HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM LƯƠNG BẢO NGỌC ĐÁNH GIÁ THÍCH HỢP ĐẤT ĐAI PHỤC VỤ ĐỊNH HƯỚNG SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP HUYỆN MAI SƠN, TỈNH SƠN LA Ngành: Khoa học đất Mã số: 60 62 01 03 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Cao Việt Hà NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng - Số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và chưa hề được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. - Tôi xin cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Lương Bảo Ngọc i LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành được luận văn này, tôi đã nhận được sự chỉ bảo, giúp đỡ rất tận tình của PGS - TS.
Cao Việt Hà cùng sự giúp đỡ, động viên của các thầy cô giáo trong Bộ môn Khoa học đất và các thầy cô giáo trong Khoa Quản lý đất đai. Nhân dịp này cho phép tôi được bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới PGS - TS. Cao Việt Hà cũng như những ý kiến đóng góp quý báu của các thầy cô giáo trong khoa Quản lý đất đai. Tôi xin chân thành cảm ơn cán bộ UBND huyện, phòng Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn, phòng Tài nguyên và Môi trường, phòng Thống kê huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La cùng chính quyền các xã, đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn.
Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Lương Bảo Ngọc ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng.
vii Danh mục hình. viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài.
Mục đích nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Những đóng góp mới.
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Một số khái niệm về sử dụng đất nông nghiệp. Khái niệm về sử dụng đất nông nghiệp.
Các yếu tố tác động đến sử dụng đất nông nghiệp. Đánh giá đất đai. Khái niệm về đánh giá đất đai. Phương pháp đánh giá đất theo FAO.
Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai theo FAO. Một số nghiên cứu về xây dựng bản đồ đơn vị đất đai, đánh giá thích hợp đất đai và sử dụng đất ở vùng dốc tại việt nam. Một số nghiên cứu về xây dựng bản đồ đơn vị đất đai ở Việt Nam. Đánh giá thích hợp đất đai và sử dụng đất tại vùng dốc ở Việt Nam.
Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.
Đánh giá điều kiện tự nhiên - kinh tế- xã hội tác động đến sản xuất nông nghiệp. Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai huyện Mai Sơn. Đánh giá thích hợp đất đai. Định hướng sử dụng đất cho huyện theo tiềm năng đất đai.
Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp điều tra, thu thập số liệu thứ cấp. Phương pháp thành lập bản đồ đất huyện Mai Sơn. Phương pháp xây dựng bản đồ đơn vị đất đai.
Phương pháp đánh giá thích hợp đất đai theo FAO. Phương pháp tổng hợp và xử lý tài liệu, số liệu. Kết quả và thảo luận. Đánh giá điều kiện tự nhiên - kinh tế - xã hội tác động đến sản xuất nông nghiệp.
Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La. Hiện trạng sử dụng đất huyện Mai Sơn năm 2016.
Hiện trạng sử dụng đất huyện Mai Sơn năm 2016. Thực trạng các loại hình sử dụng đất nông nghiệp huyện Mai Sơn. Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai huyện Mai Sơn. Lựa chọn và phân cấp các chỉ tiêu xây dựng bản đồ đơn vị đất đai.
Xây dựng các bản đồ đơn tính. Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai. Mô tả các đơn vị đất đai. Đánh giá sự thích hợp đất đai cho các loại cây trồng chính.
Định hướng sử dụng đất huyện Mai Sơn tỉnh Sơn La theo tiềm năng đất đai. Kết luận và kiến nghị .75 Tài liệu tham khảo .76 iv DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CHDCND Cộng hòa dân chủ nhân dân ĐGĐĐ Đánh giá đất đai ĐVĐĐ Đơn vị đất đai FAO Tổ chức Nông nghiệp và lương thực Liên Hợp Quốc (Food and Agriculture Organisation) GIS Hệ thống thông tin địa lý (Geographic Information System) LMU Đơn vị bản đồ đất đai (Land Mapping Unit) LUT Loại sử dụng đất LSC Phân loại thích hợp đất đai (Land Suitability Classification ) THCS Trung học cơ sở UBND Ủy ban nhân dân v DANH MỤC BẢNG Bảng 4. Sản phẩm chủ yếu ngành trồng trọt huyện Mai Sơn giai đoạn 2011 – 2016. Thực trạng phát triển đàn gia súc, gia cầm huyện Mai Sơn giai đoạn 2011 - 2016.
Thực trạng nuôi trồng thủy sản huyện Mai Sơn giai đoạn 2011-2016. Hiện trạng sử dụng đất huyện Mai Sơn năm 2016. Các loại sử dụng đất chính huyện Mai Sơn năm 2016. Phân cấp các chỉ tiêu xây dựng bản đồ đơn vị đất đai huyện Mai Sơn.
