Đánh giá hiệu quả các mô hình trồng rừng tại huyện Bảo Lạc, tỉnh Cao Bằng

Tài liệu nghiên cứu Luận văn đánh giá hiệu quả một số mô hình trồng rừng tại huyện bảo lạc tỉnh cao bằng, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Tác giả: Trần Văn Mười
• Người hướng dẫn: TS. Dương Văn Thảo
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Lâm học
• Đề tài: Đánh Giá Hiệu Quả Mô Hình Trồng Rừng Tại Huyện Bảo Lạc, Tỉnh Cao Bằng
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.2. Ý nghĩa của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Trên thế giới
• 1.2. Những kết quả nghiên cứu về lập địa
• 1.3. Những kết quả nghiên cứu về giống
• 1.4. Những kết quả nghiên cứu về ảnh hưởng của mật độ
• 1.5. Những kết quả nghiên cứu về ảnh hưởng của bón phân đến sinh trưởng và năng suất rừng trồng
• 1.6. Những kết quả nghiên cứu về chính sách thị trường
• 1.7. Đánh giá chung
• 1.8. Điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội khu vực nghiên cứu
• 1.8.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.8.2. Điều kiện kinh tế, xã hội
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.3. Thực trạng trồng rừng Keo lai tại huyện Bảo Lạc, tỉnh Cao Bằng
• 2.3.1. Đánh giá hiệu quả rừng trồng Keo lai tại huyện Bảo Lạc, tỉnh Cao Bằng
• 2.3.2. Khuyến nghị các giải pháp để phát triển trồng rừng Keo lai tại huyện Bảo Lạc, tỉnh Cao Bằng
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Phương pháp tổng quát
• 2.4.2. Phương pháp nghiên cứu cụ thể
• 2.4.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Thực trạng trồng rừng Keo lai tại huyện Bảo Lạc tỉnh Cao Bằng
• 3.1.1. Điều kiện trồng rừng Keo lai tại huyện Bảo Lạc, tỉnh Cao Bằng
• 3.1.2. Tổng hợp các mô hình trồng rừng Keo lai
• 3.1.3. Nguồn giống trồng rừng Keo lai tại huyện Bảo Lạc, tỉnh Cao Bằng
• 3.1.4. Kỹ thuật trồng, chăm sóc rừng trồng tại huyện Bảo Lạc, tỉnh Cao Bằng
• 3.1.5. Đánh giá thuận lợi và khó khăn trong trồng rừng Keo lai tại huyện Bảo Lạc, tỉnh Cao Bằng
• 3.1.6. Sinh trưởng, năng suất và trữ lượng carbon của rừng trồng Keo lai tại huyện Bảo Lạc tỉnh Cao Bằng
• 3.1.6.1. Sinh trưởng và năng suất của rừng trồng Keo lai 5 tuổi
• 3.1.6.2. Sinh trưởng và năng suất của rừng trồng Keo lai 7 tuổi
• 3.1.6.3. Sinh trưởng và năng suất của rừng trồng Keo lai 10 tuổi
• 3.1.6.4. Trữ lượng carbon của rừng Keo lai tại huyện Bảo Lạc tỉnh Cao Bằng
• 3.1.7. Tổng hợp các chỉ tiêu kinh tế, kỹ thuật của các mô hình trồng rừng Keo lai tại huyện Bảo Lạc tỉnh Cao Bằng
• 3.2. Đánh giá hiệu quả rừng trồng Keo lai huyện Bảo Lạc
• 3.2.1. Hiệu quả kinh tế
• 3.2.2. Hiệu quả xã hội
• 3.3. Khuyến nghị các giải pháp để phát triển trồng rừng Keo lai
• 3.3.1. Chính sách
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Mô hình trồng rừng

Mô hình trồng rừng tại huyện Bảo Lạc, tỉnh Cao Bằng đã được nghiên cứu và đánh giá một cách hệ thống. Các mô hình này tập trung vào việc trồng Keo lai, một loại cây có giá trị kinh tế cao và phù hợp với điều kiện khí hậu, đất đai của địa phương. Nghiên cứu chỉ ra rằng, việc áp dụng các mô hình trồng rừng hiệu quả không chỉ giúp tăng độ che phủ rừng mà còn góp phần cải thiện đời sống kinh tế của người dân. Các mô hình này được xây dựng dựa trên các yếu tố như lập địa, giống cây, và kỹ thuật canh tác, đảm bảo tính bền vững và hiệu quả kinh tế.

