Đặt vấn đề Sau hơn 20 năm thực hiện đường lối đổi mới, dưới sự lãnh đạo của Đảng, nông nghiệp, nông dân, nông thôn đã đạt được thành tựu khá toàn diện và to lớn. Nông nghiệp tiếp tục phát triển với tốc độ khá cao theo hướng sản xuất hàng hóa, nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả, đảm bảo vững chắc an ninh lương thực quốc gia, một số mặt hàng xuất khẩu chiếm vị thế cao trên thị trường thế giới. Kinh tế nông thôn chuyển dịch theo hướng tăng công nghiệp dịch vụ ngành nghề, các hình thức tổ chức sản xuất tiếp tục đổi mới. Kết cấu hạ tầng kinh tế- xã hội được tăng cường,bộ mặt nhiều vùng nông thôn thay đổi.
Đời sống vật chất và tinh thần của dân cư ở hầu hết các vùng nông thôn ngày càng được cải thiện. Xóa đói, giảm nghèo đạt kết quả to lớn. Hệ thống chính trị ở nông thôn được củng cố và tăng cường. Dân chủ cơ sở được phát huy.
An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững. Tuy nhiên, những thành tựu đạt được chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế và chưa đồng đều giữa các vùng. Nông nghiệp phát triển còn chưa bền vững, tốc độ tăng trưởng có xu hướng giảm dần, sức cạnh tranh thấp, chưa phát huy tốt nguồn lực cho phát triển sản xuất, nghiên cứu, chuyển giao khoa học - công nghệ và đào taọ nguồn nhân lực còn hạn chế. Việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế và đổi mới cách thức sản xuất trong nông nghiệp còn chậm, phổ biến vẫn là sản xuất nhỏ, phân tán; năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng nhiều mặt hàng thấp.
Công nghiệp, dịch vụ và ngành nghề phát triển chậm, chưa thúc đẩy mạnh mẽ chuyển dịch cơ cấu kinh tế và lao động ở nông thôn. Các hình thức tổ chức sản xuất chậm đổi mới, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển mạnh mẽ sản xuất hàng hóa. Nông nghiệp và nông thôn phát triển thiếu quy hoạch; Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội còn yếu kém, môi trường ngày e 2 càng ô nhiễm; Năng lực thích ứng, đối phó với thiên tai còn nhiều hạn chế. Đời sống vật chất và tinh thần của người dân nông thôn còn thấp, tỉ lệ hộ nghèo cao, nhất là vùng đồng bào dân tộc, vùng sâu, vùng xa; Chênh lệch giàu, nghèo giữa nông thôn và thành thị, giữa các vùng còn lớn, phát sinh nhiều vấn đề xã hội bức xúc.
Có thể nói trong những năm vừa qua, nhiều xã miền Bắc nói chung và xã Thần Sa nói riêng đã triển khai đẩy mạnh công tác sản xuất, thực hiện chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp, cơ cấu kinh tế địa phương. Xây dựng cơ sở hạ tầng nông thôn. Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, phát huy dân chủ cơ sở, thực hiện nếp sống văn minh nơi thôn xóm. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạt được thì chúng ta cũng nhìn nhận rằng trước những yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế và yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước, nông nghiệp - nông thôn xã Thần Sa còn một số tồn tại, khó khăn và nhiều vấn đề đang đặt ra rất bức xúc cần tập trung giải quyết, đó là: Cơ cấu sản xuất nông nghiệp và kinh tế nông thôn ở nhiều nơi trên địa bàn xã còn chuyển dịch chậm, đặc biệt sự kém phát triển của cơ sở hạ tầng.
Xuất phát từ thực tế đó được sự đồng ý của Ban Giám hiệu Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, Ban Chủ nhiệm Khoa Quản Lý Tài Nguyên, dưới sự hướng dẫn của Thầy giáo GS.TS Trần Ngọc Ngoạn, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá thực trạng cơ sở hạ tầng và xây dựng phương án quy hoạch theo Bộ tiêu chí Quốc gia về nông thôn mới tại xã Thần Sa, huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2011 - 2015”. Với mong muốn có cái nhìn tổng thể về thực trạng phát triển cơ sở hạ tầng cũng như thành quả đã đạt được của nước ta hiện nay trên quy mô cấp xã. Từ đó xây dựng phương án quy hoạch để phát triển cơ sở hạ tầng nông thôn để đáp ứng yêu cầu của quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa nông e 3 nghiệp, nông thôn phù hợp với thời đại mới trong thời kì hội nhập kinh tế quốc tế của Quốc gia. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài - Đánh giá về điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội của xã Thần Sa.
- Đánh giá thực trạng cơ sở hạ tầng các tiêu chí đã hoàn thành và chưa hoàn thành. - Đánh giá việc phát triển kết cấu hạ tầng kỹ thuật phục vụ sản xuất đồng thời làm cơ sở pháp lý cho việc lập các dự án đầu tư xây dựng và quản lý xây dựng theo quy hoạch, từng bước thay đổi bộ mặt nông thôn. - Tìm hiểu nguyên nhân của những tồn tại trong công tác xây dựng NTM tại xã Thần Sa. - Có những phương án giải pháp khắc phục và định hướng mới cho kế hoạch xây dựng kết cấu hạ tầng NTM tại xã Thần Sa.
