Luận văn thạc sĩ hay đánh giá kết quả nong hẹp bao quy đầu kết hợp bôi betamethasone 0 05 cho học sinh từ 6 10 tuổi tại 2 xã của huyện phú lương thái nguyên

Luận văn thạc sĩ đánh giá hiệu quả điều trị nong hẹp bao quy đầu bằng betamethasone 0.05 cho trẻ 6-10 tuổi tại Phú Lương, Thái Nguyên.

• Tác giả: Đào Trọng Tuyên
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Thị Hồng Anh
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Ngoại khoa
• Đề tài: Đánh giá hiệu quả nong hẹp bao quy đầu và bôi betamethasone cho trẻ 6-10 tuổi tại Phú Lương
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Phôi thai học, giải phẫu và sinh lý bao quy đầu
• 1.1.1. Phôi thai học và tiến triển tự nhiên của bao quy đầu
• 1.1.2. Giải phẫu bao quy đầu
• 1.1.3. Một số đặc điểm mô học của bao quy đầu
• 1.1.4. Túi bao quy đầu
• 1.2. Hẹp bao quy đầu
• 1.3. Biến chứng của hẹp bao quy đầu
• 1.4. Điều trị hẹp bao quy đầu
• 1.4.1. Điều trị phẫu thuật cắt bao quy đầu
• 1.4.2. Điều trị bảo tồn hẹp bao quy đầu
• 1.5. Tình hình nghiên cứu điều trị bảo tồn hẹp bao quy đầu bằng steroid trên thế giới và Việt Nam
• 1.5.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 1.5.2. Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4. Chỉ tiêu nghiên cứu
• 2.5. Biến số nghiên cứu và cách đánh giá
• 2.6. Phương pháp thu thập và xử lý số liệu
• 2.7. Đạo đức trong nghiên cứu
• 2.8. Hạn chế của đề tài
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Thực trạng hẹp bao quy đầu ở đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Kết quả nong hẹp bao quy đầu kết hợp bôi Betamethasone 0,05%
• 3.3. Thực trạng hẹp bao quy đầu ở học sinh từ 6 - 10 tuổi tại 2 xã Hợp Thành và Tức Tranh của huyện Phú Lương - Thái Nguyên
• 3.4. Kết quả nong hẹp bao quy đầu kết hợp bôi Betamethasone 0,05%
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về hiệu quả nong hẹp bao quy đầu tại Phú Lương

Nong hẹp bao quy đầu là một phương pháp điều trị phổ biến cho trẻ em từ 6-10 tuổi. Tình trạng hẹp bao quy đầu có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe cho trẻ. Việc đánh giá hiệu quả của phương pháp này là cần thiết để đảm bảo sức khỏe cho trẻ em. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của việc nong hẹp bao quy đầu kết hợp với bôi betamethasone cho trẻ em tại huyện Phú Lương.

1.1. Tình hình hẹp bao quy đầu ở trẻ em tại Phú Lương

Hẹp bao quy đầu là tình trạng phổ biến ở trẻ em, đặc biệt là ở độ tuổi từ 6-10. Tại Phú Lương, tỷ lệ trẻ em mắc hẹp bao quy đầu khá cao, gây ra nhiều lo ngại cho phụ huynh. Việc nhận diện và điều trị kịp thời là rất quan trọng để tránh các biến chứng nghiêm trọng.

1.2. Tác động của hẹp bao quy đầu đến sức khỏe trẻ em

Hẹp bao quy đầu có thể dẫn đến nhiều vấn đề sức khỏe như viêm nhiễm, khó khăn trong việc vệ sinh cá nhân và ảnh hưởng đến sự phát triển của dương vật. Những vấn đề này có thể gây ra tâm lý lo lắng cho trẻ và gia đình.

II. Phương pháp điều trị hẹp bao quy đầu hiệu quả nhất

Phương pháp nong hẹp bao quy đầu kết hợp với bôi betamethasone đã được chứng minh là hiệu quả trong việc điều trị tình trạng này. Betamethasone là một loại steroid có tác dụng chống viêm, giúp giảm triệu chứng và cải thiện tình trạng hẹp bao quy đầu. Nghiên cứu cho thấy phương pháp này an toàn và hiệu quả cho trẻ em.

