CHƯƠNG 1. Tính cấp thiết của đề tài Ngành công nghiệp dệt may là một ngành có truyền thống lâu đời ở Việt Nam. Đây là một ngành quan trọng trong nền kinh tế của nước ta. Nó phục vụ nhu cầu thiết yếu của con người, là ngành giải quyết được nhiều việc làm cho xã hội, đặc biệt đây là ngành có thế mạnh trong xuất khẩu, tạo điều kiện thuận lợi cho nền kinh tế phát triển, góp phần cân bằng cán cân xuất nhập khẩu của đất nước.
Trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, ngành dệt may càng chứng tỏ là một ngành mũi nhọn trong nền kinh tế, được thể hiện qua kim ngạch xuất nhập khẩu. Năm 2010, kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam đạt trên 11 tỷ USD, đứng đầu về kim ngạch xuất khẩu trong 26 mặt hàng chính của cả nước. Năm 2011, hoạt động xuất khẩu của ngành dệt may tiếp tục giữ vị trí đứng đầu cả nước với tổng kim ngạch xuất khẩu đạt 15,6 tỷ USD. Cũng trong năm 2011, ngành dệt may đã xuất siêu được 6,5 tỷ USD (Thống kê Bộ Công Thương 12/2011).
Sự phát triển của ngành may mặc góp phần đưa Việt Nam trở thành một trong chín nước xuất khẩu hàng may mặc lớn nhất trong số 153 nước xuất khẩu hàng dệt may trên toàn thế giới. Dệt may đang vươn lên và tham gia vào những mặt hàng xuất khẩu có kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD của Việt Nam, bên cạnh những mặt hàng khác như dầu thô, giày dép, thuỷ sản … Cùng với quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, ngành này đã được đầu tư nhiều máy móc, thiết bị bán tự động và tự động nhằm giảm thiểu lao động chân tay, tăng năng suất, chất lượng sản phẩm. Tuy nhiên các máy móc, thiết bị này không thể thay thế hoàn toàn sức lao động của con người nên loại hình sản xuất chính mang tính chất bán thủ công. Bên cạnh đó, mặt hàng may mặt để xuất khẩu vào các thị trường khó tính như Mỹ và Châu Âu; các sản phẩm làm ra đòi hỏi sự chính xác, tỉ mỉ và mức độ hoàn hảo cao nên lao động chủ yếu của ngành là lao động nữ với trình độ tay nghề nhất định.
Theo quan niệm chung của nhiều người thì công nghiệp may là loại hình lao động nhẹ nhàng, điều kiện lao động thoải mái, dễ chịu, không có gì khắc nghiệt tác động đến sức khỏe và an toàn của con người. Thực ra các kết quả nghiên cứu gần đây cho thấy rằng lao động trong ngành công nghiệp may không hề nhẹ nhàng hơn các lĩnh vực sản xuất khác. Lao động trong ngành này đòi hỏi phải có sự tỉ mỉ theo từng đường kim mũi chỉ, công nghiệp may mang tính đơn điệu, lặp đi lặp lại, tư thế lao động gò bó (chủ yếu là ngồi làm việc), do đó có thể gây ra những căng thẳng nhất định tác động lên hệ thần kinh trung ương. Hơn nữa, công nhân may mặc làm việc không được nghỉ ngắn giữa giờ, ít có sự luân chuyển vị trí trong công việc.
Ngoài ra môi trường lao động (MTLĐ) cũng là một vấn đề khá bức xúc như bụi, ánh sáng, tiếng ồn, nhiệt độ môi trường… thường phát sinh nhiều trong quá trình sản xuất. Từ đó nguy cơ xảy ra tai nạn lao động (TNLĐ) và bệnh nghề nghiệp (BNN) đặc trưng của ngành may khá lớn. Một số bệnh 1 thường gặp ở ngành công nghiệp may là chứng đau thắt lưng, đau cổ chân, đau cổ, các bệnh về mắt, về tai mũi họng, bệnh bụi phổi bông, bệnh về xương khớp… Và theo nghiên cứu cho thấy, tỉ lệ công nhân làm các công việc đơn điệu bị mệt mỏi nhiều hơn nhóm làm công việc đa dạng. Công nhân làm trực tiếp như ngồi cố định, chuyền máy thường mệt hơn công nhân làm việc gián tiếp như cán bộ kỹ thuật, quản lý.
