Luận Văn Thạc Sĩ: Đánh Giá Hiệu Quả Công Tác Thanh Tra Môi Trường Tại Thái Nguyên (2012-2014)

Luận văn thạc sĩ phân tích hiệu quả công tác thanh tra môi trường tại tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2012-2014, đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp.

• Tác giả: Dương Thị Hường
• Người hướng dẫn: ThS. Dương Thị Thanh Hà
• Trường học: Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Địa chính Môi trường
• Đề tài: Đánh Giá Công Tác Thanh Tra Môi Trường Tại Tỉnh Thái Nguyên Giai Đoạn 2012-2014
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG, HÌNH
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Mục đích nghiên cứu
• 1.2. Yêu cầu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học và căn cứ pháp lý của đề tài
• 2.2. Cơ sở lý luận của đề tài
• 2.3. Các văn bản pháp luật quy định chung về công tác thanh tra bảo vệ môi trường được ban hành trong nước
• 2.4. Những vấn đề chung trong công tác thanh tra Bảo vệ Môi trường. Khái niệm về thanh tra
• 2.4.1. Thanh tra
• 2.4.2. Thanh tra môi trường
• 2.5. Nguyên tắc, nhiệm vụ và nội dung thanh tra Bảo vệ Môi trường
• 2.5.1. Nguyên tắc thanh tra
• 2.5.2. Nhiệm vụ thanh tra Bảo vệ Môi trường
• 2.5.3. Nội dung thanh tra Bảo vệ Môi trường
• 2.6. Các hình thức và trình tự thanh tra
• 2.6.1. Các hình thức thanh tra

Tóm tắt

I. Giới thiệu về công tác thanh tra môi trường tại tỉnh Thái Nguyên

Công tác thanh tra môi trường tại tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2012-2014 đã được thực hiện với mục tiêu bảo vệ môi trường và đảm bảo sự phát triển bền vững. Trong bối cảnh tỉnh Thái Nguyên đang đối mặt với nhiều vấn đề ô nhiễm, việc thực hiện các quy định về bảo vệ môi trường trở nên cấp thiết. Theo báo cáo, trong giai đoạn này, số lượng các đợt kiểm tra môi trường đã tăng lên đáng kể, cho thấy sự quan tâm của chính quyền địa phương đối với công tác này. Các hoạt động thanh tra không chỉ giúp phát hiện và xử lý các vi phạm mà còn nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường. Đánh giá công tác thanh tra môi trường trong giai đoạn này cho thấy những kết quả tích cực, nhưng cũng chỉ ra nhiều hạn chế cần khắc phục.

1.1. Tình hình thực hiện công tác thanh tra

Trong giai đoạn 2012-2014, công tác thanh tra môi trường tại tỉnh Thái Nguyên đã được triển khai với nhiều hoạt động cụ thể. Các cơ quan chức năng đã thực hiện nhiều đợt kiểm tra môi trường tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh, nhằm đảm bảo việc thực hiện các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường. Kết quả cho thấy, nhiều cơ sở đã vi phạm các quy định về bảo vệ môi trường, dẫn đến việc xử phạt và yêu cầu khắc phục. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều cơ sở chưa thực hiện nghiêm túc các quy định này, cho thấy sự cần thiết phải tăng cường công tác thanh tra và giám sát trong thời gian tới.

II. Đánh giá kết quả công tác thanh tra môi trường

Đánh giá công tác thanh tra môi trường tại tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2012-2014 cho thấy nhiều kết quả đáng ghi nhận. Số lượng các đợt thanh tra và kiểm tra môi trường đã tăng lên, cho thấy sự quyết tâm của chính quyền trong việc thực hiện chính sách môi trường. Các báo cáo từ Sở Tài nguyên và Môi trường cho thấy, nhiều cơ sở đã được yêu cầu khắc phục các vi phạm, từ đó nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của các tổ chức và cá nhân. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế trong công tác thanh tra, như thiếu nguồn lực và nhân lực cho các hoạt động thanh tra, cũng như sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng chưa thật sự hiệu quả.

2.1. Những mặt tích cực

Công tác thanh tra môi trường tại tỉnh Thái Nguyên đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong việc phát hiện và xử lý các vi phạm. Nhiều cơ sở sản xuất đã được yêu cầu thực hiện các biện pháp khắc phục, từ đó giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Các hoạt động thanh tra cũng đã góp phần nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường. Sự gia tăng số lượng các đợt thanh tra cho thấy sự quan tâm của chính quyền địa phương đối với vấn đề này, đồng thời khẳng định vai trò của công tác thanh tra trong việc quản lý nhà nước về môi trường.

