Luận văn thạc sĩ đánh giá tác động của chính sách quản lý bảo về rừng đến phát triển rừng ở huyện đơn dương tỉnh lâm đồng

Luận văn thạc sĩ phân tích tác động chính sách quản lý bảo vệ rừng đến phát triển rừng tại huyện Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng, đề xuất giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Triệu Thị Thúy
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Đình Tuấn
• Trường học: Đại học Thái Nguyên - Trường Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Đánh giá tác động của chính sách quản lý, bảo vệ rừng đến phát triển rừng ở huyện Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• MỞ ĐẦU
• Tính cấp thiết của đề tài
• Mục tiêu nghiên cứu
• Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• Kết cấu của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CƠ BẢN VỀ ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ, BẢO VỆ RỪNG ĐẾN PHÁT TRIỂN RỪNG
• 1.1. Một số vấn đề lý luận cơ bản về rừng và tác động chính sách quản lý, bảo vệ rừng đến phát triển rừng
• 1.1.1. Khái niệm về rừng
• 1.1.2. Đặc điểm và phân loại rừng
• 1.1.3. Vai trò của rừng
• 1.2. Một số vấn đề lý luận về tác động của chính sách quản lý, bảo vệ rừng đến phát triển rừng
• 1.2.1. Các khái niệm cơ bản
• 1.2.2. Đặc trưng của chính sách quản lý, bảo vệ rừng
• 1.2.3. Tác động của chính sách quản lý, bảo vệ rừng đến phát triển rừng
• 1.2.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến chính sách quản lý, bảo vệ rừng
• 1.3. Kinh nghiệm quản lý, bảo vệ rừng tại một số địa phương trong nước và bài học rút ra cho huyện Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng
• 1.3.1. Kinh nghiệm tại một số địa phương trong nước về thực hiện chính sách quản lý, bảo vệ rừng
• 1.3.2. Bài học rút ra cho huyện Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng trong việc thực hiện chính sách quản lý, bảo vệ và phát triển rừng
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
• 2.1. Câu hỏi nghiên cứu
• 2.2. Khung phân tích và phương pháp phân tích
• 2.3. Phương pháp thu thập, xử lý và phân tích thông tin
• 2.3.1. Phương pháp thu thập thông tin
• 2.3.2. Phương pháp xử lý số liệu
• 2.3.3. Phương pháp phân tích thông tin
• 2.4. Hệ thống các chỉ tiêu phân tích đánh giá tác động của chính sách quản lý, bảo vệ rừng đến phát triển rừng
• 3. CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ, BẢO VỆ RỪNG ĐẾN PHÁT TRIỂN RỪNG Ở HUYỆN ĐƠN DƯƠNG
• 3.1. Khái quát về đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng
• 3.1.1. Đặc điểm tự nhiên
• 3.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội huyện Đơn Dương
• 3.1.3. Đánh giá chung về ảnh hưởng của đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội đến quản lý, bảo vệ và phát triển rừng ở huyện Đơn Dương
• 3.2. Thực trạng tác động của chính sách quản lý, bảo vệ rừng đến phát triển rừng ở huyện Đơn Dương
• 3.2.1. Tình hình triển khai thực hiện một số chính sách cơ bản trong quản lý, bảo vệ và phát triển rừng ở huyện Đơn Dương
• 3.2.2. Đánh giá tác động của các chính sách quản lý, bảo vệ rừng đến phát triển rừng ở huyện Đơn Dương
• 3.3. Đánh giá các nhân tố ảnh hưởng của việc thực thi chính sách quản lý, bảo vệ đến phát triển rừng ở huyện Đơn Dương
• 3.3.1. Ảnh hưởng của các nhân tố tự nhiên
• 3.3.2. Ảnh hưởng của nhân tố con người
• 3.3.3. Ảnh hưởng của các nhân tố kinh tế - xã hội
• 3.3.4. Ảnh hưởng của nhân tố môi trường sinh thái
• 3.3.5. Ảnh hưởng của các nhân tố khác
• 3.4. Đánh giá chung về tác động của chính sách quản lý, bảo vệ rừng đến phát triển rừng ở huyện Đơn Dương
• 3.4.1. Những kết quả đạt được
• 3.4.2. Những hạn chế và nguyên nhân của hạn chế
• 4. CHƯƠNG 4: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG THỰC HIỆN CÁC CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ, BẢO VỆ RỪNG ĐỂN PHÁT TRIỂN RỪNG Ở HUYỆN ĐƠN DƯƠNG
• 4.1. Quan điểm tăng cường thực hiện chính sách quản lý, bảo vệ rừng để phát triển rừng ở huyện Đơn Dương
• 4.2. Định hướng tăng cường chính sách quản lý, bảo vệ rừng ở huyện Đơn Dương
• 4.2.1. Định hướng chung
• 4.2.2. Định hướng cụ thể trong giai đoạn 2021-2025
• 4.3. Một số giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường thực hiện chính sách quản lý, bảo vệ rừng để phát triển rừng ở huyện Đơn Dương
• 4.3.1. Các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ rừng
• 4.3.2. Các giải pháp về phát triển rừng
• 4.3.3. Đề xuất các chính sách hỗ trợ cho phát triển rừng
• 4.4. Một số kiến nghị đối với các cấp quản lý
• 4.4.1. Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng
• 4.4.2. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
• 4.4.3. UBND huyện Đơn Dương
• 4.4.4. Sở Tài nguyên và Môi trường
• 4.4.5. Sở Tài chính, Sở Kế hoạch và Đầu tư
• 4.4.6. Chi cục Kiểm lâm Lâm Đồng
• 4.4.7. Hạt Kiểm lâm Đơn Dương
• 4.4.8. Đài Phát thanh - Truyền hình tỉnh, Báo Lâm Đồng
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Đánh giá tác động chính sách quản lý rừng

Đánh giá tác động của chính sách quản lý rừng đến phát triển rừng tại huyện Đơn Dương, Lâm Đồng là trọng tâm của nghiên cứu. Các chính sách này bao gồm các quy định pháp lý, chương trình hỗ trợ, và biện pháp thực thi nhằm bảo vệ và phát triển rừng. Nghiên cứu chỉ ra rằng, mặc dù có nhiều nỗ lực trong việc thực thi chính sách, vẫn tồn tại những hạn chế như tình trạng phá rừng, cháy rừng, và khai thác quá mức. Tác động môi trường của các chính sách này cũng được đánh giá, cho thấy sự cần thiết của việc cải thiện hiệu quả quản lý để đảm bảo phát triển bền vững.

1.1. Tác động của chính sách quản lý rừng

Các chính sách quản lý rừng đã có tác động tích cực đến việc bảo vệ và phát triển rừng tại huyện Đơn Dương. Tuy nhiên, hiệu quả chưa đồng đều do thiếu sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý và cộng đồng địa phương. Quy hoạch rừng và bảo tồn thiên nhiên cần được tăng cường để đối phó với các thách thức như biến đổi khí hậu và áp lực từ phát triển kinh tế.

1.2. Hạn chế và nguyên nhân

Một số hạn chế trong việc thực thi chính sách quản lý rừng bao gồm thiếu nguồn lực, sự thiếu hiểu biết của người dân, và sự chồng chéo trong các quy định pháp lý. Đánh giá chính sách cho thấy cần có sự điều chỉnh và cải tiến để đảm bảo tính hiệu quả và bền vững.

II. Phát triển rừng bền vững

Phát triển rừng bền vững là mục tiêu chính của các chính sách phát triển tại huyện Đơn Dương. Nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kết hợp giữa bảo vệ rừng và phát triển kinh tế địa phương. Các giải pháp như trồng rừng, quản lý rừng cộng đồng, và khai thác bền vững được đề xuất để đạt được mục tiêu này. Kinh tế rừng cũng được xem xét như một yếu tố quan trọng trong việc thúc đẩy sự tham gia của người dân vào công tác bảo vệ rừng.

2.1. Giải pháp phát triển rừng

Các giải pháp được đề xuất bao gồm tăng cường quản lý rừng, hỗ trợ tài chính cho các hộ gia đình tham gia trồng rừng, và nâng cao nhận thức cộng đồng về giá trị của rừng. Bảo vệ rừng và phát triển bền vững cần được thực hiện song song để đảm bảo sự cân bằng giữa bảo tồn và phát triển.

2.2. Kinh tế rừng và cộng đồng

Kinh tế rừng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng vào công tác bảo vệ rừng. Các mô hình kinh tế như du lịch sinh thái, khai thác lâm sản bền vững được khuyến khích để tạo nguồn thu nhập ổn định cho người dân địa phương.

III. Định hướng và kiến nghị

Nghiên cứu đề xuất các định hướng và kiến nghị nhằm tăng cường hiệu quả của chính sách quản lý rừng tại huyện Đơn Dương. Các kiến nghị bao gồm cải thiện hệ thống pháp lý, tăng cường nguồn lực cho công tác quản lý, và thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng. Quy hoạch rừng và bảo tồn thiên nhiên cần được ưu tiên để đảm bảo sự phát triển bền vững của rừng trong tương lai.

