MỞ ĐẦU 1. Sự cần thiết của đề tài Ngành công nghiệp ô tô là một trong những ngành công nghiệp quan trọng và chiến lƣợc trong hệ thống các ngành công nghiệp Việt Nam. Ngành công nghiệp ô tô Việt Nam đƣợc bắt đầu vào năm 1991, với sự xuất hiện của 02 công ty ô tô có vốn đầu tƣ trực tiếp từ nƣớc ngoài là Mekong và VMC. Ngành công nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô Việt Nam gồm 2 khối: doanh nghiệp có vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài (FDI) và doanh nghiệp trong nƣớc.
Riêng khối doanh nghiệp trong nƣớc, hiện có 47 doanh nghiệp đầu tƣ vào lĩnh vực sản xuất, lắp ráp ô tô, với tổng mức đầu tƣ hàng chục nghìn tỷ đồng, chủ yếu sản xuất các loại xe buýt, xe khách, xe tải nhỏ và nặng, các loại xe chuyên dùng. Theo quyết định số 1168 QĐ-TTg ngày 16 tháng 7 năm 2014 về việc phê duyệt chiến lƣợc phát triển ngành ô tô Việt Nam đến năm 2025, mục tiêu xây dựng ngành công nghiệp ô tô Việt Nam trở thành ngành quan trọng, đáp ứng nhu cầu thị trƣờng nội địa về xe có lợi thế cạnh tranh, tham gia xuất khẩu, tạo động lực thúc đẩy sự phát triển của các ngành công nghiệp khác và nâng cao năng lực cạnh tranh để trở thành nhà cung cấp linh kiện, phụ tùng trong chuỗi sản xuất công nghiệp ô tô thế giới. Việc phát triển ngành công nghiệp ô tô ở nƣớc ta đã góp phần kích thích sự phát triển của hàng loạt ngành công nghiệp khác, đồng thời giải quyết đƣợc một số lƣợng lớn việc làm cho ngƣời lao động, đóng góp đáng kể cho ngân sách nhà nƣớc. Bên cạnh những đóng góp tích cực đó, vấn đề môi trƣờng, an toàn sức khỏe nghề nghiệp của các doanh nghiệp ngành ô tô ở Việt Nam gần đây đang gặp phải những thách thức lớn.
Môi trƣờng, an toàn và sức khỏe nghề nghiệp là một lĩnh vực có liên quan đến việc bảo vệ sự an toàn, sức khỏe, phúc lợi và môi trƣờng làm việc của ngƣời dân tham gia vào công việc hoặc việc làm. Các mục tiêu của an toàn lao động và các chƣơng trình y tế bao gồm việc thúc đẩy một môi trƣờng làm việc an toàn và lành mạnh. Do đó cần phải đƣợc tập trung hơn vào vấn đề này để bảo vệ ngƣời lao động, các thành viên gia đình, sử dụng lao động, khách hàng, và nhiều ngƣời khác những ngƣời có thể bị ảnh hƣởng bởi môi trƣờng làm việc. Công ty TNHH Ô Tô Isuzu Việt Nam nằm trong hệ thống ngành công nghiệp ô tô Việt Nam, thành lập vào ngày 19 tháng 10 năm 1995, là doanh nghiệp liên doanh Việt Nam – Nhật ản hoạt động trong lĩnh vực lắp ráp & phân phối các sản phẩm xe ô tô thƣơng mại nhãn hiệu Isuzu - thƣơng hiệu hàng đầu thế giới về xe thƣơng mại & động cơ Diesel.
Công ty Isuzu luôn nỗ lực hết mình để giữ vững vị trí là một trong những thƣơng hiệu xe thƣơng mại hàng đầu thế giới. Nhằm xây dựng lòng tin với khách hàng đồng thời cũng nỗ lực tạo một môi trƣờng làm việc chuyên nghiệp, thân thiện cho cả cán bộ, nhân viên và công nhân trong nhà máy. Bên cạnh đó, Isuzu Việt Nam không tránh khỏi nhiều vƣớng mắc trong công tác quản lý an toàn, sức khỏe và Khóa luận Thạc sỹ, SVTH: Chu Thị Phƣợng GVHD: TS. Đinh Quốc Túc 13 Đánh giá thực trạng quản lý An toàn, sức khỏe, môi trƣờng (HSE) tại Công ty TNHH Ô Tô Isuzu Việt Nam và đề xuất các giải pháp hoàn thiện Môi trƣờng (HSE), chính vì vậy việc đánh giá hiệu quả hệ thống HSE của nhà máy và đề xuất các giải pháp để hoàn thiện hệ thống quản lý HSE cho Công ty là điều hết sức cần thiết.