III. Hạn chế và giải pháp khắc phục

Mặc dù công tác thanh tra môi trường tại tỉnh Thái Nguyên đã đạt được nhiều kết quả tích cực, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế. Một trong những vấn đề lớn nhất là thiếu nguồn lực và nhân lực cho các hoạt động thanh tra. Điều này dẫn đến việc không thể thực hiện đầy đủ các đợt thanh tra theo kế hoạch. Ngoài ra, sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng trong công tác thanh tra còn chưa thật sự hiệu quả, gây khó khăn trong việc xử lý các vi phạm. Để khắc phục những hạn chế này, cần có sự đầu tư hơn nữa về nguồn lực cho công tác thanh tra, đồng thời tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng trong việc thực hiện các hoạt động thanh tra và giám sát.

3.1. Đề xuất giải pháp

Để nâng cao hiệu quả công tác thanh tra môi trường tại tỉnh Thái Nguyên, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, cần tăng cường đào tạo và bồi dưỡng nhân lực cho các cán bộ làm công tác thanh tra, nhằm nâng cao năng lực và hiệu quả công việc. Thứ hai, cần có sự đầu tư hơn nữa về cơ sở vật chất và trang thiết bị cho các hoạt động thanh tra. Cuối cùng, việc tăng cường phối hợp giữa các cơ quan chức năng trong công tác thanh tra cũng là một yếu tố quan trọng, giúp nâng cao hiệu quả và tính chính xác trong việc xử lý các vi phạm về môi trường.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong tiến trình phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường là nhiệm vụ trọng tâm gắn liền với mục tiêu phát triển bền vững. Tại tỉnh Thái Nguyên, tốc độ công nghiệp hóa và đô thị hóa diễn ra nhanh chóng với sự mở rộng của các khu công nghiệp, cơ sở luyện kim, khai thác khoáng sản và các dự án phát triển đô thị. Tuy nhiên, hệ thống hạ tầng kỹ thuật phục vụ bảo vệ môi trường như mạng lưới thu gom, xử lý nước thải, quản lý chất thải rắn và chất thải nguy hại chưa đáp ứng kịp tốc độ gia tăng dân số và phát triển sản xuất. Tình trạng ô nhiễm môi trường nước mặt tại lưu vực sông Cầu, ô nhiễm bụi và khí thải tại các vùng khai thác khoáng sản, khu công nghiệp và khu dân cư xuất hiện nhiều diễn biến phức tạp. Thực tế này xuất phát từ cả nguyên nhân khách quan do nguồn lực đầu tư còn hạn chế và nguyên nhân chủ quan do ý thức chấp hành pháp luật của nhiều cơ sở sản xuất chưa cao, đòi hỏi công tác thanh tra, kiểm tra về bảo vệ môi trường phải được tăng cường.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể gồm:

1. Tìm hiểu các quy định của Nhà nước, các cấp, các ngành và địa phương về công tác thanh tra bảo vệ môi trường.
2. Đánh giá kết quả thực hiện công tác thanh tra môi trường tại tỉnh Thái Nguyên trong giai đoạn từ năm 2012 đến tháng 6 năm 2014.
3. Đánh giá những mặt tích cực, khó khăn, hạn chế trong công tác thanh tra môi trường tại địa phương và đề xuất các giải pháp khắc phục phù hợp.

Nhiệm vụ và yêu cầu nghiên cứu đòi hỏi tác giả phải nắm vững các văn bản pháp luật, thu thập và xử lý số liệu chính xác, trung thực từ các cơ quan quản lý chuyên trách, đồng thời đưa ra các đề xuất gắn liền với thực tiễn quản lý địa phương.

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động thanh tra môi trường trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên; các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, tổ chức và cá nhân thuộc diện thanh tra, kiểm tra; hệ thống văn bản pháp luật và quy chuẩn môi trường liên quan.
• Phạm vi không gian: Địa bàn tỉnh Thái Nguyên, nghiên cứu trọng tâm tại Phòng Thanh tra thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thái Nguyên.
• Phạm vi thời gian: Số liệu và tài liệu thực tế được thu thập, đánh giá trong giai đoạn từ năm 2012 đến tháng 6 năm 2014; thời gian thực hiện khóa luận từ ngày 18/8/2014 đến ngày 30/11/2014.

Cơ sở pháp lý và phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được xây dựng trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước và pháp luật, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về thanh tra, kiểm tra và cải cách hành chính nhà nước (Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa VII, Nghị quyết Hội nghị Trung ương 3 và Trung ương 7 khóa VIII), cùng quy định tại Điều 74 Hiến pháp năm 1992 về quyền khiếu nại, tố cáo của công dân.

Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật làm căn cứ trực tiếp cho khóa luận bao gồm:

• Luật Bảo vệ môi trường năm 2005 và Luật Bảo vệ môi trường năm 2014;
• Luật Thanh tra năm 2010;
• Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012;
• Luật Tài nguyên nước năm 2012;
• Luật Đất đai năm 2003 và Luật Đất đai năm 2013;
• Nghị định số 80/2006/NĐ-CP, Nghị định số 21/2008/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Luật Bảo vệ môi trường;
• Nghị định số 120/2008/NĐ-CP về quản lý lưu vực sông;
• Nghị định số 04/2009/NĐ-CP về ưu đãi, hỗ trợ hoạt động bảo vệ môi trường;
• Nghị định số 117/2009/NĐ-CP và Nghị định số 179/2013/NĐ-CP về xử lý vi phạm pháp luật trong lĩnh vực bảo vệ môi trường;
• Nghị định số 113/2010/NĐ-CP quy định về xác định thiệt hại đối với môi trường;
• Nghị định số 29/2011/NĐ-CP và Thông tư số 26/2011/TT-BTNMT quy định về đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường (ĐTM) và cam kết bảo vệ môi trường;
• Nghị định số 07/2012/NĐ-CP về cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành và hoạt động thanh tra chuyên ngành;
• Nghị định số 142/2013/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài nguyên nước và khoáng sản.

Về quy trình chuyên môn, tác giả hệ thống hóa quy trình nghiệp vụ thanh tra bảo vệ môi trường theo 3 giai đoạn: Chuẩn bị trước thanh tra (lập kế hoạch, chọn đối tượng, ban hành quyết định); Thực hiện thanh tra trực tiếp tại hiện trường qua 5 bước (Tìm hiểu thủ tục quản lý; Đánh giá điểm mạnh, điểm yếu; Thu thập chứng cứ; Đánh giá chứng cứ; Báo cáo kết quả và lập biên bản); Hoạt động sau thanh tra (theo dõi, đôn đốc thực hiện kết luận và kiến nghị xử lý).

Khóa luận sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu sau:

• Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp: Thu thập tài liệu, văn bản chỉ đạo, báo cáo tổng kết định kỳ từ Phòng Thanh tra Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thái Nguyên, Chi cục Bảo vệ Môi trường và Chi cục Quan trắc Môi trường tỉnh Thái Nguyên.
• Phương pháp tra cứu thông tin điện tử: Tham khảo báo cáo, dữ liệu quản lý từ cổng thông tin của Bộ Tài nguyên và Môi trường, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thái Nguyên và các cơ quan liên quan.
• Phương pháp điều tra, phỏng vấn: Thực hiện phỏng vấn bằng phiếu hỏi đối với 10 cán bộ chuyên trách công tác thanh tra tại Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thái Nguyên.
• Phương pháp thống kê, tổng hợp và so sánh: Phân loại, tổng hợp chuỗi số liệu từ năm 2012 đến tháng 6/2014 để so sánh mức độ biến động về số lượt tiếp công dân, đơn thư khiếu nại, tố cáo và kết quả xử lý vi phạm hành chính.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Đặt vấn đề

Chương này phân tích tính cấp thiết của vấn đề bảo vệ môi trường trong bối cảnh công nghiệp hóa, đô thị hóa tại Việt Nam nói chung và tỉnh Thái Nguyên nói riêng. Tác giả nhấn mạnh sự gia tăng áp lực lên hệ thống thoát nước, xử lý rác thải và chất thải công nghiệp trên địa bàn tỉnh. Từ đó, tác giả xác định mục đích nghiên cứu, các yêu cầu kỹ thuật và ý nghĩa khoa học - thực tiễn của đề tài đối với công tác quản lý nhà nước về môi trường tại địa phương.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Phần tổng quan hệ thống hóa các quan điểm lý luận về thanh tra, kiểm tra và quyền giám sát của công dân; tổng hợp đầy đủ các văn bản pháp luật hiện hành quy định về thanh tra môi trường. Tác giả làm rõ khái niệm, nhiệm vụ, nguyên tắc, các hình thức thanh tra (định kỳ, bất thường, giải quyết khiếu nại tố cáo) và quy trình 5 bước tiến hành thanh tra tại cơ sở.

Chương này cũng tổng hợp kết quả công tác thanh tra môi trường của Bộ Tài nguyên và Môi trường trên phạm vi cả nước: năm 2013 cả nước đã xử lý triệt để 378/439 cơ sở ô nhiễm nghiêm trọng (86,1%), 141/194 khu công nghiệp (73%) có hệ thống xử lý nước thải tập trung; trong 6 tháng đầu năm 2014, toàn ngành thực hiện 277 cuộc thanh tra đối với 762 tổ chức, cá nhân, phát hiện 45,28% cơ sở có vi phạm và xử phạt hành chính 412 đối tượng với số tiền 39,8 tỷ đồng.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Tác giả xác định rõ đối tượng nghiên cứu là công tác thanh tra môi trường và các cơ sở sản xuất kinh doanh trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên; thời gian thực hiện nghiên cứu từ 18/8/2014 đến 30/11/2014 tại Phòng Thanh tra Sở Tài nguyên và Môi trường. Chương này thiết kế chi tiết 4 nhóm nội dung nghiên cứu và các phương pháp thu thập, xử lý thông tin (thu thập số liệu thứ cấp, tra cứu mạng, phỏng vấn 10 cán bộ thanh tra, phương pháp thống kê so sánh số liệu).

