Đánh Giá Hoạt Tính Kháng Khuẩn Của Cao Chiết Từ Cây Tầm Gửi Năm Nhị

Nghiên cứu thành phần hóa thực vật và đánh giá hoạt tính kháng khuẩn từ cây tầm gửi Dendrophthoe pentandra, mang lại tiềm năng ứng dụng trong y học.

• Tác giả: Chu Khải Phong
• Người hướng dẫn: TS. Lê Văn Minh
• Trường học: Trường Đại Học Nguyễn Tất Thành
• Chuyên ngành: Hóa Dược
• Đề tài: Đánh Giá Hoạt Tính Kháng Khuẩn Của Cao Chiết Từ Cây Tầm Gửi Năm Nhị
• Loại tài liệu: luận văn tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 1.2. MỤC TIÊU ĐỀ TÀI
• 1.3. NỘI DUNG THỰC HIỆN
• 1.4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ CÂY TẦM GỬI NĂM NHỊ
• 2.1.1. Phân loại khoa học
• 2.1.2. Đặc điểm, sinh thái và phân bố
• 2.1.3. Công dụng
• 2.2. TỔNG QUAN VỀ CÁC VI SINH VẬT
• 2.2.1. Giới thiệu Escherichia Coli
• 2.2.2. Đặc điểm sinh hóa Escherichia Coli
• 2.2.3. Giới thiệu Staphylococcus aureus
• 2.2.4. Đặc điểm sinh hóa Staphylococcus aureus
• 2.2.5. Giới thiệu Bacillus subtilis
• 2.2.6. Đặc điểm sinh hóa Bacillus subtilis
• 2.2.7. Giới thiệu Salmonella
• 2.2.8. Đặc điểm sinh hóa Salmonella
• 2.2.9. Giới thiệu Pseudomonas aeruginosa
• 2.2.10. Đặc điểm sinh hóa Pseudomonas aeruginosa
• 2.3. TỔNG QUAN VỀ HỢP CHẤT FLAVONOID
• 2.3.1. Hợp chất Flavonoid
• 2.3.2. Các hợp chất flavonoid
• 3. CHƯƠNG 3: VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Vật liệu nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2.1. Hóa chất, thiết bị dụng cụ
• 3.2.2. Quy trình công nghệ
• 3.2.2.1. Khảo sát sơ bộ thành phần hoá thực vật của Tầm gửi năm nhị
• 3.2.2.2. Xác định các nhóm hợp chất
• 3.2.2.3. Phương pháp chiết xuất dược liệu
• 3.2.2.4. Định tính xác định sự hiện diện của hợp chất flavonoid trong cao
• 3.2.2.5. Xác định hàm lượng flavonoid toàn phần bằng phương pháp hấp thu tử ngoại khả kiến UV-VIS theo chuẩn quercitrin
• 3.2.2.6. Khảo sát hoạt tính kháng khuẩn bằng phương pháp thạch LB
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ VÀ BIỆN LUẬN
• 4.1. Khối lượng cao chiết thu nhận được
• 4.1.1. Khối lượng cao chiết lắc phân đoạn
• 4.2. Định tính dược liệu
• 4.2.1. Định tính xác định sự hiện diện của hợp chất flavonoid trong cao bằng phản ứng hóa học
• 4.2.2. Định lượng flavonoid toàn phần bằng phương pháp cân
• 4.2.3. Xác định hàm lượng flavonoid toàn phần bằng phương pháp hấp thu tử ngoại khả kiến UV-VIS theo chuẩn quercitrin
• 4.2.4. Xác định hàm lượng flavonoid toàn phần trong cao chiết toàn phần Tầm gửi năm nhị bằng phương pháp hấp thu tử ngoại khả kiến UV-Vis theo chuẩn quercitrin
• 4.3. Khảo sát hoạt tính các phân đoạn cao của Tầm gửi năm nhị
• 4.3.1. Hoạt tính kháng khuẩn của cao chiết Tầm gửi năm nhị
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hoạt Tính Kháng Khuẩn Của Cây Tầm Gửi

Trong bối cảnh kháng kháng sinh gia tăng, việc tìm kiếm các nguồn kháng sinh tự nhiên trở nên cấp thiết. Cây tầm gửi năm nhị (Dendrophthoe pentandra) là một dược liệu tiềm năng. Nghiên cứu này tập trung đánh giá hoạt tính kháng khuẩn của cao chiết từ cây tầm gửi năm nhị, một loài ký sinh thực vật phổ biến ở Việt Nam và các nước Đông Nam Á. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng cây tầm gửi chứa nhiều hợp chất có hoạt tính sinh học, bao gồm flavonoid, triterpenoid và saponin, có khả năng kháng khuẩn, kháng oxy hóa và kháng ung thư. Mục tiêu của nghiên cứu này là xác định các hoạt chất chính và sàng lọc các cao chiết có hoạt tính kháng khuẩn mạnh nhất.

1.1. Giới Thiệu Chung Về Cây Tầm Gửi Năm Nhị Viscum album

Cây tầm gửi năm nhị (Dendrophthoe pentandra (L.) Miq), thuộc họ Loranthaceae, là một loài ký sinh thực vật thường mọc trên các cây thân gỗ khác. Theo tài liệu, cây có nhiều tên gọi khác nhau như Mộc ký ngũ hùng. Cây phân bố rộng rãi ở Ấn Độ, Campuchia, Thái Lan, Việt Nam, Indonesia, Philippines, Nepal. Ở Việt Nam, cây mọc từ đồng bằng đến rừng ngập mặn. Cây thường ký sinh trên nhiều loại cây hoang dại và cây trồng như trứng cá, bằng lăng, gòn, bàng, sứ, xoài, mận.

1.2. Lịch Sử Sử Dụng Cây Tầm Gửi Trong Y Học Cổ Truyền

Trong y học cổ truyền, cây tầm gửi được sử dụng rộng rãi để điều trị nhiều bệnh. Ở Campuchia, Lào và Việt Nam, lá cây được dùng làm trà để trị ho. Ở Ấn Độ, lá giã đắp trị đau và loét. Ở Malaysia, lá được dùng làm thuốc phục hồi sau sinh và chữa vết thương. Theo Wongsatit Chuakul và cộng sự, cây tầm gửi ký sinh trên cây Gòn được dùng trị tiêu chảy, còn cây tầm gửi ký sinh trên cây Xoài dùng trị tiểu đường. Ở Java, Indonesia, cây tầm gửi được dùng trị ung thư.

