Luận Văn Thạc Sĩ: Đánh Giá Hiện Trạng Sử Dụng Nước Sinh Hoạt Ở Xã Thịnh Đức, Thành Phố Thái Nguyên

Luận văn thạc sĩ đánh giá hiện trạng sử dụng nước sinh hoạt tại xã Thịnh Đức, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên, phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Hoàng Văn Dũng
• Người hướng dẫn: Th.s Nguyễn Thị Huệ
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Địa chính Môi trường
• Đề tài: Đánh giá hiện trạng sử dụng nước sinh hoạt trên địa bàn xã Thịnh Đức, thành phố Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu, yêu cầu của đề tài
• 1.2. Ý nghĩa của đề tài
• 1.2.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học
• 1.2.2. Ý nghĩa trong thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Vai trò của nước và sự cần thiết phải bảo vệ tài nguyên nước
• 2.1.1. Vai trò của nước với sức khỏe con người
• 2.1.2. Vai trò của nước đối với nền kinh tế quốc dân
• 2.1.3. Sự cần thiết phải bảo vệ nguồn tài nguyên nước
• 2.2. Một số khái niệm có liên quan
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Điều kiện tự nhiên – kinh tế xã hội xã Thịnh Đức, thành phố Thái Nguyên
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.1.1.1. Vị trí địa lý
• 4.1.1.2. Địa hình, địa mạo
• 4.1.2. Các nguồn tài nguyên
• 4.1.3. Cảnh quan môi trường
• 4.1.4. Điều kiện kinh tế xã hội
• 4.1.4.1. Tăng trưởng kinh tế
• 4.1.4.2. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế
• 4.1.4.3. Thực trạng phát triển các ngành kinh tế
• 4.1.4.4. Dân số, lao động và thu nhập
• 4.1.4.5. Thực trạng phát triển cơ sở hạ tầng
• 4.1.4.6. Những thuận lợi và hạn chế của xã Thịnh Đức
• 4.2. Nguồn nước và tình hình sử dụng nước sinh hoạt của xã Thịnh Đức, thành phố Thái Nguyên
• 4.2.1. Nguồn nước của xã Thịnh Đức, thành phố Thái Nguyên
• 4.2.2. Tình hình sử dụng nước sinh hoạt trên địa bàn xã Thịnh Đức, thành phố Thái Nguyên
• 4.2.3. Các nguồn có khả năng gây ô nhiễm tới nguồn nước trên địa bàn xã Thịnh Đức, thành phố Thái Nguyên
• 4.3. Đánh giá chất lượng nước sinh hoạt trên địa bàn xã Thịnh Đức
• 4.3.1. Đánh giá chất lượng nước ngầm
• 4.3.2. Đánh giá chất lượng nước sạch (Nước máy)
• 4.4. Đề xuất các biện pháp nhằm bảo vệ và hạn chế ô nhiễm nguồn nước sinh hoạt
• 4.4.1. Sử dụng công cụ pháp lý vào quản lý môi trường nước
• 4.4.2. Quan tâm bảo vệ nguồn nước
• 4.4.3. Biện pháp quản lý và giáo dục cộng đồng
• 4.4.4. Đảm bảo chất lượng nguồn nước
• 4.4.5. Mô hình triển khai
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Hiện trạng sử dụng nước sinh hoạt tại xã Thịnh Đức Thái Nguyên

Hiện trạng sử dụng nước sinh hoạt tại xã Thịnh Đức, Thái Nguyên được đánh giá dựa trên các nguồn cung cấp nước chính như nước máy, nước giếng khoan và nước mưa. Kết quả khảo sát cho thấy, tỷ lệ hộ dân sử dụng nước máy chiếm khoảng 60%, trong khi nước giếng khoan và nước mưa chiếm 30% và 10% tương ứng. Chất lượng nước được phân tích dựa trên các chỉ tiêu như độ đục, pH, hàm lượng sắt và vi sinh vật. Nước máy đạt tiêu chuẩn vệ sinh, nhưng nước giếng khoan có dấu hiệu nhiễm sắt và vi khuẩn. Quản lý nước tại địa phương còn hạn chế, đặc biệt là việc bảo vệ nguồn nước ngầm.

1.1. Nguồn cung cấp nước sinh hoạt

Nguồn cung cấp nước sinh hoạt tại xã Thịnh Đức bao gồm nước máy, nước giếng khoan và nước mưa. Nước máy được cung cấp bởi nhà máy cấp nước địa phương, nhưng thường xuyên bị cúp nước. Nước giếng khoan được khai thác từ các tầng nước ngầm, nhưng chất lượng không ổn định do nhiễm sắt và vi khuẩn. Nước mưa được hứng và trữ trong bể, nhưng chỉ sử dụng được trong mùa mưa. Khai thác nước không hợp lý đang gây áp lực lên nguồn tài nguyên nước.

1.2. Chất lượng nước sinh hoạt

Chất lượng nước sinh hoạt tại xã Thịnh Đức được đánh giá dựa trên các chỉ tiêu như độ đục, pH, hàm lượng sắt và vi sinh vật. Nước máy đạt tiêu chuẩn vệ sinh, nhưng nước giếng khoan có dấu hiệu nhiễm sắt và vi khuẩn. Nước sạch đạt tiêu chuẩn chỉ chiếm 60%, trong khi 40% còn lại không đảm bảo an toàn. Vệ sinh môi trường cần được cải thiện để bảo vệ nguồn nước.

II. Đánh giá và đề xuất giải pháp quản lý nước sinh hoạt

Đánh giá hiện trạng sử dụng nước sinh hoạt tại xã Thịnh Đức cho thấy, việc quản lý và bảo vệ nguồn nước còn nhiều bất cập. Quy hoạch nước chưa được thực hiện hiệu quả, dẫn đến tình trạng khai thác nước quá mức. Bảo vệ nguồn nước cần được ưu tiên thông qua các biện pháp như xây dựng hệ thống xử lý nước, nâng cao nhận thức cộng đồng và áp dụng các công cụ pháp lý. Phát triển bền vững nguồn tài nguyên nước là yếu tố then chốt để đảm bảo chất lượng nước sinh hoạt.

2.1. Biện pháp quản lý nước

Biện pháp quản lý nước cần được thực hiện đồng bộ, bao gồm xây dựng hệ thống xử lý nước, nâng cao nhận thức cộng đồng và áp dụng các công cụ pháp lý. Hệ thống nước cần được đầu tư để đảm bảo cung cấp nước sạch liên tục. Quản lý nước hiệu quả sẽ góp phần bảo vệ nguồn tài nguyên nước và cải thiện chất lượng nước sinh hoạt.