Phần 4: Kết quả nghiên cứu

Nội dung chương 4 trình bày các phát hiện thực tế trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên:

• Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội: Tỉnh có diện tích 3.562,82 km², dân số năm 2013 là 1,156 triệu người (74,38% dân số nông thôn), 9 đơn vị hành chính cấp huyện. Tỉnh có thế mạnh về tài nguyên khoáng sản (trữ lượng than đá khoảng 90 triệu tấn, than mỡ trên 15 triệu tấn, quặng sắt khoảng 50 triệu tấn tại Trại Cau và Tiến Bộ, vonfram Núi Pháo 110.000 tấn, đá vôi xây dựng xấp xỉ 100 tỷ m³), 15.000 ha chè, 6 khu công nghiệp lớn và 18 cụm công nghiệp đã phê duyệt quy hoạch.
• Thực trạng ô nhiễm môi trường: Toàn tỉnh có 64 cơ sở gây ô nhiễm môi trường; khoảng 90% cơ sở sản xuất công nghiệp chưa có hệ thống xử lý nước thải và hạ tầng bảo vệ môi trường hoàn chỉnh. Các vi phạm chủ yếu gồm xả nước thải, khí thải, bụi vượt tiêu chuẩn cho phép và chưa hoàn thiện hồ sơ ĐTM.
• Công tác tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo: Lãnh đạo Sở tiếp dân định kỳ vào thứ 6 hàng tuần và ngày 15 hàng tháng tại trụ sở tỉnh. Giai đoạn 2012 – 6/2014 đã tiếp 751 lượt người, 29 đoàn đông người và 19 lượt khiếu nại tố cáo nhiều lần. Số lượt tiếp nhận đơn thư khiếu nại tố cáo có xu hướng giảm từ 281 đơn (2012) xuống 119 đơn (2013) và 92 đơn (6 tháng đầu năm 2014).
• Kết quả thanh tra và xử lý vi phạm: Sở Tài nguyên và Môi trường đã phát hiện và ban hành quyết định xử phạt nhiều cơ sở vi phạm nghiêm trọng về môi trường.
• Đánh giá của cán bộ thanh tra: Kết quả khảo sát 10 cán bộ thanh tra ghi nhận những chuyển biến tích cực trong việc lập kế hoạch thanh tra định kỳ, nhưng chỉ ra hạn chế lớn về lực lượng mỏng, thiếu trang thiết bị đo đạc nhanh tại hiện trường và vướng mắc trong khâu cưỡng chế thi hành sau thanh tra.

Phần 5: Kết luận và kiến nghị

Tóm tắt các kết quả đạt được trong công tác tiếp dân, xử lý đơn thư và xử lý vi phạm môi trường tại địa phương giai đoạn 2012 – 6/2014; đề xuất các nhóm kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả thanh tra môi trường.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu đã thống kê, lượng hóa chi tiết các hoạt động chuyên môn của Thanh tra Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thái Nguyên trong giai đoạn nghiên cứu:

Kết quả xử phạt các cơ sở vi phạm điển hình

Thực hiện các quy định xử phạt vi phạm hành chính (theo Nghị định 179/2013/NĐ-CP và các văn bản liên quan), Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thái Nguyên đã xử phạt nhiều cơ sở sản xuất có hành vi vi phạm pháp luật bảo vệ môi trường:

STT	Tên cơ sở vi phạm	Năm vi phạm	Hành vi vi phạm chính	Số tiền phạt (VNĐ)
1	Công ty TNHH MTV Diezen Sông Công	2012	Thực hiện không đúng nội dung trong báo cáo ĐTM	40.000.000
2	Công ty Cổ phần Primer Phổ Yên	2012	Đưa công trình vào sử dụng khi chưa được cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, xác nhận	73.000.000
3	Công ty CP Tập đoàn Vật liệu chịu lửa Thái Nguyên	2012	Thải khí, bụi vượt tiêu chuẩn cho phép (TCCP)	30.000.000
4	Công ty TNHH Mani Hà Nội - Nhà máy Sông Công	2012	Xả nước thải vượt tiêu chuẩn cho phép	20.000.000
5	Công ty CP Hợp kim sắt Trung Việt	2013	Thải khí, bụi vượt tiêu chuẩn cho phép	50.000.000
6	Công ty TNHH Titan Hoa Hằng	2013	Xả nước thải vượt tiêu chuẩn cho phép	20.000.000
7	Công ty CP Hợp kim sắt Gang Thép	2013	Thải khí, bụi vượt tiêu chuẩn cho phép	50.000.000
8	Chi nhánh CP Sơn Lâm – Nhà máy tinh luyện	2014	Xả nước thải vượt tiêu chuẩn cho phép	192.000.000
9	HTX Thương mại và dịch vụ Phúc Lợi	2014	Thải khí thải vượt TCCP; không có báo cáo ĐTM; khu lưu giữ chất thải nguy hại không đạt chuẩn	962.000.000