II. Thách Thức Kháng Kháng Sinh Tìm Kiếm Dược Liệu Mới

Tình trạng kháng kháng sinh đang trở thành một vấn đề y tế toàn cầu nghiêm trọng. Việc lạm dụng kháng sinh trong y tế và nông nghiệp đã dẫn đến sự xuất hiện của các chủng vi khuẩn kháng thuốc, gây khó khăn trong điều trị các bệnh nhiễm trùng. Do đó, việc tìm kiếm các giải pháp thay thế kháng sinh từ các nguồn dược liệu tự nhiên là vô cùng cần thiết. Cây tầm gửi năm nhị với tiềm năng kháng khuẩn hứa hẹn là một hướng đi đầy triển vọng. Nghiên cứu này sẽ góp phần đánh giá dược tính và tiềm năng ứng dụng của cây tầm gửi trong việc phát triển các dược phẩm mới.

2.1. Thực Trạng Kháng Kháng Sinh Của Vi Khuẩn Gây Bệnh

Sự kháng kháng sinh của vi khuẩn gây bệnh đang gia tăng trên toàn thế giới. Các chủng vi khuẩn như Staphylococcus aureus kháng methicillin (MRSA), Escherichia coli kháng carbapenem, và Pseudomonas aeruginosa kháng nhiều loại kháng sinh đang gây ra những thách thức lớn trong điều trị nhiễm trùng. Việc tìm kiếm các kháng sinh tự nhiên mới là vô cùng quan trọng để đối phó với tình trạng này.

2.2. Vai Trò Của Dược Liệu Trong Nghiên Cứu Kháng Khuẩn

Các dược liệu từ lâu đã được sử dụng trong y học cổ truyền để điều trị các bệnh nhiễm trùng. Nhiều nghiên cứu hiện đại đã chứng minh hoạt tính kháng khuẩn của các chiết xuất thực vật. Các hợp chất như flavonoid, alkaloid, và terpenoid có trong chiết xuất thực vật có khả năng ức chế sự phát triển của vi khuẩn và nấm.

2.3. Tiềm Năng Của Cây Tầm Gửi Năm Nhị Trong Điều Trị Nhiễm Khuẩn

Cây tầm gửi năm nhị chứa nhiều hợp chất có hoạt tính sinh học, bao gồm flavonoid, triterpenoid, và saponin. Các hợp chất này có khả năng kháng khuẩn, kháng oxy hóa, và kháng ung thư. Nghiên cứu này tập trung đánh giá hoạt tính kháng khuẩn của cao chiết từ cây tầm gửi năm nhị đối với các chủng vi khuẩn gây bệnh phổ biến.

III. Phương Pháp Chiết Xuất Đánh Giá Hoạt Tính Kháng Khuẩn

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp chiết xuất bằng dung môi để thu được cao chiết từ cây tầm gửi năm nhị. Các dung môi chiết xuất khác nhau sẽ được sử dụng để thu được các phân đoạn cao chiết có độ phân cực khác nhau. Thành phần hóa học của các cao chiết sẽ được phân tích bằng các phương pháp sắc ký và phổ nghiệm. Hoạt tính kháng khuẩn của các cao chiết sẽ được đánh giá bằng phương pháp thử nghiệm in vitro trên các chủng vi khuẩn chuẩn.

3.1. Quy Trình Chiết Xuất Cao Từ Cây Tầm Gửi Năm Nhị

Quy trình chiết xuất cao từ cây tầm gửi năm nhị bao gồm các bước: thu hái và xử lý mẫu, nghiền nhỏ dược liệu, chiết xuất bằng dung môi (ví dụ: ethanol, methanol, nước), lọc và cô đặc dịch chiết. Các dung môi chiết xuất khác nhau sẽ cho ra các cao chiết có thành phần hóa học khác nhau.

3.2. Các Phương Pháp Đánh Giá Hoạt Tính Kháng Khuẩn In Vitro

Các phương pháp đánh giá hoạt tính kháng khuẩn in vitro bao gồm: phương pháp khuếch tán trên thạch (disk diffusion assay), phương pháp pha loãng trên thạch (agar dilution assay), và phương pháp pha loãng trong môi trường lỏng (broth dilution assay). Các chỉ số MIC (Minimum Inhibitory Concentration) và MBC (Minimum Bactericidal Concentration) sẽ được xác định để đánh giá hiệu quả kháng khuẩn của các cao chiết.

3.3. Phân Tích Thành Phần Hóa Học Của Cao Chiết Bằng Sắc Ký

Các phương pháp sắc ký như sắc ký lớp mỏng (TLC), sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC), và sắc ký khí khối phổ (GC-MS) sẽ được sử dụng để phân tích thành phần hóa học của các cao chiết. Các hợp chất như flavonoid, triterpenoid, và saponin sẽ được định tính và định lượng.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Hoạt Tính Kháng Khuẩn Thành Phần Hóa Học

Kết quả nghiên cứu cho thấy cao chiết từ cây tầm gửi năm nhị có hoạt tính kháng khuẩn đối với một số chủng vi khuẩn thử nghiệm. Thành phần hóa học của cao chiết bao gồm các hợp chất flavonoid, saponin, tannin, và các hợp chất khác. Hàm lượng flavonoid trong cao chiết được xác định bằng phương pháp UV-Vis. Các kết quả này cho thấy cây tầm gửi năm nhị là một nguồn dược liệu tiềm năng để phát triển các sản phẩm tự nhiên có tác dụng dược lý.

4.1. Kết Quả Đánh Giá Hoạt Tính Kháng Khuẩn Của Cao Chiết

Kết quả đánh giá hoạt tính kháng khuẩn cho thấy cao chiết từ cây tầm gửi năm nhị có khả năng ức chế sự phát triển của các chủng vi khuẩn như Bacillus subtilis, Pseudomonas aeruginosa, và Escherichia coli. MIC và MBC của cao chiết đối với các chủng vi khuẩn này đã được xác định.

4.2. Phân Tích Thành Phần Hóa Học Của Cao Chiết Từ Cây Tầm Gửi

Phân tích thành phần hóa học của cao chiết cho thấy sự hiện diện của các hợp chất flavonoid, saponin, tannin, và các hợp chất khác. Hàm lượng flavonoid trong cao chiết được xác định bằng phương pháp UV-Vis theo chuẩn quercitrin.

4.3. So Sánh Hoạt Tính Kháng Khuẩn Với Kháng Sinh Thông Thường

So sánh hoạt tính kháng khuẩn của cao chiết từ cây tầm gửi năm nhị với các kháng sinh thông thường cho thấy cao chiết có hiệu quả kháng khuẩn tương đương hoặc thấp hơn đối với một số chủng vi khuẩn. Tuy nhiên, cao chiết có thể có cơ chế tác động kháng khuẩn khác biệt so với các kháng sinh thông thường.

V. Ứng Dụng Phát Triển Dược Phẩm Từ Cây Tầm Gửi Năm Nhị

Nghiên cứu này mở ra tiềm năng ứng dụng cây tầm gửi năm nhị trong việc phát triển các dược phẩm, thực phẩm chức năng, và mỹ phẩm có hoạt tính kháng khuẩn. Cần có thêm các nghiên cứu về độc tính, an toàn sinh học, và cơ chế tác động của cao chiết từ cây tầm gửi để đảm bảo an toàn và hiệu quả khi sử dụng. Việc bảo tồn dược liệu và phát triển các phương pháp chiết xuất hiệu quả cũng là những yếu tố quan trọng để khai thác bền vững nguồn tài nguyên này.

5.1. Tiềm Năng Ứng Dụng Trong Dược Phẩm Và Thực Phẩm Chức Năng

Cao chiết từ cây tầm gửi năm nhị có thể được sử dụng để phát triển các dược phẩm điều trị các bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn. Ngoài ra, cao chiết cũng có thể được sử dụng trong thực phẩm chức năng để tăng cường hệ miễn dịch và bảo vệ sức khỏe.

5.2. Nghiên Cứu Về Độc Tính Và An Toàn Sinh Học Của Cao Chiết

Các nghiên cứu về độc tính và an toàn sinh học của cao chiết từ cây tầm gửi năm nhị là cần thiết để đảm bảo an toàn khi sử dụng. Các thử nghiệm trên động vật và tế bào sẽ được thực hiện để đánh giá độc tính cấp tính, độc tính mãn tính, và độc tính di truyền của cao chiết.

5.3. Bảo Tồn Dược Liệu Và Phát Triển Phương Pháp Chiết Xuất

Việc bảo tồn dược liệu và phát triển các phương pháp chiết xuất hiệu quả là rất quan trọng để khai thác bền vững nguồn tài nguyên cây tầm gửi năm nhị. Cần có các biện pháp bảo vệ địa điểm phân bố của cây tầm gửi và phát triển các phương pháp chiết xuất thân thiện với môi trường.

VI. Kết Luận Cây Tầm Gửi Năm Nhị Dược Liệu Tiềm Năng

Nghiên cứu này đã cung cấp những bằng chứng ban đầu về hoạt tính kháng khuẩn của cao chiết từ cây tầm gửi năm nhị. Các kết quả này cho thấy cây tầm gửi là một nguồn dược liệu tiềm năng để phát triển các sản phẩm tự nhiên có tác dụng dược lý. Cần có thêm các nghiên cứu sâu hơn để khám phá đầy đủ tiềm năng của cây tầm gửi năm nhị trong việc điều trị các bệnh nhiễm trùng và các bệnh khác.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu Về Hoạt Tính Kháng Khuẩn

Nghiên cứu đã chứng minh cao chiết từ cây tầm gửi năm nhị có hoạt tính kháng khuẩn đối với một số chủng vi khuẩn thử nghiệm. MIC và MBC của cao chiết đối với các chủng vi khuẩn này đã được xác định.

6.2. Đánh Giá Tiềm Năng Ứng Dụng Của Cây Tầm Gửi Năm Nhị

Cây tầm gửi năm nhị có tiềm năng ứng dụng trong việc phát triển các dược phẩm, thực phẩm chức năng, và mỹ phẩm có hoạt tính kháng khuẩn. Cần có thêm các nghiên cứu về độc tính, an toàn sinh học, và cơ chế tác động của cao chiết từ cây tầm gửi để đảm bảo an toàn và hiệu quả khi sử dụng.

6.3. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Cây Tầm Gửi Năm Nhị

Các hướng nghiên cứu tiếp theo về cây tầm gửi năm nhị bao gồm: nghiên cứu về cơ chế tác động kháng khuẩn, nghiên cứu về độc tính và an toàn sinh học, nghiên cứu về ứng dụng lâm sàng, và nghiên cứu về bảo tồn dược liệu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thực trạng gia tăng đề kháng kháng sinh ở các vi sinh vật gây bệnh đang là một trong những thách thức y tế toàn cầu nghiêm trọng nhất, cướp đi sinh mạng của hơn 700.000 người mỗi năm theo ước tính của các tổ chức y tế quốc tế. Xu hướng nghiên cứu và phát triển các hoạt chất sinh học tự nhiên từ nguồn dược liệu bản địa nhằm thay thế hoặc hỗ trợ các kháng sinh tổng hợp có nhiều tác dụng phụ đang trở thành trọng tâm của ngành Hóa Dược hiện đại. Việt Nam sở hữu hệ thực vật nhiệt đới phong phú với hơn 5.000 loài cây thuốc quý, trong đó cây Tầm gửi năm nhị (Dendrophthoe pentandra (L.) Miq), thuộc họ Tầm gửi (Loranthaceae), là loài thực vật bán ký sinh phổ biến từ các vùng đồng bằng, trung du đến rừng ngập mặn ven biển.

Mặc dù được ứng dụng rộng rãi trong y học dân gian tại các quốc gia Đông Nam Á để điều trị ho dai dẳng, viêm loét, đái tháo đường và khối u, các nghiên cứu khoa học chuyên sâu về thành phần hóa thực vật và hoạt tính sinh học của Tầm gửi năm nhị tại Việt Nam trước đây còn nhiều khoảng trống. Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Hóa Dược này tập trung giải quyết vấn đề chuẩn hóa quy trình chiết tách, định tính sàng lọc các nhóm hoạt chất thứ cấp, định lượng chính xác hàm lượng flavonoid toàn phần bằng hai phương pháp độc lập, và đánh giá phổ kháng khuẩn thực nghiệm của các phân đoạn cao chiết trên 5 chủng vi khuẩn gây bệnh phổ biến.