1.1. Điều kiện lập địa

Điều kiện lập địa là yếu tố quan trọng quyết định sự thành công của mô hình trồng rừng. Nghiên cứu chỉ ra rằng, huyện Bảo Lạc có điều kiện khí hậu và đất đai phù hợp cho việc trồng Keo lai. Các yếu tố như độ dày tầng đất, hàm lượng dinh dưỡng, và độ pH đều ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của cây. Việc xác định chính xác điều kiện lập địa giúp lựa chọn giống cây và kỹ thuật canh tác phù hợp, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng rừng trồng.

1.2. Giống cây trồng

Giống cây trồng là yếu tố then chốt trong mô hình trồng rừng. Keo lai được chọn làm cây trồng chính tại huyện Bảo Lạc do khả năng sinh trưởng nhanh và thích nghi tốt với điều kiện địa phương. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, việc sử dụng giống cây chất lượng cao và áp dụng các biện pháp nhân giống hiện đại giúp tăng năng suất rừng trồng lên đáng kể. Điều này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo tồn thiên nhiên và tái tạo rừng.

II. Hiệu quả trồng rừng

Hiệu quả trồng rừng tại huyện Bảo Lạc được đánh giá trên nhiều khía cạnh, bao gồm kinh tế, xã hội, và môi trường. Kết quả nghiên cứu cho thấy, các mô hình trồng rừng đã mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân, đồng thời góp phần giảm thiểu tình trạng xói mòn đất và cải thiện chất lượng môi trường. Việc trồng Keo lai không chỉ giúp tăng độ che phủ rừng mà còn tạo ra nhiều việc làm, góp phần xóa đói giảm nghèo tại địa phương.

2.1. Hiệu quả kinh tế

Hiệu quả kinh tế của mô hình trồng rừng được thể hiện qua việc tăng thu nhập cho người dân. Nghiên cứu chỉ ra rằng, việc trồng Keo lai mang lại lợi nhuận cao hơn so với các loại cây trồng khác. Các chỉ tiêu kinh tế như NPV, IRR, và BCR đều cho thấy tính khả thi và hiệu quả của các mô hình này. Điều này khẳng định rằng, trồng rừng không chỉ là giải pháp bảo vệ môi trường mà còn là hướng đi kinh tế bền vững cho huyện Bảo Lạc.

2.2. Hiệu quả xã hội

Hiệu quả xã hội của mô hình trồng rừng được thể hiện qua việc tạo việc làm và cải thiện đời sống người dân. Nghiên cứu cho thấy, việc trồng Keo lai đã thu hút nhiều hộ gia đình tham gia, góp phần giảm tỷ lệ nghèo tại địa phương. Bên cạnh đó, các mô hình này còn giúp nâng cao nhận thức của người dân về tầm quan trọng của bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

III. Bảo vệ môi trường và phát triển bền vững

Bảo vệ môi trường và phát triển bền vững là mục tiêu quan trọng của các mô hình trồng rừng tại huyện Bảo Lạc. Nghiên cứu chỉ ra rằng, việc trồng Keo lai không chỉ giúp tăng độ che phủ rừng mà còn góp phần giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu. Các mô hình này cũng giúp tái tạo rừng và bảo tồn thiên nhiên, đảm bảo sự cân bằng sinh thái trong khu vực.

3.1. Tái tạo rừng

Tái tạo rừng là một trong những mục tiêu chính của các mô hình trồng rừng tại huyện Bảo Lạc. Nghiên cứu cho thấy, việc trồng Keo lai đã giúp phục hồi diện tích rừng bị suy thoái, đồng thời tăng cường khả năng hấp thụ carbon của rừng. Điều này không chỉ góp phần giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu mà còn đảm bảo sự bền vững của hệ sinh thái trong khu vực.

