Đánh giá sinh trưởng và phát triển của một số mẫu giống mướp đắng momordica charantia l vụ xuân hè 2021 tại gia lâm hà nội khóa luận tốt nghiệp

Nghiên cứu đánh giá sinh trưởng và phát triển các mẫu giống mướp đắng Momordica charantia L vụ xuân hè 2021 tại Gia Lâm, Hà Nội, khóa luận tốt nghiệp.

• Tác giả: Nguyễn Quang Huy
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Quỳnh Hoa
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Rau Hoa Quả và Cảnh Quan
• Đề tài: Đánh Giá Sinh Trưởng Và Phát Triển Của Một Số Mẫu Giống Mướp Đắng (Momordica Charantia L.) Vụ Xuân Hè 2021 Tại Gia Lâm - Hà Nội
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
• MỤC LỤC
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN I: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục đích và yêu cầu
• 1.2.1. Mục đích
• 1.2.2. Yêu cầu
• 2. PHẦN II: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Giá trị dinh dưỡng của cây mướp đắng
• 2.2. Nguồn gốc, phân loại và phân bố của cây mướp đắng
• 2.2.1. Nguồn gốc, phân loại
• 2.2.2. Phân bố của cây mướp đắng
• 2.3. Đặc điểm thực vật học
• 2.3.1. Rễ
• 2.3.2. Thân
• 2.3.3. Lá
• 2.3.4. Hoa
• 2.3.5. Quả
• 2.3.6. Hạt
• 2.4. Yêu cầu về điều kiện ngoại cảnh của cây mướp đắng
• 2.4.1. Đất và dinh dưỡng
• 2.4.2. Nhiệt độ
• 2.5. Tình hình sản xuất và nghiên cứu mướp đắng trong và ngoài nước
• 2.5.1. Tình hình sản xuất và nghiên cứu mướp đắng trên thế giới
• 2.5.2. Tình hình sản xuất và nghiên cứu chọn tạo giống mướp đắng ở trong nước
• 3. VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Vật liệu thí nghiệm
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành thí nghiệm
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Các chỉ tiêu theo dõi
• 3.4.1. Đặc điểm sinh trưởng và phát triển của từng mẫu giống
• 3.4.2. Đặc điểm ra hoa, đậu quả
• 3.4.3. Năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất
• 3.4.4. Sâu, bệnh hại mướp đắng
• 3.5. Phương pháp nghiên cứu
• 3.5.1. Bố trí thí nghiệm
• 3.5.2. Phương pháp theo dõi
• 3.5.3. Kỹ thuật trồng trọt
• 3.6. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. THẢO LUẬN VÀ KẾT QUẢ
• 4.1. Đặc điểm sinh trưởng và phát triển của các mẫu giống mướp đắng
• 4.1.1. Thời gian qua các giai đoạn sinh trưởng, phát triển của các mẫu giống mướp đắng
• 4.1.2. Đặc điểm hình thái và động thái tăng trưởng chiều cao của các mẫu giống mướp đắng
• 4.1.3. Đặc điểm hình thái lá và động thái tăng trưởng lá của các mẫu giống mướp đắng
• 4.1.4. Đặc điểm ra hoa, đậu quả của các mẫu giống mướp đắng
• 4.1.5. Đặc điểm hình thái quả của các mẫu giống mướp đắng
• 4.1.6. Các yếu tố cấu thành năng suất của các mẫu giống mướp đắng
• 4.1.7. Tình hình nhiễm sâu bệnh của các mẫu giống mướp đắng
• 4.2. Đánh giá đặc điểm sinh trưởng, phát triển của các phép lai
• 4.2.1. Thời gian qua các giai đoạn sinh trưởng, phát triển của phép lai
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Đặc điểm sinh trưởng và phát triển của mướp đắng

Mướp đắng (Momordica charantia) là một loại cây trồng có giá trị dinh dưỡng cao và được sử dụng rộng rãi trong ẩm thực cũng như y học. Đặc điểm sinh trưởng của mướp đắng phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thời tiết, đất trồng và kỹ thuật chăm sóc. Trong vụ Xuân Hè 2021 tại Gia Lâm, Hà Nội, các mẫu giống mướp đắng được nghiên cứu cho thấy sự phát triển mạnh mẽ về chiều cao và số lượng lá. Kết quả cho thấy các mẫu giống MD3, MD9, MD14, MD17, MD18 có khả năng sinh trưởng tốt nhất, với chiều cao trung bình đạt từ 1,5 đến 2 mét. Điều này cho thấy sự thích nghi tốt của các giống này với điều kiện khí hậu tại Gia Lâm. Theo nghiên cứu, thời gian sinh trưởng của mướp đắng thường kéo dài từ 60 đến 90 ngày, tùy thuộc vào giống và điều kiện chăm sóc. Việc đánh giá sinh trưởng không chỉ giúp xác định giống nào phù hợp mà còn cung cấp thông tin quan trọng cho việc phát triển nông nghiệp bền vững.

1.1. Thời gian qua các giai đoạn sinh trưởng

Thời gian sinh trưởng của mướp đắng được chia thành các giai đoạn rõ ràng: nảy mầm, phát triển thân lá, ra hoa và đậu quả. Mỗi giai đoạn đều có những yêu cầu riêng về điều kiện ngoại cảnh. Trong nghiên cứu, thời gian nảy mầm của các giống mướp đắng diễn ra trong khoảng 7 đến 10 ngày. Giai đoạn phát triển thân lá kéo dài từ 20 đến 30 ngày, trong khi giai đoạn ra hoa và đậu quả thường bắt đầu từ ngày thứ 40. Sự đồng đều trong thời gian sinh trưởng giữa các giống cho thấy khả năng thích ứng tốt với điều kiện khí hậu tại Gia Lâm. Điều này có ý nghĩa quan trọng trong việc lựa chọn giống cho sản xuất nông nghiệp, giúp nông dân có thể dự đoán thời gian thu hoạch và lập kế hoạch sản xuất hiệu quả.

1.2. Đặc điểm hình thái và động thái tăng trưởng

Đặc điểm hình thái của mướp đắng rất đa dạng, với lá hình tim và hoa màu vàng. Động thái tăng trưởng chiều cao của các mẫu giống mướp đắng cho thấy sự phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn đầu. Các mẫu giống MD3 và MD9 có tốc độ tăng trưởng chiều cao nhanh nhất, đạt khoảng 2 mét sau 60 ngày. Điều này cho thấy khả năng sinh trưởng vượt trội của các giống này, giúp chúng có thể cạnh tranh tốt hơn với các loại cây khác trong cùng môi trường. Hình thái quả cũng rất phong phú, từ quả nhỏ đến quả lớn, với màu sắc và hình dạng khác nhau. Sự đa dạng này không chỉ làm phong phú thêm sản phẩm nông sản mà còn đáp ứng nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao của thị trường.

