«i tr−êng ®ang bÞ suy tho¸i nghiªm träng, n¬i cã tr×nh ®é ph¸t triÓn kinh tÕ cßn rÊt thÊp so víi c¸c vïng kh¸c vµ lµ n¬i cßn nhiÒu vÊn ®Ò bøc xóc vÒ x· héi ch−a ®−îc gi¶i quyÕt. V× vËy ®Ó ®¹t ®−îc môc tiªu ph¸t triÓn bÒn v÷ng vïng d©n téc thiÓu sè vµ miÒn nói, gãp phÇn vµo sù ph¸t triÓn bÒn v÷ng cña c¶ n−íc, viÖc thùc hiÖn Dù ¸n “§iÒu tra, ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng ph¸t triÓn bÒn v÷ng vïng d©n téc thiÓu sè vµ miÒn nói §«ng B¾c, T©y B¾c” lµ rÊt cÇn thiÕt, nh»m t×m ra c¬ së ®Ó x¸c ®Þnh 2 nh÷ng lÜnh vùc −u tiªn ®Ó ph¸t triÓn bÒn v÷ng vÒ kinh tÕ, x· héi vµ m«i tr−êng vïng d©n téc thiÓu sè vµ miÒn nói.

Môc tiªu cña dù ¸n 1. §iÒu tra, ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng vÒ ph¸t triÓn bÒn v÷ng vïng d©n téc thiÓu sè vµ miÒn nói §«ng B¾c, T©y B¾c. §Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p ph¸t triÓn bÒn v÷ng vïng d©n téc thiÓu sè vµ miÒn nói §«ng B¾c, T©y B¾c. Thêi gian vµ ®Þa bµn nghiªn cøu 1.

Dù ¸n ®−îc thùc hiÖn trong n¨m 2007. §Þa bµn nghiªn cøu - Vïng §«ng B¾c: TØnh B¾c K¹n ( huyÖn Na R×, huyÖn Ba BÓ) ; tØnh L¹ng S¬n (huyÖn Trµng §Þnh, huyÖn Léc B×nh). - Vïng T©y B¾c: TØnh S¬n La ( huyÖn Méc Ch©u, huyÖn Mai S¬n); TØnh Hoµ B×nh ( huyÖn §µ B¾c, huyÖn T©n L¹c). Néi dung ®iÒu tra - LÜnh vùc kinh tÕ: Kho¶ng 5- 7 chØ tiªu - LÜnh vùc x· héi: Kho¶ng 15-17 chØ tiªu - LÜnh vùc vÒ tµi nguyªn vµ m«i tr−êng: Kho¶ng 5- 7 chØ tiªu - LÜnh vùc vÒ thÓ chÕ: kho¶ng 2- 3 chØ tiªu.

Pháng vÊn c¸c c¸n bé tØnh, huyÖn, x· vµ mét sè c¸c ban, ngµnh liªn quan ®Ó thu thËp th«ng tin vÒ lÜnh vùc kinh tÕ, x· héi, tµi nguyªn vµ m«i tr−êng vµ thÓ chÕ, víi mÉu phiÕu phï hîp ®Ó thu thËp ®−îc sè liÖu vÒ c¸c lÜnh vùc trªn.