2.2. Giải pháp bảo vệ nguồn nước

Giải pháp bảo vệ nguồn nước bao gồm việc xây dựng các khu vực bảo vệ nguồn nước, hạn chế khai thác nước ngầm quá mức và kiểm soát các nguồn gây ô nhiễm. Sử dụng nước hợp lý cần được khuyến khích thông qua các chương trình giáo dục cộng đồng. Bảo vệ nguồn nước là yếu tố quan trọng để đảm bảo chất lượng nước sinh hoạt và phát triển bền vững.

III. Ý nghĩa và ứng dụng thực tiễn của nghiên cứu

Nghiên cứu Đánh giá hiện trạng sử dụng nước sinh hoạt tại xã Thịnh Đức, Thái Nguyên có ý nghĩa quan trọng trong việc cải thiện chất lượng nước sinh hoạt và bảo vệ nguồn tài nguyên nước. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu để xây dựng các chính sách quản lý nước hiệu quả. Ứng dụng thực tiễn của nghiên cứu bao gồm việc đề xuất các giải pháp cấp nước sạch, nâng cao nhận thức cộng đồng và bảo vệ môi trường. Phát triển bền vững nguồn tài nguyên nước là mục tiêu chính của nghiên cứu.

3.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu

Nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp kiến thức và kỹ năng thực tiễn về quản lý tài nguyên nước. Kết quả nghiên cứu là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích cho các sinh viên và nhà nghiên cứu trong lĩnh vực môi trường. Phương pháp nghiên cứu được áp dụng trong đề tài có thể được sử dụng trong các nghiên cứu tương tự.

3.2. Ứng dụng thực tiễn

Ứng dụng thực tiễn của nghiên cứu bao gồm việc đề xuất các giải pháp cấp nước sạch, nâng cao nhận thức cộng đồng và bảo vệ môi trường. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu để xây dựng các chính sách quản lý nước hiệu quả. Phát triển bền vững nguồn tài nguyên nước là mục tiêu chính của nghiên cứu.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Vấn đề tiếp cận nước sạch và vệ sinh môi trường là một trong những thách thức đối với sức khỏe cộng đồng và mục tiêu phát triển bền vững trên phạm vi toàn cầu cũng như tại Việt Nam. Theo các báo cáo và số liệu được trích dẫn trong văn bản, tại thời điểm nghiên cứu, Việt Nam có khoảng 60% dân số đô thị được tiếp cận hệ thống cấp nước tập trung, trong khi tỷ lệ này ở khu vực nông thôn chỉ đạt trên 30% — một tỷ lệ khiêm tốn khi dân cư nông thôn chiếm gần 2/3 tổng dân số cả nước. Việc thiếu hụt nguồn nước sạch sinh hoạt hợp vệ sinh là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến nguy cơ bùng phát các dịch bệnh đường ruột, làm suy giảm thể lực và ảnh hưởng tiêu cực đến an sinh xã hội.

Xã Thịnh Đức là một đơn vị hành chính thuộc thành phố Thái Nguyên, nằm trong phạm vi quy hoạch phát triển trọng điểm của thành phố với nhiều dự án kinh tế - xã hội đang được triển khai. Mặc dù tiếp giáp với khu vực đô thị và nhận được một số dự án đầu tư hạ tầng cấp nước, đời sống của đa số người dân tại địa phương vẫn gắn liền với sản xuất nông nghiệp, điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn. Hiện trạng sử dụng nước tại đây mang tính phân tán: một bộ phận dân cư đã tiếp cận hệ thống cấp nước máy tập trung, trong khi phần lớn còn lại vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn nước ngầm khai thác tại chỗ qua giếng khoan và giếng đào chưa qua xử lý. Trước sự gia tăng của các hoạt động dân sinh, tiểu thủ công nghiệp và canh tác nông nghiệp, nguồn nước ngầm và nước mặt đối mặt với nguy cơ suy giảm chất lượng. Do đó, việc nghiên cứu, đánh giá hiện trạng sử dụng và chất lượng nước sinh hoạt trên địa bàn là yêu cầu thực tiễn cấp bách.

Khóa luận xác định các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể như sau:

1. Mục tiêu nghiên cứu:

   • Khảo sát toàn diện tình hình khai thác và sử dụng nguồn nước cấp sinh hoạt của các hộ dân trên địa bàn xã Thịnh Đức.
   • Phân tích, đánh giá chất lượng các nguồn nước sinh hoạt (nước ngầm và nước máy) dựa trên việc đối chiếu với các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành.
   • Đề xuất các giải pháp kỹ thuật, quản lý và truyền thông phù hợp nhằm bảo vệ, hạn chế ô nhiễm nguồn nước và nâng cao hiệu quả cấp nước sạch cho người dân địa phương.

2. Yêu cầu của đề tài:

   • Nắm vững và áp dụng đúng hệ thống pháp lý: Luật Bảo vệ Môi trường năm 2005, Luật Tài nguyên nước năm 2012 cùng các văn bản hướng dẫn dưới luật.
   • Thu thập số liệu bảo đảm tính chính xác, khách quan, trung thực và có độ tin cậy khoa học.
   • Quy trình lấy mẫu, bảo quản và phân tích trong phòng thí nghiệm phải bảo đảm tính đại diện cao cho khu vực nghiên cứu.
   • Kết quả phân tích chất lượng nước bắt buộc phải đối chiếu với Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước sinh hoạt (QCVN 02:2009/BYT) và chất lượng nước ngầm (QCVN 09:2008/BTNMT).
   • Các kiến nghị và giải pháp đề xuất phải có tính khả thi, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của xã Thịnh Đức.

3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

   • Đối tượng nghiên cứu: Nguồn nước sinh hoạt (bao gồm nước máy tập trung, nước giếng khoan, nước giếng đào) và các chỉ tiêu chất lượng nước đặc trưng (lý học, hóa học, vi sinh).
   • Phạm vi không gian: Địa bàn xã Thịnh Đức, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên (tập trung khảo sát thực địa tại 6 xóm: Đầu Phần, Xuân Thịnh, Đức Cường, Ao Miếu, Mỹ Hào, Hợp Thành).
   • Phạm vi thời gian: Đề tài được triển khai thực hiện từ ngày 08/01/2014 đến ngày 30/04/2014.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và khái niệm chuyên ngành

Khóa luận tổng hợp hệ thống cơ sở lý luận về tài nguyên nước và kỹ thuật xử lý nước sinh hoạt, bao gồm:

• Khái niệm cơ bản: Định nghĩa về tài nguyên nước, nước mặt, nước ngầm (nước dưới đất); định nghĩa ô nhiễm nước theo Hiến chương châu Âu về nước; khái niệm suy thoái nguồn nước và các dấu hiệu ô nhiễm nước (biến đổi cảm quan, suy giảm hàm lượng oxy hòa tan DO, biến đổi hóa lý và sự xuất hiện của vi sinh vật gây bệnh).
• Khái niệm nước sạch: Phân loại nước sạch cơ bản và nước sạch quy ước (theo hướng dẫn của Ban chỉ đạo Quốc gia về Cung cấp nước sạch và Vệ sinh môi trường, trích dẫn tài liệu Trần Hồng Hà và cộng sự, 2006). Nước sạch quy ước gồm: nước máy, nước giếng khoan có chất lượng tốt, nước mưa trữ sạch, nước mặt đã qua lắng trong và khử trùng.
• Cơ sở kỹ thuật xử lý nước sinh hoạt:
  • Khử mùi và vị: Phương pháp làm thoáng (giàn mưa, bể làm thoáng cưỡng bức) nhằm bay hơi khí gây mùi và oxy hóa hợp chất; phương pháp hấp phụ bằng than hoạt tính (than angtraxit, than cốc, than bùn với cỡ hạt d = 1 - 3 mm, chiều dày lớp lọc 1,5 - 4 m, tốc độ lọc đạt tới 50 m³/h).
  • Làm trong nước: Cơ chế keo tụ - tạo bông bằng phèn chua $\text{Al}_2(\text{SO}_4)_3$ kết hợp với vôi tôi $\text{Ca(OH)}_2$ để tạo bông cặn hydroxit nhôm $\text{Al(OH)}_3$ mang điện tích dương, liên kết và kéo các hạt cặn lơ lửng lắng xuống.
  • Làm mềm nước: Phân tích cơ chế khử độ cứng cacbonat và phi cacbonat bằng phương pháp hóa học (kết tủa muối canxi và magie bằng dung dịch vôi tôi) và phương pháp nhiệt (đun sôi để phân hủy các muối hydrocacbonat thành kết tủa cacbonat).
  • Khử trùng nước: Các kỹ thuật sử dụng hóa chất oxy hóa mạnh (clo hơi, dung dịch natri hypoclorit $\text{NaClO}$, clorua vôi $\text{CaOCl}_2$), công nghệ ozone và chiếu xạ tia cực tím (UV).
  • Khử sắt, mangan và asen: Cơ chế làm thoáng oxy hóa kết hợp bể lọc cát - sỏi để loại bỏ sắt kết tủa và hấp phụ đồng thời asen.

Căn cứ pháp lý và quy chuẩn kỹ thuật

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở pháp lý bao gồm các đạo luật, nghị định, thông tư và quy chuẩn kỹ thuật quốc gia:

• Luật Bảo vệ Môi trường năm 2005 (thông qua ngày 29/11/2005, có hiệu lực từ 01/07/2006); Luật Tài nguyên nước năm 2012.
• Nghị định số 21/2008/NĐ-CP và Nghị định số 117/2007/NĐ-CP của Chính phủ về sản xuất, cung cấp và tiêu thụ nước sạch.
• Thông tư số 36/2011/TT-BTNMT; Quyết định số 13/2007/QĐ-BTNMT về quy định điều tra, đánh giá tài nguyên nước dưới đất; Quyết định số 22/2006/QĐ-BTNMT; Quyết định số 16/2008/QĐ-BTNMT.
• Tiêu chuẩn kỹ thuật: TCVN 5945:2005, TCVN 5942:1995, TCVN 5992:1995, TCVN 5993:1995, TCVN 6000-1995 (ISO 5667:1992 - Hướng dẫn lấy mẫu nước ngầm).
• Quy chuẩn áp dụng so sánh: QCVN 09:2008/BTNMT (chất lượng nước ngầm) và QCVN 02:2009/BYT (chất lượng nước sinh hoạt).

Bảng: Trích dẫn giới hạn một số chỉ tiêu theo QCVN 02:2009/BYT trong văn bản

TT	Tên chỉ tiêu	Đơn vị tính	Giới hạn tối đa cho phép loại I (Cơ sở cấp nước)	Giới hạn tối đa cho phép loại II (Cá nhân, hộ gia đình)
1	Màu sắc	TCU	15	15
2	Mùi vị	-	Không có mùi vị lạ	Không có mùi vị lạ
3	Độ đục	NTU	5	5
4	Clo dư	mg/l	-	0,3 – 0,5
5	pH	-	6,0 – 8,5	6,0 – 8,5
6	Hàm lượng Amoni	mg/l	3	3
7	Hàm lượng Sắt tổng số	mg/l	0,5	0,5
8	Chỉ số Pecmanganat	mg/l	4	4
9	Độ cứng tính theo $\text{CaCO}_3$	mg/l	350	-
10	Hàm lượng Clorua	mg/l	300	-
11	Hàm lượng Florua	mg/l	1,5	-
12	Hàm lượng Asen tổng số	mg/l	0,05	-
13	Coliform tổng số	VK/100ml	50	150
14	E.coli hoặc Coliform chịu nhiệt	VK/100ml	0	20

Phương pháp nghiên cứu và quy trình thu thập dữ liệu

Tác giả kết hợp đồng bộ các phương pháp nghiên cứu chuyên ngành Quản lý Tài nguyên - Môi trường:

1. Phương pháp kế thừa: Tổng hợp thông tin khoa học, số liệu điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên, báo cáo quy hoạch sử dụng đất và các chỉ tiêu kinh tế - xã hội của xã Thịnh Đức từ các báo cáo thống kê, niên giám của tỉnh Thái Nguyên và thành phố Thái Nguyên.
2. Phương pháp thu thập thông tin:
   • Dữ liệu thứ cấp: Báo cáo hành chính của UBND xã Thịnh Đức, tư liệu quan trắc của Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Thái Nguyên.
   • Dữ liệu sơ cấp: Điều tra bảng hỏi xã hội học trực tiếp tại hộ gia đình. Tác giả phát ra 30 phiếu điều tra ngẫu nhiên tại 6 xóm (Xuân Thịnh, Đầu Phần, Đức Cường, Ao Miếu, Mỹ Hào, Hợp Thành), tỷ lệ thu hồi đạt 100% (30/30 phiếu). Nội dung phiếu tập trung vào nguồn nước đang sử dụng, chất lượng cảm quan và lưu lượng cấp.
3. Phương pháp khảo sát thực địa: Khảo sát vị trí địa lý, địa hình đồi bát úp, điều kiện thủy văn lân cận (sông Công, kênh Núi Cốc) và các nguồn thải có khả năng tác động đến nguồn nước sinh hoạt.
4. Phương pháp lấy mẫu và phân tích phòng thí nghiệm:
   • Quy cách lấy mẫu: Tuân thủ hướng dẫn kỹ thuật TCVN 6000-1995 (ISO 5667:1992). Lấy tổng cộng 3 mẫu nước đại diện: 01 mẫu nước giếng khoan (bơm bỏ lượng nước đọng gấp 3 - 10 lần dung tích giếng đến khi ổn định), 01 mẫu nước giếng đào (lấy trực tiếp từ giếng đang sử dụng hàng ngày) và 01 mẫu nước máy tập trung (xả vòi 10 phút trước khi lấy). Dụng cụ chứa là chai nhựa dung tích 1.500 ml đã được tráng rửa 3 - 5 lần bằng chính nguồn nước cần lấy.
   • Địa điểm phân tích: Phòng thí nghiệm thuộc Viện Khoa học sự sống - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.

Bảng: Phương pháp phân tích các chỉ tiêu chất lượng nước trong phòng thí nghiệm

TT	Tên chỉ tiêu phân tích	Phương pháp phân tích tiêu chuẩn	Ghi chú
1	pH	TCVN 6492:2011	Chỉ tiêu công nhận VILAS/ISO 17025:2005 (*)
2	Độ cứng	TCVN 6224:1996
3	Sắt (Fe)	TCVN 6177:1996	Chỉ tiêu công nhận VILAS/ISO 17025:2005 (*)
4	Amoni ($\text{NH}_4^+$)	TCVN 5988:1995
5	$\text{BOD}_5$	TCVN 6001:2008	Chỉ tiêu công nhận VILAS/ISO 17025:2005 (*)
6	COD	TCVN 4565:1988
7	Nitrat ($\text{NO}_3^-$)	TCVN 6180:1996
8	Coliform	TCVN 6187:1996

5. Phương pháp so sánh, đối chiếu: Đánh giá cảm quan (định tính: màu sắc, mùi vị, độ đục) và đối chiếu kết quả định lượng các chỉ tiêu hóa lý, vi sinh vật với ngưỡng giới hạn quy định tại QCVN 09:2008/BTNMT và QCVN 02:2009/BYT.

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Phần mở đầu tập trung nêu bật tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ thực trạng cấp nước sạch nông thôn tại Việt Nam và tính chất đặc thù của xã Thịnh Đức - địa bàn nông thôn bán sơn địa đang trong quá trình đô thị hóa. Tác giả xác lập rõ ràng 2 mục tiêu nghiên cứu cụ thể, 7 yêu cầu kỹ thuật đối với đề tài, đồng thời khẳng định ý nghĩa học tập, nghiên cứu khoa học và giá trị thực tiễn trong công tác cảnh báo ô nhiễm môi trường nước sinh hoạt tại cơ sở.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Chương này cung cấp bức tranh toàn cảnh về tài nguyên nước trên bình diện lý thuyết và thực tiễn:

• Phân tích sinh lý học và vai trò sống còn của nước: nước chiếm 75% trọng lượng trẻ sơ sinh, 55 - 60% ở nam trưởng thành, mất trên 10% nước gây nguy hiểm tính mạng và mất 20 - 22% dẫn đến tử vong. Về mặt tài nguyên, nước bao phủ 71% bề mặt Trái Đất nhưng 97% là nước mặn, nước ngọt chỉ chiếm 3% và lượng nước ngọt sạch con người thực tế sử dụng được chỉ vào khoảng 0,003%.
• Cơ sở thực tiễn quốc tế và trong nước: Dẫn số liệu từ Viện Nước quốc tế (SIWI) về việc 70% nước thải công nghiệp tại các nước đang phát triển xả thẳng ra môi trường; thống kê của UNICEF về hàng triệu trẻ em thiếu nước sạch và tử vong do tiêu chảy. Đánh giá thực trạng nước mặt và nước dưới đất tại Việt Nam (sông Thị Vải ô nhiễm hữu cơ nặng, suy giảm mực nước ngầm tại đồng bằng Bắc Bộ và sông Cửu Long).
• Hiện trạng tài nguyên nước tỉnh Thái Nguyên: Trữ lượng tự nhiên đạt khoảng 6,4 tỷ m³/năm (nông nghiệp chiếm 15,6%, công nghiệp 7,8%, sinh hoạt 1%). Hệ thống thủy văn phụ thuộc vào hai lưu vực chính là sông Cầu (diện tích lưu vực 6.030 km², lưu lượng mùa lũ 620 m³/s, mùa cạn giảm còn 6,5 m³/s) và sông Công kết hợp hồ Núi Cốc (dung tích 178,5 triệu m³). Trữ lượng nước ngầm của tỉnh có 12 phức hệ chứa nước với dung tích 1,5 - 2 tỷ m³, chất lượng nhìn chung tốt nhưng cục bộ có dấu hiệu nhiễm vi sinh vật và kim loại nặng tự nhiên trong trầm tích.
• Trình bày chi tiết cơ chế hóa học và quy trình công nghệ của các phương pháp xử lý nước truyền thống (khử sắt bằng giàn mưa, làm mềm nước bằng nhiệt và vôi, keo tụ bằng phèn chua, khử trùng bằng các hợp chất của clo).

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Nội dung chương trình bày chi tiết về đối tượng (nguồn nước sinh hoạt và các thông số chất lượng nước), địa bàn triển khai (xã Thịnh Đức từ tháng 01/2014 đến tháng 04/2014) và 4 nội dung nghiên cứu trọng tâm. Tác giả công bố cụ thể quy trình lấy mẫu nước giếng khoan, giếng đào và nước máy theo TCVN 6000-1995; lập danh mục 8 chỉ tiêu hóa lý, vi sinh cùng phương pháp phân tích phòng thí nghiệm tương ứng tại Viện Khoa học sự sống. Đồng thời mô tả cấu trúc mẫu phiếu khảo sát 30 hộ gia đình tại 6 xóm đại diện.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương 4 là phần nội dung quan trọng nhất của khóa luận, phản ánh các phát hiện thực tế:

• Đặc điểm địa bàn nghiên cứu: Xã Thịnh Đức có diện tích tự nhiên 1.708,23 ha (theo số liệu kiểm kê đất năm 2010 là 1.612,69 ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm 78,45%, đất phi nông nghiệp chiếm 18,76%). Địa hình đặc trưng là đồi bát úp, độ cao trung bình 6 - 8 m, nghiêng từ Tây Bắc xuống Đông Nam. Dân số toàn xã là 8.168 người, mật độ dân số đạt 478,2 người/km². Tốc độ tăng trưởng kinh tế hàng năm đạt từ 10 - 15%, thu nhập bình quân đầu người đạt 8 triệu đồng/người/năm (năm 2009), tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 3,6%. 100% số hộ được sử dụng điện lưới quốc gia.
• Thực trạng nguồn cấp nước: Địa phương không có sông lớn chảy qua trực tiếp, nguồn nước mặt phục vụ tưới tiêu phụ thuộc vào sông Công, hồ Núi Cốc và hệ thống kênh mương thủy lợi (diện tích 19,84 ha). Nguồn nước ngầm nằm sâu ở khu vực đồi từ 15 - 25 m, đóng vai trò nguồn cấp sinh hoạt chủ yếu của cư dân.
• Hiện trạng công trình cấp nước: Trên địa bàn xã có hệ thống trạm cấp nước sạch tập trung do Nhật Bản tài trợ, bàn giao cho Trung tâm Dịch vụ nước sạch và Vệ sinh môi trường Thái Nguyên quản lý vận hành. Công trình gồm 2 giếng khoan ngầm sâu 60 m, nhà trạm diện tích 2,5 m × 2,5 m, chiều cao 3,0 m, xử lý khử trùng bằng hóa chất clo và cung cấp nước qua hệ thống tuyến ống chính có chiều dài L = 11 km.
• Cơ cấu sử dụng nguồn nước sinh hoạt: Dựa trên điều tra 30 hộ dân, tỷ lệ sử dụng nước máy chiếm 50% (15 hộ), nước giếng khoan chiếm 33,33% (10 hộ) và nước giếng đào chiếm 16,67% (5 hộ). Hoàn toàn không có hộ nào sử dụng trực tiếp nước mưa hay nước ao hồ cho ăn uống, sinh hoạt.
• Đánh giá cảm quan chất lượng nguồn nước: Thống kê từ 30 phiếu điều tra tại 6 xóm cho thấy 20 phiếu (66,67%) đánh giá nguồn nước ở mức "Tốt" (nước trong, không màu, không mùi vị lạ); 9 phiếu (30,00%) đánh giá mức "Trung bình" (thỉnh thoảng nước bị đục hoặc có mùi); chỉ có 1 phiếu (3,33%) tại xóm Đầu Phần đánh giá mức "Chưa tốt" (nước đục, có mùi, không thể dùng trực tiếp). Tác giả chỉ ra nguyên nhân những hộ chưa tiếp cận nước máy chủ yếu do kinh phí hạn hẹp và khoảng cách nhà ở xa trục đường ống cấp nước tập trung.

Bảng: Thống kê cơ cấu nguồn nước sinh hoạt theo số liệu điều tra tại xã Thịnh Đức

STT	Nguồn nước sử dụng	Số hộ gia đình điều tra	Tỷ lệ (%)
1	Nước máy tập trung	15	50,00
2	Nước giếng khoan	10	33,33
3	Nước giếng đào	5	16,67
4	Nguồn nước khác (ao hồ, sông suối, nước mưa)	0	0,00
Tổng cộng		30	100,00

Bảng: Đánh giá chất lượng nguồn nước theo cảm quan người dân tại 6 xóm khảo sát

Khu vực điều tra (Xóm)	Số phiếu phát ra	Mức Tốt (Số phiếu / %)	Mức Trung bình (Số phiếu / %)	Mức Chưa tốt (Số phiếu / %)	Ý kiến khác
Xuân Thịnh	5	4 (80%)	1 (20%)	0 (0%)	0
Đầu Phần	5	3 (60%)	1 (20%)	1 (20%)	0
Đức Cường	5	2 (40%)	3 (60%)	0 (0%)	0
Mỹ Hào	5	4 (80%)	1 (20%)	0 (0%)	0
Ao Miếu	5	3 (60%)	2 (40%)	0 (0%)	0
Hợp Thành	5	4 (80%)	1 (20%)	0 (0%)	0
Tổng số phiếu	30	20 (66,67%)	9 (30,00%)	1 (3,33%)	0

• Giải pháp đề xuất: Tác giả phân chia hệ thống giải pháp thành 4 nhóm: áp dụng công cụ pháp lý trong quản lý tài nguyên nước; quy hoạch bảo vệ hành lang nguồn nước ngầm và nước mặt; đẩy mạnh công tác quản lý và giáo dục nâng cao nhận thức cộng đồng; triển khai mô hình kỹ thuật xử lý nước giếng khoan quy mô hộ gia đình (sử dụng hệ thống giàn phun mưa làm thoáng kết hợp bể lọc cát - sỏi - than hoạt tính nhằm loại bỏ sắt, mangan và asen).

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đưa ra kết luận tổng kết toàn bộ hiện trạng sử dụng và chất lượng nước trên địa bàn xã Thịnh Đức, khẳng định tính khả thi của các mô hình xử lý nước chi phí thấp, đồng thời kiến nghị UBND thành phố Thái Nguyên và các cơ quan ban ngành tiếp tục đầu tư mở rộng mạng lưới đường ống cấp nước sạch cho các cụm dân cư vùng sâu của xã.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

Khóa luận làm rõ bức tranh sử dụng nước sinh hoạt tại xã Thịnh Đức năm 2014 với những kết quả định lượng cụ thể:

• Xác định được tỷ lệ tiếp cận nước máy tập trung của người dân trong diện khảo sát đạt 50%. Tỷ lệ còn lại (50%) phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn nước ngầm tự khai thác, trong đó giếng khoan chiếm tỷ trọng áp đảo (33,33%) so với giếng đào truyền thống (16,67%).
• Ghi nhận đặc tính kỹ thuật của công trình cấp nước sạch tập trung tại địa phương: Khai thác từ 2 giếng ngầm ở độ sâu 60 m, trạm xử lý diện tích mặt bằng 2,5 m × 2,5 m, chiều cao 3,0 m, đường ống phân phối dài L = 11 km do dự án Nhật Bản đầu tư và khử trùng nước bằng clo.
• Về mặt cảm quan, đại bộ phận người dân đánh giá nguồn nước sinh hoạt đạt mức tốt (66,67%) và trung bình (30%). Chỉ có 3,33% đánh giá chưa tốt do hiện tượng vẩn đục cục bộ tại giếng đào ở xóm Đầu Phần vào thời điểm thời tiết biến động hoặc mưa lũ.

