CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG CỤ ĐO LƯỜNG MỨC ĐỘ HÀI LÒNG CỦA GIẢNG VIÊN ĐẠI HỌC 1. Sự hài lòng của giảng viên Đại học 1. Giảng viên trường đại học 1. Khái niệm giảng viên trường đại học Theo đại từ điển Tiếng Việt của trung tâm ngôn ngữ và văn hóa Việt Nam thì: “Giảng viên là người giảng dạy ở đại học hay lớp huấn luyện cán bộ” “Nhà giáo giảng dạy tại các cơ sở giáo dục đại học hoặc cao đẳng nghề gọi là giảng viên”.
Tại điều 54 số 08/2012/QH13 Luật giáo dục Đại học của Quốc hội: “Giảng viên trong cơ sở giáo dục đại học là người có nhân thân rõ ràng; có phẩm chất, đạo đức tốt; có sức khỏe theo yêu cầu nghề nghiệp; đạt trình độ về chuyên môn, nghiệp vụ quy định tại điểm e khoản 1 Điều 77 của Luật giáo dục”. Chức danh của giảng viên bao gồm trợ giảng, giảng viên, giảng viên chính, phó giáo sư, giáo sư. Trình độ chuẩn của chức danh giảng viên giảng dạy trình độ đại học là thạc sĩ trở lên. Trường hợp đặc biệt ở một số ngành chuyên môn đặc thù do Bộ trưởng Bộ giáo dục và đào tạo quy định.
Hiệu trưởng cơ sở giáo dục đại học ưu tiên tuyển dụng người có trình độ từ thạc sĩ trở lên làm giảng viên. Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm, quy định việc bồi dưỡng, sử dụng giảng viên. Đối với những người lãnh đạo - quản lý trong các tổ chức giáo dục, đào tạo phải làm thế nào để gắn kết các thành viên trong đội ngũ giảng viên lại tạo thành một đội ngũ cùng chung mục đích, lý tưởng mà trong đó mỗi thành viên là một nhân tố quan trọng với đầy đủ trình độ, năng lực và phẩm chất đạo đức với những tri thức mới, tập hợp thành một khối đoàn kết thống nhất tạo ra một đội ngũ nhà giáo lớn mạnh, rộng khắp đáp ứng được nhiệm vụ của giáo dục trong thời đại ngày nay là một yêu cầu hết sức cần thiết. Nhiệm vụ và quyền của giảng viên - Giảng dạy theo mục tiêu, chương trình đào tạo và thực hiện đầy đủ, có chất lượng chương trình đào tạo.
- Nghiên cứu, phát triển ứng dụng khoa học và chuyển giao công nghệ, bảo đảm chất lượng đào tạo. - Định kỳ học tập, bồi dưỡng nâng cao trình độ lý luận chính trị, chuyên môn nghiệp vụ và phương pháp giảng dạy. - Giữ gìn phẩm chất, uy tín, danh dự của giảng viên. - Tôn trọng nhân cách của người học, đối xử công bằng với người học, bảo vệ các quyền, lợi ích chính đáng của người học.
- Tham gia quản lý và giám sát cơ sở giáo dục đại học, tham gia công tác Đảng, đoàn thể và các công tác khác. - Được ký hợp đồng thỉnh giảng và nghiên cứu khoa học với các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở nghiên cứu khoa học theo quy định của pháp luật. - Được bổ nhiệm chức danh của giảng viên, được phong tặng danh hiệu Nhà giáo nhân dân, Nhà giáo ưu tú và được khen thưởng theo quy định của pháp luật. - Các nhiệm vụ và quyền khác theo quy định của pháp luật.
Đặc điểm của đội ngũ giảng viên trường học ➢ Thời gian làm việc Không giống như các ngành nghề khác, thời gian làm việc của đội ngũ giảng viên được quy định tính theo định mức quy định của Bộ giáo dục và đào tạo quy định với các chức danh và vị trí khác nhau. Thời gian làm việc của đội ngũ giảng viên không phải theo khung giờ cố định 8 tiếng/ngày như những loại hình lao động khác mà quy định theo định mức giờ chuẩn của Bộ giáo dục quy định. Hoạt động lao động của họ không chỉ gồm thời gian lên lớp mà còn gồm thời gian cho các hoạt động khác như NCKH; tham gia các hoạt động phong trào Đoàn thanh niên, các chương trình, sự kiện, hướng dẫn sinh viên NCKH, hướng dẫn thực tập; làm đề thi, chấm thi, viết giáo trình, chuẩn bị bài giảng…Tuy nhiên, thời gian đứng lớp của họ cũng linh hoạt, có thể thay đổi theo từng học kỳ, từng năm học. Chính vì đặc điểm này mà công tác quản lý thời gian làm việc của đội ngũ giảng viên cũng có sự khác biệt so với các công việc khác như kiểm soát giờ làm việc mà sẽ phụ thuộc vào tinh thần tự giác và ý thức nghề nghiệp của người giảng viên.
7 ➢ Đối tượng lao động của giảng viên là sinh viên Nếu như đối tượng lao động của người lao động là các công cụ máy móc, trang thiết bị thì đối với giảng viên đối tượng lao động của họ lại chính là sinh viên. Mà sinh viên ở đây không chỉ là sinh viên chính quy mà còn có các học viên ngoài hệ chính quy như Tại chức, Liên thông, văn bằng 2, thạc sỹ…Họ là những người có tri thức, có kỹ năng đánh giá và phân tích. Tác động đến đối tượng đó không phải lúc nào cũng mang lại hiệu quả như nhau, hiệu quả cũng không tỷ lệ thuận với số lần tác động. Do đó, hoạt động lao động của đội ngũ giảng viên vừa phải mang tính khoa học, vừa mang tính nghệ thuật.