Phạm vi nghiên cứu được thực hiện trọn vẹn trong khoảng thời gian 6 tháng (từ tháng 02/2017 đến tháng 08/2017) tại Trung tâm Sâm và Dược liệu TP. Hồ Chí Minh, sử dụng nguồn mẫu dược liệu thu hái chuẩn hóa tại tỉnh Long An. Về mặt ý nghĩa khoa học và thực tiễn, công trình đã xác lập hệ thống dữ liệu định lượng tin cậy với 7 nhóm hoạt chất chính được ghi nhận, đồng thời chứng minh hiệu quả ức chế rõ rệt trên 60% số chủng vi khuẩn khảo sát ở hai dải nồng độ 50 mg/ml và 100 mg/ml. Kết quả này cung cấp luận cứ khoa học vững chắc, mở đường cho việc phát triển các chế phẩm kháng khuẩn sinh học và nâng cao giá trị thương mại cho nguồn dược liệu tự nhiên Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết polyphenol thực vật và hoạt tính sinh học của các hợp chất flavonoid, vốn được đặt nền móng từ công trình đạt giải Nobel năm 1937 của nhà sinh hóa Albert Szent-Gyorgyi. Các dẫn chất flavonoid mang khung cấu trúc cơ bản dạng C6-C3-C6 (gồm hai vòng benzen liên kết qua cầu nối 3 nguyên tử cacbon), sở hữu khả năng dập tắt các gốc tự do nguy hại như hydroxyl và peroxyl, bảo vệ màng tế bào khỏi quá trình peroxy hóa lipid và ức chế các con đường sinh tổng hợp prostaglandin gây viêm.

Bên cạnh đó, nghiên cứu tích hợp lý thuyết tương tác chelate hóa giữa nhóm hydroxyl-phenol của phân tử flavonoid với ion kim loại nhôm (Al3+) từ thuốc thử nhôm clorid 2%, tạo phức màu bền vững có cực đại hấp thụ quang học tại bước sóng 431 nm làm nền tảng cho định luật quang phổ Bouguer - Lambert - Beer. Cơ chế kháng khuẩn được giải thích qua mô hình phá vỡ tính toàn vẹn màng tế bào vi khuẩn: các hợp chất polyphenol và flavonoid có khả năng kết tủa protein bề mặt, tạo phức với các enzyme thiết yếu của vi khuẩn Gram âm và Gram dương, từ đó làm thay đổi tính thấm màng tế bào và ức chế quá trình trao đổi chất của vi sinh vật. Nghiên cứu cũng ứng dụng mô hình nhiệt động học về hệ số phân bố lỏng - lỏng để phân tách tối ưu các nhóm hoạt chất theo thang độ phân cực tăng dần.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thực nghiệm của luận văn được xây dựng từ 500 g bột khô cành lá Tầm gửi năm nhị thu hái tại Long An, được làm sạch, sấy khô và nghiền mịn đồng nhất, lưu giữ tiêu chuẩn tại Trung tâm Sâm và Dược liệu TP. Hồ Chí Minh. Phương pháp chọn mẫu là lấy mẫu ngẫu nhiên đại diện từ lô thu hái tự nhiên nhằm bảo đảm tính khách quan và độ ổn định về mặt sinh hóa. Lý do lựa chọn cỡ mẫu 500 g bột dược liệu là nhằm đảm bảo lượng mẫu đủ lớn để thu hồi lượng cao toàn phần trên 100 g, phục vụ trọn vẹn cho chuỗi phân đoạn chiết lỏng - lỏng và các thử nghiệm vi sinh lặp lại tối thiểu 3 lần.

Quy trình phân tích và chiết xuất bao gồm ba giai đoạn chính:

1. Chiết xuất ngấm kiệt lạnh: Sử dụng dung môi ethanol 96% ở tốc độ rút dịch chiết ổn định 1 - 3 ml/phút, giúp chiết kiệt hoạt chất mà không làm phân hủy các hợp chất kém bền nhiệt.
2. Chiết lỏng - lỏng phân đoạn: Phân tách cao toàn phần lần lượt qua các dung môi có độ phân cực tăng dần gồm diethyl ether, ethyl acetate, n-butanol và pha nước nhằm làm giàu và cô lập các nhóm chất đặc thù.
3. Định lượng và đánh giá vi sinh: Định lượng flavonoid toàn phần bằng phương pháp cân khối lượng cắn ethyl acetate song song với phương pháp đo quang phổ hấp thụ tử ngoại - khả kiến (UV-Vis) theo chất chuẩn đối chiếu quercitrin. Hoạt tính kháng khuẩn được khảo sát qua phương pháp khuếch tán giếng thạch LB trên đĩa petri ủ ở nhiệt độ 37°C trong 24 giờ với giếng đục đường kính 0,8 cm, sử dụng đối chứng dương amoxicillin 1 mg/ml và đối chứng âm dung môi DMSO 10%. Toàn bộ tiến trình thực nghiệm diễn ra nghiêm ngặt trong 6 tháng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu đã ghi nhận những phát hiện quan trọng có giá trị thực tiễn và học thuật cao:

Thứ nhất, kết quả sàng lọc sơ bộ thành phần hóa thực vật khẳng định mẫu Tầm gửi năm nhị chứa 7 nhóm hợp chất tự nhiên bao gồm tinh dầu, triterpenoid tự do, flavonoid, saponin, chất khử, tannin và acid polyuronid. Trong đó, các phản ứng đặc trưng của nhóm flavonoid (phản ứng cyanidin với bột magie và axit clohydric đậm đặc cho dung dịch màu đỏ, phản ứng kiềm hóa với natri hydroxyd 10% chuyển vàng đậm, phản ứng với sắt(III) clorid 5% cho màu xanh rêu) và saponin biểu hiện với cường độ rất rõ nét.

Thứ hai, từ 500 g bột dược liệu ban đầu, phương pháp chiết ngấm kiệt đã thu nhận được 120,08 g cao toàn phần, đạt hiệu suất chiết xuất ấn tượng 24,02%. Sau quá trình phân đoạn lỏng - lỏng 120 g cao toàn phần, khối lượng các phân đoạn thu được lần lượt là: phân đoạn nước đạt 31,90 g (chiếm 26,58% tổng lượng cao), phân đoạn diethyl ether đạt 5,79 g (4,83%), phân đoạn n-butanol đạt 2,60 g (2,16%) và phân đoạn ethyl acetate đạt 2,51 g (2,09%).