2.1. Quy trình thực hiện nong hẹp bao quy đầu

Quy trình nong bao quy đầu bao gồm việc sử dụng các dụng cụ y tế để dãn nở lỗ bao quy đầu. Phương pháp này cần được thực hiện bởi các bác sĩ có chuyên môn để đảm bảo an toàn cho trẻ.

2.2. Cách sử dụng betamethasone cho trẻ em

Betamethasone được bôi trực tiếp lên vùng hẹp bao quy đầu sau khi thực hiện nong. Liều lượng và tần suất sử dụng cần được bác sĩ chỉ định cụ thể để đạt hiệu quả tốt nhất.

III. Kết quả nghiên cứu về hiệu quả điều trị tại Phú Lương

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng phương pháp nong hẹp bao quy đầu kết hợp với bôi betamethasone mang lại hiệu quả cao trong việc điều trị cho trẻ em từ 6-10 tuổi. Tỷ lệ thành công của phương pháp này lên đến 85%, giúp trẻ em cải thiện tình trạng sức khỏe đáng kể.

3.1. Tỷ lệ thành công của phương pháp điều trị

Kết quả cho thấy tỷ lệ thành công của phương pháp này là rất cao, với nhiều trẻ em không còn triệu chứng hẹp bao quy đầu sau khi điều trị. Điều này cho thấy tính hiệu quả của phương pháp trong việc cải thiện sức khỏe cho trẻ.

3.2. Phản hồi từ phụ huynh và trẻ em

Phụ huynh và trẻ em đều có phản hồi tích cực về phương pháp điều trị này. Nhiều phụ huynh cho biết trẻ em đã cảm thấy thoải mái hơn và không còn lo lắng về tình trạng hẹp bao quy đầu.

IV. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu về hiệu quả của phương pháp nong hẹp bao quy đầu kết hợp với bôi betamethasone cho trẻ em tại Phú Lương đã cho thấy những kết quả khả quan. Điều này mở ra hướng đi mới trong việc điều trị hẹp bao quy đầu cho trẻ em, giúp giảm thiểu các biến chứng và chi phí điều trị.

4.1. Tương lai của phương pháp điều trị

Với những kết quả tích cực, phương pháp này có thể được áp dụng rộng rãi hơn trong các cơ sở y tế khác. Điều này sẽ giúp nhiều trẻ em được điều trị kịp thời và hiệu quả.

4.2. Khuyến nghị cho các bậc phụ huynh

Phụ huynh nên theo dõi tình trạng sức khỏe của trẻ và đưa trẻ đến khám bác sĩ khi có dấu hiệu hẹp bao quy đầu. Việc phát hiện sớm sẽ giúp điều trị hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hẹp bao quy đầu là một tình trạng phổ biến ở trẻ trai, đặc biệt trong độ tuổi từ 6 đến 10 tuổi, với tỷ lệ hẹp bao quy đầu lên đến khoảng 77,4% trong nhóm học sinh nam tại hai xã Hợp Thành và Tức Tranh, huyện Phú Lương, Thái Nguyên. Bao quy đầu là cấu trúc bảo vệ quy đầu dương vật, có vai trò quan trọng trong việc duy trì chức năng sinh lý và miễn dịch. Tuy nhiên, khi bao quy đầu bị hẹp, đặc biệt là hẹp bệnh lý, có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng như viêm bao quy đầu, nhiễm khuẩn tiết niệu, thậm chí ung thư dương vật. Mục tiêu nghiên cứu nhằm mô tả thực trạng hẹp bao quy đầu ở học sinh nam từ 6-10 tuổi tại hai xã trên và đánh giá hiệu quả của phương pháp nong hẹp bao quy đầu kết hợp bôi Betamethasone 0,05% trong điều trị bảo tồn. Nghiên cứu được thực hiện trong 8 tuần vào cuối năm 2014, với sự tham gia của 353 học sinh nam, trong đó 273 học sinh bị hẹp bao quy đầu được can thiệp điều trị. Kết quả nghiên cứu không chỉ góp phần nâng cao hiểu biết về tình trạng hẹp bao quy đầu tại vùng nông thôn miền núi mà còn cung cấp cơ sở khoa học cho việc áp dụng phương pháp điều trị bảo tồn hiệu quả, an toàn và tiết kiệm chi phí, phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội của địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết về phôi thai học, giải phẫu và sinh lý của bao quy đầu, trong đó bao quy đầu được xem là một cấu trúc da niêm mạc bảo vệ quy đầu dương vật, có chức năng bảo vệ, duy trì độ ẩm và tham gia vào chức năng tình dục cũng như miễn dịch. Hẹp bao quy đầu được phân loại thành hẹp sinh lý và hẹp bệnh lý, với hẹp bệnh lý thường liên quan đến viêm xơ chít và sẹo xơ hóa. Các biến chứng của hẹp bao quy đầu bao gồm viêm nhiễm, nhiễm khuẩn tiết niệu, thắt nghẹt bao quy đầu, và nguy cơ ung thư dương vật. Phương pháp điều trị bảo tồn bằng nong bao quy đầu kết hợp bôi corticosteroid tại chỗ (đặc biệt là Betamethasone 0,05%) dựa trên cơ chế làm giãn da bao quy đầu, giảm viêm và ngăn ngừa sẹo xơ, từ đó giúp bao quy đầu lộn ra dễ dàng hơn.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thiết kế theo mô hình mô tả cắt ngang kết hợp nghiên cứu can thiệp trước và sau điều trị. Đối tượng nghiên cứu là 353 học sinh nam từ 6-10 tuổi tại hai trường tiểu học Hợp Thành và Tức Tranh, huyện Phú Lương, Thái Nguyên. Trong đó, 273 học sinh bị hẹp bao quy đầu được lựa chọn để can thiệp điều trị bằng phương pháp nong bao quy đầu kết hợp bôi Betamethasone 0,05%. Phương pháp chọn mẫu thuận tiện có chủ đích được áp dụng. Thời gian nghiên cứu kéo dài 8 tuần, trong đó 2 tuần đầu tiến hành khám sàng lọc và xét nghiệm nước tiểu, 6 tuần tiếp theo thực hiện điều trị và đánh giá kết quả. Dữ liệu thu thập bao gồm hình thái bao quy đầu theo phân loại Kayaba, tình trạng niêm mạc bao quy đầu, tiền sử viêm nhiễm, kết quả xét nghiệm nước tiểu bằng que thử 10 thông số (đặc biệt leucocyte và nitrit), cùng các biến số liên quan khác. Phân tích dữ liệu sử dụng phần mềm SPSS 16 với kiểm định χ2, mức ý nghĩa p < 0,05.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ hẹp bao quy đầu và phân loại hình thái: Trong tổng số 353 học sinh, tỷ lệ hẹp bao quy đầu là 77,4%, trong đó loại III chiếm tỷ lệ cao nhất với 29,5%, tiếp theo là loại IV với 27,8%. Tỷ lệ hẹp bao quy đầu giảm dần theo tuổi, từ 84,5% ở nhóm 6 tuổi xuống còn 67,8% ở nhóm 10 tuổi.

2. Tình trạng viêm niêm mạc bao quy đầu: Có 14,2% học sinh có viêm niêm mạc bao quy đầu tại thời điểm khảo sát. Tỷ lệ viêm niêm mạc bao quy đầu ở nhóm hẹp bao quy đầu là 21,5%, cao hơn đáng kể so với nhóm không hẹp (8,8%) với p < 0,05.

3. Nhiễm khuẩn tiết niệu: 11,9% học sinh có kết quả xét nghiệm nước tiểu dương tính với cả leucocyte và nitrit, biểu hiện nhiễm khuẩn tiết niệu. Tỷ lệ này cao nhất ở nhóm bao quy đầu loại I (32,2%) và thấp nhất ở nhóm không hẹp (3,8%). Tỷ lệ nhiễm khuẩn tiết niệu cũng cao hơn rõ rệt ở nhóm có viêm niêm mạc bao quy đầu (28%) so với nhóm không viêm (5,7%) (p < 0,05).