Diện tích theo loại đất của huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La. Diện tích theo thành phần cơ giới huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La. Diện tích theo độ dày tầng đất huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La. Diện tích theo độ cao tuyệt đối huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La.
Diện tích theo độ dốc huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La. Diện tích theo chế độ tưới huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La. Số lượng và các đặc tính của các đơn vị đất đai nằm trong loại đất vàng nhạt trên đá cát. Số lượng và các đặc tính của các đơn vị đất đai nằm trong loại đất đỏ vàng trên đá phiến sét và biến chất.
Số lượng và các đặc tính của các đơn vị đất đai nằm trong loại đất mùn đỏ vàng trên đá sét và biến chất. Số lượng và các đặc tính của các đơn vị đất đai nằm trong loại đất nâu đỏ trên đá macma bazo và trung tính. Số lượng và các đặc tính của các đơn vị đất đai nằm trong loại đất nâu đỏ trên đá vôi. Số lượng và các đặc tính của các đơn vị đất đai nằm trong loại đất phù sa ngòi suối.
Số lượng và các đặc tính của các đơn vị đất đai nằm trong loại đất nâu vàng trên đá macma bazo và trung tính. Số lượng và các đặc tính của các đơn vị đất đai nằm trong loại đất dốc tụ. Số lượng và các đặc tính của các đơn vị đất đai nằm trong loại đất đen trên sản phẩm bồi tụ cacbonat. Yêu cầu sử dụng đất theo các LUT nghiên cứu.
Tổng hợp diện tích phân hạng thích hợp các LUT của huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La. Tổng hợp diện tích đất đai theo mức độ thích hợp. Diện tích khuyến cáo có thể trồng được cho từng LUT chính của huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La. 75 vii DANH MỤC HÌNH Hình 2.
Quy trình xây dựng bản đồ đơn vị đất đai. Sơ đồ vị trí huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La. Cơ cấu kinh tế huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La năm 2016. 31 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Lương Bảo Ngọc Tên luận văn: “Đánh giá thích hợp đất đai phục vụ định hướng sử dụng đất nông nghiệp huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La”.
Ngành: Khoa học Đất Mã số: 60.03 Cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Mục đích nghiên cứu - Đánh giá thích hợp đất đai cho một số loại hình sử dụng đất chính huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La. - Định hướng sử dụng đất nông nghiệp cho huyện Mai Sơn dựa trên yêu cầu sử dụng đất và chất lượng đất đai. Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp điều tra, thu thập số liệu thứ cấp; - Phương pháp thành lập bản đồ đất huyện Mai Sơn; - Phương pháp xây dựng bản đồ; - Phương pháp phân hạng thích hợp đất đai; - Phương pháp tổng hợp và xử lý tài liệu, số liệu.
Kết quả chính và kết luận - Đánh giá được đặc điểm về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội khu vực nghiên cứu. - Xây dựng được bản đồ đơn vị đất đai huyện Mai Sơn tỷ lệ 1/50.000 từ các 6 bản đồ đơn tính: bản đồ loại đất, bản đồ độ dốc, bản đồ thành phần cơ giới, bản đồ độ dầy tầng canh tác, bản đồ chế độ tưới; Bản đồ đơn vị đất đai huyện Mai Sơn có 114 LMU. LMU nhỏ nhất có diện tích 7,97 ha, LMU lớn nhất có diện tích 10. - Đánh giá phân hạng thích hợp đất đai cho 05 loại sử dụng đất chính là lúa hai vụ, Ngô, Mía, Cà phê chè và Sắn và định hướng sử dụng đất nông nghiệp cho huyện Mai Sơn.
ix THESIS ABSTRACT Master candidate: Luong Bao Ngoc Thesis title: “Evaluating the land suitability to serve agricultural land use orientation at Mai Son district, Son La province”. Major: Soil Sciences Code: 60.03 Educational organization: Vietnam National University of Agriculture (VNUA). Research Objectives - Orientating the agricultural land use for Mai Son district based on the land use requirement and on the quality of land mapping units. Materials and Methods - Method of collecting secondary data; - Method of soil mapping in Mai Son District; - Method of mapping; - Method of land suitability classification; - Methods of synthesis and processing the documents and data.
Main findings and conclusions - Evaluating the soil economic and natural conditions in research area. - Map of land unit of Mai Son district at 1/50.000 scales from 6 single maps: map of type soil, slope map, mechanical component map, thickness map of cultivation layer, irrigation regime map; Map of Mai Son district land unit has 114 LMU. The smallest LMU has an area of 7.97 hectares, the largest LMU area of 10,966. - Assessment of suitable land categories for 5 main land use types: two rice crops, Maize, Sugarcane, Anabica and Cassava and agricultural land use for Mai Son district.
TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Đất là tài sản vô cùng quý giá của quốc gia, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn xây dựng và phát triển dân số, kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng.