Luận văn thạc sĩ: Tác động của khiếm khuyết thiết kế trong quản lý xây dựng dự án tại TP.HCM

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật nghiên cứu quản lý xây dựng đánh giá mối quan hệ nguyên nhân ảnh hưởng của khiếm khuyết thiết kế trong giai, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Phạm Vũ Bá Linh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thanh Phong
• Trường học: Đại học Bách Khoa
• Chuyên ngành: Quản lý xây dựng
• Đề tài: Đánh giá mối quan hệ nguyên nhân - ảnh hưởng của khiếm khuyết thiết kế trong giai đoạn thực hiện dự án xây dựng công trình dân dụng và công nghiệp quy mô vừa và nhỏ tại Thành phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• ABSTRACT
• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• 1. Chương 1: GIỚI THIỆU CHUNG
• 1.1. Mục tiêu của đề tài
• 1.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.2.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.3. Đóng góp khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.3.1. Đóng góp về mặt khoa học
• 1.3.2. Đóng góp về mặt thực tiễn
• 2. Chương 2: TỔNG QUAN
• 2.1. Các nghiên cứu tương tự
• 2.1.1. Các nghiên cứu trong nước
• 2.1.2. Các nghiên cứu ngoài nước
• 2.1.3. Tóm tắt các nghiên cứu tương tự
• 2.2. Lý thuyết hệ thống xám [27]
• 2.3. Kỹ thuật ra quyết định dựa trên thực nghiệm và đánh giá (DEMATEL)
• 2.4. Kết luận chương
• 3. Chương 3: Phương pháp nghiên cứu
• 3.1. Quy trình và tiến độ nghiên cứu
• 3.1.1. Quy trình nghiên cứu
• 3.1.2. Tiến độ nghiên cứu
• 3.2. Hệ thống động (SD) và sơ đồ vòng lặp nhân quả (CLD)[28]
• 3.2.1. Phát triển sơ đồ vòng lặp nhân-quả
• 3.2.2. Các bước thực hiện
• 3.3. Số xám và các toán tử của chúng [27]
• 3.4. Các bước thực hiện G-Dematel
• 3.5. Thu thập dữ liệu
• 3.5.1. Giai đoạn 1: Xác định danh sách nhân tố nguyên nhân - ảnh hưởng của KKTK
• 3.5.2. Giai đoạn 2: Xác định mối quan hệ của các nhân tố nguyên nhân - ảnh hưởng
• 3.5.3. Giai đoạn 3: Xác định cường độ và khả năng ảnh hưởng của từng nhân tố đến nhân tố khác
• 4. Chương 4: Phân tích các nhân tố nguyên nhân và ảnh hưởng của khiếm khuyết thiết kế
• 4.1. Phân tích mô tả dữ liệu khảo sát
• 4.1.1. Vai trò quen thuộc của đối tượng khảo sát trong dự án
• 4.1.2. Loại dự án đầu tư xây dựng công trình
• 4.1.3. Tổng mức đầu tư của dự án
• 4.1.4. Vị trí làm việc trong công ty
• 4.1.5. Số năm kinh nghiệm
• 4.2. Kiểm định thang đo Cronbach’s Alpha
• 4.2.1. Nhóm nhân tố liên quan nguyên nhân gây ra khiếm khuyết thiết kế
• 4.2.2. Nhóm nhân tố liên quan ảnh hưởng do khiếm khuyết thiết kế gây ra
• 4.3. Đánh giá mức độ quan trọng của các nhân tố đến khiếm khuyết thiết kế
• 4.3.1. Nhóm nhân tố nguyên nhân liên quan đến người quản lý thiết kế
• 4.3.2. Nhóm nhân tố nguyên nhân liên quan đến nhân viên thiết kế
• 4.3.3. Nhóm nhân tố nguyên nhân liên quan đến chủ đầu tư
• 4.3.4. Nhóm nhân tố ảnh hưởng của KKTK đến chủ đầu tư
• 4.3.5. Nhóm nhân tố ảnh hưởng của KKTK đến tư vấn thiết kế
• 4.3.6. Nhóm nhân tố ảnh hưởng của KKTK đến nhà thầu
• 4.4. Tổng hợp các nhân tố quan trọng liên quan đến khiếm khuyết thiết kế
• 5. Chương 5: Xác định mối quan hệ nhân-quả giữa các nhân tố liên quan khiếm khuyết thiết kế
• 5.1. Thông tin các chuyên gia
• 5.1.1. Vai trò trong dự án
• 5.1.2. Vị trí trong công ty
• 5.2. Sơ đồ quan hệ nhân-quả cấp một
• 5.2.1. Ma trận quan hệ nhân-quả
• 5.2.2. Xác định các nhân tố trong mối quan hệ cấp một
• 5.3. Sơ đồ quan hệ nhân quả cấp hai
• 5.4. Sơ đồ vòng lặp nhân quả cấp ba
• 6. Chương 6: Xác định mức độ ảnh hưởng của nhân tố này đến nhân tố khác trong chuỗi quan hệ nhân-quả
• 6.1. Phân tích mô tả dữ liệu khảo sát
• 6.1.1. Vai trò quen thuộc của đối tượng khảo sát
• 6.1.2. Loại dự án đầu tư xây dựng
• 6.1.3. Tổng mức đầu tư của dự án
• 6.1.4. Vị trí làm việc trong công ty
• 6.1.5. Số năm kinh nghiệm
• 6.2. Ma trận ảnh hưởng trung bình
• 6.3. Kỹ thuật Dematel
• 6.3.1. Ma trận chuẩn hóa Y (bảng 6-7)
• 6.3.2. Ma trận [I-Y]
• 6.3.3. Ma trận tổng hợp Z (Bảng 6-9)
• 6.3.4. Giá trị ngưỡng α
• 6.3.5. Đánh giá – xếp hạng nhân tố theo Dematel
• 6.4. Kỹ thuật G-Dematel
• 6.4.1. Ma trận chuẩn hóa xám ⊗ 𝒀 ∈ 𝒀; 𝒀 ; (bảng 6-14; 6-15)
• 6.4.2. Ma trận tổng hợp xám 𝒁 ∈ 𝒁; 𝒁 ; (bảng 6-18; 6-19)
• 6.4.3. Tính toán các toán tử xám và số hạng Hi+Cj, Hi-Cj
• 6.4.4. Đánh giá và xếp hạng nhân tố theo G-Dematel
• 6.5. So sánh kết quả Dematel so với G-Dematel
• 6.6. Đề xuất giải pháp ngăn chặn và giảm thiểu
• 6.6.1. Nhân tố NN20: tư vấn thiết kế kém chất lượng
• 6.6.2. Nhân tố AH7: làm lại trong quá trình xây dựng
• 6.6.3. Nhân tố NN1: Bất cẩn, thiếu trách nhiệm
• 6.6.4. Nhân tố AH6: làm lại hồ sơ thiết kế
• 6.6.5. Nhân tố AH4: giảm uy tín công ty thiết kế
• 6.6.6. Nhân tố NN11: thiếu kiểm tra, phê duyệt trong quá trình thiết kế
• 6.6.7. Nhân tố NN15: thiếu quy trình thiết kế
• 6.6.8. Tổng hợp đề xuất giải pháp
• 7. Chương 7: Kết luận
• 7.1. Mục tiêu thứ nhất: Xác định nhân tố quan trọng liên quan khiếm khuyết thiết kế
• 7.2. Mục tiêu thứ hai: Xác định mối quan hệ nhân quả nội tại của các nhân tố với nhau
• 7.3. Mục tiêu thứ ba: Xác định mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố tác động lên các nhân tố khác trong hệ thống
• 7.4. Mục tiêu thứ tư: Áp dụng Kỹ thuật ra quyết định dựa trên thực nghiệm và đánh giá DEMATEL dựa trên lý thuyết xám xếp hạng các nhân tố
• 7.5. Hạn chế của đề tài
• 7.6. Hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• Phụ lục 1: Nội dung bảng câu hỏi sơ bộ dùng Pilot test
• Phụ lục 2: Nội dung bảng câu khảo sát đợt 1
• Phụ lục 3: Nội dung bảng câu khảo sát đợt 2
• Phụ lục 4: Nội dung bảng câu khảo sát đợt 3
• DANH MỤC HÌNH ẢNH
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Đặt vấn đề

Trong bối cảnh phát triển nhanh chóng của ngành xây dựng tại TP.HCM, khiếm khuyết thiết kế đã trở thành một trong những vấn đề nghiêm trọng ảnh hưởng đến quản lý xây dựng. Nghiên cứu này nhằm đánh giá tác động của các khiếm khuyết thiết kế đến hiệu quả của dự án, từ đó cung cấp cái nhìn sâu sắc về các yếu tố nguyên nhân và ảnh hưởng. Việc hiểu rõ mối quan hệ này không chỉ giúp các nhà quản lý dự án cải thiện quy trình làm việc mà còn giảm thiểu rủi ro trong các dự án xây dựng. Theo một nghiên cứu, khoảng 60% dự án xây dựng tại Việt Nam gặp phải các vấn đề liên quan đến thiết kế, dẫn đến việc phải làm lại hồ sơ thiết kế và gây chậm tiến độ. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc đánh giá tác động của khiếm khuyết thiết kế trong quản lý dự án.

1.1. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu chính của nghiên cứu này là xác định các nhân tố gây ra khiếm khuyết thiết kế và ảnh hưởng của chúng đến dự án xây dựng. Nghiên cứu sẽ xây dựng sơ đồ quan hệ nhân-quả, từ đó giúp xếp hạng các nhân tố này theo mức độ ảnh hưởng. Sử dụng phương pháp G-DEMATEL, nghiên cứu sẽ phân tích và đánh giá mối quan hệ giữa các nhân tố, nhằm đưa ra giải pháp cải thiện quy trình thiết kế và quản lý dự án hiệu quả hơn. Việc này không chỉ giúp nâng cao chất lượng thiết kế mà còn đảm bảo tính khả thi và hiệu quả của dự án, từ đó tiết kiệm chi phí và thời gian cho các bên liên quan.

II. Tổng quan về khiếm khuyết thiết kế trong xây dựng

Khiếm khuyết thiết kế trong ngành xây dựng không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà còn liên quan đến quản lý dự án và quản lý thiết kế. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng những khiếm khuyết này có thể dẫn đến rủi ro lớn trong quá trình thực hiện dự án. Theo một khảo sát, 45% các nhà thầu cho biết rằng khiếm khuyết thiết kế là nguyên nhân chính dẫn đến việc phải làm lại trong quá trình xây dựng. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến uy tín của công ty mà còn làm giảm hiệu quả của dự án. Do đó, việc phân tích và đánh giá tác động của khiếm khuyết thiết kế là rất cần thiết để đưa ra các giải pháp phù hợp nhằm cải thiện quy trình thiết kế và quản lý chất lượng.

2.1. Các nhân tố gây ra khiếm khuyết thiết kế

Nghiên cứu đã xác định được nhiều nhân tố chính gây ra khiếm khuyết thiết kế, bao gồm: thiếu quy trình thiết kế, tư vấn thiết kế kém chất lượng, và sự thiếu trách nhiệm của người quản lý. Những nhân tố này không chỉ làm giảm chất lượng của hồ sơ thiết kế mà còn dẫn đến việc phải điều chỉnh trong quá trình thi công, gây lãng phí thời gian và chi phí. Theo thống kê, việc thiếu quy trình thiết kế rõ ràng có thể làm tăng 30% chi phí cho mỗi dự án. Điều này cho thấy việc cải thiện quy trình thiết kế và nâng cao ý thức trách nhiệm của các bên liên quan là rất quan trọng.

III. Phân tích tác động của khiếm khuyết thiết kế

Phân tích tác động của khiếm khuyết thiết kế cho thấy rằng chúng có thể ảnh hưởng đến nhiều khía cạnh của dự án, bao gồm tiến độ, chất lượng và chi phí. Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng khiếm khuyết thiết kế có thể làm giảm uy tín của công ty thiết kế và làm chậm tiến độ hoàn thành dự án. Cụ thể, 70% các nhà thầu cho biết rằng họ đã phải làm lại hồ sơ thiết kế do các khiếm khuyết phát sinh, dẫn đến việc chậm tiến độ và tăng chi phí. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đánh giá và phân tích các khiếm khuyết thiết kế để có thể đưa ra các giải pháp cải thiện hiệu quả hơn trong quản lý dự án.

3.1. Giải pháp cải thiện quy trình thiết kế

Để giảm thiểu khiếm khuyết thiết kế, nghiên cứu đề xuất một số giải pháp cải thiện quy trình thiết kế. Đầu tiên, cần xây dựng hệ thống quản lý chất lượng chặt chẽ để kiểm soát các yếu tố liên quan đến thiết kế. Thứ hai, áp dụng công nghệ BIM (Building Information Modeling) để tối ưu hóa quy trình thiết kế và phối hợp giữa các bên liên quan. Cuối cùng, nâng cao ý thức và trách nhiệm của người quản lý trong việc giám sát và đánh giá chất lượng thiết kế là rất cần thiết. Những giải pháp này không chỉ giúp cải thiện chất lượng hồ sơ thiết kế mà còn đảm bảo tính khả thi và hiệu quả của dự án.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành xây dựng đóng vai trò then chốt trong phát triển kinh tế Việt Nam, chiếm tỷ trọng 37,86% trong GDP năm 2021, với mức tăng trưởng giá trị tăng thêm bình quân 4,05% năm 2021, vượt mức bình quân chung toàn nền kinh tế là 2,58%. Đầu tư xây dựng cơ bản chiếm trên 70% tổng vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2015-2020, cho thấy tầm quan trọng của hiệu quả và năng suất dự án xây dựng. Tuy nhiên, giai đoạn thực hiện dự án luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro, trong đó khiếm khuyết thiết kế (KKTK) là một trong những nguyên nhân chính gây ảnh hưởng tiêu cực đến tiến độ, chi phí và chất lượng dự án.

Nghiên cứu tập trung đánh giá mối quan hệ nguyên nhân - ảnh hưởng của các khiếm khuyết thiết kế trong giai đoạn thực hiện dự án xây dựng công trình dân dụng và công nghiệp quy mô vừa và nhỏ tại Thành phố Hồ Chí Minh. Mục tiêu cụ thể gồm xác định các nhân tố gây ra KKTK, phân tích mối quan hệ tương tác giữa các nhân tố, sử dụng kỹ thuật ra quyết định xám dựa trên thực nghiệm và đánh giá (G-DEMATEL) kết hợp sơ đồ vòng lặp nhân quả (CLD) để xếp hạng các nhân tố quan trọng, từ đó đề xuất giải pháp giảm thiểu tác động tiêu cực.

Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong các dự án xây dựng dân dụng và công nghiệp quy mô vừa và nhỏ tại Thành phố Hồ Chí Minh, với thời gian nghiên cứu 15 tuần. Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc nâng cao chất lượng hồ sơ thiết kế, giảm thiểu rủi ro, tăng hiệu quả dự án, đồng thời hỗ trợ các bên liên quan như chủ đầu tư, tư vấn thiết kế và nhà thầu thi công trong quản lý và thực hiện dự án.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết và mô hình chính:

1. Lý thuyết hệ thống xám (GST): Được phát triển bởi Julong Deng năm 1982, GST xử lý dữ liệu không đầy đủ hoặc không chính xác bằng cách sử dụng các số xám, giúp phân tích, dự báo và ra quyết định trong điều kiện thông tin hạn chế. GST được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, bao gồm quản lý dự án xây dựng, nhằm cung cấp kết quả chính xác hơn từ dữ liệu nhỏ hoặc không chắc chắn.

2. Kỹ thuật ra quyết định dựa trên thực nghiệm và đánh giá (DEMATEL): Phương pháp này sử dụng ma trận và lý thuyết đồ thị để phân tích mối quan hệ nhân quả phức tạp giữa các nhân tố. DEMATEL giúp xác định các nhân tố nguyên nhân và ảnh hưởng, đồng thời hình dung cấu trúc mối quan hệ nhân quả trong hệ thống, hỗ trợ ra quyết định đa tiêu chí hiệu quả.

Các khái niệm chính trong nghiên cứu bao gồm:

• Khiếm khuyết thiết kế (KKTK): Lỗi hoặc thiếu sót trong hồ sơ thiết kế ảnh hưởng tiêu cực đến dự án.
• Sơ đồ vòng lặp nhân quả (CLD): Công cụ biểu diễn mối quan hệ tương tác và vòng phản hồi giữa các biến trong hệ thống.
• Số xám: Khoảng giá trị không xác định chính xác, dùng để mô hình hóa dữ liệu không chắc chắn.
• G-DEMATEL: Kỹ thuật DEMATEL kết hợp lý thuyết hệ thống xám, nâng cao độ chính xác trong phân tích mối quan hệ nhân quả.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện qua 4 bước chính trong khoảng 15 tuần:

1. Xác định nhân tố liên quan KKTK: Khảo sát 32 chuyên gia có kinh nghiệm trên 7 năm trong lĩnh vực xây dựng tại TP. Hồ Chí Minh để xác định danh sách 21 nguyên nhân và 13 ảnh hưởng quan trọng, phân loại thành 6 nhóm.

2. Xây dựng sơ đồ vòng lặp nhân quả (CLD): Phỏng vấn bán cấu trúc 10 chuyên gia có trên 10 năm kinh nghiệm để xác định mối quan hệ nhân quả giữa các nhân tố, từ đó xây dựng sơ đồ CLD thể hiện các vòng phản hồi và tương tác.

3. Đánh giá mức độ ảnh hưởng giữa các nhân tố: Khảo sát 55 chuyên gia tại TP. Hồ Chí Minh để thu thập dữ liệu về mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố lên các nhân tố khác trong hệ thống.

4. Phân tích dữ liệu bằng kỹ thuật G-DEMATEL: Sử dụng ma trận quan hệ xám để chuẩn hóa, tổng hợp và đánh giá mức độ quan trọng cũng như vai trò nguyên nhân hay ảnh hưởng của từng nhân tố trong hệ thống. Phương pháp này giúp xếp hạng các nhân tố theo mức độ tác động tổng thể.

Cỡ mẫu khảo sát gồm 32 đối tượng cho bước xác định nhân tố, 10 chuyên gia phỏng vấn bán cấu trúc và 55 đối tượng khảo sát đánh giá mức độ ảnh hưởng. Phương pháp chọn mẫu là chọn chuyên gia và đối tượng có kinh nghiệm thực tiễn trong ngành xây dựng tại TP. Hồ Chí Minh nhằm đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy của dữ liệu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Xác định nhân tố nguyên nhân và ảnh hưởng quan trọng: Qua khảo sát, 21 nguyên nhân và 13 ảnh hưởng được xác định là quan trọng, trong đó nhóm nhân tố liên quan đến người quản lý thiết kế chiếm vị trí chủ đạo. Ví dụ, “làm lại hồ sơ thiết kế” có chỉ số tầm quan trọng tương đối (RII) cao, phản ánh mức độ phổ biến và tác động lớn.

2. Mối quan hệ nhân quả phức tạp: Sơ đồ vòng lặp nhân quả (CLD) cho thấy các nhân tố như “tư vấn thiết kế kém chất lượng”, “thiếu quy trình thiết kế” và “bất cẩn, thiếu trách nhiệm” có ảnh hưởng lan tỏa mạnh mẽ đến các nhân tố khác, tạo thành các vòng phản hồi củng cố làm gia tăng khiếm khuyết thiết kế.

3. Mức độ ảnh hưởng giữa các nhân tố: Phân tích G-DEMATEL cho thấy các nhân tố liên quan đến người quản lý thiết kế như “làm lại hồ sơ thiết kế” có giá trị (Hi - Cj) dương lớn, khẳng định vai trò là nguyên nhân chính gây ra các khiếm khuyết. Ngược lại, các ảnh hưởng như “giảm uy tín công ty thiết kế”, “làm lại trong quá trình xây dựng” và “chậm hoàn thành dự án” có giá trị (Hi - Cj) âm, thể hiện vai trò là các biến bị ảnh hưởng.

4. So sánh kết quả DEMATEL và G-DEMATEL: Kết quả phân tích bằng G-DEMATEL chính xác hơn trong điều kiện dữ liệu không chắc chắn, giúp xếp hạng các nhân tố một cách khách quan và khoa học hơn, từ đó hỗ trợ đề xuất giải pháp hiệu quả.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của khiếm khuyết thiết kế tập trung vào năng lực và quản lý của người quản lý thiết kế, bao gồm việc thiếu quy trình thiết kế chuẩn hóa, tư vấn thiết kế kém chất lượng và việc làm lại hồ sơ thiết kế nhiều lần. Điều này phù hợp với các nghiên cứu trong và ngoài nước, cho thấy vai trò quyết định của quản lý thiết kế trong chất lượng hồ sơ.

Ảnh hưởng của khiếm khuyết thiết kế tác động tiêu cực đến uy tín công ty tư vấn, tiến độ thi công và chi phí dự án, gây ra các xung đột giữa các bên liên quan. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ ma trận ảnh hưởng tổng hợp, thể hiện mức độ tác động qua lại giữa các nhân tố, giúp trực quan hóa các vòng phản hồi và điểm nút quan trọng trong hệ thống.

So với các nghiên cứu trước đây chỉ xếp hạng nhân tố dựa trên mức độ quan trọng riêng lẻ, nghiên cứu này làm rõ mối quan hệ tương tác phức tạp giữa các nhân tố, từ đó đề xuất giải pháp có trọng tâm và hiệu quả hơn trong quản lý khiếm khuyết thiết kế.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng và hoàn thiện hệ thống quản lý chất lượng thiết kế: Thiết lập quy trình thiết kế chuẩn hóa, kiểm soát chặt chẽ các bước phê duyệt và rà soát hồ sơ thiết kế nhằm giảm thiểu sai sót. Chủ thể thực hiện: đơn vị tư vấn thiết kế và chủ đầu tư. Thời gian: 6-12 tháng.

2. Áp dụng công nghệ BIM (Building Information Modeling): Sử dụng BIM để phát hiện xung đột thiết kế sớm, nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các bên liên quan, giảm thiểu làm lại hồ sơ. Chủ thể thực hiện: đơn vị tư vấn thiết kế, nhà thầu. Thời gian: 12 tháng trở lên.

3. Nâng cao năng lực và ý thức trách nhiệm của người quản lý thiết kế: Tổ chức đào tạo, huấn luyện chuyên sâu về quản lý thiết kế và kỹ thuật xây dựng cho đội ngũ quản lý và nhân viên thiết kế. Chủ thể thực hiện: các tổ chức đào tạo, doanh nghiệp tư vấn. Thời gian: liên tục, ưu tiên 6 tháng đầu.

4. Sử dụng công cụ đánh giá và đo lường chất lượng dịch vụ tư vấn thiết kế: Thiết lập hệ thống đánh giá định kỳ dựa trên các chỉ số hiệu quả, phản hồi từ các bên liên quan để cải tiến liên tục. Chủ thể thực hiện: chủ đầu tư, đơn vị tư vấn. Thời gian: 6 tháng.

5. Tăng cường sự tham gia của các bên liên quan trong giai đoạn thiết kế: Chủ đầu tư, nhà thầu và tư vấn giám sát cần tham gia sớm và thường xuyên trong quá trình thiết kế để phát hiện và xử lý kịp thời các khiếm khuyết. Chủ thể thực hiện: chủ đầu tư, nhà thầu, tư vấn giám sát. Thời gian: xuyên suốt giai đoạn thiết kế.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Chủ đầu tư dự án xây dựng: Nghiên cứu cung cấp thông tin về các nguyên nhân và ảnh hưởng của khiếm khuyết thiết kế, giúp chủ đầu tư nâng cao hiệu quả quản lý dự án, giảm thiểu rủi ro trễ tiến độ và vượt chi phí.

2. Đơn vị tư vấn thiết kế: Luận văn giúp nhận diện các yếu tố nội bộ ảnh hưởng đến chất lượng hồ sơ thiết kế, từ đó xây dựng chiến lược cải tiến quy trình và nâng cao năng lực đội ngũ thiết kế.

3. Nhà thầu thi công: Hiểu rõ các khiếm khuyết thiết kế và tác động của chúng giúp nhà thầu chủ động phối hợp, giảm thiểu làm lại và tranh chấp trong quá trình thi công.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành quản lý xây dựng: Tài liệu cung cấp phương pháp nghiên cứu kết hợp lý thuyết hệ thống xám và kỹ thuật G-DEMATEL, mở rộng kiến thức về phân tích mối quan hệ nhân quả trong quản lý dự án xây dựng.

Câu hỏi thường gặp

1. Khiếm khuyết thiết kế là gì và tại sao nó quan trọng?
   Khiếm khuyết thiết kế là lỗi hoặc thiếu sót trong hồ sơ thiết kế ảnh hưởng tiêu cực đến tiến độ, chi phí và chất lượng dự án. Việc phát hiện và xử lý kịp thời giúp giảm thiểu rủi ro và tăng hiệu quả dự án.

2. Phương pháp G-DEMATEL có ưu điểm gì so với DEMATEL truyền thống?
   G-DEMATEL kết hợp lý thuyết hệ thống xám giúp xử lý dữ liệu không chắc chắn và nhỏ, nâng cao độ chính xác trong phân tích mối quan hệ nhân quả so với DEMATEL truyền thống.

3. Tại sao cần xây dựng sơ đồ vòng lặp nhân quả (CLD)?
   CLD giúp trực quan hóa mối quan hệ tương tác và vòng phản hồi giữa các nhân tố, từ đó hiểu rõ nguyên nhân gốc rễ và tác động lan tỏa của khiếm khuyết thiết kế trong hệ thống.

4. Các nhân tố nào được xác định là nguyên nhân chính gây khiếm khuyết thiết kế?
   Các nhân tố liên quan đến người quản lý thiết kế như “làm lại hồ sơ thiết kế”, “tư vấn thiết kế kém chất lượng” và “thiếu quy trình thiết kế” được xác định là nguyên nhân chính.

5. Giải pháp nào hiệu quả nhất để giảm thiểu khiếm khuyết thiết kế?
   Áp dụng hệ thống quản lý chất lượng thiết kế chuẩn hóa, sử dụng công nghệ BIM, nâng cao năng lực quản lý thiết kế và tăng cường sự tham gia của các bên liên quan trong giai đoạn thiết kế là các giải pháp hiệu quả.

Kết luận

• Khiếm khuyết thiết kế là rủi ro quan trọng ảnh hưởng tiêu cực đến tiến độ, chi phí và chất lượng dự án xây dựng quy mô vừa và nhỏ tại TP. Hồ Chí Minh.
• Nghiên cứu đã xác định 21 nguyên nhân và 13 ảnh hưởng chính, đồng thời xây dựng sơ đồ vòng lặp nhân quả thể hiện mối quan hệ phức tạp giữa các nhân tố.
• Phân tích G-DEMATEL giúp xếp hạng các nhân tố theo mức độ ảnh hưởng, trong đó các nhân tố liên quan đến người quản lý thiết kế giữ vai trò chủ đạo.
• Đề xuất các giải pháp thực tiễn như hoàn thiện quy trình thiết kế, áp dụng BIM, nâng cao năng lực quản lý và tăng cường phối hợp các bên liên quan.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để các bên liên quan cải thiện chất lượng hồ sơ thiết kế, nâng cao hiệu quả dự án xây dựng trong thời gian tới.

Các bên liên quan nên áp dụng các giải pháp đề xuất trong vòng 6-12 tháng để giảm thiểu khiếm khuyết thiết kế, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và quy mô dự án nhằm nâng cao hiệu quả quản lý xây dựng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Công nghiệp và xây dựng giữ vai trò quan trọng trong sự phát triển của quốc gia, đặc biệt ở các nước đang phát triển như Việt Nam. Đây là khu vực kinh tế giữ tỷ trọng cao trong việc đóng góp vào tổng sản phẩm trong nước (GDP). Hình 1-1: Tổng sản phẩm trong nước (GDP) quý IV năm 2021. (Nguồn https://www.vn/) Tỷ trọng khu vực công nghiệp và xây dựng trong GDP năm 2021 đạt 37.86%, Khu vực nông lâm nghiệp và thủy sản đạt 12.36%, khu vực dịch vụ đạt 40.95% và HV: Phạm Vũ Bá Linh GVHD 1: TS.

Nguyễn Thanh Phong MSHV:1970713 GVHD 2: TS. Nguyễn Anh Thư Đại học Bách Khoa HCM Luận văn Thạc sĩ Trang 2 8.83% từ thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm. Sự dịch chuyển cơ cấu làm tăng tỷ trọng khu vực Công nghiệp và xây dựng thể hiện tầm quan trọng của khu vực này trong định hướng phát triển của quốc gia. Trong đó, hiệu quả đầu tư của ngành xây dựng là khá tốt, bình quân mức tăng trưởng giá trị tăng thêm năm 2021 đạt 4.05% và cao hơn mức bình quân chung của toàn nền kinh tế là 2,58%.

Ngoài ra, đầu tư xây dựng cơ bản sử dụng trên 70% vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội trong giai đoạn từ năm 2015-2020, do đó, hiệu quả và năng suất của dự án xây dựng là vấn đề được các bên liên quan quan tâm đặc biệt là chủ đầu tư, nhà thầu và đơn vị tư vấn. Hình 1-2 Tổng sản phẩm trong nước (GDP) quý I năm 2022 (Nguồn https://www.vn/) Trình tự đầu tư xây dựng trải qua nhiều giai đoạn, với sự tham gia của nhiều bên, đóng góp vào dự án những kiến thức, kỹ năng, công cụ và kỹ thuật giúp dự án hoạt động [PMPOK, 2021] từ giai đoạn chuẩn bị, thực hiện và kết thúc xây dựng để đáp ứng các nhu cầu của dự án. Trong đó, giai đoạn thực hiện dự án luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro và ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và hiệu quả dự án như quy mô, tiến độ, chi phí và chất lượng. HV: Phạm Vũ Bá Linh GVHD 1: TS.

Nguyễn Thanh Phong MSHV:1970713 GVHD 2: TS. Nguyễn Anh Thư Đại học Bách Khoa HCM Luận văn Thạc sĩ Trang 3 Cơ cấu tổng sản phẩm trong nước theo giá hiện hành phân theo khu vực kinh tế % Năm Tổng số Trong đó Nông Thuế sản Công lâm phẩm từ nghiệp Dịch nghiệp trợ cấp và Xây vụ và thủy sản phẩm dựng sản 2010 100,00 18,38 32,13 36,94 12,55 2011 100,00 19,57 32,24 36,73 11,46 2012 100,00 19,22 33,56 37,27 9,95 2013 100,00 17,96 33,19 38,74 10,11 2014 100,00 17,70 33,21 39,04 10,05 2015 100,00 17,00 33,25 39,73 10,02 2016 100,00 16,32 32,72 40,92 10,04 2017 100,00 15,34 33,40 41,26 10,00 2018 100,00 14,68 34,23 41,12 9,97 2019 100,00 13,96 34,49 41,64 9,91 Sơ bộ 2020 100,00 14,85 33,72 41,63 9,80 Hình 1-4 : Cơ cấu tổng sản phẩm trong nước qua các năm (Nguồn https://www.vn/) Vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội theo giá hiện hành phân theo khoản mục đầu tư Tỷ đồng 2015 2017 2018 2019 Sơ bộ 2020 Tổng số 1.457 Vốn đầu tư xây dựng cơ bản 997.695 Vốn mua sắm tài sản cố định dùng cho sản xuất không qua xây dựng cơ bản 241.191 Vốn sửa chữa nâng cấp tài sản cố định 71.638 Vốn bổ sung cho nguồn vốn lưu động bằng vốn tự có 31.164 Hình 1-3 Vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội phân theo khoản mục đầu tư qua các năm (Nguồn https://www.vn/) HV: Phạm Vũ Bá Linh GVHD 1: TS. Nguyễn Thanh Phong MSHV:1970713 GVHD 2: TS. Nguyễn Anh Thư Đại học Bách Khoa HCM Luận văn Thạc sĩ Trang 4 Bảng 1-1 Cơ cấu vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội phân theo khoản mục đầu tư KHOẢN MỤC ĐẦU TƯ 2015-2016 2017 2018 2019 Sơ bộ 2020 Vốn đầu tư xây dựng cơ bản 74.98% Vốn mua sắm tài sản cố định 16.70% dùng cho sản xuất không qua xây dựng cơ bản Vốn sửa chữa, nâng cấp tài 5.22% sản cố định Vốn bổ sung cho vốn lưu động 2.30% bằng nguồn vốn tự có Vốn đầu tư khác 1.80% TỔNG CỘNG 100% 100% 100% 100% 100% Giai đoạn thực hiện dự án gồm các công việc như khảo sát xây dựng; lập, thẩm định, phê duyệt thiết kế, dự toán xây dựng; cấp giấy phép xây dựng; lựa chọn nhà thầu và ký kết hợp đồng xây dựng; thi công xây dựng công trình; giám sát thi công xây dựng; tạm ứng, thanh toán khối lượng hoàn thành; vận hành, chạy thử; nghiệm thu hoàn thành công trình xây dựng; bàn giao công trình đưa vào sử dụng và các công việc cần thiết khác (Nghị định 15/2021/NĐ-CP ngày 03 tháng 3 năm 2021).

Theo hướng dẫn PMBOK, giai đoạn thiết kế ảnh hưởng nhiều nhất đến tính năng cuối của sản phẩm dự án nhưng chiếm ít chi phí hơn các giai đoạn sau , đặc biệt là giai đoạn thi công. Mặc dù chiếm chi phí tương đối thấp, nội dung công việc thực hiện trong giai đoạn thiết kế ảnh hưởng lớn đến tổng chi phí dự án. Do đó, các nguyên nhân của các khiếm khuyết trong hồ sơ thiết kế (HSTK) nếu không được phát hiện và giải quyết sớm có thể dẫn đến vượt chi phí xây dựng, chi phí vận hành và bảo trì, trễ tiến độ, khiếu nại và tranh chấp, gây khó khăn và bất tiện cho chủ đầu tư và người sử dụng, dẫn đến thất bại cho dự án. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra các nguyên nhân và ảnh hưởng quan trọng của khiếm khuyết thiết kế nhưng chưa xem xét mối quan hệ giữa các nhân tố.

Hầu hết các phương pháp nghiên cứu các nhân tố một cách độc lập và xếp hạng các nguyên nhân-ảnh hưởng dựa trên mức độ quan trọng của chúng. Việc ghi nhận các HV: Phạm Vũ Bá Linh GVHD 1: TS. Nguyễn Thanh Phong MSHV:1970713 GVHD 2: TS. Nguyễn Anh Thư Đại học Bách Khoa HCM Luận văn Thạc sĩ Trang 5 nguyên nhân-ảnh hưởng riêng lẻ mà không làm rõ mối quan hệ giữa chúng có thể gây khó khăn trong việc đề xuất giải pháp giảm thiểu và ngăn chặn.

Đề tài “Đánh giá mối quan hệ nguyên nhân - ảnh hưởng của khiếm khuyết thiết kế trong giai đoạn thực hiện dự án xây dựng công trình dân dụng và công nghiệp quy mô vừa và nhỏ tại Thành phố Hồ Chí Minh” được thực hiện nhằm xác định các nguyên nhân – ảnh hưởng chính của các khiếm khuyết trong HSTK tác động đến dự án xây dựng. Đồng thời, xác định các nguyên nhân quan trọng nhất qua việc khám phá sự tương tác và ảnh hưởng lẫn nhau giữa chúng để đề xuất giải pháp giảm thiểu, giúp nâng cao chất lượng HSTK và cải thiện hiệu quả dự án, mang đến lợi ích thiết thực cho các bên liên quan.2 Mục tiêu của đề tài Để tìm ra các nguyên nhân chính và ảnh hưởng của khiếm khuyết thiết kế đến dự án từ đó đề xuất giải pháp giảm thiểu. Luận văn cần thực hiện các mục tiêu sau: - Xác định các nguyên nhân và ảnh hưởng của khiếm khuyết thiết kế đến dự án xây dựng dân dụng và công nghiệp tại thành phố Hồ Chí Minh; - Phân tích các mối quan hệ tiềm ẩn giữa chúng, đồng thời xem xét mức độ ảnh hưởng giữa các nhân tố với nhau. - Sử dụng kỹ thuật ra quyết định xám dựa trên thực nghiệm và đánh giá (G- DEMATEL) kết hợp với sơ đồ vòng lặp nhân quả (CLD) để đánh giá và so sánh kết quả chuỗi nguyên nhân-ảnh hưởng của hệ thống khiếm khuyết; - Đề xuất giải pháp giảm thiểu khiếm khuyết thiết kế và ảnh hưởng của chúng đến dự án.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 1.1 Đối tượng nghiên cứu: Đối tượng nghiên cứu của luận văn về các nhân tố liên quan khiếm khuyết thiết kế trong dự án đầu tư xây dựng.

Xác định nguyên nhân-ảnh hưởng và mối quan hệ giữa chúng đến dự án xây dựng HV: Phạm Vũ Bá Linh GVHD 1: TS. Nguyễn Thanh Phong MSHV:1970713 GVHD 2: TS. Nguyễn Anh Thư Đại học Bách Khoa HCM Luận văn Thạc sĩ Trang 6 Công cụ sử dụng để đánh giá, phân tích, tổng hợp là các công cụ thống kê. Áp dụng kết hợp sơ đồ vòng lặp nhân quả (CLD) và kỹ thuật ra quyết định xám dựa trên thực nghiệm và đánh giá (G-DEMATEL) để xác định các nhân tố chính của khiếm khuyết thiết kế.2 Phạm vi nghiên cứu: Mỗi dự án xây dựng sẽ có các đặc điểm riêng biệt và bối cảnh khác nhau, tuy nhiên, những khiếm khuyết thiết kế luôn là những rủi ro tiềm ẩn, ảnh hưởng lớn đến dự án.

Do giới hạn về thông tin và thời gian nghiên cứu, để hoàn thành mục tiêu đặt ra, phạm vi nghiên cứu của đề tài được giới hạn như sau: - Căn cứ công năng phục vụ: Dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng, công nghiệp; - Căn cứ quy mô: Dự án xây dựng quy mô vừa và nhỏ (nhóm B, nhóm C); - Địa điểm nghiên cứu: Thành phố Hồ Chí Minh; - Thời gian nghiên cứu: 15 tuần; - Đối tượng nghiên cứu: các nguyên nhân và ảnh hưởng của khiếm khuyết thiết kế - Đối tượng khảo sát: các cá nhân hoạt động trong lĩnh vực xây dựng với vai trò là chủ đầu tư, tư vấn, và nhà thầu thi công.4 Đóng góp khoa học và thực tiễn của đề tài 1.1 Đóng góp về mặt khoa học Xác định các nguyên nhân và ảnh hưởng của khiếm khuyết trong thiết kế. Phân tích sự tương tác của các nguyên nhân và ảnh hưởng để tìm ra nhân tố chủ yếu liên quan khiếm khuyết thiết kế. Bổ sung phương pháp tiếp cận kết hợp giữa sơ đồ vòng lặp nhân quả (CLD) và kỹ thuật ra quyết định xám dựa trên thực nghiệm và đánh giá (G-DEMATEL) ứng dụng trong ngành xây dựng ở Việt Nam. HV: Phạm Vũ Bá Linh GVHD 1: TS.

Nguyễn Thanh Phong MSHV:1970713 GVHD 2: TS. Nguyễn Anh Thư Đại học Bách Khoa HCM Luận văn Thạc sĩ Trang 7 1.2 Đóng góp về mặt thực tiễn Hệ thống hóa các nguyên nhân và ảnh hưởng của khiếm khuyết trong thiết kế dự án xây dựng và trình bày mối quan hệ giữa chúng một trách trực quan, xác định các nhân tố chính liên quan khiếm khuyết thiết kế giúp đơn vị tư vấn thiết kế xây dựng chiến lược hạn chế, giảm thiểu chúng. Từ đó, trực tiếp cải thiện hiệu quả hoạt động của đơn vị tư vấn, mang lại lợi nhuận, danh tiếng, và tăng khả năng cạnh tranh. Khi thực hiện dự án với HSTK khiếm khuyết, dự án sẽ tồn tại nguy cơ tăng các công việc làm lại và yêu cầu thông tin từ nhà thầu thi công, dẫn đến tăng chi phí, trễ tiến độ và phát sinh những xung đột giữa các bên liên quan.