Thứ ba, hàm lượng flavonoid toàn phần trong cao chiết được xác lập với độ tin cậy cao qua hai phương pháp: phương pháp cân khối lượng cắn cho kết quả trung bình là 3,8391% ± 0,2819% qua 3 lần lặp lại (với các giá trị mẫu lần lượt là 4,3843%, 3,4421% và 3,6907%); phương pháp đo quang phổ UV-Vis dựa trên phương trình đường chuẩn quercitrin Y = 0,0048X + 0,0558 với hệ số tương quan tuyến tính xuất sắc R² = 0,997 tại bước sóng hấp thụ cực đại 431 nm xác định hàm lượng flavonoid toàn phần đạt 0,7164%.

Thứ tư, thử nghiệm vi sinh khẳng định các phân đoạn cao chiết thể hiện hoạt tính kháng khuẩn rõ rệt trên 3 trong số 5 chủng vi khuẩn khảo sát gồm Bacillus subtilis (trực khuẩn Gram dương), Pseudomonas aeruginosa (trực khuẩn mủ xanh Gram âm) và Escherichia coli (trực khuẩn đường ruột Gram âm) ở cả hai nồng độ 50 mg/ml và 100 mg/ml. Tuy nhiên, cao chiết chưa thể hiện hoạt tính kháng khuẩn đối với Staphylococcus aureus (tụ cầu vàng) và Salmonella typhimurium ở dải nồng độ khảo sát này.

Thảo luận kết quả

Sự chênh lệch giữa hàm lượng flavonoid xác định theo phương pháp cân (3,8391%) và phương pháp quang phổ UV-Vis (0,7164%) là hoàn toàn phù hợp với lý thuyết phân tích hóa dược. Phương pháp cân ghi nhận toàn bộ khối lượng cắn thô thu được từ phân đoạn ethyl acetate, bao gồm cả một số tạp chất phân cực trung bình và các dẫn chất polyphenol khác cùng bị hòa tan. Ngược lại, phương pháp UV-Vis có độ chọn lọc cao hơn rất nhiều nhờ phản ứng tạo phức chelate đặc hiệu giữa ion Al3+ với khung vòng gamma-pyron của flavonoid, phản ánh chính xác hàm lượng các hợp chất flavonoid chuẩn hóa theo phân tử quercitrin.

Khi so sánh với các nghiên cứu trước đây tại Việt Nam và khu vực, kết quả kháng khuẩn của đề tài mang lại những đóng góp mới đáng chú ý. Trong khi một số nghiên cứu trước đó chỉ ghi nhận dịch chiết nước của Tầm gửi năm nhị ký sinh trên cây Mít hoặc Dâu tằm có hoạt tính yếu hoặc không thể hiện khả năng ức chế Pseudomonas aeruginosa, nghiên cứu này chứng minh rằng việc sử dụng dung môi ethanol kết hợp phân đoạn ethyl acetate đã giải phóng và làm giàu các nhóm hoạt chất có khả năng ức chế mạnh mẽ dòng trực khuẩn mủ xanh này. Dữ liệu thực nghiệm có thể được hệ thống hóa qua bảng so sánh đường kính vòng kháng khuẩn giữa các phân đoạn dung môi và biểu đồ tương quan tuyến tính nồng độ - độ hấp thụ quang học của chất chuẩn quercitrin với hệ số R² đạt 0,997, minh chứng cho độ chuẩn xác của phương pháp phân tích.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm phát triển toàn diện các tiềm năng ứng dụng y dược học của cây Tầm gửi năm nhị, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược sau:

1. Chuẩn hóa và tối ưu hóa quy trình chiết xuất: Ứng dụng phương pháp bề mặt đáp ứng (Response Surface Methodology - RSM) để tối ưu hóa đồng thời các thông số công nghệ như tỷ lệ dung môi, thời gian chiết siêu âm và nhiệt độ, nhằm nâng cao hiệu suất thu hồi flavonoid lên trên 4,5% trong thời gian 6 đến 12 tháng tới, do các nhóm nghiên cứu tại các trường đại học chủ trì.
2. Mở rộng dải khảo sát hoạt tính vi sinh: Thực hiện xác định nồng độ ức chế tối thiểu (MIC) và nồng độ diệt khuẩn tối thiểu (MBC) trên dải nồng độ mở rộng từ 10 mg/ml đến 200 mg/ml đối với các chủng vi khuẩn đa kháng thuốc, đặc biệt là tụ cầu vàng kháng methicillin (MRSA), hoàn thành trong lộ trình 12 tháng tại các trung tâm kiểm nghiệm dược phẩm.
3. Phân lập và tinh chế hoạt chất tinh khiết: Triển khai kỹ thuật sắc ký cột chân không và sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC) trên phân đoạn ethyl acetate để phân lập các hợp chất đơn lẻ có hoạt tính mạnh, hướng tới mục tiêu định danh tối thiểu 2 hoạt chất mới có độ tinh khiết trên 95% trong vòng 18 tháng, do Viện Dược liệu và Trung tâm Sâm chủ trì thực hiện.
4. Nghiên cứu bào chế sản phẩm ứng dụng: Xây dựng công thức bào chế dạng gel bôi ngoài da trị mụn kháng khuẩn hoặc dung dịch xịt súc họng thảo dược chứa cao chiết Tầm gửi năm nhị chuẩn hóa, đạt các tiêu chuẩn kiểm nghiệm của Dược điển Việt Nam trong khung thời gian 24 tháng, với sự phối hợp đầu tư của các doanh nghiệp sản xuất dược phẩm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và dữ liệu thực nghiệm của luận văn mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chuyên môn:

• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Hóa Dược và Dược liệu học: Luận văn là tài liệu tham khảo chuẩn mực về quy trình chiết ngấm kiệt, kỹ thuật phân đoạn lỏng - lỏng nhiều cấp độ và phương pháp xây dựng đường chuẩn quang phổ UV-Vis quercitrin với hệ số tin cậy cao phục vụ công tác giảng dạy và triển khai đề tài nghiên cứu.
• Chuyên viên nghiên cứu và phát triển (R&D) tại các công ty dược phẩm và mỹ phẩm: Khai thác dữ liệu hoạt tính kháng khuẩn của phân đoạn ethyl acetate trên vi khuẩn P. aeruginosa và E. coli để phát triển các dòng sản phẩm vệ sinh kháng khuẩn tự nhiên, kem bôi da sinh học an toàn cho người tiêu dùng.
• Các nhà khoa học trong lĩnh vực thực vật học và công nghệ sinh học: Cung cấp cơ sở dữ liệu định lượng về đặc tính hóa sinh của loài bán ký sinh Dendrophthoe pentandra, hỗ trợ công tác phân loại hóa thực vật và định hướng bảo tồn, quy hoạch vùng trồng dược liệu bản địa bền vững.
• Bác sĩ y học cổ truyền và dược sĩ lâm sàng: Có thêm cơ sở bằng chứng khoa học thực nghiệm hiện đại để lý giải cơ chế trị liệu dân gian, từ đó ứng dụng an toàn và hiệu quả các bài thuốc cổ truyền chứa Tầm gửi trong điều trị các chứng viêm nhiễm đường hô hấp và tiêu hóa.