Kết quả công tác tiếp công dân (2012 – 6/2014)

STT	Nội dung thực hiện	Năm 2012 (Lượt / %)	Năm 2013 (Lượt / %)	6 tháng đầu năm 2014 (Lượt / %)	Tổng giai đoạn (Lượt / %)
1	Số lượt người được tiếp	581 (77,4%)	101 (13,5%)	69 (9,1%)	751 (100%)
2	Số đoàn đông người	13 (44,8%)	09 (31,0%)	07 (24,2%)	29 (100%)
3	Lượt tiếp dân khiếu nại, tố cáo nhiều lần	03 (15,8%)	06 (31,6%)	10 (52,6%)	19 (100%)

So sánh công tác tiếp công dân cho thấy số lượt người được tiếp năm 2013 giảm 63,9% so với năm 2012; 6 tháng đầu năm 2014 giảm 4,4% so với năm 2013 và giảm 68,3% so với năm 2012. Số đoàn đông người năm 2013 giảm 13,8% so với năm 2012; 6 tháng đầu năm 2014 giảm 20,6% so với năm 2012. Tuy nhiên, số lượt tiếp dân khiếu nại tố cáo nhiều lần có chiều hướng tăng (năm 2013 tăng 15,8% so với 2012; 6 tháng đầu năm 2014 tăng 21% so với 2013 và tăng 36,8% so với năm 2012).

Kết quả phân loại xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo

Tiêu chí phân loại đơn thư	Năm 2012	Năm 2013	6 tháng đầu năm 2014
Tổng số đơn tiếp nhận	281	119	92
Đơn thuộc thẩm quyền giải quyết	147	78	81
Đơn không thuộc thẩm quyền giải quyết	134	41	11

Giải pháp và đóng góp của đề tài

Tác giả đề xuất các nhóm giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác thanh tra môi trường tại tỉnh Thái Nguyên:

• Rà soát, kiện toàn tổ chức bộ máy biên chế thanh tra từ cấp Sở, Phòng Tài nguyên và Môi trường cấp huyện đến cán bộ địa chính - môi trường cấp xã theo Nghị định số 21/2013/NĐ-CP;
• Tăng cường đào tạo, nâng cao trình độ nghiệp vụ chuyên môn và đạo đức công vụ cho đội ngũ thanh tra viên;
• Đầu tư trang thiết bị, phương tiện kỹ thuật phục vụ đo đạc nhanh và lấy mẫu phân tích hiện trường;
• Tăng cường cơ chế phối hợp liên ngành giữa Thanh tra Sở Tài nguyên và Môi trường, Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường và chính quyền địa phương để tránh chồng chéo;
• Đẩy nhanh tiến độ ban hành kết luận thanh tra và thực hiện nghiêm các biện pháp cưỡng chế đối với các tổ chức, cá nhân chậm trễ thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính.

Đóng góp của khóa luận thể hiện ở việc hệ thống hóa quy trình nghiệp vụ thanh tra thực tế tại địa phương, cung cấp số liệu thực chứng về tình hình khiếu nại, tố cáo và vi phạm môi trường tại Thái Nguyên trong giai đoạn chuyển giao chính sách pháp luật môi trường (2012 – 2014).

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Dữ liệu nghiên cứu chủ yếu dựa trên các báo cáo hành chính thứ cấp của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thái Nguyên trong phạm vi thời gian từ năm 2012 đến tháng 6/2014. Mẫu khảo sát cán bộ làm công tác thanh tra có quy mô hạn chế (10 phiếu khảo sát), chưa mở rộng khảo sát đối với các doanh nghiệp thuộc diện thanh tra để đánh giá tính hai chiều.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu đánh giá việc thực thi Luật Bảo vệ môi trường năm 2014 trong giai đoạn tiếp theo; khảo sát bổ sung góc nhìn của doanh nghiệp về hoạt động thanh tra; phân tích chuyên sâu hiệu quả giám sát sau thanh tra tại các khu, cụm công nghiệp tập trung trên địa bàn tỉnh.