II. Đánh giá khả năng chống chịu sâu bệnh

Khả năng chống chịu sâu bệnh là một yếu tố quan trọng trong việc đánh giá giống mướp đắng. Trong nghiên cứu, các mẫu giống được theo dõi để xác định mức độ nhiễm sâu bệnh hại. Kết quả cho thấy các giống MD3, MD9 và MD14 có khả năng chống chịu tốt hơn so với các giống khác. Mức độ nhiễm sâu bệnh hại trên các giống này thấp hơn 20%, cho thấy sự kháng bệnh tự nhiên của chúng. Việc lựa chọn giống có khả năng chống chịu sâu bệnh không chỉ giúp tăng năng suất mà còn giảm thiểu việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, từ đó bảo vệ môi trường và sức khỏe người tiêu dùng. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hiện nay khi mà nhu cầu về thực phẩm sạch và an toàn ngày càng cao.

2.1. Các loại sâu bệnh hại chính

Trong quá trình nghiên cứu, các loại sâu bệnh hại chính được ghi nhận bao gồm bọ trĩ, sâu xanh và bệnh phấn trắng. Những loại sâu bệnh này thường gây hại cho lá và quả, ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng sản phẩm. Việc theo dõi và đánh giá mức độ nhiễm bệnh giúp nông dân có thể áp dụng các biện pháp phòng trừ hiệu quả. Các giống mướp đắng có khả năng kháng bệnh tốt sẽ là lựa chọn ưu tiên trong sản xuất, giúp giảm thiểu thiệt hại do sâu bệnh gây ra. Điều này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho nông dân mà còn góp phần bảo vệ môi trường nông nghiệp.

2.2. Phương pháp phòng trừ sâu bệnh

Để phòng trừ sâu bệnh hiệu quả, các biện pháp canh tác bền vững được khuyến khích áp dụng. Sử dụng giống kháng bệnh, luân canh cây trồng và áp dụng biện pháp sinh học là những phương pháp hiệu quả. Ngoài ra, việc theo dõi thường xuyên và phát hiện sớm sâu bệnh cũng rất quan trọng. Nông dân cần được trang bị kiến thức về các loại sâu bệnh và biện pháp phòng trừ để có thể ứng phó kịp thời. Việc áp dụng các biện pháp này không chỉ giúp bảo vệ cây trồng mà còn đảm bảo an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng.

III. Kết luận và đề xuất

Kết quả nghiên cứu về sinh trưởng và phát triển của các mẫu giống mướp đắng (Momordica charantia) vụ Xuân Hè 2021 tại Gia Lâm, Hà Nội cho thấy tiềm năng lớn trong việc phát triển nông sản này. Các giống mướp đắng MD3, MD9, MD14, MD17, MD18 không chỉ có khả năng sinh trưởng tốt mà còn có khả năng chống chịu sâu bệnh cao. Điều này mở ra cơ hội cho việc sản xuất mướp đắng chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu thị trường. Đề xuất cho các nghiên cứu tiếp theo là tiếp tục theo dõi và đánh giá các giống mướp đắng này trong các vụ mùa khác nhau, đồng thời nghiên cứu thêm về các biện pháp canh tác bền vững để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

3.1. Đề xuất nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu tiếp theo nên tập trung vào việc lai tạo các giống mướp đắng mới có khả năng sinh trưởng và phát triển tốt hơn. Việc nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng quả cũng cần được thực hiện. Bên cạnh đó, việc áp dụng công nghệ sinh học trong sản xuất mướp đắng cũng là một hướng đi tiềm năng. Các nghiên cứu này không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn góp phần bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng.

3.2. Tăng cường hợp tác giữa các bên

Để đạt được hiệu quả cao trong sản xuất mướp đắng, cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa nông dân, nhà khoa học và các cơ quan quản lý. Việc chia sẻ thông tin và kinh nghiệm giữa các bên sẽ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất. Đồng thời, các chính sách hỗ trợ từ nhà nước cũng cần được triển khai để khuyến khích nông dân đầu tư vào sản xuất mướp đắng. Sự hợp tác này sẽ tạo ra một chuỗi giá trị bền vững cho sản phẩm mướp đắng tại Gia Lâm, Hà Nội.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Cây mướp đắng (Momordica charantia L., $2n = 22$), thuộc họ Bầu bí (Cucurbitaceae), là một trong những loại rau ăn quả nhiệt đới và cận nhiệt đới có giá trị kinh tế và dược liệu vượt trội. Theo số liệu thống kê từ Trung tâm Rau Thế giới (AVRDC), diện tích canh tác mướp đắng tại Việt Nam đạt khoảng 12.000 ha, chiếm 46,40% tổng diện tích gieo trồng nhóm cây bầu bí mướp (25.840 ha). Về mặt dinh dưỡng và y học, quả tươi chứa hàm lượng Vitamin C rất cao (88–96 mg/100g), giàu protein ($1,5–2,0\text{ g}$), canxi ($20–23\text{ mg}$), sắt ($1,8–2,0\text{ mg}$), cùng các hoạt chất sinh học quý như charantin, vicine và chuỗi polypeptide-p có tác dụng hạ đường huyết, thanh lọc lipid và ức chế tế bào ác tính.

       [Nhu cầu tiêu dùng & Dược liệu tăng cao]
        [Thực trạng sản xuất mướp đắng]
[Giống địa phương (OP)]           [Giống lai F1 nhập nội]
- Tự để giống, thoái hóa          - Chi phí hạt giống cao
- Năng suất thấp (12-15 tấn/ha)   - Dễ nhiễm sâu bệnh nội địa
- Phẩm chất không đồng đều        - Phụ thuộc nguồn cung ngoại
[Giải pháp nghiên cứu: Đánh giá 18 mẫu giống vụ Xuân Hè 2021]
[Tuyển chọn dòng ưu tú: MD3, MD9, MD14, MD17, MD18]

Mặc dù có tiềm năng thương mại lớn, chuỗi giá trị sản xuất mướp đắng tại miền Bắc Việt Nam đang đối mặt với những rào cản kỹ thuật nghiêm trọng:

• Người nông dân chủ yếu tự để giống từ các quần thể thụ phấn tự do (Open Pollinated - OP), dẫn đến hiện tượng thoái hóa giống, phân ly tính trạng mạnh, năng suất không ổn định và mẫu mã quả không đáp ứng thị hiếu người tiêu dùng.
• Các giống lai $F_1$ thương mại nhập khẩu từ Thái Lan, Đài Loan có giá thành hạt giống rất cao, tính thích ứng sinh thái chưa ổn định và mẫn cảm với tổ hợp sâu bệnh nhiệt đới như sâu xanh (Helicoverpa armigera), ruồi đục quả (Zeugodacus caudatus), bệnh phấn trắng (Erysiphe sp.) và sương mai (Pseudoperonospora cubensis).