3.1. Định hướng chính sách

Các định hướng chính sách bao gồm việc hoàn thiện hệ thống pháp lý, tăng cường nguồn lực tài chính, và nâng cao năng lực quản lý của các cơ quan chức năng. Chính sách phát triển cần được điều chỉnh để phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

3.2. Kiến nghị thực tiễn

Các kiến nghị thực tiễn bao gồm việc tăng cường sự tham gia của cộng đồng, nâng cao nhận thức về giá trị của rừng, và thúc đẩy các mô hình kinh tế bền vững. Bảo vệ rừng và phát triển bền vững cần được thực hiện đồng bộ để đạt được hiệu quả lâu dài.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Huyện Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng sở hữu tổng diện tích tự nhiên là 61.135,26 ha, trong đó diện tích đất quy hoạch lâm nghiệp chiếm tới 37.466,35 ha, tương đương 61,28% diện tích toàn huyện. Đây là địa bàn xung yếu giữ vai trò điều tiết nguồn nước cho hồ thủy điện Đa Nhim với dung tích 165 triệu mét khối và công suất phát điện 160MW. Mặc dù công tác quản lý và bảo vệ rừng đã đạt được những bước tiến tích cực với 951 hộ gia đình tham gia nhận khoán bảo vệ diện tích rừng trên địa bàn, tài nguyên rừng tại đây vẫn đang đứng trước nhiều thách thức nghiêm trọng. Tình trạng phá rừng bằng các thủ đoạn tinh vi như ken cây, khoan lỗ đổ hóa chất và xâm lấn đất lâm nghiệp tại dải giáp ranh YAHOA hiểm trở dài hơn 60 km tiếp giáp tỉnh Ninh Thuận diễn biến hết sức phức tạp.

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận, đánh giá toàn diện thực trạng tác động của hệ thống chính sách quản lý, bảo vệ rừng đến công tác phát triển rừng tại huyện Đơn Dương trong giai đoạn 2017-2020. Trên cơ sở đó, tác giả nhận diện các điểm nghẽn về mặt thể chế, cơ chế kinh tế và quản trị cơ sở để đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ cho giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030. Đề tài mang ý nghĩa khoa học sâu sắc khi làm sáng tỏ mối quan hệ tương hỗ giữa chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng và sinh kế cộng đồng, đồng thời cung cấp luận cứ thực tiễn giúp chính quyền địa phương duy trì tỷ lệ che phủ rừng ổn định trên 61%, bảo tồn đa dạng sinh học và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế lâm nghiệp bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng học thuyết sinh thái rừng của Morodop cùng quan điểm của Tcahenco và Melekhop về tính chỉnh thể, khả năng tự cân bằng và giá trị phòng hộ môi trường của hệ sinh thái rừng. Các lý thuyết này chỉ rõ độ che phủ rừng tối ưu của một quốc gia cần đạt ngưỡng an toàn sinh thái 45% và quần xã thực vật phải bảo đảm độ khép tán tối thiểu từ 0,1 ha trở lên để duy trì chức năng giữ nước, chống xói mòn và điều hòa khí hậu. Bên cạnh đó, luận văn áp dụng lý thuyết quản lý tài nguyên bền vững và khung phân tích tác động chính sách công của các nhà khoa học quản lý kinh tế trong nước. Khung phân tích tập trung lượng hóa sự chuyển hóa của các yếu tố đầu vào như đất đai, nguồn vốn ngân sách, lao động nhận khoán thành các kết quả đầu ra về diện tích rừng, sinh khối và thu nhập của người dân.

Hệ thống khái niệm nòng cốt được chuẩn hóa bao gồm: quản lý rừng bền vững, bảo vệ rừng, phát triển rừng và chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng theo tinh thần Luật Lâm nghiệp số 16/2017/QH14. Quản lý rừng bền vững được định nghĩa là sự tích hợp giữa các công cụ quy hoạch, cơ chế tài chính và kiểm tra giám sát nhằm tối ưu hóa lợi ích kinh tế từ lâm sản và dịch vụ môi trường mà không làm suy thoái diện tích hay trữ lượng rừng tự nhiên.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp nguồn dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo định kỳ giai đoạn 2017-2020 của Chi cục Kiểm lâm tỉnh Lâm Đồng, Hạt Kiểm lâm Đơn Dương và số liệu niên giám thống kê huyện với nguồn dữ liệu sơ cấp thu thập qua điều tra bảng hỏi. Tổng thể khảo sát bao gồm 951 hộ gia đình nhận khoán bảo vệ rừng tại 5 đơn vị chủ rừng trên địa bàn. Áp dụng công thức tính mẫu Slovin với mức độ tin cậy 90% và sai số mô hình 10%, cỡ mẫu điều tra được xác định chính xác là 90 hộ dân. Tác giả sử dụng phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng kết hợp khảo sát toàn bộ đối với các đơn vị quy mô nhỏ dưới 20 hộ: Ban quản lý rừng phòng hộ D’Ran (38 hộ trên tổng số 647 hộ), Công ty TNHH một thành viên Lâm nghiệp Đơn Dương (16 hộ trên 268 hộ), Công ty Acteam International (16 hộ), Công ty TNHH La Ba (11 hộ) và Công ty Hiếu Hoa (9 hộ). Đồng thời, tác giả khảo sát chuyên sâu 40 cán bộ quản lý từ UBND huyện, Hạt Kiểm lâm và ban lãnh đạo các chủ rừng.

Dữ liệu được làm sạch và xử lý thống kê mô tả, phân tích so sánh định lượng trên phần mềm Excel. Phương pháp phân tích ma trận SWOT được lựa chọn để đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, thời cơ và thách thức trong việc thực thi chính sách. Lý do lựa chọn mô hình phân tích kết hợp này là nhằm bảo đảm tính khách quan khoa học, lượng hóa chính xác mối tương quan giữa thu nhập nhận khoán và tỷ lệ vi phạm lâm luật, đồng thời phản ánh chân thực quan điểm của cả cấp quản lý vĩ mô lẫn đối tượng thụ hưởng chính sách tại cơ sở.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, diện tích đất có rừng trên địa bàn huyện Đơn Dương duy trì ở mức 37.466,35 ha, trong đó rừng tự nhiên chiếm 32.610,35 ha và rừng trồng sản xuất đạt 4.856,00 ha. Cơ cấu rừng tự nhiên phân bổ rõ rệt gồm 16.994,36 ha rừng sản xuất, chiếm tỷ trọng 45,36% và 15.615,99 ha rừng phòng hộ, chiếm tỷ trọng 41,68%. Rừng đặc dụng không có diện tích quy hoạch trên địa bàn huyện.

Thứ hai, chính sách giao khoán quản lý bảo vệ rừng tạo ra bước chuyển lớn về mặt xã hội khi huy động được 951 hộ dân tham gia giữ rừng, chủ yếu thuộc cộng đồng đồng bào dân tộc thiểu số. Nguồn tiền chi trả dịch vụ môi trường rừng trở thành nguồn thu ổn định, đóng góp đáng kể vào tổng thu nhập hộ gia đình khu vực nông thôn, giúp các hộ cải thiện mức sống và từng bước gắn bó trách nhiệm với lâm phần được giao.

Thứ ba, áp lực xâm hại tài nguyên rừng vẫn ở mức cao do sự phát triển nóng của nông nghiệp công nghệ cao. Với diện tích canh tác rau hoa công nghệ cao đạt giá trị sản xuất từ 250 đến 300 triệu đồng trên mỗi hecta một năm, cá biệt có mô hình đạt 1 tỷ đồng mỗi hecta một năm, tình trạng lấn chiếm đất rừng để lấy đất sản xuất diễn ra phức tạp. Các hành vi hủy hoại cây rừng bằng phương thức ken cây, đổ thuốc diệt cỏ được phát hiện tập trung tại vùng giáp ranh hiểm trở và khu vực ven hồ thủy điện Đa Nhim.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi của tình trạng xâm hại đất rừng bắt nguồn từ sự chênh lệch lớn giữa lợi nhuận kinh tế từ sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao và mức đơn giá hỗ trợ nhận khoán bảo vệ rừng. Khi giá trị nông sản liên tục tăng trưởng từ 3% đến 5% mỗi năm, nhu cầu mở rộng đất canh tác tạo ra áp lực đào thải trực tiếp lên diện tích đất lâm nghiệp liền kề. Mặt khác, lực lượng kiểm lâm địa bàn còn mỏng, trang thiết bị chuyên dụng phục vụ công tác tuần tra chưa tương xứng với địa hình chia cắt phức tạp, khiến việc bắt quả tang và xử lý triệt để các hành vi vi phạm gặp nhiều trở ngại.

So sánh với các địa bàn lân cận như huyện Lạc Dương (tỷ lệ che phủ rừng 85%) và huyện Ninh Sơn (tổng diện tích quy hoạch rừng 46.325,22 ha), Đơn Dương có tốc độ đô thị hóa và thâm canh nông nghiệp nhanh hơn, dẫn đến xung đột sử dụng đất gay gắt hơn. Kết quả khảo sát có thể được mô phỏng trực quan thông qua biểu đồ cột thể hiện biến động diện tích rừng qua từng năm và bảng ma trận đối chiếu mức thu nhập từ dịch vụ môi trường rừng với số vụ vi phạm lâm luật. Việc trực quan hóa này giúp các nhà hoạch định chính sách thấy rõ mối liên hệ giữa việc nâng mức hỗ trợ tài chính cho người dân với sự suy giảm rõ rệt của các điểm nóng phá rừng.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, nâng cao năng lực tuần tra và ứng dụng công nghệ số trong quản lý rừng. Giao Hạt Kiểm lâm huyện Đơn Dương chủ trì, phối hợp với 5 đơn vị chủ rừng triển khai lắp đặt hệ thống camera giám sát tầm xa và sử dụng thiết bị bay không người lái để kiểm soát 100% các điểm nóng có nguy cơ cháy rừng và phá rừng tại lưu vực hồ Đa Nhim cùng dải ranh giới YAHOA, hoàn thành việc phủ kín thiết bị trong giai đoạn 2021-2023.