Ý nghĩa của đề tài - Ý ngĩa trong khoa học: Đây là cơ hội tốt cho sinh viên thực hành khảo sát thực tế, áp dụng những kiến thức lý thuyết vào thực tiễn, và có cơ hội gặp gỡ, học tập, trao đổi kiến thức với những người có kinh nghiệm và người dân địa phương. Góp phần hoàn thiện những lý luận và phương pháp nhằm đẩy mạnh quá trình xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội nói chung và cơ sở hạ tầng nói riêng ở nông thôn trong giai đoạn CNH - HĐH do Đảng và Nhà nước đề ra. Có được cái nhìn tổng thể về thực trạng hệ thống cơ sở hạ tầng nông thôn trên địa bàn xã và có thể so sánh được một số chỉ tiêu so với các xã khác trên địa bàn huyện dựa trên Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới của chính phủ. Đề tài cũng được coi là một tài liệu tham khảo cho UBND Xã, các cơ quan liên quan và các sinh viên ngành quản lý tài nguyên e 4 Ý nghĩa trong thực tiễn: Đề tài góp phần vào tìm hiểu, phân tích, đánh giá thực trạng phát triển kết cấu hạ tầng kỹ thuật trên địa bàn xã và đề xuất các giải pháp phát triển các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng tại địa phương.
Kết quả nghiên cứu của đề tài là cơ sở giúp cho xã Thần Sa có những định hướng phát triển phù hợp với điều kiện của địa phương. e 5 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học 2. Căn cứ pháp lý xây dựng nông thôn mới.
Quyết định số 193/QĐ- TTg ngày 2 tháng 2 năm 2010 của Thủ tướng chính phủ về việc phê duyệt chương trình rà soát quy hoạch xây dựng nông thôn mới. Quyết định số 491/QĐ- TTg ngày 16 tháng 4 năm 2009 của thủ tướng chính phủ ban hành bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới. Quyết định số 800/QĐ-TTg ngày 4 tháng 6 năm 2010 của thủ tướng chính phủ phê duyệt chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010– 2020. Thông tư số 26/2011/TTLT- BNNPTNT- BKHĐT- Bộ tiêu chí Quốc gia ngày 13 tháng 4 năm 2011 của Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, Bộ kế hoạch và đầu tư, Bộ tài chính hướng dẫn thực hiện quyết định số 800/QĐ- TTg về việc phê duyệt chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010- 2020.
- Các văn bản về quy hoạch xây dựng +Nghị định số 08/NĐ-Chính phủ ngày 24 tháng 1 năm 2005 của chính phủ về quy hoạch xây dựng. +Thông tư số 17/2010/THÔNG TƯ- BXD ngày 30 tháng 9 năm 2010 của BXD về hướng dẫn xác định và quản lý chi phí quy hoạchxây dựng và quy hoạch đô thị; + Quyệt định số 03/2008/QĐ- BXD ngày 31 tháng 3 năm 2008 của bộ trưởng BXD ban hành quy định nội dụng thể hiện bản vẽ, thuyết minh đối với nhiệm vụ và đồ án quy hoạch xây dựng. e 6 + Quyết định số 21/2005/QĐ – BXD ngày 22 tháng 7 năm 2005 của BXD về việc ban hành hệ thống ký hiệu bản vẽ trong các đồ án quy hoạch xây dựng +Thông tư số 13/2011/THÔNG TƯ- BTNMT ngày 15 tháng 4 năm 2011 của Bộ tài nguyên và mội trường quy định về ký hiệu bản đồ hiện trạng sử dụng đất và bản đồ quy hoạch sử dụng đất. Các văn bản của Tỉnh Thái Nguyên về quy hoạch xây dựng NTM + Thông báo số 86/TB – UBND ngày 21 tháng 9 năm 2010 của UBND tỉnh Thái Nguyên về kết luận của lãnh đạo UBND tỉnh tại hội nghị ban chỉ đạo thực hiện nghị quyết TW7.
+ Quyết định số 1282/QĐ- UBND ngày 25 tháng 5 năm 2011 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc phê duyệt chương trình xây dựng nông thôn mới tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2011-2015 định hướng đến 2020. + Quyết định số 112/QĐ-SXD ngày 4 tháng 8 năm 2011 của Sở xây dựng Thái Nguyên V/v ban hành hướng dẫn tổ chức lập quy hoạch xây dựng nông thôn mới trên địa bàn xây dựng tỉnh Thái Nguyên. + Quyết định số 253/ QĐ- STNMT ngày9 tháng 8 năm 2011 của Sở tài nguyên và môi trương Thái Nguyên V/v ban hành Hướng dẫn lập, thẩm định, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất chi tiết trên địa bàn xây dựng tỉnh Thái Nguyên. +Quyết định số2412/SNN – KHTCngày9 tháng 8 năm 2011 của Sở nông nghiệp và phát triển nông thôn Thái Nguyên V/v Quy hoạch phát triển sản xuất nông nghiệp cấp xã Theo bộ tiêu chia quốc gia nông thôn mới tỉnh Thái Nguyên.
+Quyết định số1114/QĐ-SGTVTngày2 tháng 8 năm 2011 của Sở giao thông vận tải Thái Nguyên V/v ban hành Hướng dẫn quy hoạch, hoàn thiện hệ thống giao thông trên địa bàn xã, đường liên xã, liên thôn, liên xóm. - Quy định cụ thể: e 7 + Điều 7 thông tư liên tịch số 26/2011/TTLT – BNNPTNT – BKHĐT – BTC ngày 13 tháng 4 năm 2011 của Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn , Bộ kế họach và đầu tư, Bộ tài chính: + Thông tư số: 07/2010/TT - BNNPTNT ngày 08/02/2010Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, Hướng dẫn quy hoạch phát triển sản xuất nông nghiệp cấp xã theo Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới +Thông tư liên tịch số 13/2011/ TTLT-BXD-BNN&PTNT- BTN&MT của Bộ xây dựng, Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, Bộ tài nguyên và môi trường quy định việc lập thẩm định, phê duyệt nhiệm vụ đồ án quy hoạch chung xây dựng nông thôn mới.