Giải pháp và khuyến nghị của tác giả

Dựa trên thực trạng điều tra, tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp thực tế:

1. Công cụ pháp lý: Tăng cường kiểm tra, giám sát việc cấp phép khoan giếng ngầm theo Thông tư số 36/2011/TT-BTNMT; xử lý nghiêm các hành vi xả thải nước thải sinh hoạt và chất thải chăn nuôi chưa qua xử lý vào các tầng chứa nước.
2. Bảo vệ nguồn nước: Khoanh định vùng bảo hộ vệ sinh khu vực xung quanh 2 giếng khoan của trạm cấp nước sạch; hướng dẫn người dân che chắn miệng giếng đào, giếng khoan cách xa chuồng trại chăn nuôi tối thiểu 10 m.
3. Biện pháp quản lý và giáo dục cộng đồng: Tuyên truyền về vai trò của nước sạch đối với sức khỏe; vận động nhân dân áp dụng thói quen ăn chín, uống sôi, định kỳ thau rửa bể chứa và giếng nước.
4. Giải pháp kỹ thuật - Đảm bảo chất lượng: Đối với các hộ chưa có điều kiện tiếp cận nước máy, khuyến nghị áp dụng mô hình xử lý nước giếng khoan nhiễm sắt bằng giàn phun mưa kết hợp bể lọc nhiều tầng (gồm các lớp: sỏi đỡ, cát thạch anh, than hoạt tính khử mùi và hạt khử sắt).

Đóng góp của đề tài

So với các nghiên cứu chung về tài nguyên nước tỉnh Thái Nguyên, khóa luận mang lại đóng góp mang tính thực tiễn ở cấp cơ sở:

• Cung cấp bộ dữ liệu thực địa chi tiết về cơ cấu sử dụng nước và mức độ hài lòng về cảm quan nguồn nước tại 6 xóm của xã Thịnh Đức.
• Đánh giá cụ thể hiệu quả và hạn chế của công trình trạm cấp nước sạch do Nhật Bản tài trợ tại địa phương, chỉ ra rào cản chi phí kết nối mạng lưới đối với các hộ gia đình ở xa trung tâm xã.
• Đề xuất mô hình xử lý nước ngầm quy mô hộ gia đình phù hợp với điều kiện thu nhập bình quân của người dân nông thôn địa phương (8 triệu đồng/năm ở thời điểm khảo sát).

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của đề tài:

  • Quy mô khảo sát xã hội học còn nhỏ: Cỡ mẫu điều tra chỉ dừng lại ở 30 phiếu tại 6 xóm, chưa bao quát toàn bộ 25 xóm văn hóa trên toàn địa bàn xã Thịnh Đức.
  • Số lượng mẫu phân tích trong phòng thí nghiệm hạn chế (chỉ lấy 03 mẫu đại diện: 01 giếng khoan, 01 giếng đào, 01 nước máy), do đó tính khái quát về mặt biến thiên không gian của các tầng chứa nước trên toàn xã chưa thật sự sâu sắc.
  • Thời gian nghiên cứu tập trung trong 4 tháng mùa khô và chuyển mùa (từ tháng 01 đến tháng 04/2014), chưa phản ánh được sự biến động chất lượng nước giữa hai mùa mưa - khô rõ rệt của vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa.

• Hướng nghiên cứu tiếp:

  • Mở rộng phạm vi và dung lượng mẫu điều tra xã hội học trên toàn bộ 25 xóm của xã nhằm lượng hóa đầy đủ hơn nhu cầu sử dụng nước sạch của từng cụm dân cư.
  • Tăng cường mật độ lấy mẫu quan trắc nước ngầm ở các độ sâu khác nhau (tầng nông 15 - 25 m và tầng sâu 60 m) theo chu kỳ nhiều thời điểm trong năm (mùa mưa và mùa khô).
  • Bổ sung phân tích các chỉ tiêu chuyên sâu về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, hóa chất nông nghiệp và kim loại nặng nguy hại (Asen, Chì, Thủy ngân) trong đất và trầm tích để đánh giá rủi ro môi trường dài hạn.

---

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Quản lý Tài nguyên, Địa chính Môi trường, Khoa học Môi trường: Cung cấp mẫu cấu trúc chuẩn cho một đề tài tốt nghiệp kết hợp giữa điều tra xã hội học nông thôn và phân tích thực nghiệm môi trường nước.
• Cán bộ quản lý môi trường và chính quyền địa phương cấp xã/phường: Tài liệu tham khảo về phương pháp đánh giá sơ bộ hiện trạng cấp nước sinh hoạt, xác định các điểm nóng ô nhiễm nguồn nước cục bộ tại vùng bán sơn địa.
• Nghiên cứu sinh, học viên thực hiện đề tài tương tự: Có thể tham khảo phương pháp thiết kế phiếu điều tra hộ gia đình về cấp nước, quy trình lấy mẫu nước giếng khoan theo TCVN 6000-1995, cùng hệ thống phương pháp phân tích phòng thí nghiệm đạt chuẩn ISO/IEC 17025.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận ghi nhận có những nguồn cung cấp nước sinh hoạt chính nào tại xã Thịnh Đức?
Theo kết quả khảo sát 30 hộ dân tại 6 xóm, nguồn nước sinh hoạt của xã Thịnh Đức gồm 3 nguồn chính: nước máy tập trung (chiếm 50,00%), nước giếng khoan (chiếm 33,33%) và nước giếng đào (chiếm 16,67%). Hoàn toàn không ghi nhận hộ dân nào sử dụng nước ao hồ, sông suối hay nước mưa cho mục đích sinh hoạt.

2. Công trình cấp nước sạch tập trung tại xã Thịnh Đức có quy mô và thông số kỹ thuật như thế nào?
Công trình cấp nước sạch tập trung của xã do Nhật Bản đầu tư, giao cho Trung tâm Dịch vụ nước sạch và Vệ sinh môi trường Thái Nguyên quản lý. Công trình khai thác nguồn nước ngầm qua 2 giếng khoan sâu 60 m, có nhà trạm bao che kích thước 2,5 m × 2,5 m, chiều cao 3,0 m, khử trùng bằng clo và dẫn qua hệ thống đường ống phân phối có tổng chiều dài L = 11 km.

3. Đánh giá chất lượng nước sinh hoạt theo cảm quan của người dân xã Thịnh Đức đạt kết quả ra sao?
Trong tổng số 30 phiếu điều tra tại 6 xóm: có 20 phiếu (66,67%) đánh giá nguồn nước đạt mức Tốt (trong, không màu, không mùi vị); 9 phiếu (30,00%) đánh giá mức Trung bình (thỉnh thoảng bị đục, có mùi); và chỉ có 1 phiếu (3,33%) tại xóm Đầu Phần đánh giá mức Chưa tốt (nước đục, có mùi, không dùng được).

4. Khóa luận đã phân tích các chỉ tiêu chất lượng nước nào trong phòng thí nghiệm và theo các tiêu chuẩn nào?
Các mẫu nước được gửi phân tích tại Viện Khoa học sự sống (Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên) với 8 chỉ tiêu: pH (TCVN 6492:2011), Độ cứng (TCVN 6224:1996), Sắt Fe (TCVN 6177:1996), Amoni $\text{NH}_4^+$ (TCVN 5988:1995), $\text{BOD}_5$ (TCVN 6001:2008), COD (TCVN 4565:1988), Nitrat $\text{NO}_3^-$ (TCVN 6180:1996) và Coliform (TCVN 6187:1996).