4. Tiền sử triệu chứng: 15,9% học sinh có tiền sử sưng, đau vùng quy đầu, và 21,5% có tiền sử đái buốt, đái rắt, với tỷ lệ giảm dần theo tuổi.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy hẹp bao quy đầu là vấn đề sức khỏe phổ biến ở trẻ em nam trong độ tuổi học tiểu học tại vùng nông thôn miền núi, với tỷ lệ hẹp bao quy đầu cao hơn so với nhiều báo cáo quốc tế. Tỷ lệ viêm niêm mạc bao quy đầu và nhiễm khuẩn tiết niệu cũng tương đối cao, phản ánh sự thiếu quan tâm và chăm sóc sức khỏe bộ phận sinh dục ở trẻ em tại địa phương. Việc phân loại hình thái bao quy đầu theo Kayaba giúp đánh giá mức độ hẹp và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Mối liên quan chặt chẽ giữa hẹp bao quy đầu, viêm niêm mạc và nhiễm khuẩn tiết niệu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc can thiệp sớm để tránh các biến chứng lâu dài. So với các nghiên cứu trên thế giới, tỷ lệ thành công của phương pháp nong bao quy đầu kết hợp bôi Betamethasone 0,05% được kỳ vọng cao, phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội và hạn chế về nguồn lực y tế tại địa phương. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố tỷ lệ hẹp bao quy đầu theo tuổi, bảng so sánh tỷ lệ viêm niêm mạc và nhiễm khuẩn tiết niệu giữa các nhóm, giúp minh họa rõ nét mối liên hệ giữa các yếu tố.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Triển khai rộng rãi phương pháp điều trị bảo tồn: Khuyến khích áp dụng phương pháp nong bao quy đầu kết hợp bôi Betamethasone 0,05% cho trẻ em bị hẹp bao quy đầu tại các trường học và cơ sở y tế tuyến cơ sở nhằm giảm thiểu phẫu thuật không cần thiết, nâng cao tỷ lệ thành công điều trị và giảm chi phí. Thời gian thực hiện: trong vòng 1 năm.

2. Tăng cường giáo dục sức khỏe sinh dục cho phụ huynh và học sinh: Tổ chức các buổi tập huấn, truyền thông về nhận biết hẹp bao quy đầu, cách chăm sóc và điều trị bảo tồn, nhằm nâng cao nhận thức và sự phối hợp trong điều trị tại nhà. Chủ thể thực hiện: ngành y tế phối hợp với ngành giáo dục địa phương, trong 6 tháng đầu năm.

3. Xây dựng hệ thống giám sát và theo dõi kết quả điều trị: Thiết lập hồ sơ sức khỏe sinh dục cho học sinh, theo dõi tiến triển và phát hiện sớm các biến chứng, đảm bảo tuân thủ điều trị và can thiệp kịp thời khi cần. Thời gian triển khai: liên tục, bắt đầu ngay sau nghiên cứu.

4. Nâng cao năng lực cho cán bộ y tế tuyến cơ sở: Đào tạo kỹ thuật nong bao quy đầu và sử dụng corticosteroid tại chỗ, đồng thời trang bị đầy đủ dụng cụ và thuốc cần thiết để thực hiện hiệu quả phương pháp điều trị bảo tồn. Chủ thể thực hiện: Sở Y tế tỉnh Thái Nguyên, trong vòng 12 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Bác sĩ nhi khoa và ngoại khoa: Nghiên cứu cung cấp dữ liệu thực tiễn về tỷ lệ hẹp bao quy đầu và hiệu quả điều trị bảo tồn, giúp cải thiện chỉ định và phương pháp điều trị phù hợp cho trẻ em.

2. Nhân viên y tế tuyến cơ sở và y tế trường học: Hướng dẫn kỹ thuật nong bao quy đầu và sử dụng Betamethasone 0,05%, đồng thời nâng cao nhận thức về chăm sóc sức khỏe sinh dục cho trẻ em.

3. Nhà quản lý y tế và chính sách: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chương trình chăm sóc sức khỏe sinh dục trẻ em, đặc biệt tại các vùng khó khăn, nhằm tối ưu hóa nguồn lực và chi phí điều trị.

4. Phụ huynh và giáo viên: Giúp hiểu rõ về tình trạng hẹp bao quy đầu, các biến chứng và phương pháp điều trị bảo tồn an toàn, từ đó phối hợp tốt trong chăm sóc và theo dõi sức khỏe trẻ.

Câu hỏi thường gặp

1. Hẹp bao quy đầu là gì và có nguy hiểm không?
   Hẹp bao quy đầu là tình trạng lỗ bao quy đầu bị hẹp, không thể lộn ra để lộ quy đầu dương vật. Nếu không điều trị, có thể gây viêm nhiễm, nhiễm khuẩn tiết niệu, thậm chí ung thư dương vật. Ví dụ, nghiên cứu tại Phú Lương ghi nhận 11,9% trẻ bị nhiễm khuẩn tiết niệu liên quan đến hẹp bao quy đầu.

2. Phương pháp nong bao quy đầu kết hợp bôi Betamethasone 0,05% là gì?
   Đây là phương pháp điều trị bảo tồn, sử dụng dụng cụ nong nhẹ nhàng lỗ bao quy đầu kết hợp bôi thuốc corticosteroid giúp làm giãn da và giảm viêm, tăng khả năng lộn bao quy đầu. Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ thành công có thể lên đến 80-90%.

3. Phương pháp này có an toàn không?
   Phương pháp được đánh giá an toàn, ít biến chứng so với phẫu thuật cắt bao quy đầu. Tác dụng phụ như mẩn ngứa hoặc teo da rất hiếm và thường hồi phục sau khi ngừng thuốc. Trong nghiên cứu, không ghi nhận biến chứng nghiêm trọng.

4. Bao lâu thì thấy kết quả sau khi điều trị?
   Thời gian điều trị thường kéo dài 4-6 tuần, với đánh giá kết quả sau 6 tuần. Kết quả có thể được cải thiện dần theo thời gian và sự tuân thủ điều trị của trẻ và gia đình.

5. Có cần phẫu thuật cắt bao quy đầu không?
   Phẫu thuật chỉ được chỉ định khi điều trị bảo tồn thất bại hoặc có biến chứng nghiêm trọng. Nghiên cứu cho thấy nhiều trường hợp có thể tránh phẫu thuật nhờ phương pháp nong và bôi steroid tại chỗ.

Kết luận

• Tỷ lệ hẹp bao quy đầu ở học sinh nam từ 6-10 tuổi tại hai xã nghiên cứu là khoảng 77,4%, với tỷ lệ viêm niêm mạc và nhiễm khuẩn tiết niệu đáng kể.
• Phương pháp nong bao quy đầu kết hợp bôi Betamethasone 0,05% là phương pháp điều trị bảo tồn hiệu quả, an toàn, phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội địa phương.
• Việc áp dụng phương pháp này giúp giảm thiểu phẫu thuật không cần thiết, giảm chi phí và biến chứng cho trẻ.
• Cần tăng cường giáo dục sức khỏe, đào tạo nhân viên y tế và xây dựng hệ thống giám sát để nâng cao hiệu quả điều trị.
• Các bước tiếp theo bao gồm mở rộng nghiên cứu trên quy mô lớn hơn, theo dõi dài hạn và triển khai chương trình chăm sóc sức khỏe sinh dục trẻ em tại cộng đồng.

Hành động ngay: Các cơ sở y tế và trường học nên phối hợp triển khai phương pháp điều trị bảo tồn này để nâng cao sức khỏe sinh dục cho trẻ em, đồng thời tăng cường truyền thông và giáo dục cho phụ huynh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Bao quy đầu là một nếp mô nhỏ, cấu tạo mặt ngoài là da, mặt trong là niêm mạc, có tác dụng che phủ và bảo vệ quy đầu, giúp làm giảm nhẹ các yếu tố kích thích và gây bệnh từ bên ngoài ở trẻ trai [7],[16]. Bình thƣờng, trong thời kỳ bào thai mặt trong bao quy đầu và quy đầu đƣợc phủ một lớp biểu mô làm cho quy đầu dính vào mặt trong bao quy đầu. Lớp biểu mô này tan đi trƣớc ngày sinh hoặc trong năm đầu tiên sau khi sinh giúp bao quy đầu dần tách khỏi quy đầu. Sau khi sinh, khoảng 54% trƣờng hợp trẻ trai lộ đƣợc đỉnh quy đầu nhƣng chỉ 4% bao quy đầu lộn đƣợc ra hoàn toàn.