3.2. Bảo tồn thiên nhiên

Bảo tồn thiên nhiên là yếu tố không thể thiếu trong các mô hình trồng rừng. Nghiên cứu chỉ ra rằng, việc trồng Keo lai tại huyện Bảo Lạc đã góp phần bảo vệ đa dạng sinh học và duy trì sự cân bằng sinh thái. Các mô hình này cũng giúp ngăn chặn tình trạng xói mòn đất và cải thiện chất lượng nguồn nước, đảm bảo sự phát triển bền vững của địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nhu cầu lâm sản gỗ ngày càng tăng, việc khai thác rừng tự nhiên quá mức đã dẫn đến suy thoái tài nguyên rừng và đất lâm nghiệp, gây ra các hệ lụy nghiêm trọng như xói mòn đất và biến đổi khí hậu. Tỉnh Cao Bằng, đặc biệt là huyện Bảo Lạc, với diện tích đất lâm nghiệp chiếm 79,2% tổng diện tích tự nhiên, đã trở thành vùng trọng điểm phát triển trồng rừng sản xuất nhằm giảm áp lực lên rừng tự nhiên. Theo số liệu năm 2019, diện tích đất trồng rừng sản xuất tại Bảo Lạc đạt khoảng 37.780,5 ha, chiếm 51,9% diện tích đất lâm nghiệp toàn huyện. Mô hình trồng rừng Keo lai được chú trọng phát triển do khả năng sinh trưởng nhanh và hiệu quả kinh tế cao, góp phần cải thiện đời sống người dân địa phương.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đánh giá kỹ thuật trồng rừng Keo lai giống BV10 tại huyện Bảo Lạc, phân tích hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường của các mô hình trồng rừng này, đồng thời đề xuất các giải pháp phát triển bền vững phù hợp với điều kiện địa phương. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các xã Cố Pàng, Cô Ba, Hưng Thịnh, Khánh Xuân và Thượng Hà, với các mô hình rừng trồng Keo lai ở các độ tuổi 5, 7 và 10 năm. Ý nghĩa nghiên cứu không chỉ cung cấp cơ sở khoa học cho phát triển rừng trồng tại Cao Bằng mà còn có thể áp dụng cho các vùng có điều kiện khí hậu tương tự trên cả nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về sinh trưởng rừng trồng, hiệu quả kinh tế lâm nghiệp và đánh giá môi trường. Hai khung lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết sinh trưởng rừng trồng: Dựa trên các yếu tố lập địa như khí hậu, địa hình, loại đất và kỹ thuật canh tác, ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng rừng trồng. Khái niệm về sinh trưởng chiều cao, đường kính và thể tích thân cây được sử dụng để đánh giá hiệu quả sinh trưởng.

2. Mô hình đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội - môi trường: Sử dụng các chỉ tiêu kinh tế như Giá trị hiện tại ròng (NPV), Tỷ suất hoàn vốn nội tại (IRR), Tỷ số lợi ích - chi phí (BCR) để đánh giá hiệu quả đầu tư. Đồng thời, đánh giá hiệu quả xã hội qua mức độ chấp nhận của người dân, giải quyết việc làm và cải thiện đời sống. Hiệu quả môi trường được đánh giá thông qua trữ lượng carbon và khả năng hấp thụ carbon của rừng trồng.

Các khái niệm chuyên ngành quan trọng bao gồm: Keo lai (giống lai giữa Acacia mangium và Acacia auriculiformis), ô tiêu chuẩn (OTC), sinh khối tươi và khô, trữ lượng carbon, và các chỉ tiêu kinh tế lâm nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được thu thập từ khảo sát thực địa tại 15 ô tiêu chuẩn (OTC) với diện tích mỗi ô 500 m², phân bố tại 5 xã nghiên cứu. Mỗi xã có 3 ô tiêu chuẩn tương ứng với rừng Keo lai ở các độ tuổi 5, 7 và 10 năm. Các chỉ tiêu đo đạc gồm đường kính ngang ngực (D1.3), chiều cao dưới cành, chiều cao vút ngọn, đường kính tán và sinh khối các bộ phận cây.

Phương pháp phân tích bao gồm thống kê mô tả, phân tích phương sai và tính toán các chỉ tiêu kinh tế bằng phần mềm Excel và SPSS. Cỡ mẫu khảo sát gồm 15 ô tiêu chuẩn và phỏng vấn 30 hộ gia đình trồng rừng Keo lai để thu thập số liệu về chi phí, thu nhập, kỹ thuật trồng và nhận thức xã hội.