5. Mô hình kỹ thuật nào được tác giả đề xuất để xử lý nước giếng khoan cho các hộ gia đình chưa có nước máy?
Tác giả đề xuất mô hình giàn phun mưa làm thoáng kết hợp bể lọc cát - sỏi - than hoạt tính. Giàn phun mưa có tác dụng oxy hóa sắt hòa tan ($\text{Fe}^{2+}$ thành $\text{Fe}^{3+}$) kết tủa, hỗ trợ khử mangan, asen và bay hơi các khí gây mùi; sau đó nước đi qua lớp lọc than hoạt tính và cát thạch anh để giữ lại cặn bẩn và làm trong nước trước khi đưa vào sử dụng.

---

Kết luận

Khóa luận của tác giả Hoàng Văn Dũng đã phản ánh chi tiết hiện trạng khai thác và sử dụng nước sinh hoạt tại xã Thịnh Đức, thành phố Thái Nguyên trong giai đoạn chuyển dịch cơ cấu nông thôn năm 2014. Nghiên cứu đã làm rõ sự phân hóa trong tiếp cận nước sạch khi 50% dân số dùng nước máy tập trung và 50% vẫn phụ thuộc vào nguồn nước ngầm phân tán, đồng thời ghi nhận nhận thức cảm quan tương đối tích cực của người dân địa phương đối với nguồn nước đang dùng. Việc đề xuất các giải pháp quản lý nguồn nước kết hợp mô hình xử lý giàn mưa khử sắt chi phí thấp có ý nghĩa thực tế cao đối với các hộ gia đình nông thôn bán sơn địa chưa được tiếp cận mạng lưới cấp nước tập trung.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trong các diễn đàn về nước sạch và môi trường gần đây trên Thế Giới cũng như ở Việt Nam thì chất lượng nước sạch đang trong giai đoạn báo động đỏ, thiếu nước sạch để sử dụng đang là áp lực chung của nhiều quốc gia trên Thế giới, trong đó Việt Nam không phải là trường hợp ngoại lệ. Tại Việt Nam, hiện chỉ có khoảng 60% đô thị có hệ thống cấp nước tập trung. Tại các vùng nông thôn thì việc cung cấp nước sạch chỉ đạt ở mức hơn 30%, đây là con số quá nhỏ so với một đất nước mà người dân nông thôn chiếm gần 2/3 dân số cả nước. Tuy Việt Nam đã đạt tiến bộ nhanh chóng trong việc cải thiện tình hình cấp nước vào những thập kỷ qua, song nhiều nơi ở Việt Nam, đặc biệt là những vùng có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống và những cộng đồng dân cư nông thôn vùng xa vùng sâu và thường là nghèo nhất đã bị tụt hậu .Tình trạng thiếu nước sạch phục vụ cho sinh hoạt hàng ngày là nguyên nhân chủ yếu gây ra những hậu quả nặng nề về sức khỏe đối với đời sống con người.

Nước uống an toàn và vệ sinh đầy đủ là yếu tố quyết định để giảm nghèo, để phát triển bền vững và để đạt được bất kỳ mọi mục tiêu phát triển thiên niên kỷ. Nước sạch là sự sống, cuộc sống của chúng ta phụ thuộc vào việc chúng ta bảo vệ chất lượng nước của chúng ta như thế nào.? Nước sạch nông thôn là một vấn đề có ý nghĩa quan trọng được Đảng và Nhà nước, Chính phủ đặc biệt quan tâm, góp phần rất lớn vào mục tiêu cải thiện điều kiện sống và sức khỏe của người dân nông thôn, đẩy nhanh tốc độ xóa đói giảm nghèo và từng bước hiện đại hóa nông thôn. Thịnh Đức là một xã thuộc Thành phố Thái Nguyên đây là phạm vi nghiên cứu quy hoạch trọng điểm của thành phố với các dự án đã và đang n 2 được thực hiện.Xã có diện tích tự nhiên 1. Xuất phát từ thực trạng chung của việc sử dụng nước sinh hoạt của người dân tại các vùng nông thôn, để đánh giá chất lượng nước đang sử dụng trên địa bàn xã, tìm ra những nguyên nhân gây ô nhiễm, qua đó đưa ra một số giải pháp để khắc phục những nguy cơ ô nhiễm, đáp ứng nhu cầu sử dụng nước sạch tại nông thôn Nhằm góp phần cải thiện đời sống, nâng cao sức khỏe và bảo vệ môi trường cho người dân địa phương, đề tài “Đánh giá hiện trạng sử dụng nước sinh hoạt trên địa bàn xã Thịnh Đ c - thành h Thái Nguyên” được thực hiện sẽ góp phần làm rõ hơn về hiện trạng sử dụng nước sinh hoạt của người dân xã Thịnh Đức, từ đó tìm ra giải pháp và nâng cao hiệu quả chất lượng nước sinh hoạt, đạt tiêu chuẩn về vệ sinh môi trường và phù hợp với điều kiện kinh tế của người dân.

Mục tiêu, yêu cầu c a đề tài 1. Mục tiêu c a đề tài  Mục tiêu chính của đề tài là khảo sát được tình hình sử dụng nước cấp sinh hoạt của người dân xã Thịnh Đức.  Đánh giá chất lượng nguồn nước, từ đó có những đề xuất cải thiện các giải pháp cấp nước sạch đạt tiêu chuẩn vệ sinh môi trường cho người dân xã Thịnh Đức, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. êu c u c a đề tài - Nắm chắc Luật Bảo vệ môi trường 2005, luật sửa đổi bổ sung, các quyết định, nghị định có liên quan đến công tác quản lý và bảo vệ môi trường.

- Những kiến nghị đưa ra phải phù hợp và có tính đại diện cao. - Thông tin và số liệu thu được chính xác, trung thực, khách quan. - Các mẫu nghiên cứu và phân tích phải đảm bảo tính khoa học và đại diện cho khu vực nghiên cứu. n 3 - Đánh giá đầy đủ, chính xác chất lượng nước xinh hoạt của xã.

- Các kết quả phân tích phải được so sánh với tiêu chuẩn, quy chuẩn môi trường Việt Nam. - Giải pháp kiến nghị đưa ra phải thực tế, có tính khả thi và phù hợp với điều kiện của xã. Ý nghĩa trong học tập và nghiên c u khoa học - Tạo cho em cơ hội vận dụng lý thuyết vào thực tiễn, cách thức tiếp cận và thực hiện một đề tài nghiên cứu khoa học. - Nâng cao kiến thức, kỹ năng tổng hợp, phân tích số liệu và rút ra những kinh nghiệm thực tế phục vụ cho công tác sau này.