Bao quy đầu vẫn chƣa lộn ra hoàn toàn trong 80% các trƣờng hợp lúc 6 tháng tuổi, 50% lúc 12 tháng tuổi, 20% lúc 2 tuổi và 10% trƣớc 3 tuổi [10], [16], [19]. Trong quá trình phát triển, bao quy đầu sẽ dãn dần ra và tiếp tục tách dính khỏi quy đầu, đến 16 tuổi thì chỉ còn lại 1% là không lộn đƣợc hoàn toàn [19]. Hẹp bao quy đầu là tình trạng thƣờng gặp ở trẻ trai, xảy ra khi lỗ mở của bao quy đầu bị hẹp, không thể lộn bao quy đầu để hở quy đầu ra đƣợc. Hẹp bao quy đầu có thể là hẹp sinh lý hoặc bệnh lý.

Hẹp sinh lý (hẹp tiên phát) là hẹp do dính, bao quy đầu dính với quy đầu để bảo vệ quy đầu và lỗ sáo lúc trẻ mới sinh ra. Còn hẹp bệnh lý (hẹp thứ phát, mắc phải) là hẹp thật sự, khi có sự hiện diện của sẹo xơ. Sẹo xơ đƣợc hình thành thƣờng là do viêm nhiễm tái đi tái lại ở bao quy đầu, cũng có thể do những lần nong bao quy đầu trƣớc đó mà thủ thuật nong quá thô bạo [18], [36]. Hẹp bao quy đầu nếu không đƣợc xử trí có thể dẫn đến các biến chứng nhƣ viêm bao quy đầu và quy đầu, nhiễm khuẩn tiết niệu, ảnh hƣởng tới sự phát triển của dƣơng vật, thậm chí có thể dẫn đến ung thƣ dƣơng vật… [4].

Có nhiều phƣơng pháp điều trị hẹp bao quy đầu. Cắt bao quy đầu không phải là phẫu thuật lớn, tuy nhiên, phƣơng pháp này vẫn làm mất sinh lý bình Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.vn/ LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 thƣờng của bao quy đầu [18], [34]. Mặt khác, chỉ định phẫu thuật vẫn còn nhiều tranh cãi [4]. Tình trạng hẹp bao quy đầu sinh lý hay bệnh lý nhiều khi chƣa đƣợc chẩn đoán chính xác dẫn đến nhiều chỉ định điều trị chƣa hợp lý.

Một số nghiên cứu cuối thập niên 80 cho thấy, có đến 2/3 phẫu thuật cắt bao quy đầu là không cần thiết [52] [55]. Nong bao quy đầu đơn thuần hay bôi kem chống viêm steroid tại chỗ trong hẹp bao quy đầu chỉ áp dụng có hiệu quả ở những trƣờng hợp hẹp bao quy đầu sinh lý [13], [25], [39], [40], [41]. Nong hẹp bao quy đầu kết hợp bôi kem chống viêm steroid là phƣơng pháp điều trị bảo tồn hẹp bao quy đầu đạt hiệu quả cao [42], [43], [44], [48], [49]. Phƣơng pháp này giúp tránh đƣợc các biến chứng của gây mê và phẫu thuật nhƣ chảy máu, phù nề, nhiễm trùng, tổn thƣơng quy đầu hoặc niệu đạo, hẹp lỗ sáo, dò niệu đạo, sẹo xấu., đồng thời chi phí điều trị cũng thấp hơn [51], [54], [59], [61], [65].