Xuất phát từ nhu cầu thực tế đó, tác giả tiến hành thực hiện đề tài “Đánh giá thực trạng hệ thống quản lý (HTQL) an toàn, sức khỏe, môi trƣờng (HSE) tại Công ty TNHH Ô tô Isuzu Việt Nam và đề xuất các giải pháp hoàn thiện”. Mục tiêu của đề tài - Đánh giá tính hiệu quả của HTQL an toàn, sức khỏe, môi trƣờng (HSE) hiện tại của Công ty. - Đề xuất các giải pháp hoàn thiện Hệ thống quản lý an toàn, sức khỏe, môi trƣờng (HSE) của Công ty. Đối tƣợng và phạm vi của đề tài Đối tƣợng nghiên cứu của đề tài: Các vấn đề liên quan đến an toàn, sức khỏe, môi trƣờng và VSCN (thực trạng HSE và công tác quản lý HSE) của Công ty TNHH Ô Tô Isuzu Việt Nam.
Phạm vi nghiên cứu của đề tài: “Công ty TNHH Tô Isuzu Việt Nam”, địa chỉ: 695 Quang Trung, phƣờng 8, quận Gò Vấp, Tp. Hồ Chí Minh 4. Nội dung nghiên cứu Để đạt đƣợc các mục tiêu đã nêu trên, đề tài cần thực hiện các nội dung chính sau đây: Nội dung 1: Tổng quan tài liệu liên quan đến HSE, ngành công nghiệp ô tô và các văn bản pháp lý có liên quan Nội dung 2: Đánh giá thực trạng quản lý HSE của Công ty TNHH Isuzu Việt Nam. Nội dung 3: Đề xuất các giải pháp để hoàn thiện cho hệ thống HSE cho công ty.
Phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu a) Phƣơng pháp luận Phƣơng pháp nghiên cứu là những nguyên tắc và cách thức hoạt động khoa học nhằm đạt tới chân lý khách quan dựa trên cơ sở của sự chứng minh khoa học. Điều này có nghĩa rằng, các nghiên cứu khoa học cần phải có những nguyên tắc và phƣơng pháp cụ thể, mà dựa theo đó các vấn đề sẽ đƣợc giải quyết. Khóa luận Thạc sỹ, SVTH: Chu Thị Phƣợng GVHD: TS. Đinh Quốc Túc 14 Đánh giá thực trạng quản lý An toàn, sức khỏe, môi trƣờng (HSE) tại Công ty TNHH Ô Tô Isuzu Việt Nam và đề xuất các giải pháp hoàn thiện Phƣơng pháp luận của đề tài này đƣợc biểu diễn bằng hình sau: Tổng quan HSE, ISO 14001, Tổng quan tài Phƣơng pháp khảo sát và OHSAS 18001.
liệu về HSE, điều tra thực địa Tổng quan ngành ô tô Việt ngành công Phƣơng pháp tổng quan tài Nam liệu, kế thừa tài liệu nghiệp ô tô sà Giới thiệu về Công ty TNHH Phƣơng pháp sử dụng các công ty TNHH Ô phần mềm thống kê, xử lý Isuzu Việt Nam tô Isuzu Việt số liệu. Cơ sở khoa học và quy trình Đánh giá thực thực hiện trạng quản lý Phƣơng pháp khảo sát và Khảo sát, phân tích, đánh giá HSE của Công điều tra thực địa thực trạng công tác HSE ty TNHH Isuzu Phƣơng pháp kế thừa tài Thực trạng HTQL HSE tại Việt Nam liệu “Nhà máy lắp ráp và sản xuất Phƣơng pháp chuyên gia xe buýt, xe tải, xe wagon mang Phƣơng pháp so sánh, tổng nhãn hiệu Isuzu”_ Công ty hợp và đánh giá nhanh TNHH Ô Tô Isuzu Việt Nam Đề xuất các giải pháp hoàn thiện Phƣơng pháp thu thập và Đề xuất các giải pháp để hoàn tổng quan tài liệu HTQL HSE cho thiện hệ thống HSE cho công Phƣơng pháp chuyên gia ty. Công ty TNHH Phƣơng pháp khảo sát và Isuzu Việt Nam điều tra thực địa. Phân tích REF Hình 1.