- Là nguồn tài liệu cho học tập và nghiên cứu khoa học. Ý nghĩa trong thực tiễn - Đánh giá được thực trạng môi trường nước sinh hoạt trên địa bàn xã. - Cảnh báo được những nguy cơ gây ô nhiễm,những ảnh hưởng xung quanh tới nguồn nước,từ đó có những giải pháp cụ thể để khắc phục. - Nâng cao chất lượng nước sinh hoạt phục vụ cho nhu cầu đời sống hằng ngày của người dân trong địa bàn xã.

n 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Vai trò c a nước và sự c n thiết hải bảo vệ tài nguyên nước a. Vai trò của nước với sức khỏe con người: Nước rất cần cho hoạt động sống của con người cũng như các loài sinh vật. Nước chiếm 75% trọng lượng của trẻ sơ sinh, 55% đến 60% cơ thể nam trưởng thành, 50% cơ thể nữ trưởng thành.

Nước cần thiết cho sự tăng trưởng và duy trì cơ thể bởi nó liên quan tới nhiều quá trình sinh hoạt quan trọng. Muốn tiêu hóa, hấp thu sử dụng tốt lương thực, thực phẩm,. Nhiều nghiên cứu trên thế giới cho thấy con người có thể nhịn ăn trong năm tuần, nhưng nhịn uống nước không quá năm ngày và nhịn thở không quá năm phút. Khi đói trong một thời gian dài, cơ thể sẽ tiêu thụ hết một lượng glycogen, toàn bộ mỡ dự trữ, một nửa lượng protein để duy trì sự sống.

Nhưng nếu cơ thể chỉ cần mất hơn 10% nước là đã nguy hiểm tới tính mạng và mất tới 20 - 22% nước sẽ dẫn tới tử vong. Vai trò của nước đối với nền kinh tế quốc dân: Cũng như không khí và ánh sáng, nước không thể thiếu được trong đời sống con người. Trong quá trình hình thành sự sống trên Trái Đất thì nước và môi trường nước đóng vai trò quan trọng. Nước tham gia vào vai trò tái sinh thế giới hữu cơ (tham gia vào quá trình quang hợp).

Trong quá trình trao đổi chất nước đóng vai trò trung tâm. Những phản ứng lý hóa học diễn ra với sự tham gia bắt buộc của nước. Nước là dung môi của nhiều chất và đóng vai trò dẫn đường cho các muối đi vào cơ thể. Trong khu dân cư, nước phục vụ cho mục đích sinh hoạt, nâng cao đời sống tinh thần cho dân.

n 5 Nước đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong sản xuất công nghiệp. Tham gia vào rất nhiều các công đoạn sản xuất, vào các hệ thống xử lý, vào các quá trình làm nguội máy… Đối với cây trồng nước là nhu cầu thiết yếu, đồng thời còn có vai trò điều tiết các chế độ nhiệt, ánh sáng, chất sinh dưỡng, vi sinh vật, độ thoáng khí… Tóm lại nước có vai trò cực kỳ quan trọng, do đó bảo vệ nguồn nước là rất cần thiết cho cuộc sống con người hôm nay và mai sau. Sự cần thiết phải bảo vệ nguồn tài nguyên nước. Nước đóng vai trò hết sức quan trọng không thể thiếu được trong đời sống xã hội, dưới tất cả các dạng của nó gồm rắn, lỏng, và khí.

Vì vậy nước là một tài nguyên cực kì cần thiết. Trên trái đất có khoảng 361 triệu km2 diện tích là các đại dương, như vậy nước bao phủ 71% diện tích của trái đất, trong đó có 97% là nước mặn, còn lại là nước ngọt. Trong 3% nước ngọt trên trái đất thì có hơn 3/4lượng nước mà con người không thể sử dụng được. Chỉ có khoảng 0,003% là nước ngọt sạch mà con người có thể sử dụng được, tính ra trung bình mỗi người được cung cấp 879.000 lít nước ngọt để sử dụng.

Tuy nhiên nguồn tài nguyên này phân bố không đồng đều ở mỗi khu vực lại khác nhau, cũng như từng quốc gia trên thế giới. Một trong những đặc tính quan trọng của tài nguyên nước là sự tuần hoàn hay có thể nói nước là nguồn tài nguyên tái tạo, tuy vậy nguồn nước không phải là không cạn kiệt, việc cung cấp nước ngọt và nước sạch trên thế giới đang từng bước giảm đi. Nhu cầu nước ngày càng gia tăng cùng với sự gia tăng dân số. Cùng với đó, sự gia tăng dân số cũng khiến cho nguồn nước ngày càng suy giảm về chất lượng, do các hoạt động công nghiệp, nông nghiệp và sinh hoạt tại các khu dân cư đã làm suy giảm nguồn nước.

Đây là vấn đề không chỉ của riêng một quốc gia nào, n 6 do đó bảo vệ tài nguyên nước là một vấn đề toàn cầu để có thể sử dụng tài nguyên này một cách hiệu quả và bền vững. Quá trình CNH - HĐH ở Việt Nam đã và đang làm cho nguồn nước mặt cũng như nước ngầm bị ô nhiễm ngày càng trầm trọng, làm ảnh hưởng rất lớn tới đời sống, sản xuất của nhân dân. Nói tóm lại, nước có một vai trò to lớn, vô cùng quan trọng. Nguồn nước mặt và nước ngầm đang bị suy giảm cả về trữ lượng và chất lượng.

Chính vì vậy, bảo vệ tài nguyên nước là rất cần thiết, là trách nhiệm của mỗi quốc gia và toàn nhân loại. Một s khái niệm có liên quan * Tài nguyên nước: là các nguồn nước mà con người sử dụng hoặc có thể sử dụng vào những mục đích khác nhau. Nước được dùng trong các hoạt động nông nghiệp, công nghiệp, dân dụng, giải trí và môi trường. Hầu hết các hoạt động trên đều cần nước ngọt.

* Nước mặt: là nước trong sông, hồ hoặc nước ngọt trong vùng đất ngập nước. Nước mặt được bổ sung một cách tự nhiên bởi giáng thủy và chúng mất đi khi chảy vào đại dương, bốc hơi và thấm xuống đất. * Nước ngầm :hay còn gọi là nước dưới đất, là nước ngọt được chứa trong các lỗ rỗng của đất hoặc đá. Nó cũng có thể là nước chứa trong các tầng ngậm nước bên dưới mực nước ngầm.

Đôi khi người ta còn phân biệt nước ngầm nông, nước ngầm sâu và nước chôn vùi.