Công việc đơn điệu dễ gây ra stress, cảm giác buồn chán, mất hứng. khiến họ dễ mắc bệnh hơn. Mặc dù nhiều công nhân bị ảnh hưởng sức khỏe nghề nghiệp nhưng hầu hết chủ cơ sở chưa thực sự quan tâm đến môi trường lao động và an toàn - vệ sinh lao động (AT VSLĐ) cho công nhân. Chính vì vậy, công tác Bảo hộ lao động (BHLĐ) cần được quan tâm chú trọng hàng đầu, là nhiệm vụ quan trọng không thể thiếu được nhằm bảo vệ người lao động (NLĐ), góp phần xây dựng môi trường lao động an toàn hơn, đồng thời làm tăng năng suất lao động, đảm bảo cho sự phát triển lâu dài và bền vững của doanh nghiệp.
May Sài Gòn 3 là Công ty có truyền thống may mặc lâu đời, là một trong những công ty sản xuất, xuất khẩu hàng may mặc uy tín hàng đầu Việt Nam với máy móc, trang thiết bị hiện đại, đa dạng chủng loại, đội ngũ người lao động lành nghề. Thế nhưng công tác bảo hộ lao động vẫn chưa được quan tâm thích đáng. Tuy máy móc thiết bị hiện đại nhưng vẫn còn tồn tại nhiều nguy cơ gây mất an toàn, có khả năng gây tai nạn lao động và các căn bệnh của ngành. Các phương tiện bảo vệ cá nhân (PTBVCN) tuy được công ty cấp phát nhưng người lao động lại rất ít sử dụng do công tác quản lý, tuyên truyền huấn luyện về an toàn vệ sinh lao động còn yếu kém.
Môi trường lao động phát sinh nhiều bụi, tiếng ồn, nhiệt độ, hơi khí độc… làm cho người lao động nhanh chóng mệt mỏi, dễ mắc các căn bệnh nghề nghiệp. Đồ đạc, vật nhọn còn để lung tung tại nơi làm việc làm cản trở quá trình làm việc, dễ gây tai nạn lao động. Các vạch Kaizen còn nhiều vị trí bị phai mờ do quá trình vận chuyển các nguyên vật liệu, hàng hóa nên người lao động để hàng hóa lấn ra ngoài vạch làm cản trở lối đi, lối thoát hiểm. Người điều khiển thiết bị nâng còn cẩu thả, không buộc hàng hóa cẩn thận trước khi cho nâng hàng…Các bảng nội quy, quy định của Công ty tại nơi làm việc đã bị cũ, rách không thể nhìn thấy rõ được…Khu vực tẩy hàng có dùng hóa chất chủa được cách ly với những khu vực làm việc khác nên hơi hóa chất có thể làm ảnh hưởng đến NLĐ khác… Trước những bức xúc trên, vấn đề cấp thiết hiện nay là làm thế nào để hạn chế được tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp đến mức thấp nhất thông qua các biện pháp cải thiện công tác an toàn vệ sinh lao động.
Chính vì vậy tôi đã chọn đề tài: “Đánh giá công tác an toàn vệ sinh lao động và đề xuất các biện pháp cải thiện tại Xí Nghiệp Bình Phước - Công Ty Cổ Phần May Sài Gòn 3” 1. Mục tiêu nghiên cứu Đánh giá công tác an toàn vệ sinh lao động tại Xí Nghiệp Bình Phước - Công Ty Cổ Phần May Sài Gòn 3. 2 Đề xuất các biện pháp cải thiện trong công tác an toàn vệ sinh lao động tại Xí Nghiệp Bình Phước - Công Ty Cổ Phần May Sài Gòn 3. Nội dung nghiên cứu Tình hình lao động sản xuất, lực lượng lao động, dây chuyền công nghệ, máy móc thiết bị trong Công ty.
Thực trạng công tác an toàn vệ sinh lao động tại Xí Nghiệp Bình Phước. Điều kiện lao động của công nhân tại Xí Nghiệp. Đề xuất các giải pháp cải thiện công tác ATVSLĐ cho NLĐ làm việc tại Xí Nghiệp Bình Phước - Công Ty Cổ Phần May Sài Gòn 3. Đối tượng nghiên cứu Công tác tác an toàn vệ sinh lao động tại Xí Nghiệp Bình Phước.