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị tham khảo chuyên môn đối với sinh viên ngành Quản lý Tài nguyên, Quản lý Môi trường, Địa chính Môi trường và các ngành Luật, Hành chính công khi thực hiện các nghiên cứu về quản lý nhà nước trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Tài liệu cung cấp quy trình chi tiết 5 bước tiến hành thanh tra tại cơ sở, phương pháp phân loại và xử lý đơn thư khiếu nại tố cáo, cùng hệ thống bảng biểu so sánh thực tế tại một địa phương có mật độ công nghiệp và khai thác khoáng sản cao.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận nghiên cứu số liệu thanh tra môi trường tại địa phương nào và trong khoảng thời gian nào? Khóa luận đánh giá công tác thanh tra môi trường tại tỉnh Thái Nguyên với mốc dữ liệu từ năm 2012 đến hết tháng 6 năm 2014, do tác giả thu thập trực tiếp tại Phòng Thanh tra Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thái Nguyên.

2. Tổng số lượt người và đoàn đông người được tiếp nhận trong công tác tiếp dân giai đoạn 2012 – 6/2014 là bao nhiêu? Trong giai đoạn này, Thanh tra Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thái Nguyên đã thực hiện tiếp 751 lượt người, 29 đoàn đông người và 19 lượt công dân khiếu nại, tố cáo nhiều lần.

3. Tình hình xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo tại Sở TN&MT tỉnh Thái Nguyên biến động như thế nào qua các năm? Số lượng đơn thư tiếp nhận giảm rõ rệt qua các năm: năm 2012 tiếp nhận 281 đơn (147 đơn thuộc thẩm quyền), năm 2013 tiếp nhận 119 đơn (78 đơn thuộc thẩm quyền), và 6 tháng đầu năm 2014 tiếp nhận 92 đơn (81 đơn thuộc thẩm quyền giải quyết).

4. Những hành vi vi phạm môi trường phổ biến nhất của các cơ sở sản xuất tại Thái Nguyên bị xử phạt là gì? Các hành vi vi phạm phổ biến gồm: thải khí, bụi vượt tiêu chuẩn cho phép; xả nước thải vượt tiêu chuẩn; thực hiện không đúng nội dung báo cáo ĐTM hoặc không lập báo cáo ĐTM; đưa công trình vào vận hành khi chưa được kiểm tra, xác nhận; và bố trí khu vực lưu giữ chất thải nguy hại không đạt yêu cầu kỹ thuật.

5. Cơ sở nào bị xử phạt hành chính với số tiền lớn nhất trong danh sách các đơn vị vi phạm được nêu trong khóa luận? Cơ sở bị xử phạt với số tiền lớn nhất là Hợp tác xã Thương mại và dịch vụ Phúc Lợi vào năm 2014, với tổng số tiền xử phạt là 962.000.000 đồng cho các hành vi thải khí thải vượt chuẩn, không có báo cáo ĐTM và khu vực lưu giữ tạm thời chất thải nguy hại không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Dương Thị Hường đã phản ánh trung thực và toàn diện bức tranh công tác thanh tra môi trường tại tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2012 – 6/2014 trên cơ sở dữ liệu hành chính và các văn bản pháp lý chuyên ngành. Công trình đã lượng hóa kết quả công tác tiếp công dân, phân loại đơn thư khiếu nại tố cáo và các vụ việc xử phạt vi phạm hành chính điển hình tại các cơ sở sản xuất trên địa bàn tỉnh. Dựa trên việc phân tích những khó khăn về biên chế, trang thiết bị và tính chất phức tạp của các tranh chấp môi trường kéo dài, nghiên cứu đã đề xuất các nhóm giải pháp kiện toàn bộ máy và tăng cường phối hợp liên ngành có giá trị ứng dụng thiết thực cho công tác quản lý tài nguyên và môi trường tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Thế giới này luôn tồn tại những vấn đề gây tranh cãi, và môi trường không phải là ngoại trừ. Nhân loại đang thay đổi khí hậu của trái đất quá nhanh. Môi trường rất cần thiết cho cuộc sống của con người. Môi trường cung cấp cho con người những điều kiện sống (như ăn ở,mặc hít thở….) Nếu không có điều kiện đó con người không thể sống tồn tại và phát triển được.

Môi trường là một vấn đề lớn và là một trong những vấn đề quan trọng nhất đang xảy ra trên thế giới của chúng ta. Trong bối cảnh toàn cầu nói chung, môi trường đang bị ô nhiễm trầm trọng đặc biệt là ở các nước đang phát triển, Việt Nam cũng nằm trong tình trạng này trong quá trình xây dựng và phát triển kinh tế. Do vậy, bảo vệ môi trường là một trong những vấn đề quan trọng được Đảng và nhà nước ta rất quan tâm trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội trong giai đoạn công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước. Để có một sự phát triển bền vững cần phải có một chương trình hành động thống nhất và có thể bổ sung hỗ trợ lẫn nhau giữa phát triển sản xuất với công tác bảo vệ và kiểm soát môi trường.