Quy trình thực hiện nghiên cứu b) Phƣơng pháp nghiên cứu Để thực hiện các nội dung nghiên cứu nêu trên, các phƣơng pháp nghiên cứu sau đây sẽ đƣợc thực hiện trong đề tài: Nội dung 1: Phương pháp tổng quan tài liệu: Phƣơng pháp này đƣợc thực hiện ở tất cả các giai đoạn nghiên cứu. Tuy nhiên, hầu hết tập trung ở giai đoạn đầu tiên của quá trình nghiên cứu nhằm có cơ sở chuyển từ vấn đế nghiên cứu đến các câu hỏi nghiên cứu cụ thể. Với phƣơng pháp này các tài liệu phục vụ cho đề tài sẽ đƣợc tổng quan từ các nghiên cứu trƣớc đó cả trong và ngoài nƣớc. Bằng các này chúng ta có đƣợc các giả thuyết, dữ liệu thông tin và ý kiến, các cách tiếp cận giải quyết vấn đề, các dữ liệu sơ cấp bao gồm các sự kiện và số liệu có sẵn từ các báo cáo khoa học, nghiên cứu, các tạp chí, tập san.
Khóa luận Thạc sỹ, SVTH: Chu Thị Phƣợng GVHD: TS. Đinh Quốc Túc 15 Đánh giá thực trạng quản lý An toàn, sức khỏe, môi trƣờng (HSE) tại Công ty TNHH Ô Tô Isuzu Việt Nam và đề xuất các giải pháp hoàn thiện Kế thừa tài liệu: Để thực hiện nội dung này, nghiên cứu sử dụng các số liệu, thông tin liên quan đến đề tài từ ĐTM, các báo cáo giám sát môi trƣờng định kỳ hàng năm cũng nhƣ các tài liệu về thông tin, profile của Công ty TNHH Ô Tô Isuzu Việt Nam. Nội dung 2: Phương pháp tổng quan, kế thừa tài liệu: Qua việc thu thập dữ liệu, chúng ta có đƣợc các dữ liệu ở mức độ sơ cấp, điều quan trọng nhất trong phƣơng pháp thu thập dữ liệu là có đủ những dữ liệu tƣơng đối phản ánh thực tế công tác quản lý an toàn, sức khỏe, môi trƣờng của nhà máy. Phương pháp chuyên gia: Phƣơng pháp chuyên gia là phƣơng pháp đƣợc sử dụng xuyên suốt quá trình đánh giá.
Tham vấn ý kiến các chuyên gia liên quan đến tƣ vấn OHSAS 18001, chuyên gia trong lĩnh vực HSE, cán bộ thực hiện công tác quản lý HSE của Công ty làm cơ sở tham khảo, đánh giá hiện trạng HTQL HSE hiện tại của Công ty. - Nội dung tham khảo ý kiến chuyên gia bao gồm: Điều tra, khảo sát mức độ thực thi và tuân thủ các quy định về An toàn lao động của Công ty. - Hình thức để có thể thực hiện đƣợc phƣơng pháp này có thể thông qua: Trao đổi lấy thông tin, tham vấn ý kiến. - Phƣơng pháp chuyên gia có ƣu điểm là tƣơng đối chính xác, mang tính thực tiễn cao và không mất quá nhiều thời gian.
Kinh nghiệm của các chuyên gia trong lĩnh vực nghiên cứu có thể giúp tác giả xác định các khó khăn sẽ xuất hiện trong quá trình thực hiện đề tài và hỗ trợ tác giả hoàn thiện đề tài thuận lợi hơn. Nội dung 3: Phương pháp chuyên gia: Tham vấn ý kiến của các chuyên gia trong lĩnh vực (bao gồm các chuyên gia HSE và các nhà quản lý HSE, cán bộ HSE hiện tại đang làm việc tại Công ty ) về các giải pháp đề xuất cho HTQL HSE theo OHSAS 18001:2007 và từ đó tìm ra đƣợc những phƣơng án tối ƣu và khả thi nhất đối với hoạt động sản xuất của nhà máy.