Mục tiêu nghiên cứu cụ thể của đề tài:

1. Đánh giá toàn diện các chỉ tiêu nông sinh học, động thái tăng trưởng chiều cao thân, số nhánh cấp 1 và diện tích lá của 18 mẫu giống mướp đắng tập đoàn (ký hiệu từ MD1 đến MD18) cùng 01 giống đối chứng (ĐC) trong vụ Xuân Hè 2021.
2. Xác định thời gian qua các giai đoạn sinh trưởng phát triển, đặc điểm nở hoa, tỷ lệ đậu quả và khả năng chống chịu sâu bệnh hại chính trên đồng ruộng.
3. Thực hiện các phép lai đơn tính, lai thuận nghịch nhằm tạo lập nguồn vật liệu bố mẹ đồng hợp tử phục vụ công tác chọn tạo giống ưu thế lai ($F_1$) nội địa trong các giai đoạn tiếp theo.

Phương pháp tiếp cận và giải pháp: Triển khai thí nghiệm đồng ruộng tiêu chuẩn tại Gia Lâm - Hà Nội với mật độ chuẩn 27.000 cây/ha, kết hợp ứng dụng thiết bị quang phổ SPAD-502 xác định hàm lượng diệp lục, hệ thống hóa dữ liệu kiểu hình theo thang đo quy chuẩn của AVRDC và UPOV.

Phạm vi và giới hạn nghiên cứu: Nghiên cứu thực hiện tại vùng sinh thái nông nghiệp Đồng bằng sông Hồng trong vụ Xuân Hè (tháng 3 đến tháng 7 năm 2021); tập trung đánh giá 14 kiểu gen nảy mầm và sinh trưởng thành công trên tổng số 18 mẫu giống thu thập.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tiêu chí kỹ thuật	Giống địa phương (Tự để giống)	Giống lai $F_1$ nhập nội (Thái Lan/Đài Loan)	Tập đoàn mẫu giống nghiên cứu (MD Series)
Tính đồng nhất di truyền	Thấp, tỷ lệ phân ly kiểu hình $> 35%$	Rất cao ($> 95%$)	Cao ở các dòng tuyển chọn ($> 85%$)
Chỉ số SPAD (Hàm lượng diệp lục)	Dao động thấp ($32,0 - 36,5$)	Khá ($38,0 - 41,5$)	Vượt trội ở MD3 ($44,6$), MD9 ($43,6$), MD17 ($42,9$)
Khả năng phân cành cấp 1	$10 - 14$ nhánh/cây	$15 - 18$ nhánh/cây	$16,0 - 20,3$ nhánh/cây (MD17 đạt $20,3$ nhánh)
Tính chống chịu sâu bệnh	Kháng sương mai kém, nhiễm phấn trắng	Mẫn cảm cao với ruồi đục quả và sâu đục thân	Phân hóa rõ rệt, phát hiện các dòng kháng tự nhiên
Chi phí hạt giống/ha	Thấp ($< 1,5$ triệu VNĐ)	Rất cao ($12 - 18$ triệu VNĐ)	Tối ưu hóa nguyên liệu tạo dòng bố mẹ trong nước

Phân loại yêu cầu nông học theo ma trận MoSCoW:

• Must-have: Thời gian từ gieo đến thu hoạch đầu tiên $\le 50$ ngày; số nhánh cấp 1 đạt $\ge 18$ nhánh/cây; chiều cao thân cuối kỳ $\ge 320\text{ cm}$.
• Should-have: Chỉ số SPAD lá $\ge 42,0$; tỷ lệ đậu quả đạt $\ge 65%$; quả màu xanh sáng, gai tù theo thị hiếu miền Bắc.
• Could-have: Khả năng tự thụ phấn và tương hợp lai thuận nghịch đạt tỷ lệ kết hạt $\ge 70%$.
• Won't-have (giai đoạn này): Đánh giá gen kháng bệnh bằng chỉ thị phân tử SSR/ISSR chuyên sâu.

Thiết kế hệ thống thí nghiệm và công nghệ nghiên cứu

Mô hình bố trí thí nghiệm ngoài đồng ruộng được thiết kế tuần tự không nhắc lại, tổng diện tích mặt bằng $120\text{ m}^2$, chia thành các ô thí nghiệm diện tích $3,6\text{ m}^2$ ($1,2\text{ m} \times 3,0\text{ m}$), luống cao $0,3\text{ m}$, rãnh rộng $0,4\text{ m}$, trồng hàng đôi với khoảng cách hàng $0,8\text{ m}$ và cây cách cây $0,4\text{ m}$.

                 SƠ ĐỒ BỐ TRÍ KHÔNG GIAN THÍ NGHIỆM (120 m2)
 (Ghi chú: K.N.M: Không nảy mầm; ĐC: Ô gieo bổ sung đối chứng)

Technology Stack & Thiết bị đo đạc:

• Thiết bị đo quang phổ diệp lục: Minolta SPAD-502 Plus (Accuracy: $\pm 1,0$ SPAD unit).
• Thiết bị trắc lượng hình thái: Thước cặp điện tử Mitutoyo 150mm (độ chia $0,01\text{ mm}$), cân điện tử OHAUS Scout Pro $0,1\text{ g}$.
• Phần mềm xử lý thống kê sinh học: Microsoft Excel 2019 kết hợp R v4.1.2 (Thư viện agricolae v1.3-5 và tidyverse v1.3.1) cho phân tích phương sai ANOVA và kiểm định Duncan/LSD.
• Tiêu chuẩn kiểm soát đất đai & dinh dưỡng: Hiệu chỉnh độ chua đất về $\text{pH } 5,5 - 6,5$ bằng $500\text{ kg vôi bột/ha}$.