Thời gian nghiên cứu tập trung vào các mô hình rừng trồng Keo lai với luân kỳ kinh doanh 5, 7 và 10 năm, phù hợp với chu kỳ khai thác thực tế tại địa phương. Phương pháp đánh giá môi trường tập trung vào đo đạc sinh khối tươi và khô, xác định hàm lượng carbon trong các bộ phận cây và thảm mục, từ đó tính toán trữ lượng carbon của rừng trồng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Sinh trưởng và năng suất rừng Keo lai: Rừng Keo lai giống BV10 tại huyện Bảo Lạc có tốc độ sinh trưởng nhanh với thể tích thân cây trung bình đạt khoảng 26,53 m³/ha/năm ở tuổi 5, tăng lên 30-35 m³/ha/năm ở tuổi 7 và 10. Mật độ trồng phổ biến từ 1.200 đến 1.650 cây/ha, phù hợp với điều kiện lập địa và kỹ thuật chăm sóc tại địa phương.

2. Hiệu quả kinh tế: Chỉ tiêu NPV của các mô hình trồng rừng Keo lai dao động từ 15 đến 25 triệu đồng/ha, IRR đạt từ 18% đến 27%, và BCR đều lớn hơn 1, cho thấy các mô hình trồng rừng này có hiệu quả kinh tế tích cực. So sánh với các vùng khác, hiệu quả kinh tế tại Bảo Lạc tương đương hoặc cao hơn nhờ áp dụng giống BV10 và kỹ thuật thâm canh phù hợp.

3. Hiệu quả xã hội: Qua khảo sát 30 hộ gia đình, 90% người dân đánh giá trồng rừng Keo lai giúp cải thiện thu nhập và tạo việc làm ổn định. Mức độ chấp nhận kỹ thuật trồng và chăm sóc cao, với hơn 80% hộ áp dụng các biện pháp kỹ thuật được hướng dẫn. Rừng trồng góp phần giảm nghèo và nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường.

4. Hiệu quả môi trường: Trữ lượng carbon trong rừng Keo lai 7 tuổi đạt khoảng 45 tấn C/ha, trong đó sinh khối thân cây chiếm 60%, phần còn lại là cành, lá và rễ. Thảm mục rơi rụng đóng góp khoảng 5 tấn C/ha, cho thấy rừng trồng có khả năng hấp thụ carbon đáng kể, góp phần giảm phát thải khí nhà kính.

Thảo luận kết quả

Kết quả sinh trưởng và năng suất rừng Keo lai BV10 tại Bảo Lạc phù hợp với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, khẳng định vai trò của giống lai và kỹ thuật thâm canh trong nâng cao năng suất rừng trồng. Hiệu quả kinh tế tích cực phản ánh sự phù hợp của mô hình trồng rừng với điều kiện lập địa và thị trường tiêu thụ gỗ nguyên liệu tại địa phương.

Hiệu quả xã hội được thể hiện qua việc tạo công ăn việc làm và nâng cao đời sống người dân, đồng thời góp phần giảm áp lực khai thác rừng tự nhiên. Kết quả này tương đồng với các nghiên cứu về phát triển rừng sản xuất tại các vùng núi phía Bắc Việt Nam.

Về môi trường, trữ lượng carbon cao của rừng Keo lai cho thấy tiềm năng đóng góp vào mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính và bảo vệ môi trường sinh thái. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ sinh trưởng thể tích thân cây theo tuổi và bảng tổng hợp trữ lượng carbon các bộ phận cây, giúp minh họa rõ ràng hiệu quả môi trường của mô hình.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường ứng dụng giống Keo lai BV10: Khuyến khích các hộ gia đình và doanh nghiệp sử dụng giống BV10 đã được chứng minh sinh trưởng nhanh và năng suất cao, nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất rừng trồng. Thời gian thực hiện: 1-3 năm; chủ thể: chính quyền địa phương, các trung tâm giống cây trồng.

2. Đào tạo và chuyển giao kỹ thuật trồng, chăm sóc: Tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật thâm canh, bón phân và phòng chống sâu bệnh cho người dân nhằm nâng cao năng suất và chất lượng rừng trồng. Mục tiêu tăng tỷ lệ áp dụng kỹ thuật lên trên 85% trong 2 năm; chủ thể: Sở Nông nghiệp, các tổ chức phi chính phủ.

3. Phát triển thị trường tiêu thụ sản phẩm gỗ rừng trồng: Xây dựng các kênh liên kết giữa người trồng rừng và doanh nghiệp chế biến, đảm bảo đầu ra ổn định và giá bán hợp lý. Thời gian: 2-4 năm; chủ thể: chính quyền địa phương, doanh nghiệp lâm nghiệp.

4. Khuyến khích chính sách hỗ trợ tài chính và tín dụng: Cung cấp các gói vay ưu đãi, hỗ trợ đầu tư cho người dân và doanh nghiệp trồng rừng, giảm chi phí đầu tư ban đầu. Thời gian: liên tục; chủ thể: Ngân hàng, cơ quan quản lý nhà nước.

5. Bảo vệ và phát triển môi trường rừng trồng: Thực hiện các biện pháp bảo vệ rừng, quản lý thảm mục và tăng cường trồng xen cây bản địa để nâng cao đa dạng sinh học và khả năng hấp thụ carbon. Thời gian: 3-5 năm; chủ thể: Ban quản lý rừng, cộng đồng dân cư.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý lâm nghiệp và chính quyền địa phương: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách phát triển rừng trồng bền vững, quy hoạch đất lâm nghiệp và hỗ trợ người dân.

2. Các nhà nghiên cứu và học viên ngành Lâm học: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, số liệu sinh trưởng và hiệu quả kinh tế - xã hội để phát triển các đề tài nghiên cứu tiếp theo.

3. Doanh nghiệp và nhà đầu tư trong lĩnh vực lâm nghiệp: Áp dụng các mô hình trồng rừng Keo lai hiệu quả để đầu tư sản xuất, nâng cao năng suất và lợi nhuận.

4. Người dân và hộ gia đình trồng rừng: Nắm bắt kỹ thuật trồng, chăm sóc và hiểu rõ hiệu quả kinh tế, xã hội của rừng trồng để áp dụng vào sản xuất, cải thiện đời sống.

Câu hỏi thường gặp

1. Keo lai BV10 có ưu điểm gì so với các giống Keo khác?
   Keo lai BV10 sinh trưởng nhanh, năng suất cao hơn từ 30-50% so với Keo tai tượng và Keo lá tràm, phù hợp với điều kiện khí hậu và đất đai tại Bảo Lạc, giúp rút ngắn chu kỳ khai thác và tăng hiệu quả kinh tế.

2. Mật độ trồng rừng Keo lai tối ưu là bao nhiêu cây/ha?
   Mật độ trồng thích hợp dao động từ 1.200 đến 1.650 cây/ha, cân bằng giữa sinh trưởng cây và sử dụng đất hiệu quả, giúp tăng năng suất và chất lượng gỗ.

3. Các chỉ tiêu kinh tế NPV, IRR, BCR phản ánh điều gì?
   NPV thể hiện giá trị lợi nhuận ròng hiện tại, IRR là tỷ suất hoàn vốn nội tại cho biết khả năng thu hồi vốn, BCR phản ánh tỷ lệ lợi ích trên chi phí. Các chỉ tiêu này giúp đánh giá tính khả thi và hiệu quả đầu tư của mô hình trồng rừng.

4. Rừng Keo lai có đóng góp như thế nào cho môi trường?
   Rừng Keo lai có khả năng hấp thụ khoảng 45 tấn carbon/ha ở tuổi 7, góp phần giảm phát thải khí nhà kính và cải thiện chất lượng môi trường sinh thái.

5. Người dân có thể áp dụng kỹ thuật trồng rừng Keo lai như thế nào?
   Người dân cần áp dụng kỹ thuật làm đất, chọn giống tốt, bón phân hợp lý và chăm sóc định kỳ. Các lớp tập huấn kỹ thuật do chính quyền và các tổ chức hỗ trợ sẽ giúp nâng cao hiệu quả trồng rừng.

Kết luận

• Rừng Keo lai giống BV10 tại huyện Bảo Lạc sinh trưởng nhanh, năng suất đạt từ 26,5 đến 35 m³/ha/năm trong chu kỳ 5-10 năm.
• Hiệu quả kinh tế của các mô hình trồng rừng Keo lai được đánh giá tích cực với NPV từ 15-25 triệu đồng/ha, IRR trên 18% và BCR > 1.
• Rừng trồng góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống người dân địa phương.
• Khả năng hấp thụ carbon của rừng Keo lai cao, hỗ trợ mục tiêu bảo vệ môi trường và giảm phát thải khí nhà kính.
• Đề xuất các giải pháp về giống, kỹ thuật, thị trường và chính sách nhằm phát triển bền vững rừng trồng Keo lai tại Bảo Lạc trong 3-5 năm tới.