Nếu không có một chính sách đúng đắn về bảo vệ môi trường, nền kinh tế sẽ bị thiệt hại về trước mắt và lâu dài cũng như ảnh hưởng rất nhiều đến đời sống sinh hoạt của người dân. Đồng thời sự phát triển của đất nước cũng thiếu bền vững. Nhất là trong những năm gần đây do nền kinh tế phát triển nước ta đang đi lên con đường công nghiệp hóa hiện đại hóa đã đẩy mạnh quá trình đô thị hóa dẫn đến tình trạng môi trường đô thị ngày càng ô nhiễm. Trong những năm gần đây, tốc độ phát triển đô thị cũng như công nghiệp hóa trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên diễn ra rất nhanh chóng, trong khi n 2 đó các công trình hạ tầng kỹ thuật như giao thông, cấp điện, cấp thoát nước, xử lý nước thải, thu gom và xử lý rác thải….

không đủ khả năng đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị và sự gia tăng dân số. Do nguồn ngân sách của nhà nước có hạn, nên việc đầu tư cho lĩnh vực này còn khiêm tốn, mặt khác do sự thiếu ý thức của một số bộ phận dân cư. Vì vậy, môi trường tỉnh Thái Nguyên ngày càng xuống cấp trầm trọng, đặc biệt là vấn đề cấp thoát nước, rác thải có khắp mọi nơi đã ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống và sức khỏe của người dân. Dựa trên tình hình thực tế ở địa phương và thực trạng không khả quan về môi trường nói trên, xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có những tồn tại về ý thức chấp hành pháp luật của người dân, doanh nghiệp, công tác quản lý còn nhiều bất cập.Vì vậy, việc tăng cường và củng cố công tác thanh tra, kiểm tra về môi trường trong công tác quản lý nhà nước về môi trường là rất quan trọng và cần thiết.

Để làm được điều đó thì cần có những đánh giá khoa học về công tác thanh tra môi trường tại địa phương. Được sự đồng ý của Khoa Quản lí Tài nguyên, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, với sự hướng dẫn tận tình của Cô giáo Ths. Dương Thị Thanh Hà, và sự giúp đỡ của phòng Thanh tra Sở Tài Nguyên và Môi Trường tỉnh Thái Nguyên. Em đã tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá công tác thanh tra môi trường tại tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2012 – 6/2014” 1.

Mục đích nghiên cứu - Tìm hiểu về các quy định của nhà nước, của các cấp, các ngành và địa phương về công tác thanh tra môi trường - Kết quả thực hiện của công tác thanh tra môi trường tại tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2012 – 6/2014. - Đánh giá mặt tích cực và hạn chế của công tác thanh tra môi trường tại tỉnh và đưa ra các giải pháp hợp lý n 3 1. Yêu cầu của đề tài - Nắm vững các yêu cầu của nhà nước về công tác thanh tra môi trường - Số liệu, tài liệu thu thập và sự dụng trong đề tài phải thật chính xác và trung thực. - Đưa ra những giải pháp, góp ý phù hợp với tình hình thực tế tại địa phương.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài * Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu - Tìm hiểu và nắm vững các kiến thức về luật Thanh tra môi trường và công tác thanh tra môi trường. - Giúp sinh viên gắn lý thuyết với thực tiễn để củng cố thêm các kiến thức đã tiếp thu trong quá trình học tập tại nhà trường * Ý nghĩa thực tiễn - Góp phần hoàn thiện hơn cơ chế, chính sách quản lý nhà nước tại địa phương. - Chỉ ra những yếu tố tích cực trong công tác thanh tra môi trường tại địa phương, để phát huy hơn những yếu tố đó - Đề xuất, khiến nghị các giải pháp khắc phục, những hạn chế trong công tác thanh tra môi trường tại địa phương n 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học và căn cứ pháp lý của đề tài 2.

Cơ sở lý luận của đề tài Từ vài năm trở lại đây, vấn đề tổ chức và hoạt động thanh tra được đặt ra như một yêu cầu tất yếu khách quan trong tiến trình tổ chức hệ thống chính trị, cải cách bộ máy nhà nước và cải cách nền hành chính nhà nước. Các Nghị quyết hội nghị Trung ương 8 (khoá VII), Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII, Nghị quyết Hội nghị Trung ương 3 (khoá VIII) và Hội nghị Trung ương 7 (khóa VIII) đều có đề cập đến vấn đề này, coi đó là một bộ phận của cải cách hành chính. Tuy nhiên, tổ chức và hoạt động thanh tra như thế nào, theo hướng nào thì cần phải được xác định trên cơ sở các luận cứ khoa học vừa mang tính lý luận, vừa mang tính thực tiễn. Để những nội dung tổ chức và hoạt động thanh tra phù hợp với xu hướng cải cách nền hành chính nhà nước, cần phải nghiên cứu, làm sáng tỏ 3 vấn đề cơ bản sau: - Lý luận Mác-Lênin về Nhà nước và pháp luật, về công tác thanh tra, kiểm tra cũng như quan điểm của Đảng ta về công tác thanh tra, kiểm tra.