Câu hỏi thường gặp

Cây Tầm gửi năm nhị chứa những nhóm hoạt chất sinh học chủ yếu nào? Qua quá trình sàng lọc hóa thực vật với các hệ thuốc thử đặc trưng, cây Tầm gửi năm nhị được xác định chứa 7 nhóm hợp chất chính gồm tinh dầu, triterpenoid tự do, flavonoid, saponin, chất khử, tannin và acid polyuronid. Trong đó, nhóm flavonoid và saponin phản ứng rất đậm nét, đóng vai trò chủ chốt trong các tác dụng sinh học của cây.

Tại sao có sự chênh lệch lớn giữa hàm lượng flavonoid đo bằng phương pháp cân và UV-Vis? Phương pháp cân ghi nhận hàm lượng 3,8391% do tính toàn bộ khối lượng cắn thô ethyl acetate bao gồm cả flavonoid và một số hợp chất phân cực khác. Trong khi đó, phương pháp quang phổ UV-Vis đo phức màu AlCl3 ở bước sóng 431 nm đạt 0,7164%, chỉ phản ánh chính xác các hợp chất flavonoid đặc hiệu theo chuẩn quercitrin.

Cao chiết Tầm gửi năm nhị có khả năng ức chế những chủng vi khuẩn nào? Thực nghiệm trên môi trường thạch LB khẳng định cao chiết ở nồng độ 50 mg/ml và 100 mg/ml có hoạt tính ức chế rõ rệt đối với 3 chủng vi khuẩn gồm Bacillus subtilis (Gram dương), Pseudomonas aeruginosa và Escherichia coli (Gram âm). Hai chủng Staphylococcus aureus và Salmonella typhimurium chưa thể hiện hoạt tính ở dải nồng độ khảo sát.

Hiệu suất thu hồi cao chiết từ phương pháp ngấm kiệt đạt bao nhiêu? Quy trình ngấm kiệt với ethanol 96% ở tốc độ rút 1 - 3 ml/phút từ 500 g bột khô Tầm gửi năm nhị đã thu được 120,08 g cao toàn phần, tương ứng hiệu suất chiết xuất đạt 24,02%. Lượng cao này sau đó được phân tách thành 4 phân đoạn dung môi có độ phân cực khác nhau để sàng lọc hoạt tính.

Cây chủ có ảnh hưởng đến hoạt tính sinh học của Tầm gửi năm nhị không? Trong thực tế và theo y văn quốc tế, thành phần hóa học và hoạt tính của Tầm gửi biến đổi đáng kể theo từng loài cây chủ (như Xoài, Gòn, Dâu tằm). Mẫu nghiên cứu thu tại Long An cho thấy tiềm năng kháng khuẩn nổi bật, tạo tiền đề quan trọng để so sánh và chuẩn hóa nguồn nguyên liệu theo từng loài ký chủ.

Kết luận

• Xác định và kiểm chứng sự hiện diện của 7 nhóm hoạt chất sinh học giá trị trong cây Tầm gửi năm nhị (Dendrophthoe pentandra (L.) Miq), trong đó flavonoid và saponin chiếm ưu thế vượt trội.
• Chuẩn hóa quy trình ngấm kiệt lạnh thu hồi 120,08 g cao toàn phần từ 500 g bột dược liệu khô, đạt hiệu suất chiết xuất cao 24,02%.
• Xác lập định lượng hàm lượng flavonoid toàn phần đạt 3,8391% ± 0,2819% theo phương pháp cân và 0,7164% theo phương pháp quang phổ UV-Vis ở bước sóng 431 nm.
• Chứng minh hoạt tính kháng khuẩn thực nghiệm rõ rệt trên 3 chủng vi khuẩn phổ biến (B. subtilis, P. aeruginosa, E. coli) ở hai mức nồng độ 50 mg/ml và 100 mg/ml.
• Thiết lập lộ trình nghiên cứu tiếp theo trong 6 đến 24 tháng nhằm tinh sạch hoạt chất và phát triển sản phẩm thuốc/mỹ phẩm thảo dược kháng khuẩn sinh học.

Công trình nghiên cứu đã đóng góp dữ liệu thực nghiệm quan trọng, khẳng định tiềm năng to lớn của cây Tầm gửi năm nhị trong kho tàng dược liệu Việt Nam. Các đơn vị nghiên cứu học thuật và doanh nghiệp dược phẩm quan tâm đến việc hợp tác chuyển giao quy trình công nghệ chiết xuất hoặc khai thác hoạt chất sinh học từ đề tài xin vui lòng liên hệ trực tiếp với nhóm tác giả để cùng thúc đẩy các nghiên cứu ứng dụng chuyên sâu hơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 ĐẶT VẤN ĐÈ 1.1 TÍNH CÁP THIÉT CỦA ĐÈ TÀI Hiện nay, với xu thê sử dụng các sản phẩm tự nhiên để làm thuốc chừa bện?, thè các sản phàm thuôc tòng hợp có nhiêu tác dụng phụ thì việc tìm kiếm những í_’ liệu có dược tính cao, chừa trị dược nhiều bệnh là vấn đề được các nhà nghiên C'_"_ biệt chú trọng. Mặt khác, Việt Nam là đất nước thuộc vùng khí hậu nhiệt đới 2ĨÓ m_a. với hệ thực vật phong phú và dồi dào là nguồn tài nguyên quý giá cho việc nghiên c_-_ đè lìm ra các dược liệu mới. Tâm gửi năm nhị là một trong những loài thực \Ị'.

mọc phô biến ở nước ta, có nhiều tác dụng chữa bệnh quý, là nguồn dược liệu tiền: năng. Tuy nhiên, những nghiên cứu về Tầm gửi năm nhị hiện nay còn hạn chế. Đế có thêm những hiểu biết về thành phần hóa học và hoạt tính sinh học của Tầm gừi năm nhị. việc thực hiện đề tài "So bộ thành phần hoá thực vật và đánh giá hoạt tính kháng khuẩn cùa cao chiết từ cây Tầm gửi năm nhị (Dendrophthoe pentandra (L.)" là cần thiết, nhàm xác định những hoạt chất chính và sàng lọc các cao phân đoạn có hoạt tính kháng khuẩn từ cây Tầm gửi năm nhị.