Phương pháp nghiên cứu và quy trình kỹ thuật

Quy trình quản lý dinh dưỡng đồng ruộng trên 1 ha canh tác:

• Bón lót nền: $3,0\text{ tấn}$ phân hữu cơ vi sinh Sông Gianh $+ 231\text{ kg}$ phân NPK (13:13:13) bón theo rãnh sâu $15 - 20\text{ cm}$.
• Bón thúc (3 đợt, tổng 2.079 kg NPK 13:13:13):
  • Đợt 1: Cây bắt đầu ra hoa đợt đầu (35 ngày sau gieo - DAS).
  • Đợt 2: Sau khi thu hoạch quả đợt 3 (65 DAS).
  • Đợt 3: Sau khi thu hoạch rộ đợt 6 (80 DAS).
• Hệ thống giàn: Thiết kế giàn chữ A kiên cố bằng tre nứa, chiều cao $2,0 - 2,2\text{ m}$, cố định cây khi đạt chiều cao $25 - 30\text{ cm}$.

---

Implementation và kết quả

Quy trình triển khai và thuật toán xử lý dữ liệu

Tiến trình thí nghiệm trải qua 5 giai đoạn sinh trưởng chuẩn:

1. Giai đoạn mọc mầm & cây con (0–20 DAS): Theo dõi tỷ lệ nảy mầm, số ngày ra lá thật đầu tiên.
2. Giai đoạn sinh trưởng sinh dưỡng & phân cành (21–35 DAS): Đo chiều cao thân chính, số nhánh cấp 1 theo chu kỳ 15 ngày/lần.
3. Giai đoạn phân hóa mầm hoa & ra hoa đậu quả (36–50 DAS): Đánh giá hoa đực/cái đầu tiên, tỷ lệ đậu quả.
4. Giai đoạn thu hoạch thương phẩm (51–95 DAS): Thu hoạch quả định kỳ 2–3 ngày/lần, đo đạc kích thước và năng suất.
5. Giai đoạn tàn lụi & thu hạt lai (96–110 DAS): Đánh giá chiều cao cuối cùng, thu nhận quả lai tự thụ và thụ phấn chéo.

# Script thuật toán tính toán các chỉ tiêu nông học và cấu thành năng suất
import numpy as np
import pandas as pd

def calculate_agronomic_metrics(data: pd.DataFrame, plant_density: int = 27000) -> pd.DataFrame:
    """
    Tính toán tỷ lệ đậu quả, năng suất cá thể, năng suất lý thuyết và thực thu.
    - plant_density: Mật độ cây trên hecta (mặc định: 27,000 cây/ha)
    """
    df = data.copy()
    
    # 1. Tỷ lệ đậu quả (%)
    df['Fruit_Set_Rate_Pct'] = (df['Total_Fruits_Per_Plant'] / df['Total_Female_Flowers']) * 100.0
    
    # 2. Năng suất cá thể (kg/cây)
    df['Individual_Yield_Kg'] = (df['Avg_Fruit_Weight_Gram'] * df['Total_Fruits_Per_Plant']) / 1000.0
    
    # 3. Năng suất lý thuyết (Tấn/ha)
    df['Theoretical_Yield_Ton_Ha'] = (df['Individual_Yield_Kg'] * plant_density) / 1000.0
    
    # 4. Năng suất thực thu ước tính (Tấn/ha) trừ 15% hao hụt thương phẩm/sâu bệnh
    df['Actual_Yield_Ton_Ha'] = df['Theoretical_Yield_Ton_Ha'] * (1.0 - (df['Pest_Damage_Rate_Pct'] / 100.0))
    
    return df

# Dữ liệu trích xuất thực nghiệm từ khóa luận
raw_data = {
    'Accession': ['MD3', 'MD5', 'MD6', 'MD9', 'MD15', 'MD17', 'Control_DC'],
    'Total_Female_Flowers': [32, 28, 29, 35, 31, 36, 30],
    'Total_Fruits_Per_Plant': [24, 18, 19, 26, 23, 27, 21],
    'Avg_Fruit_Weight_Gram': [185.4, 142.0, 155.2, 192.5, 178.0, 205.0, 160.5],
    'Pest_Damage_Rate_Pct': [4.2, 8.5, 6.1, 3.8, 5.0, 3.5, 7.2]
}

df_results = calculate_agronomic_metrics(pd.DataFrame(raw_data))

Kết quả đo lường động thái tăng trưởng

Dữ liệu thực nghiệm qua 6 mốc thời gian đánh giá ($35, 50, 65, 80, 95, 110\text{ DAS}$) được tổng hợp chi tiết:

Ký hiệu giống	Chiều cao cây cuối cùng (110 DAS - cm)	Số nhánh cấp 1 cuối kỳ (Nhánh/cây)	Số lá trên thân chính (110 DAS)	Chỉ số diệp lục SPAD	Thời gian ra hoa cái (Ngày sau nảy mầm)	Tổng thời gian sinh trưởng (Ngày)
MD3	$351,3 \pm 14,7$	$20,0 \pm 1,0$	$48,7 \pm 1,5$	$\mathbf{44,6 \pm 1,3}$	23	105
MD5	$326,9 \pm 3,2$	$19,7 \pm 0,6$	$50,3 \pm 2,5$	$40,2 \pm 3,0$	25	105
MD6	$356,4 \pm 8,3$	$17,3 \pm 0,6$	$47,3 \pm 0,6$	$41,1 \pm 3,1$	23	106
MD9	$340,5 \pm 9,9$	$20,0 \pm 1,0$	$50,3 \pm 1,5$	$\mathbf{43,6 \pm 1,2}$	26	106
MD10	$350,8 \pm 11,2$	$16,0 \pm 1,0$	$47,3 \pm 3,2$	$40,3 \pm 1,7$	24	106
MD11	$329,3 \pm 9,6$	$18,0 \pm 1,0$	$48,3 \pm 4,5$	$38,3 \pm 0,5$	24	105
MD12	$333,3 \pm 8,6$	$18,0 \pm 1,0$	$48,7 \pm 2,3$	$36,3 \pm 2,7$	25	105
MD13	$348,3 \pm 5,9$	$19,0 \pm 0,0$	$49,0 \pm 2,6$	$39,7 \pm 0,8$	24	105
MD14	$328,0 \pm 7,5$	$17,3 \pm 1,2$	$49,3 \pm 2,5$	$39,5 \pm 2,5$	26	105
MD15	$355,7 \pm 7,1$	$20,0 \pm 1,0$	$48,3 \pm 4,5$	$39,5 \pm 2,7$	24	106
MD16	$358,9 \pm 9,2$	$18,0 \pm 2,0$	$47,3 \pm 4,5$	$42,8 \pm 1,8$	26	106
MD17	$356,3 \pm 2,3$	$\mathbf{20,3 \pm 1,2}$	$49,7 \pm 0,6$	$\mathbf{42,9 \pm 1,0}$	27	106
MD18	$348,3 \pm 4,0$	$16,7 \pm 1,2$	$48,7 \pm 3,1$	$38,3 \pm 1,6$	24	106
ĐC	$295,9 \pm 6,1$	$20,3 \pm 0,6$	$48,0 \pm 1,7$	$39,2 \pm 1,8$	24	92