Luận văn là tài liệu tham khảo quan trọng cho các nhà quản lý, nhà nghiên cứu, doanh nghiệp và người dân trong phát triển rừng trồng sản xuất. Hành động ngay hôm nay để áp dụng các mô hình hiệu quả, góp phần phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững và bảo vệ môi trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Trên thế giới Trồng rừng là 1 môn khoa học quan trọng trong công tác xây dựng rừng, nên các nhà khoa học ở các nước trên thế giới đã quan tâm nghiên cứu từ rất sớm, có thể điểm qua 1 số công trình nghiên cứu điển hình sau đây: 1. Những kết quả nghiên cứu về lập địa Tập hợp kết quả nghiên cứu ở các nước vùng nhiệt đới, tổ chức Nông lương Quốc tế FAO đã chỉ ra rằng khả năng sinh trưởng của rừng trồng, đặc biệt là rừng trồng nguyên liệu công nghiệp phụ thuộc rất rõ vào bốn nhân tố chủ yếu liên quan đến điều kiện lập địa là: 1) khí hậu, 2) địa hình, 3) loại đất, 4) hiện trạng thực bì. Điển hình là các công trình nghiên cứu của Julian Evans (1974 và 1992) Pandey (1983), Golcalves J.

Khi nghiên cứu đặc điểm đất ở Châu Phi, Julian Evans (1974) cho rằng đất đai ở vùng nhiệt đới rất khác nhau về độ dầy tầng đất, cấu trúc vật lý đất, hàm lượng các chất dinh dưỡng khoáng, phản ứng của đất (độ pH) và nồng độ muối. Vì thế, khả năng sinh trưởng của rừng trồng trên các loại đất ấy cũng khác nhau. Khi đánh giá khả năng sinh trưởng của loài Thông P. patula ở Swaziland, Evans, J (1974) đã chứng minh khả năng sinh trưởng về chiều cao của loài cây này có quan hệ khá chặt (R=0.81) với các yếu tố địa hình và đất đai.

Khảo sát rừng trồng ở các điều kiện lập địa khác nhau, Pandey (1983) đã chỉ cho thấy Bạch đàn E. camaldulensis trồng ở vùng nhiệt đới khô với chu kỳ kinh doanh từ 10-20 năm thường chỉ đạt từ 5-10m3/ha/năm, nhưng ở vùng nhiệt đới ẩm thì có thể đạt tới 30m3/ha/năm. Rõ ràng điều kiện lập địa khác nhau thì năng suất rừng trồng cũng khác nhau rõ rệt. Khi nghiên cứu về sản lượng rừng trồng Bạch đàn ở Brazil, Golcalves J.M và cộng sự (2004) cho rằng năng suất rừng trồng là sự kết hợp thích hợp giữa kiểu gen với điều kiện lập địa và kỹ thuật canh tác.

Ngoài ra, tác giả 5 còn chỉ cho thấy giới hạn của sản lượng rừng có liên quan đến các yếu tố môi trường theo thứ tự mức độ quan trọng sau đây: nước > dinh dưỡng > độ sâu tầng đất. Dẫn theo Lê Đình Khả, 1999 Pinso và Nasi (1991) đã đánh giá Keo lai tại Sabah một cách tổng hợp và chỉ ra rằng: cây lai có ưu thế lai và ưu thế lai này có thể chịu sự ảnh hưởng của cả yếu tố di truyền lẫn điều kiện lập địa. Họ cũng thấy sinh trưởng của cây Keo lai tự nhiên đời F1 tốt hơn xuất xứ Sabah của Keo tai tượng, song kém hơn xuất xứ ngoại lai như Oriomo (Papua New Guinea) hoặc Claudie River (Quensland, Australia), còn sinh trưởng của những cây đời F2 trở đi thì không đồng đều so với trị số trung bình và còn kém hơn cả Keo tai tượng, mặc dầu một số cây xuất sắc có khá hơn. Thông qua một số công trình nghiên cứu trên cho thấy việc xác định điều kiện lập địa phù hợp với từng loài cây trồng là rất cần thiết, đó là một trong những yếu tố quan trọng quyết định năng suất và chất lượng rừng trồng.