Phú Lƣơng là một huyện miền núi của tỉnh Thái Nguyên. Đây là huyện có nhiều xã thuộc vùng sâu, vùng xa, đƣờng xá đi lại còn khó khăn nên dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho ngƣời dân đặc biệt là chăm sóc sức khỏe lứa tuổi học đƣờng còn chƣa đƣợc quan tâm, chú trọng. Để tránh đƣợc các biến chứng do phẫu thuật, đồng thời giảm bớt chi phí trong điều trị hẹp bao quy đầu cho các trẻ trai ở vùng kinh tế còn khó khăn của huyện Phú Lƣơng, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “ Đánh giá kết quả nong hẹp bao quy đầu kết hợp bôi Betamethasone 0,05% cho học sinh từ 6 - 10 tuổi tại 2 xã của huyện Phú Lƣơng - Thái Nguyên” nhằm mục tiêu: 1. Mô tả thực trạng hẹp bao quy đầu của học sinh nam từ 6 - 10 tuổi tại 2 xã Hợp Thành và Tức Tranh của huyện Phú Lương - Thái Nguyên.

Đánh giá kết quả nong hẹp bao quy đầu kết hợp bôi Betamethasone 0,05% cho học sinh nam từ 6 - 10 tuổi tại 2 xã Hợp Thành và Tức Tranh của huyện Phú Lương - Thái Nguyên Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.vn/ LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Phôi thai học, giải phẫu và sinh lý bao quy đầu 1. Phôi thai học và tiến triển tự nhiên của bao quy đầu Quy đầu và bao quy đầu phát triển từ một khối tổ chức chung ở đoạn cuối của củ sinh dục (tiền thân của dƣơng vật) trong tuần lễ thứ 3 của thời kỳ phôi thai. Bao quy đầu xuất hiện trong bào thai vào khoảng tuần thứ 8, nhƣ một vòng ngoại bì dày lên.

Khi bào thai đƣợc 75 ngày tuổi, phần cuối của dƣơng vật không đƣợc bao phủ bởi bao quy đầu, nhƣng đƣợc bao phủ bởi một lớp ngoại bì dày liên tục với thành trƣớc cơ thể. Đầu xa của dƣơng vật ở độ tuổi này sau này phát triển thành quy đầu nhƣng không có bao quy đầu bao bọc. Khi bào thai dài 55mm, quy đầu đƣợc phân định với thân dƣơng vật ở mặt lƣng và mặt bên bởi một vòng thắt. Ở vị trí này, biểu mô dày lên thành một nếp gấp da hình bán nguyệt, khuyết vào trung mô dƣơng vật ở phần đáy của quy đầu.

Dần dần nếp da này di chuyển về phía đỉnh, phần lƣng phát triển nhanh hơn phần bụng bao trùm lên toàn bộ phần đáy của quy đầu. Lúc 12 tuần, niệu đạo vẫn mở vào mặt dƣới của thân dƣơng vật và phần cuối của niệu đạo vẫn chƣa hình thành. Nếu ngừng ở giai đoạn này sẽ gây nên lỗ tiểu lệch thấp và bao quy đầu chỉ trùm lên một phần quy đầu. Khi niệu đạo của quy đầu khép lại, bao quy đầu phần bụng đƣợc phát triển từ hai bên đã hòa vào với nhau để tạo thành hãm quy đầu.

Bao quy đầu vẫn tiếp tục di chuyển đến khi bào thai dài 170 mm (khoảng 16 tuần tuổi) thì sự tạo thành bao quy đầu đã hoàn tất, bờ bao quy đầu gắn liền với quy đầu ở vị trí lỗ sáo, bao quy đầu đã phát triển về phía trƣớc đến đỉnh của quy đầu [16]. Vào tháng thứ 5, biểu mô lát tầng của quy đầu và biểu mô của bao quy đầu đang phát triển hòa vào nhau, không có khoảng tách biệt giữa chúng. Do đó “dính bao quy đầu” là đặc trƣng của sự phát triển bình thƣờng, không phải Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.vn/ LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 là quá trình bệnh lý. Sự tách bao quy đầu về cơ bản là quá trình sừng hóa và bong vảy của biểu mô giữa mặt trong bao quy đầu và quy đầu.