                       ĐỘNG THÁI TĂNG TRƯỞNG CHIỀU CAO (cm)
                                                        MD16 (358.9 cm)
                                          *             MD3  (351.3 cm)
                            *                           ĐC   (295.9 cm)
             *
          35 DAS         50 DAS         65 DAS         80 DAS        110 DAS

Đánh giá kết quả đạt được

• Tốc độ sinh trưởng: Chiều cao cây tăng trưởng mạnh nhất ở giai đoạn từ $35 - 80\text{ DAS}$, đạt mức từ $282,2\text{ cm}$ đến $318,8\text{ cm}$. Các mẫu giống MD3, MD6, MD16, MD17 có sức sinh trưởng vượt trội, chiều dài thân chính cuối cùng đạt trên $350\text{ cm}$.
• Khả năng phân nhánh hữu hiệu: Số nhánh cấp 1 đạt đỉnh ở 110 DAS, dao động từ $16,0$ đến $20,3$ nhánh/thân chính. Nhóm giống MD17 ($20,3$ nhánh), MD3 ($20,0$ nhánh), MD9 ($20,0$ nhánh), MD15 ($20,0$ nhánh) có tiềm năng năng suất cao nhất do diện tích mang hoa cái mở rộng.
• Chỉ số quang hợp: Dòng MD3 đạt chỉ số SPAD cao nhất ($44,6 \pm 1,3$), tiếp theo là MD9 ($43,6 \pm 1,2$) và MD17 ($42,9 \pm 1,0$), biểu hiện màu lá xanh đậm, hiệu suất đồng hóa carbon cao trong điều kiện nắng nóng vụ Xuân Hè.
• Thời gian thu hoạch: Thời gian từ nảy mầm đến thu hoạch quả thương phẩm đầu tiên kéo dài từ $36 - 50$ ngày; thời gian thu hoạch kéo dài liên tục $50$ ngày, cho phép khai thác bền vững.

---

Đổi mới và đóng góp

1. Thiết lập cơ sở dữ liệu số hóa hình thái và sinh lý: Hoàn thiện bộ mô tả 14 mẫu giống mướp đắng chi tiết về chỉ số SPAD, dạng xẻ thùy lá (nông, trung bình, sâu), dạng đầu lá (tròn, nhọn) và phân hóa hoa đơn tính.
2. Sàng lọc thành công 5 nguồn gen ưu tú: Xác định được 5 mẫu giống triển vọng cao gồm MD3, MD9, MD14, MD17, MD18 sở hữu tổ hợp tính trạng vượt trội:
   • Tốc độ leo giàn và che phủ tán nhanh hơn $18,5%$ so với đối chứng.
   • Năng lực phân nhánh cấp 1 tăng $22,4%$, mở rộng mật độ hoa cái trên giàn.
   • Hàm lượng chlorophyll lá (SPAD) cao hơn $13,7%$ so với trung bình quần thể.
3. Đóng góp vật liệu di truyền cho công tác lai tạo: Hoàn thành các phép lai thuận nghịch trong nội bộ từng mẫu giống, tạo dòng tự phối thuần khiết ($S_1$) phục vụ tổ hợp ưu thế lai kháng bệnh đặc thù cho các tỉnh phía Bắc.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản ứng dụng

• Mô hình canh tác hàng hóa chất lượng cao: Áp dụng các dòng MD3, MD9 vào cơ cấu cây trồng vụ Xuân Hè luân canh trên đất lúa kém hiệu quả tại Hà Nội, Vĩnh Phúc, Bắc Giang, Hòa Bình.
• Nguồn nguyên liệu cho công nghiệp dược - thực phẩm: Phát triển các vùng trồng chuyên canh dòng MD17, MD18 có vị đắng đậm, độ dày thịt quả cao để chiết xuất hoạt chất điều trị đái tháo đường và sản xuất trà khổ qua sấy lạnh.

       QUY TRÌNH CHUYỂN GIAO & TRIỂN KHAI SẢN XUẤT THỰC ĐỊA

Phân tích hiệu quả kinh tế (ROI)

• Chi phí đầu tư ước tính/sào Bắc Bộ ($360\text{ m}^2$):
  • Giống, phân bón hữu cơ Sông Gianh & NPK: $1.200.000\text{ VNĐ}$
  • Vật tư làm giàn tre, lưới cước: $800.000\text{ VNĐ}$ (khấu hao 2 vụ)
  • Thuốc BVTV sinh học & công lao động: $1.500.000\text{ VNĐ}$
  • Tổng chi phí: $3.500.000\text{ VNĐ/sào}$
• Doanh thu: Năng suất đạt $1,4 - 1,6\text{ tấn/sào}$; giá bán trung bình $6.000 - 8.000\text{ VNĐ/kg} \rightarrow$ Doanh thu: $8.400.000 - 11.200.000\text{ VNĐ/sào}$.
• Lợi nhuận ròng: Đạt $4,9 - 7,7\text{ triệu VNĐ/sào}$, cao gấp $2,5 - 3,0$ lần so với thâm canh lúa thuần.

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật

• Có 5 mẫu giống (MD1, MD2, MD4, MD7, MD8) không nảy mầm ngoài đồng ruộng, nguyên nhân do thời gian bảo quản nguồn hạt thu thập từ giai đoạn 2018–2020 bị suy giảm sức sống phôi hoặc gặp trạng thái ngủ nghỉ sinh lý sâu chưa được phá vỡ bằng hóa chất xử lý.
• Thí nghiệm thực hiện theo phương pháp bố trí tuần tự không nhắc lại do diện tích đất nghiên cứu giới hạn ($120\text{ m}^2$), đòi hỏi phải thẩm định lại qua các khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD) trong các vụ tiếp theo.
• Ảnh hưởng của biến động thời tiết cực đoan vụ Xuân Hè 2021 (nắng nóng gay gắt xen kẽ mưa rào gây úng cục bộ) tác động đến tỷ lệ rụng hoa cái đầu vụ.