Thứ hai, hoàn thiện cơ chế kinh tế và điều chỉnh đơn giá chi trả dịch vụ môi trường rừng. Đề nghị UBND tỉnh Lâm Đồng và Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh xem xét tăng mức đơn giá nhận khoán bảo vệ rừng thêm 15% đến 20% mỗi hecta trong giai đoạn 2021-2025, bảo đảm tạo nguồn thu nhập đủ trang trải đời sống cho 951 hộ gia đình nhận khoán, giúp người dân yên tâm tham gia bảo vệ 37.466,35 ha rừng hiện có.

Thứ ba, đẩy mạnh công tác trồng rừng gỗ lớn và phục hồi đất sau giải tỏa. Các đơn vị chủ rừng cần xây dựng kế hoạch cụ thể nhằm tổ chức trồng mới tối thiểu 200 ha rừng sản xuất mỗi năm và khoanh nuôi phục hồi 100% diện tích đất lâm nghiệp bị lấn chiếm đã thu hồi, hướng tới mục tiêu nâng độ che phủ rừng của huyện đạt trên 62% vào năm 2025.

Thứ tư, siết chặt kỷ cương quản lý đất đai và tăng cường phối hợp liên ngành. UBND huyện Đơn Dương cần chỉ đạo Phòng Tài nguyên và Môi trường phối hợp chặt chẽ với Công an huyện và chính quyền các xã giáp ranh tổ chức ít nhất 12 đợt thanh tra, kiểm tra chuyên đề mỗi năm, kiên quyết xử lý hình sự các đối tượng chủ mưu đầu độc rừng và thu hồi toàn bộ diện tích đất lâm nghiệp bị sang nhượng trái quy định pháp luật.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất là các nhà hoạch định chính sách, cơ quan quản lý nhà nước như UBND huyện Đơn Dương, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Lâm Đồng, Chi cục Kiểm lâm. Luận văn cung cấp hệ thống số liệu thực chứng về 37.466,35 ha đất lâm nghiệp, làm cơ sở xây dựng kế hoạch phát triển lâm nghiệp bền vững giai đoạn 2021-2025.

Nhóm thứ hai là các đơn vị chủ rừng, doanh nghiệp lâm nghiệp trên địa bàn như Công ty TNHH một thành viên Lâm nghiệp Đơn Dương hay Ban quản lý rừng phòng hộ D’Ran. Nghiên cứu mang lại các gợi ý thiết thực để tối ưu hóa quy trình quản lý 951 hợp đồng giao khoán và nâng cao hiệu quả phối hợp với chính quyền địa phương.

Nhóm thứ ba là các nhà nghiên cứu, giảng viên và học viên cao học chuyên ngành Quản lý kinh tế, Kinh tế nông nghiệp và Lâm sinh học. Đề tài đóng vai trò là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp ứng dụng công thức tính mẫu Slovin với 90 mẫu khảo sát và cách tiếp cận đa chiều trong đánh giá chính sách công.

Nhóm thứ tư là các tổ chức phi chính phủ, dự án phát triển nông thôn và bảo tồn đa dạng sinh học. Nội dung luận văn giúp các chuyên gia thiết kế các chương trình sinh kế hỗ trợ người dân vùng đệm hồ thủy điện Đa Nhim dung tích 165 triệu mét khối một cách hiệu quả và bền vững.

Câu hỏi thường gặp

Chính sách giao khoán bảo vệ rừng mang lại lợi ích cụ thể gì cho người dân huyện Đơn Dương? Chính sách giao khoán giúp 951 hộ dân có nguồn thu nhập ổn định hàng quý từ tiền chi trả dịch vụ môi trường rừng, tạo thêm việc làm trong thời gian nông nhàn và nâng cao nhận thức pháp luật của đồng bào thiểu số tại địa phương.

Nguyên nhân chính khiến các vụ ken cây, hủy hoại rừng khó phát hiện và xử lý dứt điểm là gì? Thủ đoạn ken cây, khoan lỗ đổ hóa chất diễn ra lén lút tại các vùng núi dốc hiểm trở dọc ranh giới YAHOA dài hơn 60 km, cây chết dần sau vài tháng khiến lực lượng kiểm lâm gặp nhiều trở ngại trong việc bắt quả tang đối tượng.