Những kết quả nghiên cứu về giống Giống là một vấn đề quan trọng bậc nhất để nâng cao năng suất rừng trồng nên nhiều nước trên thế giới đã đi trước chúng ta nhiều năm về vấn đề cải thiện giống cây rừng và đã đạt được những thành tựu đáng kể. Điển hình như ở Công Gô, bằng phương pháp lai nhân tạo đã tạo ra giống Bạch đàn lai (Eucalyptus hybrids) có năng suất đạt 35m3/ha/năm ở giai đoạn tuổi 7. Bằng con đường chọn lọc nhân tạo, Brazil đã chọn được giống Eucalyptus grandis đạt tới 55m3/ha/năm sau 7 năm trồng, ở Swaziland cũng đã chọn đựơc giống Pinuspatala sau 15 năm tuổi đạt 19m3/ha/năm (Pandey, 1983). Ở Zimbabwecũng đã chọn được giống E.

grandis đạt từ 35-40m3/ha/năm, giống E. urophyllađạt trung bình tới 55m3/ha/năm, có nơi lên đến 70m3/ha/năm (Campinhos và Ikenmori, 1988). Keo lai là tên gọi tắt để chỉ giống lai tự nhiên giữa Keo tai tượng (A. mangium) và Keo lá tràm (A.

auriculiformis), giống lai này được Messrs Herburn và Shim phát hiện lần đầu tiên vào năm 1972 trong số những cây 6 Keo tai tượng được trồng ven đường ở Sook Telupid thuộc bang Sabah của Malaysia. Sau này Tham (1976) cũng coi đó là giống lai. Đến tháng 7 năm 1978 Pedgley đã xác nhận đó là giống lai tự nhiên giữa Keo tai tượng và Keo lá tràm (dẫn theo Lê Đình Khả, 1999). Dẫn theo Phùng Nhuệ Giang (2008): Keo lai tự nhiên cũng được phát hiện ở Papua New Guinea (Griffin, 1988), ở Malaysia và Thái Lan (Kijkar, 1992).

Ngoài ra, từ năm 1992 ở Indonesia đã bắt đầu có thí nghiệm trồng Keo lai từ nuôi cấy mô cùng Keo tai tượng và Keo lá tràm. Keo lai còn được tìm thấy ở vườn ươm Keo tai tượng (lấy giống từ Malaysia) tại Trạm nghiên cứu Jon-Pu của Viện nghiên cứu lâm nghiệp Đài Loan (Kiang Tao et al, 1989) và khu trồng Keo tai tượng tại Quảng Châu- Trung Quốc (dẫn theo Lê Đình Khả, 1999). Năm 1997 Somyos Kijkar, Montagu và các cộng sự (dẫn theo Vũ Tấn Phương, 2001đã nghiên cứu hình thái và sinh trưởng của Keo lai tự nhiên giữa Keo tai tượng và Keo lá tràm tại Trung tâm giống cây rừng ASEAN và loài bố mẹ được trồng ở tại Thái Lan. Thí nghiệm được trồng ở 3 vị trí những cấp tuổi khác nhau như: 4,5; 6,5; 9,5 tuổi.

Trong đó cấp tuổi ở 6,5 và 9,5 được trồng từ hạt cây Keo lai, còn lại ở cấp tuổi 4,5 được trồng bằng cây nhân giống vô tính có chọn lọc. Kết quả chỉ ra rằng đặc tính hình thái của cây lai được thể hiện tính trung gian giữa cây bố và cây mẹ. Sinh trưởng giữa các loài cây đó được biến đổi rất lớn trong 3 nhóm và với cây bố mẹ. Giống lai sinh trưởng nhanh hơn giống bố mẹ, cây lai vô tính sinh trưởng nhanh nhất.

Những kết quả nghiên cứu về ảnh hưởng của mật độ Mật độ trồng rừng ban đầu là một trong những biện pháp kỹ thuật lâm sinh quan trọng có ảnh hưởng khá rõ đến năng suất rừng trồng. Vấn đề này đã có rất nhiều công trình nghiên cứu với nhiều loài cây khác nhau trên các dạng lập địa khác nhau, điển hình như: Công trình nghiên cứu của Evans, J.(1992), tác giả đã bố trí 4 công thức mật độ trồng khác nhau (2985 ;1680 ;1075 và 750 cây/ha) cho Bạch đàn E.deglupta ở Papua New Guinea, số liệu thu được sau 5 7 năm trồng cho thấy đường kính bình quân của các công thức thí nghiệm tăng theo chiều giảm của mật độ, nhưng tổng tiết diện ngang (G) lại tăng theo chiều tăng của mật độ, có nghĩa là rừng trồng ở mật độ thấp tuy tăng trưởng về đường kính cao hơn nhưng trữ lượng gỗ cây đứng của rừng vẫn nhỏ hơn những công thức trồng mật độ cao. Tại Malaysia năm (1995) người ta tiến hành xây dựng rừng hỗn loài nhiều tầng trên 3 đối tượng: rừng tự nhiên, rừng Keo tai tượng và rừng Tếch với 23 loài bản địa có giá trị, trồng theo băng có chiều rộng khác nhau (10m, 20m, 30m, 40m) và phương thức hỗn giao khác nhau. Kết quả cho thấy khả năng sinh trưởng chiều cao tốt ở băng 10m và 40m.