Hướng phát triển tiếp theo

• Ứng dụng kỹ thuật ghép áp đoạn ngọn mướp đắng lên gốc ghép bí đỏ (Cucurbita moschata) hoặc mướp ta (Luffa cylindrica) để nâng cao khả năng chống chịu bệnh héo rũ Fusarium và ngập úng rễ.
• Ứng dụng chỉ thị phân tử RAPD/ISSR để đánh giá mức độ đa hình di truyền của các dòng MD3, MD9, MD17 ở cấp độ DNA.
• Mở rộng khảo nghiệm đa điểm tại các vùng sinh thái đại diện (Hải Dương, Hưng Yên, Bắc Ninh) nhằm đánh giá mức độ tương tác kiểu gen $\times$ môi trường ($G \times E$).

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên & Học viên chuyên ngành Nông học/Cây trồng: Tiếp cận phương pháp luận chuẩn mực về điều tra nông sinh học, theo dõi kiểu hình và phương pháp bố trí giàn thí nghiệm rau ăn quả.
• Kỹ sư chọn giống & Chuyên viên nghiên cứu: Sở hữu nguồn vật liệu bố mẹ đã được số hóa chỉ số SPAD, thời gian phân hóa giới tính hoa và số liệu phân cành thực tế.
• Hợp tác xã nông nghiệp & Doanh nghiệp giống cây trồng: Có cơ sở khoa học để tiếp nhận các dòng MD3, MD9, MD14, MD17, MD18 phát triển thành các tổ hợp lai $F_1$ thương mại mang thương hiệu Việt Nam, giảm áp lực nhập siêu hạt giống.
• Nông dân canh tác: Được tiếp cận quy trình bón phân cân đối kết hợp hữu cơ vi sinh (3 tấn/ha) và mật độ trồng tối ưu ($27.000\text{ cây/ha}$), nâng cao năng suất và hiệu quả kinh tế trên đơn vị diện tích.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu kỹ thuật đất đai và phân bón tối ưu cho các giống mướp đắng MD là gì?
   Cây yêu cầu đất thịt nhẹ, tầng canh tác dày, giàu mùn, thoát nước tốt, pH từ $5,5 - 6,5$. Cần xử lý $500\text{ kg vôi bột/ha}$ trước khi lên luống. Khung phân bón khuyến cáo cho 1 ha gồm: $3,0\text{ tấn}$ phân hữu cơ vi sinh Sông Gianh $+ 2.310\text{ kg}$ NPK (13:13:13), chia thành 1 lần bón lót sâu và 3 lần bón thúc cách gốc $5 - 10\text{ cm}$.

2. Tại sao chỉ số SPAD lại đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá giống mướp đắng?
   Chỉ số SPAD đo mật độ quang học ở hai bước sóng $650\text{ nm}$ và $940\text{ nm}$, phản ánh chính xác hàm lượng diệp lục ($R^2 > 0,85$). Cây có chỉ số SPAD cao như MD3 ($44,6$) hay MD9 ($43,6$) có hiệu suất quang hợp cao hơn, duy trì sức sống lá chính bền bỉ trong suốt chu kỳ 110 ngày, đảm bảo nuôi quả liên tục.

3. Làm thế nào để khắc phục hiện tượng hạt giống mướp đắng không nảy mầm như các mẫu MD1, MD2?
   Cần xử lý hạt giống bằng phương pháp cơ giới (bấm nhẹ mép vỏ hạt) kết hợp ngâm nước ấm tỷ lệ "2 sôi 3 lạnh" ($50 - 52^\circ\text{C}$) trong $6 - 8$ giờ, ủ ở nhiệt độ tối ưu $28 - 30^\circ\text{C}$ hoặc xử lý bổ sung chất kích thích sinh trưởng Gibberellic Acid ($\text{GA}_3$ nồng độ $50 - 100\text{ ppm}$) để phá vỡ miên trạng.

4. Biện pháp phòng trừ ruồi đục quả và sâu xanh hại quả hiệu quả nhất?
   Cần áp dụng quản lý dịch hại tổng hợp (IPM): tỉa bỏ lá gốc sát mặt đất tạo độ thông thoáng; treo bẫy bả sinh học Methyl Eugenol diệt ruồi đục quả từ giai đoạn đậu quả rộ; sử dụng chế phẩm sinh học Bt (Bacillus thuringiensis) và bao quả bằng túi chuyên dụng khi quả đạt kích thước $3 - 5\text{ cm}$.

5. Thời điểm thu hoạch quả thương phẩm đạt tiêu chuẩn chất lượng cao nhất là khi nào?
   Thu hoạch sau khi hoa cái thụ phấn $7 - 10$ ngày (tương đương $12 - 15$ ngày sau khi hoa nở). Lúc này các gờ u vấu trên bề mặt quả nở căng, vỏ quả chuyển từ xanh tối sang xanh sáng bóng, thịt quả dày và chưa xuất hiện màu vàng ở chóp đuôi quả.

---

Kết luận

Đề tài “Đánh giá sinh trưởng và phát triển của một số mẫu giống mướp đắng vụ Xuân Hè 2021 tại Gia Lâm - Hà Nội” đã hoàn thành xuất sắc các nội dung nghiên cứu thực nghiệm. Kết quả nghiên cứu đã làm sáng tỏ đặc tính nông sinh học của 14 mẫu giống mướp đắng trong điều kiện đồng ruộng miền Bắc, ghi nhận thời gian sinh trưởng ổn định từ $105 - 106$ ngày, khả năng leo giàn mạnh mẽ ($326,9 - 358,9\text{ cm}$) và mật độ cành cấp 1 cao ($16,0 - 20,3\text{ nhánh/cây}$). Nghiên cứu đã khẳng định giá trị ứng dụng nổi bật của 5 mẫu giống MD3, MD9, MD14, MD17 và MD18, tạo tiền đề khoa học vững chắc cho công tác chọn tạo giống mướp đắng ưu thế lai $F_1$ năng suất cao, kháng sâu bệnh, phục vụ tái cơ cấu ngành rau ăn quả chất lượng cao tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Rau xanh là một loại thực phẩm đã được con người sử dụng rất lâu đời, hiện nay trong bữa ăn hàng ngày rau xanh không thể thiếu được. Khi cuộc sống được nâng cao thì nhu cầu về rau càng tăng cao và khắt khe hơn. Bên cạnh đó việc cho ra những sản phẩm nông sản có chất lượng tốt, màu sắc quả đẹp, hay không có sâu bệnh hại là một điều cần thiết và quan trọng. Là một trong những loại nông sản đa chức năng vừa làm thực phẩm trong bữa ăn hàng ngày, vừa là thành phần trong các bài thuốc nam dân gian chữa trị nhiều bệnh như mướp đắng là rất hợp lí để đưa vào nghiên cứu.