Cỡ mẫu khảo sát 90 hộ dân có bảo đảm độ tin cậy khoa học cho toàn bộ huyện Đơn Dương không? Cỡ mẫu 90 hộ được tính toán chuẩn xác từ tổng thể 951 hộ nhận khoán qua công thức Slovin với mức sai số mô hình 10% và độ tin cậy 90%, bảo đảm tính đại diện đầy đủ cho cả 5 đơn vị chủ rừng trên địa bàn huyện.

Áp lực từ nông nghiệp công nghệ cao ảnh hưởng như thế nào đến diện tích đất rừng Đơn Dương? Nông nghiệp công nghệ cao đem lại giá trị từ 250 đến 300 triệu đồng trên mỗi hecta một năm, tạo ra cơn sốt đất nông nghiệp và thôi thúc một bộ phận người dân lấn chiếm đất lâm nghiệp liền kề để mở rộng diện tích nhà kính.

Giải pháp then chốt nhất để phát triển rừng Đơn Dương trong giai đoạn 2021-2025 là gì? Giải pháp then chốt là tăng mức chi trả dịch vụ môi trường rừng thêm 15% đến 20%, kết hợp tuần tra bằng thiết bị bay không người lái tại 100% khu vực trọng điểm và xử lý nghiêm các vụ vi phạm đất lâm nghiệp.

Kết luận

• Đơn Dương sở hữu 37.466,35 ha đất lâm nghiệp, chiếm 61,28% tổng diện tích tự nhiên, giữ vị trí then chốt trong phòng hộ nguồn nước cho công trình thủy điện Đa Nhim công suất 160MW.
• Việc thực thi các chính sách lâm nghiệp đã huy động hiệu quả 951 hộ gia đình tham gia quản lý bảo vệ rừng, hình thành ý thức bảo tồn tài nguyên trong cộng đồng dân cư.
• Nghiên cứu thực nghiệm trên 90 mẫu hộ dân và 40 cán bộ quản lý đã làm rõ xung đột giữa áp lực sinh kế nông nghiệp công nghệ cao với yêu cầu bảo vệ diện tích rừng tự nhiên.
• Hệ thống 4 nhóm giải pháp được đề xuất cung cấp lộ trình hành động khả thi từ nay đến năm 2025, hướng tới mục tiêu duy trì tỷ lệ che phủ rừng ổn định trên 62%.
• Công trình đóng góp hệ thống cứ liệu khoa học và thực tiễn vững chắc, đóng vai trò là cẩm nang hữu ích phục vụ công tác quản lý tài nguyên và xây dựng chính sách kinh tế lâm nghiệp bền vững tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CƠ BẢN VỀ ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ, BẢO VỆ RỪNG ĐẾN PHÁT TRIỂN RỪNG 1. Một số vấn đề lý luận cơ bản về rừng và tác động chính sách quản lý, bảo vệ rừng đến phát triển rừng 1. Khái niệm về rừng Ngay từ thủa sơ khai, con người đã có những khái niệm cơ bản nhất về rừng, bởi lẽ rừng chính là nơi cung cấp mọi thứ phục vụ cuộc sống của họ. Như chúng ta đã biết, rừng là tài nguyên quý của đất nước, có khả năng tái tạo và có vị trí quan trọng đối với mỗi quốc gia bởi nó gắn liền với đời sống của con người.

Theo đó, lịch sử ngày càng phát triển thì những khái niệm về rừng được tích lũy, hoàn thiện thành những học thuyết về rừng.Morodop công bố tác phẩm Học thuyết về rừng. Sự phát triển hoàn thiện của học thuyết này về rừng gắn liền với những thành tựu về sinh thái học.Tcahenco đã định nghĩa: Rừng là một bộ phận của cảnh quan địa lý, trong đó bao gồm một tổng thể các cây gỗ, cây bụi, cây cỏ, động vật và cả vi sinh vật. Trong quá trình phát triển của mình, chúng có mối quan hệ sinh học và ảnh hưởng lẫn nhau và với hoàn cảnh bên ngoài.Melekhop cho rằng: Rừng là sự hình thành phức tạp của tự nhiên, là thành phần cơ bản của sinh quyển địa cầu. 6 Căn cứ vào mục đích sử dụng chủ yếu, rừng tự nhiên và rừng trồng được phân thành 03 loại: rừng đặc dụng; rừng phòng hộ và rừng sản xuất.