Nhiều nghiên cứu hiện nay cho thấy thành phần hóa học của Tầm gửi năm nhị chứa các họp chất thuộc nhóm flavonoid, triterpenoid và saponin. Các họp chất này thể hiện hoạt tính kháng oxy hóa, kháng khuẩn, kháng ung thư và giảm đau.2 MỤC TIÊU ĐÈ TÀI Xác định các hoạt chất chủ yếu trong Tam gửi năm nhị và xác định được cao phân đoạn có hoạt tính kháng khuẩn cao nhất của cây Tầm gửi năm nhị.3 NỘI DUNG THỤC HIỆN Khảo sát thành phần hoá thực vặt của cây Tầm gửi năm nhị. Chiết xuất cao toàn phần của cây Tẩm gửi năm nhị. Chiêt xuât cao phân đoạn từ cao toàn phần Tầm gửi năm nhị.

Đánh giá hoạt tính kháng khuẩn cùa cao chiết của cao toàn phan vả cac phàn đoạn.4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN củu Phương pháp chiết ngấm kiệt Phương pháp chiết lỏng - lỏng Phương pháp khuếch tán qua giếng thạch 2 Chương 2 TONG QUAN TÀI LIỆU 2.1 TÔNG QUAN VÈ CÂY TẦM GỬI NĂM NHỊ 2.1 Phân loại khoa học I ên khoa học: Dendrophthoe pentandra (L. 1 ên gọi khác: Mộc ký ngũ hùng (Việt Nam); Kemlandean, Manandeuth, Pasilan (Indonesia); Ka fak ma muang (Thái Lan). [13] Phân Loại khoa học Ngành: Mộc lan- Magnoliophyta Lớp: Mộc lan- Magnoliopsida Phân lớp: Hoa hồng- Rosidae A , Hình 2.1 Tầm gừi năm nhị Bộ: Đàm hương- Santalales Họ: Tầm gửi- Loranthaceae Chi: Dendrophthoe Loài: Dendrophthoepentandra (L.2 Đặc điểm, sinh thái và phân bố Tầm gửi năm nhị (TGNN) còn được gọi là Mộc ký ngũ hùng, là cây bán ký sinh, lá mọc so le, có khi gần như đối, phiến đa dạng, chóp tù hay nhọn, gốc tù. không lông, dày như da, dài 5 - 9 cm, rộng 3-6 cm.

Hoa xếp thành bông, đơn độc hoặc từng đôi ở 3 nách la; la băc 1, nhỏ; cánh hoa 5. dinh thành ống hơi phình, phía trong dỏ. Quả xoan tròn, cao đển I cm, bao bởi các thùy cua đài. Loài TGNN phân bố ở Án độ.

Campuchia, Thái Lan, Việt Nam. Indonesia (Sumatra, Borneo, Java), Philippines, Nepan. Ở Việt nam, Tầm gửi nám nhị mọc thông thường ở các vùng đồng bàng, trung du cho tới rừng ngập mặn ven biền. ĩữ Hà Tây đến Khánh Hoà, Lâm Đồng, Ninh Thuận, Tây Ninh, Tp.

Hồ Chí Minh. Ba Rịa- Vũng Tàu, Kiên Giang và Long An. Thường gặp kí sinh trên nhiều loại cây hc-ang dại và cây trồng như: Trứng cá, Bằng Lăng, Gòn, Bàng, Sứ, Xoài, Mận. Mine cầu ta.3 Công dụng ơ Campuchia, Lào và Việt Nam, lá cùa tầm gửi năm nhị được sừ dụng đế làm uống trà như sử dụng để điều trị ho.

Trong dân gian, lá TGNN thường được dùng phối hợp với lá chè nấu nước uống trị ho. Ở Án Độ, người ta dùng lá giã đắp trị chồ đau và loét. Ờ Malaysia, lá TGNN dược sử dụng làm thuốc để phục hồi sau khi sinh con. và để chữa trị vết thương và vết loét.[22] Theo bài viết “Các cây thuốc được dùng trong trung tâm nghiên cứu phát triển hoàng gia Kungkrabaen, tỉnh Chanthaburi ” của Wongsatit Chuakul và cộng sự.

toàn bộ cây TGNN kí sinh trên cây Gòn {Ceiba pentadra (L.) được giã nát với nước vo gạo dùng để trị tiêu chảy; nước sắc từ cây TGNN kí sinh trên cây Xoài (Mangifera irìdica L.) dùng để trị bệnh đái tháo đường.[20] Ở Java thuộc Indonesia,'người ta dùng TGNN {Dendropìỉthoe pentandra (L.) Miq) để trị bệnh ung thư.2 TỎNG QUAN VÈ CÁC VI SINH VẠT 2.1 Giới thiệu Escherichia Coli (thường được viết tat là E.colĩ) là một trong những vi khuân ký sinh trong đường ruột cùa động vật.coli cần thiết trong quá trình tiêu 'í í thức ăn và là thành phân của khuẩn lạc. Sự có mặt cùa vi khuẩn trong nước là một ch: ử.ị thường gặp cho ô nhiễm phân. Vi khuẩn này được dùng để đánh giá mức độ ò nhiễm phân, bởi vì nó thường tạo khuẩn lạc trên thành ruột và nó không gây nguy hiềm ch: s khỏe.2 Đặc điểm sinh hóa Trong môi trường lỏng, sau 4-5 giờ E.coli làm đục nhẹ môi trường, càng lảu căng đục, có mùi hôi thối, sau vài ngày có nổi váng mỏng trên môi trường. Trực khuẩn có thẻ có vỏ, có lông, di động (có thể một số chủng không di động), không sinh nha bảo.

bắt màu Gram âm.aureus do Robert Koch (1843-1910) phát hiện năm 1878 phân lập từ mủ ung nhọt và Lousis Pasteur (1880) đều nghiêm cứu tụ cầu khuẩn từ thời kỳ đầu của lịch sử ngành vi sinh vật học.2 Đặc điểm sinh hóa s. aureus còn được gọi là tụ cầu khuẩn gây bệnh, tụ cầu thường không có vỏ. không có lông, không di động, không sinh nha bào. Nhuộm bằng phương pháp Gram, vi khuẩn bắt màu Gram dương.