- Những định hướng cơ bản trong việc đổi mới hệ thống chính trị, cải cách bộ máy nhà nước và cải cách nền hành chính nhà nước ở nước ta trong thời gian tới. Những luận điểm mang tính phổ biến ở các nước trên thế giới về sự phân định các loại hình thanh tra và về sự sắp xếp các cơ quan Thanh tra trong cơ cấu quyền lực nhà nước. - Thực tiễn tổ chức và hoạt động của hệ thống Thanh tra nhà nước hiện nay và những đòi hỏi tự thân của nó về quá trình đổi mới. Ở nước ta hiện nay, khiếu nại, tố cáo là một trong những quyền cơ bản của công dân đã được Hiến pháp ghi nhận.

Điều 74 Hiến pháp 1992 quy định: “Công n 5 dân có quyền khiếu nại, tố cáo với cơ quan nhà nước có thẩm quyền về những việc làm trái pháp luật của cơ quan Nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân hoặc bất cứ cá nhân nào. Việc khiếu nại, tố cáo phải được cơ quan nhà nước xem xét và giải quyết trong thời hạn pháp luật quy định…”. Trên cơ sở đó, quyền khiếu nại, tố cáo của công dân đã được cụ thể hóa trong nhiều văn bản pháp luật. Đây chính là những cơ sở pháp lý cần thiết để công dân thực hiện tốt quyền làm chủ và giám sát hoạt động của các cơ quan nhà nước, góp phần làm trong sạch bộ máy nhà nước đồng thời cũng qua đó phát huy dân chủ, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, thể hiện đúng bản chất tốt đẹp của Nhà nước ta - Nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân.

Như vậy, thanh tra là công việc quan trọng trong việc quản lí nhà nước về môi trường, giúp cho các đơn vị, tổ chức, cá nhân và hộ gia đình thực hiện đúng luật bảo vệ môi trường và giúp cải tạo môi trường không bị ô nhiễm. Các văn bản pháp luật quy định chung về công tác thanh tra bảo vệ môi trường được ban hành trong nước 1. Luật Bảo vệ môi trường Việt Nam ngày 29 tháng 11 năm 2005. Luật Bảo vệ môi trường Việt Nam ngày 23 tháng 6 năm 2014.

Luật Thanh tra Môi trường ngày 15 tháng 11 năm 2010. Luật Tài nguyên nước ngày 21 tháng 6 năm 2012 5. Luật Đất đai ngày 26 tháng 11 năm 2003 6. Luật Đất đai ngày 29 tháng 11 năm 2013 7.

Luật Xử phạt hành chính ngày 20 tháng 6 năm 2012 8. Nghị định 80/2006/NĐ - CP ngày 09/08/2006 của chính phủ về việc quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của luật BVMT. Quyết định số 06/2006/NĐ - BTNMT của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường về việc phân cấp trữ lượng tài nguyên khoáng sản rắn. Nghị định 21/2008/NĐ-CP ngày 28/2/2008 Nghị định của Chính phủ về việc quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 80/2006/NĐ-CP ngày 09/8/2006 về một số điều của Luật Bảo vệ môi trường.Nghị định 120/2008/NĐ-CP ngày 01/12/2008 Nghị định của Chính phủ về quản lý lưu vực sông.

Nghị định 117/2009/NĐ-CP ngày 31/12/2009 Nghị định của Chính phủ về xử lý vi phạm pháp luật trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Nghị định 04/2009/NĐ-CP ngày 14/1/2009 Nghị định của Chính phủ về ưu đãi hỗ trợ hoạt động bảo vệ môi trường. Nghị định số 113/2010/NĐ-CP của Chính phủ quy định về xác định thiệt hại đối với môi trường. Nghị định số 29/2011/NĐ-CP ngày 18 /4 /2011 Nghị định của Chính phủ về đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường, cam kết bảo vệ môi trường.

Thông tư 26/2011/TT-BTNMT Thông tư này quy định chi tiết một số điều của Nghị định số 29/2011/NĐ-CP ngày 18 tháng 4 năm 2011 của Chính phủ quy định về đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường, cam kết Bảo vệ môi trường. Nghị định số 07/2012/NĐ-CP ngày 09 tháng 02 năm 2012 của Chính phủ về việc quy định về cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành và hoạt động thanh tra chuyên ngành 18. Nghị định số 142/2013/ NĐ-CP ngày 24 tháng 10 năm 2013 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài nguyên nước và khoáng sản. Những vấn đề chung trong công tác thanh tra Bảo vệ Môi trường.

Khái niệm về thanh tra.