Điều kiện lao động của công nhân tại Xí Nghiệp. Phương pháp nghiên cứu Phương pháp hồi cứu tài liệu Tra cứu các tài liệu sẵn có, cập nhật các thông tin, số liệu của Công ty, ngành nghề, các văn bản luật có liên quan đến công tác AT VSLĐ. Phương pháp khảo sát thực tế Khảo sát, thu thập thông tin về công tác AT VSLĐ tại XN Bình Phước - công ty cổ phần may Sài Gòn 3 Khảo sát các loại máy móc, thiết bị đang sử dụng trong Xí nghiệp. Phương pháp đánh giá phân tích Phân tích, đánh giá thực trạng công tác ATVSLĐ tại Xí nghiệp.
Phân tích những nguyên nhân gây nên các yếu tố nguy hiểm, yếu tố có hại trong quá trình làm việc của người lao động. Phương pháp phỏng vấn, tham khảo trực tiếp 3 Tham khảo ý kiến của các cán bộ trong Xí nghiệp về công tác ATVSLĐ, các nội dung có liên quan đến ngành nghề. Phỏng vấn ý kiến của các công nhân trực tiếp làm việc về các vấn đề liên quan đến công tác Bảo hộ lao động. TỔNG QU UAN VỀ CÔNG C TY CỔ PHẦN N MAY SÀII GÒN 3 2.
Thông g tin chung g về Công ty t nh 2.1: Xí nghiệp Hìn n may Hiệp Phư ước – Côngg Ty Cổ Ph hần May Sàài Gòn 3 n đơn vị: Công Ty Cổ Phần May Sài Gòn 3 Tên Tên n giao dịch: GATEXIM M Địaa chỉ: 40/32 1 phường Hiệp Bình Phước, quậận Thủ Đứcc, TP. HCM 2 Quốc Lộ 13, M Ngành h nghề sản xuất x - Chuyênn sản xuất, xuất nhập khẩu k các mặặc hàng maay mặc cho các thị trườ ờng trên thế t giới. - Kinh do oanh hàng thời t trang trrong nước. - Hoạt độ ộng kinh do oanh xuất nhập n khẩu nnguyên phụ liệu, thiết bbị may mặc.
- Dịch vụ ụ cho thuê văn v phòng. - Kinh do oanh bất độ ộng sản, đầu u tư tài chínnh… 5 Sản phẩm và năng lực thị trường (thị trường xuất khẩu) Công ty chuyên về các chủng loại quần Jeans, Kaki và quần áo thể thao với tổng sản lượng hơn 10 triệu chiếc mỗi năm. Tỉ lệ hàng hóa xuất nhập khẩu trên thế giới: Hoa Kỳ (40%), Nhật Bản (45%), EU (10%), thị trường khác và nội địa như Hàn Quốc, Đài Loan (5%). Quá trình thành lập và phát triển Được thành lập từ năm 1986 với tên gọi Xí Nghiệp May Sài Gòn 3 trực thuộc Xí Nghiệp Liên Hiệp Thành Phố, lúc đó vốn là một xí nghiệp may mặc có quy mô nhỏ.
Đến tháng 03/1993, trở thành Công Ty May Sài Gòn 3 trực thuộc Sở Công Nghiệp TP. HCM Từ tháng 10/2001, Công Ty chuyển thể từ Doanh nghiệp Nhà Nước thành Công Ty Cổ Phần May Sài Gòn 3 theo quyết định số 785/QĐ-TTG - Thủ Tướng Chính Phủ ký ngày 27/06/2001. Công ty Cổ Phần May Sài Gòn 3 hiện bao gồm hơn 2600 lao động với đội ngũ cán bộ quản lý, nhân viên nghiệp vụ năng động ở các phòng ban và 8 Xí Nghiệp (XN) chuyên sản xuất hàng may mặc xuất khẩu: - Thịnh Phước: 40/32 Quốc Lộ 13, phường Hiệp Bình Phước, quận Thủ Đức, TP. HCM - Bình Phước: 40/32 Quốc Lộ 13, phường Hiệp Bình Phước, quận Thủ Đức, TP.