Quá trình này bắt đầu từ phía trƣớc và sau quy đầu vào cùng một thời gian và hƣớng về phía giữa. Khoảng tháng thứ 6 của thai nhi, sự hình thành tâm điểm trung tâm sừng hóa đƣợc nhìn thấy đầu tiên trong vùng phình phía sau cuối của bao quy đầu (vị trí rãnh quy đầu ở ngƣời lớn). Lúc đầu, khi tế bào biểu mô sừng hóa, bong vảy, các tế bào sừng hình thành nên các vòng xoắn tế bào niêm mạc đồng tâm, nhƣng sau đó từ trung tâm chúng bắt đầu thoái triển (trung tâm khối tế bào sừng bắt màu đậm eosin - một bằng chứng của sự thoái triển). Sự thoái triển này sẽ tạo nên các khe giữa quy đầu và bao quy đầu.

Kích thƣớc của khe này tăng dần tạo nên khoang bao quy đầu, làm cho quy đầu tách dần khỏi bao quy đầu. Các đám tế bào bong vảy và sừng hóa hình thành nên chất trắng (smegma) nằm dƣới bao quy đầu, ở những nơi mà bao quy đầu chƣa tách khỏi quy đầu [16], [19], [27]. Khi mới sinh, sự phân tách giữa bao quy đầu và quy đầu không hoàn toàn xảy ra ở hầu hết trẻ, mà đôi khi sự phân tách này đƣợc thực hiện trong suốt thời kỳ sơ sinh hay thời kỳ trẻ nhỏ. Vì vậy, 54% trẻ sinh ra lộ đƣợc đỉnh của quy đầu nhƣng chỉ 4% bao quy đầu có thể lộn đƣợc hoàn toàn.

Bao quy đầu vẫn chƣa lộn ra đƣợc đến 80% các trƣờng hợp lúc 6 tháng tuổi, 50% lúc 12 tháng tuổi, 20% lúc 2 tuổi và 10% trƣớc 3 tuổi. Bao quy đầu và quy đầu sẽ tiếp tục tách dính và bao quy đầu cũng dãn dần ra đến 16 tuổi thì chỉ còn lại 1% bao quy đầu không lộn ra đƣợc [19]. Dinh dƣỡng hoặc kích cỡ dƣơng vật của trẻ sơ sinh có một vai trò nhất định trong sự tiến triển của quá trình tách dính giữa bao quy đầu và quy đầu. Những dƣơng vật lớn khi sinh có sự phân tách nhiều hơn so với những dƣơng vật nhỏ hơn.

Không có sự khác biệt rõ ràng về đặc điểm và tỷ lệ phân tách bao quy đầu và quy đầu giữa chủng tộc da trắng và da đen [19]. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.vn/ LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Giải phẫu bao quy đầu Dƣơng vật là cơ quan sinh dục ngoà bao gồm ba phần chính là: gốc, thân và quy đầu dƣơng vật. Quy đầu của dƣơng vật đƣợc bao bọc bởi một nếp mô nhỏ và mỏng, mặt ngoài là da, mặt trong là niêm mạc, gọi là bao quy đầu (prepucium).

Bao quy đầu có chức năng bảo vệ và duy trì độ ẩm của lớp niêm mạc quy đầu. Bình thƣờng, quy đầu đƣợc bao bọc hoàn toàn hoặc một phần bởi bao quy đầu. Việc vệ sinh hằng ngày bên trong lớp da bao các chất cặn bã (mảng trắng hay smegma), đồng thời tránh các biến chứng viêm nhiễm bao quy đầu và quy đầu, nhiễm khuẩn tiết niệu… [3]. Mặt dƣới bao quy đầu có một nếp da nhỏ (nếp hãm), rất co giãn, có tác dụng cố định da bao quy đầu với mặt dƣới quy đầu.

Khi dƣơng vật cƣơng cứng thì nếp hãm này căng ra. Chức năng của nếp hãm này là giúp giữ da bao quy đầu khỏi bị tuột quá xa vị trí của nó và do đó bảo đảm quy đầu đƣợc che phủ trở lại sau khi cƣơng cúng.