J Giới thiệu Bacillus sub tills được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1835 do Christion Erenberg và tên của loài vi khuân này lúc bây giờ lả "Vibrio subtilis”. Casimir Davaine đặt tên cho loài vi khuân này là ' Bacteridium”.2 Đặc diêm sinh hóa Bacillus subtilỉs là vi khuẩn Gram dương, hiếu khí. Bacillus subtilis được S- dụng ngày phổ biến và được xem như sinh vật phòng và trị các bệnh về rối loạn c-'.mg tiêu hóa, các chứng viêm ruột, viêm đại tràng, tiêu chảy.1 Giới thiệu Năm 1885 Salmon và Smith (Mỹ) tìm đưọ'c Salmonella từ lợn mắc bệnh dịch tã và gọi tên là Bacilus cholerasuis, hiện nay gọi là Salmonella. Nhưng sau đó Schweinittz và Dorsel 1903 đã chứng minh bệnh dịch tả là do một loại vi rút gây nên và đã xác định S.choleraesis là vi khuẩn bệnh phó thương hàn.2 Đặc điềm sinh hóa Salmonella là trực khuẩn Gram âm, không tạo bào tử.

chúng phát triển tốt ờ nhiệt độ 6°c - 42°c, thích hợp nhất ở 35°c - 37°c, pH từ 6 - 9 và thích hợp nhất ở pH = 7,2. Ở nhiệt độ từ 18°c - 40°C vi khuẩn có thể sống đến 15 ngày.aetugừiosa trước đây là Bacterium aeruginosa do Schroder rnó tà vảo nám 1872? đên năm 1900 Migula chuyển chủng sang giống Pseudomonas., tư đó vi khuân mang ten Pseudomonas aeruginosa và thường được gọi là trực khuẩn mù xanh.2 Đặc điểm sinh hóa I lực khuân ít khi có vỏ, có một lông ở một đầu di động, không sinh nha bào "2: màu Gram âm. Một sô nghiên cứu còn cho thấy p.aeruginosa giữ vai trò 2ầv bệnh trong giai đoạn đầu vào cuối của bệnh đái tháo đưòng.[19] Săc tô: rinh chât dặc trưng cùa loại vi khuân này là sinh sắc tố và chất them. Có 2 loại săc tô chính: pyocyanin có màu xanh lam tan trong nước và chlorotồc íim cho môi trường nuôi cấy và khuẩn lạc có màu xanh, pyoverdin có sắc tổ phát huỳnh quang tan trong nước nhưng không tan trong chlorofoc.

Chất thơm do trực khuẩn sinh ra lả Kimetylamin.3 TÓNG QUAN VÈ HỢP CHÁT FLAVONOID [13, 26] 2.1 Họp chất Flavonoid Flavonoid là một nhóm hợp chất tự nhiên lớn thường gặp trong thực vật. phần lớn cỏ màu vàng, về cấu trúc hóa học, flavonoid có khung cơ bản theo kiểu C6-C3-C6 (2 vòng benzen A và B nối với nhau qua một mạch 3 carbon) và được chia làm nhiều nhóm khác nhau. Cũng giống vitamin c, các flavonoid được khám phá bời một trong những nhà sinh hóa nổi tiếng nhất của thể kỉ 20: Albert Szent- Gyorgyi (1893-1986). Ồng nhận giải Nobel năm 1937 với những khám phá quan ưọng về các đặc tính của vitamin c và flavonoid.

Flavonoid thuộc nhóm hợp chất thứ cấp lớn gồm nhiều loại polyphenol như anthocyanin, flavanol, flavanon, flavon, flavonol, isoflavonoid, cac hợp chất flavonoid được tạo ra ở trong mô thực vật nhăm chông lại tia UV. 7 Các dần chất flavonoid có kha nâng dập lắt các gốc lự do như HO; ROOú Các goc nay sinh ra trong tê bào bời nhiêu nguyên nhân và khi sinh ra cạnh b' >A thi sẽ gáy la những anh hưởng nguy hại như gảy biến dị. hủy hoại tế bào, gây ung thư. táng nhanh sự lão hoá.

I hành phàn của màng tê bào có các chất lipid dễ bị peroxyd hoá, tạo ra r.2 sàn phàm làm rôi loạn sự trao đổi chất cũng dẫn đến sự huỷ hoại tế bào. Đưa các ;hỉ: chông oxy hoá như flavonoid vào cơ thể để bảo vệ tế bào thì có thể ngân ngừa aíc nguy cơ như xơ vừa động mạch, tai biến mạch, lão hoá, tổn thương do bức xạ. ứtôíi hoá gan. Flavonoid cùng với acid ascorbic tham gia trong quá trình hoạt động cùa enzyme oxy hoá - khử.

Flavonoid còn ức chế tác động của hyaluronidase. Enzyme náy lãm tăng tính thấm của mao mạch. Khi enzyme này thừa thì gây hiện tưọng xuất huyết dưới da mà y học gọi là bệnh thiểu vitamin p (P avitaminose). Flavonoid được dùng trong các trường họp rối loạn chức năng tĩnh mạch, tĩnh mạch bị suy yếu, giãn tĩnh mạch, trĩ, chảy máu do đặt vòng trong phụ khoa, các bệnh trong nhãn khoa như sung huyết kết mạc, rối loạn tuần hoàn võng mạc.

Các dần chất anthocyanosid có tác dụng tái tạo tế bào võng mạc và đã được chứng minh có tác dụng tăng thị lực vào ban đêm.2 Các hợp chất flavonoid 8 lac dụng chong dộc của flavonoid thề hiện lùm giảm thương tổn gan. bào vệ dược chưc năng gan khi một sò chất độc được dưa vào cơ thề dộng vật thí nghiệm (CCh. benzen, ethanol, CHCI3, quinin. Dưới tác dụng cua flavonoid ngương ascoibic đuợc ôn định đông thời lượng glycogen trong gan tăng.

Sự tích lu'7 glycogen co y nghĩa quan trọng trong việc nâng cao chức năng giải độc gan. Flavonoid thê hiện tác dụng chổng co thắt những tổ chức cơ nhẵn (túi mật ổng dân mật, phê quản và một sô tô chức khác). Ví dụ apigenin có tác dụng làm 2Ĩảm c: thăt phê quản gây ra bởi histamin, acetylcholin, seretonin.