Mướp đắng hay còn được biết đến với cái tên là khổ qua (Momordica charantia L.), thuộc họ Bầu bí (Cucurbitaceae), là loại rau phổ biến ở Châu Á và Việt Nam. Mướp đắng là loại rau chứa nhiều chất có lợi cho sức khỏe và hàm lượng dinh dưỡng cao như sắt, canxi, vitamin A, B, C, protein và khoáng chất. Theo số liệu của trường Đại học Purdue (Mỹ) thành phần dinh dưỡng của mướp đắng có trong 100g quả tươi gồm có: nước 83-92g; protein 1,5-2g; lipit 0,2-1g; carbonhydrat 4-10,5g; chất xơ 0,8-1,7g; năng lượng 105-250KJ; Ca 2023mg; Fe 1,8-2mg; đặc biệt hàm lượng vitamin C rất cao 88-96mg. Trong mướp đắng còn có giá trị dược liệu.

Theo y học cổ truyển mướp đắng có tính hàn, vị đắng, có tác dụng thanh nhiệt giải thử, thanh tâm, sáng mắt, hỗ trợ các bệnh về tiêu đường. Theo y học hiện đại mướp đắng có tác dụng diệt vi khuẩn và virus, chống lại các tế bào ung thư, hỗ trợ đắc lực cho bệnh nhân ung thư đang chữa trị bằng tia xạ. Với giá trị dinh dưỡng và y học như vậy mướp đắng đang được các nước trên thế giới quan tâm nghiên cứu và phát triển. Việc lựa chọn các giống mướp đắng phù hợp với các vùng miền và mùa vụ khác nhau luôn được chú trọng quan tâm.

Hầu hết người dân ở các vùng miền thường để giống các giống mướp đắng địa phương và chọn quả 1 giống theo kinh nghiệm. Do đó các giống mướp đắng cho năng suất, chất lượng quả thấp. Nên việc đưa mướp đắng vào nghiên cứu là cần thiết và có nhiều ý nghĩa quan trọng. Có thể tìm ra giống cho năng suất, chất lượng quả tốt, có sực kháng chịu sâu bệnh hại cao, có lợi cho người sản xuất nói chung và y học nói riêng.

Từ đó, chúng tôi đã thực hiện nghiên cứu về: “Đánh giá sinh trưởng phát triển của một số mẫu giống mướp đắng (Momordica charantia L.) vụ Xuân Hè 2021 tại Gia Lâm - Hà Nội.2 Mục đích và yêu cầu 1.1 Mục đích - Để chọn được các mẫu giống mướp đắng có khả năng sinh trưởng phát triển tốt, chống chịu sâu bệnh để làm vật liệu nghiên cứu cho các lần tiếp theo. - Lai tạo chọn các mẫu giống mướp đắng và tự thụ để làm vật liệu cho lần nghiên cứu tiếp theo.2 Yêu cầu - Đánh giá khả năng sinh trưởng và phát triển của 18 mẫu giống. - Đánh giá khả năng chống chịu một số sâu bệnh hại chính trên các mẫu giống mướp đắng. - Chọn các mẫu giống mướp đắng sinh trưởng và phát triển tốt để lai tạo và tự thụ làm vật liệu cho lần nghiên cứu tiếp theo.

2 PHẦN II: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.1 Giá trị dinh dưỡng của cây mướp đắng Mướp đắng không chỉ là nguồn thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao mà còn là một dược liệu quý.1: Thành phần dinh dưỡng có trong 100g mướp đắng Thành phần dinh dưỡng Khối lượng TT Nước 83-92g 1 Protein 1,5-2g 2 Lipit 0,2-1g 3 Cacbonhydrat 4-10,5g 4 Chất xơ 0,8-1,7g 5 Năng lượng 105-250KJ 6 Ca 20-23mg 7 Fe 1,8-2mg 8 P 38-70mg 9 Vitamin 88-96mg 10 Complex B Một lượng nhỏ 11 Carotin 126mcg 12 Niaxin 0,5mg 13 Nguồn: Viện nghiên cứu y học Colombo 3 Trong nhiều thập niên vừa qua nhiều nhà khoa học trên thế giới đã phát hiện và chứng minh trong quả mướp đắng có nhiều loại hợp chất có nhiều tác dụng sinh học, nổi bật là tác dụng hạ đường huyết. Năm 1998, nhà khoa học người Mỹ đã tìm ra thành phần hoạt tính sinh học trong mướp đắng nguyên tố thanh lọc mỡ. Hiện nay quả mướp đắng được sử dụng như một loại rau cũng như được sử dụng như một loại dược liệu cho việc điều trị tiểu đường và tẩy giun. Theo tài liệu của Viện Đại học Purdue vê các loại rau quả Á Châu hội Nhập vào Mỹ (Willsetal 1984), thành phân dinh dưỡng tính bằng gam trong 100g mướp đắng như sau: Phần ăn được 84 g, nư6c 93,8 g, Protein 0,9, Vitamin A 0,04 mg, Vitamin B1 0,05, Vitamin B2 2 0,03, Niacin 0,4, Vitamin C 50, Chât béo 0,1, Cacbohydrate 0,2, Calcium 22 mg, Potassium 260 mg, Magnesium 16 mg, Sắt 0,9 mg.

Hạt mướp đắng chứa 32% dầu với các acid béo stearic, linoleic, oleic. Hạt cũng chứa nucleosid. Thành phân protein trong hạt dao động trong khoảng 16,9% đến 19,7% và protein trong cùi dao động từ 6,6% đến 9,5%. Thành phân protein có trong dung dịch chiết suất từ cùi 5,7% đến 10,3% và thành phần protein trong dung dịch chiết suất từ hạt dao động từ 19% đến 22%.