Mặc dù một số khái niệm đưa ra vào các thời điểm khác nhau nhưng có thể khái quát lại, tác giả luận văn tổng hợp lại và đưa ra khái niệm về rừng như sau: Rừng là một hệ sinh thái bao gồm các yếu tố thực vật rừng tự nhiên hoặc do con người trồng mới, khoanh nuôi tái sinh trên đất trồng rừng, trong đó cây gỗ, tre nứa, cây họ cau có chiều cao được xác định theo hệ thực vật trên núi đất, núi đá, đất ngập nước, đất cát hoặc hệ thực vật đặc trưng khác là những thực vật chính chiếm ưu thế; động vật rừng sống hoang dã trong rừng; vi sinh vật rừng; quần xã thực vật rừng phải có một diện tích đủ lớn để tạo ra hoàn cảnh rừng đặc trưng và các yếu tố tự nhiên, môi trường do rừng tạo ra khác với hoàn cảnh bên ngoài, độ khép tán của quần xã thực vật phải lớn hơn 0,1 ha. Đặc điểm và phân loại rừng 1. Đặc điểm của rừng - Thứ nhất, rừng là một thể tổng hợp phức tạp có mối quan hệ qua lại giữa các cá thể trong quần thể, giữa các quần thể trong quần xã và có sự thống nhất giữa chúng với hoàn cảnh trong tổng hợp đó. - Thứ hai, rừng luôn luôn có sự cân bằng động, có tính ổn định, tự điều hòa và tự phục hồi để chống lại những biến đổi của hoàn cảnh và những biến đổi về số lượng sinh vật, những khả năng này được hình thành do kết quả của sự tiến hóa lâu dài và kết quả của sự chọn lọc tự nhiên của tất cả các thành phần rừng.

- Thứ ba, rừng có khả năng tự phục hồi và trao đổi cao. - Thứ 4, rừng có sự cân bằng đặc biệt về sự trao đổi năng lượng và vật chất, luôn luôn tồn tại quá trình tuần hoàn sinh vật, trao đổi vật chất năng lượng, đồng thời nó thải ra khỏi hệ sinh thái các chất và bổ sung thêm vào đó một số chất từ các hệ sinh thái khác. - Thứ năm, sự vận động của các quá trình nằm trong các tác động tương hỗ phức tạp dẫn tới sự ổn định bền vững của hệ sinh thái rừng. - Thứ sáu, rừng có phân bố địa lý theo vùng miền và địa phương.

Phân loại rừng Theo Luật Lâm nghiệp số 16/2017/QH14, hiện nay rừng được phân thành ba loại: rừng đặc dụng, rừng phòng hộ và rừng sản xuất. Cụ thể: [17] - Rừng đặc dụng được sử dụng chủ yếu để bảo tồn hệ sinh thái rừng tự nhiên, nguồn gen sinh vật rừng, nghiên cứu khoa học, bảo tồn di tích lịch sử - văn hóa, tín ngưỡng, danh lam thắng cảnh kết hợp du lịch sinh thái; nghỉ dưỡng, giải trí trừ phân khu bảo vệ nghiêm ngặt của rừng đặc dụng; cung ứng dịch vụ môi trường rừng bao gồm: + Vườn quốc gia; + Khu dự trữ thiên nhiên; + Khu bảo tồn loài - sinh cảnh; + Khu bảo vệ cảnh quan bao gồm rừng bảo tồn di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh; rừng tín ngưỡng; rừng bảo vệ môi trường đô thị, khu công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế, khu công nghệ cao; + Khu rừng nghiên cứu, thực nghiệm khoa học; vườn thực vật quốc gia; rừng giống quốc gia. - Rừng phòng hộ được sử dụng chủ yếu để bảo vệ nguồn nước, bảo vệ đất, chống xói mòn, sạt lở, lũ quét, lũ ống, chống sa mạc hóa, hạn chế thiên tai, điều hòa khí hậu, góp phần bảo vệ môi trường, quốc phòng, an ninh, kết hợp du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí; cung ứng dịch vụ môi trường rừng; được phân theo mức độ xung yếu bao gồm: + Rừng phòng hộ đầu nguồn; rừng bảo vệ nguồn nước của cộng đồng dân cư; rừng phòng hộ biên giới; + Rừng phòng hộ chắn gió, chắn cát bay; rừng phòng hộ chắn sóng, lấn biển. - Rừng sản xuất được sử dụng chủ yếu để cung cấp lâm sản; sản xuất, kinh doanh lâm, nông, ngư nghiệp kết hợp; du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí; cung ứng dịch vụ môi trường rừng.

Vai trò của rừng Rừng có vai trò rất quan trọng đối với cuộc sống của con người cũng như môi trường: cung cấp nguồn gỗ, củi, điều hòa, tạo ra oxy, điều hòa nước, là nơi cư trú động thực vật và tàng trữ các nguồn gen quý hiếm, bảo vệ và ngăn chặn gió bão, 8 chống xói mòn đất, đảm bảo cho sự sống, bảo vệ sức khỏe của con người. Tỷ lệ đất có rừng che phủ của một quốc gia là một chỉ tiêu an ninh môi trường quan trọng (diện tích đất có rừng đảm bảo an toàn môi trường của một quốc gia tối ưu là 45% tổng diện tích). Do vậy, không có một dân tộc, một quốc gia nào không biết rõ vai trò quan trọng của rừng trong cuộc sống. Tuy nhiên, ngày nay, nhiều nơi con người đã không bảo vệ được rừng, còn chặt phá bừa bãi làm cho tài nguyên rừng khó được phục hồi và ngày càng bị cạn kiệt, nhiều nơi rừng không còn có thể tái sinh, đất trở thành đồi trọc, sa mạc, nước mưa tạo thành những dòng lũ rửa trôi chất dinh dưỡng, gây lũ lụt, sạt lở cho vùng đồng bằng gây thiệt hại nhiều về tài sản, tính mạng người dân.