➢ Kết quả lao động của giảng viên là yếu tố con người Với sự khác nhau về đối tượng lao động nên sản phẩm lao động của giảng viên cũng hoàn toàn khác biệt. Sản phẩm của lao động sư phạm có tính phi vật chất. Đó là tri thức, nhân cách người học, tạo ra những giá trị của sức lao động cho xã hội. Sức lao động đó là toàn bộ các sức mạnh về thể chất và tinh thần ẩn trong cơ thể con người, trong nhân cách sinh động con người.
Do đó, việc đánh giá chất lượng kết quả lao động của giảng viên là vấn đề phức tạp. Có thể thấy, chất lượng kết quả lao động của giảng viên không chỉ phụ thuộc vào năng lực của người giảng viên mà còn phụ thuộc vào khả năng tiếp thu và vận dụng kiến thức của sinh viên; không chỉ được thể hiện ở lượng kiến thức mà sinh viên lĩnh hội được mà còn được thể hiện ở nhân cách của người học. Sự hài lòng của giảng viên đại học 1. Khái niệm sự hài lòng.
Có rất nhiều các định nghĩa khác nhau về sự hài lòng công việc và mỗi nhà nghiên cứu đều có cách nhìn, lý giải riêng qua các công trình nghiên cứu của họ để đƣa ra các nguyên nhân có thể dẫn đến sự hài lòng công việc. Nghiên cứu của Smith (2007) chỉ ra rằng công việc giữ vai trò trung tâm trong cuộc sống của nhiều người. Vì vậy, theo Smith, sự hài lòng với công việc của một ngƣời là một thành phần quan trọng trong tổng thể hạnh phúc của ngƣời lao động. Theo Hoppock (1935) được trích dẫn bởi Brikend (2011) sự hài lòng đối với công việc là sự kết hợp giữa các yếu tố tâm sinh lý và các yếu tố môi trƣờng làm việc.
Locke (1976) được trích dẫn bởi Lisa và cộng sự (2004) nhấn mạnh sự hài lòng đối với công việc là sự hài lòng và có cảm xúc tích cực về sự thăng tiến trong công việc và kinh nghiệm làm việc. Schermerhorn 8 (1993) trích trong Navdeep Kumar (2011), định nghĩa sự hài lòng đối với công việc là sự phản hồi tích cực đối với những mặt khác nhau trong công việc. Ông nhấn mạnh những nguyên nhân khiến nhân viên hài lòng đối với công việc của mình bao gồm: vị trí, lãnh đạo, mối quan hệ đồng nghiệp, sự hài lòng công việc, lương thưởng, sự thăng tiến, môi trƣờng làm việc, cấu trúc tổ chức. Tương tự như vậy, Mc Namara (2004) trích trong Muhammad (2010), chỉ ra rằng sự hài lòng công việc đề cập đến cảm giác hoặc trạng thái tinh thần của một cá nhân đối với tính chất công việc của từng cá nhân đó.
Các tác giả giải thích thêm rằng sự hài lòng của công việc có thể bị ảnh hưởng bởi sự đa dạng về khối lượng công việc, mối quan hệ của nhân viên với nhà quản lý, môi trƣờng làm việc, mức độ hoàn thành công việc. Nhìn chung, sự hài lòng với công việc được hiểu là cảm xúc yêu thích và hướng đến công việc của mình. Theo Kim Dung (2005), sự hài lòng đối với công việc của nhân viên được định nghĩa và đo lường theo cả hai khía cạnh: hài lòng chung đối với công việc và hài lòng theo các yếu tố thành phần công việc. Hài lòng chung thể hiện cảm xúc bao hàm chung lên tất cả các khía cạnh của công việc.
Một quan điểm khác coi sự hài lòng với công việc là thái độ ảnh hưởng và ghi nhận của nhân viên về các khía cạnh khác nhau trong công việc của họ. Cả hai cách tiếp cận đều phù hợp cho việc đo lường mức độ hài lòng của nhân viên trong công việc (Price 1997). Tuy nhiên, sử dụng cách tiếp cận theo thành phần công việc sẽ giúp các nhà quản trị biết rõ hơn về những điểm mạnh, điểm yếu trong việc điều hành tổ chức và hoạt động nào đƣợc nhân viên đánh giá cao nhất hoặc kém nhất (DeConinck and Stilwell C.Vì vậy, cách tiếp cận về sự hài lòng công việc theo các thành phần công việc sẽ được áp dụng trong luận văn nghiên cứu. Khái niệm sự hài lòng của giảng viên.
Giảng viên được xem là người lao động chính trong môi trường giáo dục đại học. Sự hài lòng của giảng viên là sự thỏa mãn với thành quả đạt được trong quá trình giảng dạy, là động lực thúc đẩy giảng viên làm việc và gắn bó với công việc giảng dạy và nghiên cứu. Sự hài lòng của giảng viên được thể hiện thông qua sự thỏa mãn các yếu tố: (1) Sự hài lòng với trả tiền và tăng lương; (2) Sự hài lòng với cơ hội thăng tiến; (3) Sự hài lòng với người giám sát; (4) Sự hài lòng với những phần thưởng (không nhất thiết phải tiền tệ) được thực hiện tốt; (5) Sự hài lòng với các quy tắc, thủ tục và điều kiện làm việc; (6) Sự hài lòng với các đồng nghiệp; (7) Sự hài lòng với các loại công việc thực 9 hiện; (8) Sự hài lòng với thông tin trong tổ chức (Williams & Reavis, 2009).