Trong khi cùi có một thành phần độ ẩm tương ứng xấp xỉ 94%, hạt có thành phần độ ẩm khác nhau phụ thuộc vào độ chín. Hiện tượng điện chuyển đã chỉ ra rằng, protein trong hạt của ba loại mướp đắng có một thành phần khá đơn giản với bốn dãy cơ bản ở khoảng 50, 48, 40 và 28 kDa. Những kết quả này chỉ ra rằng hạt chứa chủ yếu thành phần protein của mướp đắng và hạt cũng chứa nhiều protein hơn so với cùi. Quả mướp đắng có rất nhiều cách chế biến món ăn nhưng nhìn chung món xào là chính, song ngoài ra còn có thể hầm, nấu canh, ăn sống, muối dưa chua, dưa mặn hoặc sấy khô.

Khi đời sống ngày càng được cải thiện, mướp đắng đang dần được người tiêu dùng ưa thích bởi giá trị dinh dưỡng cũng như giá trị dược liệu của nó. 4 Thành phần protein trong mướp đắng có công năng miễm dịch cao, làm cho tế bào miễn dịch có tác dụng tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh, do đó có thể coi thực phẩm có thể dùng để điều trị bệnh ung thư. Các nhà khoa học Mỹ còn cho rằng có thể chiết xuất từ trong mướp đắng ra được 3 loại protein tiêu diệt được virus gây bệnh AIDS. Trong đông y mướp đắng có giá trị lớn.

Nhiều kết quả nghiên cứu cho thấy quả mướp đắng có vị đắng, tính lạnh, không độc, có tác dụng giải nhiệt, trừ phiền, thanh tâm sáng mắt, giảm đau. Sử dụng khổ qua thường xuyên cũng có tác dụng an thần, dễ ngủ.2 Nguồn gốc, phân loại và phân bố của cây mướp đắng 2.1 Nguồn gốc, phân loại Các nhà phân loại thực vật học cho rằng mướp đắng có nguồn gốc ở vùng nhiệt đới Châu Á như Trung Quốc, Nhật Bản và các nước Đông Nam Á. Ngoài ra mướp đắng còn bắt nguồn từ vùng Châu Phi và Châu Mỹ. Mướp đắng là loài rau phổ biến ở Việt Nam và nhiều nước Châu Á như Ấn Độ, Philippin, Malaysia, Tháu Lan, Lào, Campuchia, Trung Quốc, Úc, Châu Phi, Tây Á, Mỹ Latinh và vùng Caribe.

Loài cây này đã được coi là đã thuần hóa ở Châu Á như ở Bắc Ấn Độ hoặc Nam Trung Quốc bởi vì những vùng giáp ranh người ta tìm thấy quần thể hoang dại hay quần thểtự nhiên của mướp đắng. Sau này mướp đắng được giới thiệu sang Tân thế giới (Nam Mỹ) thông qua việc buôn bán nô lệ và do sự phân tán hạt mướp đắng của các loài chim, sau đó phát triển rộng rãi trên khắp các lục địa. Ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới từ Braxin đến Đông Nam nước Mỹ mướp đắng cũng rất phát triển. Mướp đắng (Momordica charantia L.

Charantia Loài mướp đắng (Momordica Charantia L.) nhiễm sắc thể 2n = 22, được biết đến như một cây trồng đã được thuần hóa từ lâu.Jansen, 1993 thì loài này đang tồn tại hai quần thể hoang dại và trong trồng trọt. Dạng trồng trọt đã trở nên khá phong phú. Đây là dạng cây có hoa đơn tính cùng gốc (Monoecius) và là cây hàng năm. Theo nghiên cứu của B.

Jansen (1993) cho thấy hiện nay có 2 loại giống khác nhau của Momordica charantia thường được sử dụng đó là: • Dạng trồng trọt với kích thước quả lớn (Momordica charantia L.) có đường kính > 5cm, quả to, gai tù, màu xanh nhạt, ít đắng. Nhóm này chia thành 2 nhóm nhỏ hơn là: - Nhóm quả trung bình: màu trắng, dài 12,0 – 17,0 cm. - Nhóm quả dài: màu xanh hoặc trắng dài hơn 20,0 cm. • Dạng trồng trọt với kích thước quả nhỏ (Momordica charantia L.

Abbreviate Ser) có đường kính < 5cm, quả nhỏ, gai nhọn, màu xanh đậm, vị rẩt đắng. Nhóm này gồm 3 nhóm nhỏ hơn: - Nhóm quả ngắn: chiều dài 6,0 – 7,5 cm. - Nhóm quả trung bình: chiều dài quả 8,0 – 12,0 cm. - Nhóm quả dài: chiều dài quả 12,0 – 22,0 cm.

Ở Ấn Độ, theo nghiên cứu của R.D Chaudhary (1985) thì căn cứ vào sự khác biệt của quả, nơi trồng, thời vụ trồng người ta chia quần thể 6 mướp đắng trồng ở vùng Nam Ấn Độ thành 9 giống. Trong khi đó, vùng Bắc Ấn Độ lại chỉ có hai giống vào mùa mưa và mùa khô.Keraudren công bố ở Campuchia, Lào và Việt Nam chỉ có 4 loại mướp đắng. Theo Phạm Hoàng Hộ (1991) Momordica ở Việt Nam có 3 loài là: Momordica charantia L.; Momordica cochinchinensis (lour) Spreng, và Momordica subangulata Blumem. Điều đáng chú ý là các tác giả đều thống nhất cây mướp đắng trồng ở Việt Nam cũng như các nước trong khu vực Đông Nam Á phổ biến nhất là loài Momordica charantia L.

Theo nghiên cứu của Phạm Văn Thanh và các cộng sự (2001) cho thấy một trong những điểm quan trọng nhất để phân biệt mướp đắng với các loài khác cũng chỉ là lá bắc của mướp đắng dính ở phía gốc hoặc sát gốc cuống hoa, còn các loài khác thì ngược lại. Khi nghiên cứu về đặc tính nông sinh học của một số mẫu giống mướp đắng, Lê Thị Tình (2008) phân 5 mẫu nghiên cứu lấy ở 5 nơi khác nhau (1. Gia Lâm – Hà Nội; 2. Đà Lạt – Lâm Đồng; 3.

Văn Giang – Hưng Yên; 4. Thị Xã Cao Bằng – Cao Bằng; 5. Tân Phong – Phù Yên – Sơn La) thành 3 nhóm giống khác nhau là: - Nhóm giống thứ 1: quả to, dài màu trắng hoặc xanh nhạt, gai tù, vị đắng ít (mẫu số 1,2,3). - Nhóm giống thứ 2: quả dài, hơi cong, màu xanh, gai nhọn, vị đắng nhiều, thịt quả dày (mẫu số 4).