Vai trò của rừng trong việc bảo vệ môi trường đang trở thành vấn đề thời sự và lôi quấn sự quan tâm của toàn thế giới. [13] - Rừng giữ không khí trong lành: Do chức năng quang hợp của cây xanh, rừng là một nhà máy sinh học tự nhiên thường xuyên thu nhận CO2 và cung cấp O2. Đặc biệt ngày nay khi hiện tượng nóng dần lên của trái đất do hiệu ứng nhà kính, vai trò của rừng trong việc giảm lượng khí CO2 là rất quan trọng. - Rừng điều tiết nước, phòng chống lũ lụt, xói mòn: Rừng có vai trò điều hòa nguồn nước giảm dòng chảy bề mặt chuyển nó vào lượng nước ngấm xuống đất và vào tầng nước ngầm.

Khắc phục được xói mòn đất, hạn chế lắng đọng lòng sông, lòng hồ, điều hòa được dòng chảy của các con sông, con suối (tăng lượng nước sông, nước suối vào mùa khô, giảm lượng nước sông suối vào mùa mưa). - Rừng bảo vệ độ phì nhiêu và bồi dưỡng tiềm năng của đất: ở vùng có đủ rừng thì dòng chảy bị chế ngự, ngăn chặn được nạn bào mòn, nhất là trên đồi núi dốc tác dụng ấy có hiệu quả lớn, nên lớp đất mặt không bị mỏng, mọi đặc tính lý hóa và vi sinh vật học của đất không bị phá hủy, độ phì nhiêu được duy trì. Rừng lại liên tục tạo chất hữu cơ. Điều này thể hiện ở qui luật phổ biến: rừng tốt tạo ra đất tốt và đất tốt nuôi lại rừng tốt.

Ngoài ra Rừng có vai trò rất lớn trong việc chống cát di động ven biển, che chở cho vùng đất bên trong nội địa, rừng bảo vệ đê biển, cải hóa vùng chua phèn, cung cấp gỗ, lâm sản, Rừng nơi cư trú của rất nhiều các loài động vật. Động vật rừng nguồn cung cấp thực phẩm, dược liệu, nguồn gen quý, da lông, sừng thú là những mặt hàng xuất khẩu có giá trị. Một số vấn đề lý luận về tác động của chính sách quản lý, bảo vệ rừng đến phát triển rừng 1. Các khái niệm cơ bản Rừng có vai trò rất quan trọng đối với cuộc sống của con người cũng như môi trường.

Hiện nay, do khai thác trái phép quá mức nên đã ảnh hưởng không nhỏ đến cảnh quan, không khí khiến thời tiết nóng hơn, khắc nghiệt hơn…gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của rừng nói riêng và cuộc sống con người nói chung. Chính vì vậy, thực hiện quản lý, bảo vệ và phát triển rừng là việc làm vô cùng cần thiết trong giai đoạn hiện nay. Nếu rừng bị phá hủy, đất bị xói, quá trình đất mất mùn và thoái hóa dễ xảy ra rất nhanh chóng và mãnh liệt. Ước tính ở nơi rừng bị phá hoang trơ đất trống mỗi năm bị rửa trôi mất khoảng 10 tấn mùn/ ha.

Đồng thời các quá trình feralitic, tích tụ sắt, nhôm, hình thành kết von, hóa đá ong, lại tăng cường lên, làm cho đất mất tính chất hóa lý, mất vi sinh vật, không giữ được nước, dễ bị khô hạn, thiếu chất dinh dưỡng trở nên rất chua, kết cứng lại, đi đến cằn cỗi, trơ sỏi đá. Khái niệm quản lý rừng và quản lý rừng bền vững Quản lý rừng được hiểu là các cơ quan quản lý rừng ban hành các chính sách, quy định, tổ chức các hoạt động nhằm bảo vệ rừng và các tài nguyên rừng; đảm bảo cho các chủ rừng thu được lợi ích về gỗ, lâm sản và giá trị dịch vụ từ rừng mà không làm thay đổi diện tích, trữ lượng và năng suất lâm sản trong đó và không làm ảnh hưởng tới lợi ích lâu dài của khu rừng.