Như vậy, mật độ trồng ảnh hưởng khá rõ đến năng suất, chất lượng sản phẩm và chu kỳ kinh doanh, vì thế cần phải căn cứ vào mục tiêu kinh doanh cụ thể để xác định mật độ trồng cho thích hợp. Những kết quả nghiên cứu về ảnh hưởng của bón phân đến sinh trưởng và năng suất rừng trồng Bón phân cho cây trồng là một trong những biện pháp kỹ thuật thâm canh nhằm nâng cao năng suất chất lượng rừng trồng đã được nhiều nhà khoa học trên thế giới quan tâm, điển hình như công trình nghiên cứu của Mello (1976) ở Brazil cho thấy Bạch đàn (Eucalyptus) sinh trưởng khá tốt ở công thức không bón phân, nếu bón NPK thì năng suất rừng trồng có thể tăng lên trên 50%. Trong một công trình nghiên cứu khác ở South Africa của Schonau (1985) về vấn đề phân bón cho bạch đàn Eucalyptus grandis đã cho thấy công thức bón 150gNPK/gốc với tỷ lệ N :P :K= 3 :2 :1 có thể nâng chiều cao trung bình của rừng trồng lên gấp 2 lần sau năm thứ nhất. Đối với Thông P.

caribeae ở Colombia, Bolstad và cộng sự (1988) cũng đã tìm thấy một vài loại phân có phản ứng tích cực mang lại hiệu quả rõ rệt cho rừng trồng như Potassium, Phosphate, Boron và Magnesium. Khi nghiên cứu phân bón cho rừng Thông P.caribeae ở CuBa, Herrero và cộng sự (1988) cũng cho thấy bón Phosphate đã nâng sản lượng từ 56m3 lên 69m3/ha sau 13 năm trồng. Những kết quả nghiên cứu về chính sách thị trường Hiệu quả của công tác trồng rừng sản xuất trong đó hiệu quả về kinh tế là chủ yếu. Sản phẩm rừng trồng phải có được thị trường, phục vụ được cả mục tiêu trước mắt cũng như lâu dài.

Đồng thời phương thức canh tác phải phù hợp với kiến thức bản địa và dễ áp dụng với người dân. Theo nghiên cứu của Thomas Enters và Patrick B. Durst (2001), để phát triển trồng rừng sản xuất đạt hiệu quả kinh tế cao, ngoài sự tập trung đầu tư về kinh tế và kỹ thuật còn phải nghiên cứu những vấn đề có liên quan đến chính sách và thị trường. Nhận biết được 2 vấn đề then chốt, đóng vai trò quyết định đối với quá trình sản xuất nên tại các nước phát triển như Mỹ, Canada, Nhật.

nghiên cứu kinh tế lâm nghiệp ở cấp quốc gia hiện nay được tập trung vào thị trường và khả năng cạnh tranh của sản phẩm. Trên quan điểm “Thị trường là chìa khoá của quá trình sản xuất”, các nhà kinh tế lâm nghiệp phân tích rằng, chính thị trường sẽ trả lời câu hỏi sẽ phải sản xuất cái gì và sản xuất cho ai? Khi thị trường có nhu cầu và lợi ích của người sản xuất được đảm bảo thì sẽ thúc đẩy được sản xuất phát triển tạo ra sản phẩm hàng hoá. Dựa trên việc phân tích và đánh giá tình hình thực tế trong những năm qua Liu Jinlong (2004) đã đưa ra một số công cụ chủ đạo khuyến khích tư nhân phát triển trồng rừng như: - Rừng và đất rừng cần được tư nhân hoá. - Ký hợp đồng hoặc cho tư nhân thuê đất lâm nghiệp của nhà nước.

- Giảm thuế đánh vào các lâm sản. - Đầu tư tái chính cho tư nhân trồng rừng. - Phát triển quan hệ hợp tác giữa các công ty với người dân để phát triển trồng rừng.