Luận văn thạc sĩ đánh giá thực trạng chất lượng nước thải và đề xuất biện pháp bảo vệ môi trường tại bệnh viện đa khoa tỉnh lạng sơn

Luận văn thạc sĩ đánh giá thực trạng chất lượng nước thải và đề xuất biện pháp bảo vệ môi trường tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơn.

• Tác giả: Hà Quốc Dũng
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Huệ
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Đánh Giá Thực Trạng Chất Lượng Nước Thải Và Đề Xuất Biện Pháp Bảo Vệ Môi Trường Tại Bệnh Viện Đa Khoa Tỉnh Lạng Sơn
• Loại tài liệu: khóa luận thực tập tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. Phần I: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục đích, yêu cầu của đề tài
• 1.2.1. Mục đích nghiên cứu của đề tài
• 1.2.2. Yêu cầu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa trong học tập và trong nghiên cứu khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa trong thực tiễn
• 2. Phần II: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cơ sở pháp lý
• 2.2. Khái quát về môi trường và ô nhiễm môi trường
• 2.3. Khái niệm về ô nhiễm môi trường nước
• 2.4. Khái niệm về nước thải và phân loại nước thải
• 3. Phần III: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng, thời gian nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của Tp Lạng Sơn
• 3.5. Tổng quan về bệnh viện Đa Khoa tỉnh Lạng Sơn
• 3.6. Đánh giá hiện trạng nước thải bệnh viện Đa Khoa tỉnh Lạng Sơn
• 3.7. Đề xuất giải pháp quản lý và giảm thiểu ô nhiễm do nước thải bệnh viện
• 3.8. Phương pháp nghiên cứu
• 3.8.1. Phương pháp thu thập tài liệu
• 3.8.2. Phương pháp điều tra khảo sát thực địa
• 3.8.3. Phương pháp tổng hợp, xử lý số liệu
• 3.8.4. Nghiên cứu các văn bản luật, các văn bản dưới luật và các quy định có liên quan đến tài nguyên nước
• 4. Phần IV: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội thị xã Lạng Sơn
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.1.2. Vị trí địa lý
• 4.1.3. Đặc điểm khí hậu
• 4.1.4. Tài nguyên thiên nhiên
• 4.1.5. Điều kiện kinh tế
• 4.1.6. Cơ sở hạ tầng
• 4.2. Tổng quan về bệnh viện đa khoa tỉnh Lạng Sơn
• 4.2.1. Giới thiệu về bệnh viện đa khoa tỉnh Lạng Sơn
• 4.2.2. Công tác xử lý vệ sinh môi trường của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơn
• 4.2.3. Tình hình sử dụng nước của bệnh viện đa khoa tỉnh Lạng Sơn
• 4.3. Đánh giá thực trạng nước thải của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơn
• 4.3.1. Thực trạng phát sinh nước thải của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơn
• 4.3.2. Hệ thống và quy trình xử lý nước thải của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơn
• 4.3.3. Môi trường nước thải y tế
• 4.3.3.1. Chất lượng nước thải trước quá trình xử lý
• 4.3.3.2. Chất lượng nước thải sau quá trình xử lý
• 4.4. Đề xuất một số biện pháp giảm thiểu ô nhiễm nước thải bệnh viện
• 4.4.1. Biện pháp quản lý
• 4.4.2. Biện pháp lý hóa học
• 4.4.3. Biện pháp sinh học
• 4.4.4. Một số biện pháp xử lý nước thải bệnh viện
• 4.4.4.1. Công nghệ xử lý nước thải bệnh viện theo nguyên lý hợp khối
• 4.4.4.2. Công nghệ xử lý nước thải bệnh viện theo mô hình DEWATS
• 5. Phần V: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Chất lượng nước thải

Phần này tập trung vào việc đánh giá chất lượng nước thải tại Bệnh viện Đa khoa Lạng Sơn. Nghiên cứu chỉ ra rằng nước thải y tế chứa nhiều chất độc hại như vi khuẩn gây bệnh, kháng sinh và thuốc sát trùng, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường và sức khỏe con người. Các chỉ tiêu đánh giá bao gồm BOD, COD, TSS và các chất độc hại khác. Kết quả phân tích cho thấy nhiều chỉ tiêu vượt quá tiêu chuẩn nước thải theo QCVN 28:2010/BTNMT.

1.1. Thành phần nước thải

Nước thải y tế chứa các chất hữu cơ, vi khuẩn gây bệnh, kháng sinh và thuốc sát trùng. Các chất này có khả năng phá vỡ hệ sinh thái tự nhiên và gây nguy hiểm cho con người. Nghiên cứu chỉ ra rằng nước thải từ các phòng khoa lây nhiễm có mức độ ô nhiễm cao nhất.

1.2. Chỉ tiêu đánh giá

Các chỉ tiêu chính được sử dụng để đánh giá chất lượng nước thải bao gồm BOD, COD, TSS và các chất độc hại khác. Kết quả phân tích cho thấy nhiều chỉ tiêu vượt quá tiêu chuẩn cho phép, đặc biệt là ở các mẫu nước thải trước khi xử lý.

II. Giải pháp bảo vệ môi trường

Phần này đề xuất các giải pháp bảo vệ môi trường nhằm giảm thiểu ô nhiễm nước thải tại Bệnh viện Đa khoa Lạng Sơn. Các giải pháp bao gồm cải thiện hệ thống xử lý nước thải, áp dụng công nghệ hiện đại và tăng cường quản lý môi trường. Nghiên cứu cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ các quy định pháp luật về quản lý nước thải.

2.1. Công nghệ xử lý nước thải

Nghiên cứu đề xuất áp dụng các công nghệ xử lý nước thải hiện đại như DEWATS và hệ thống hợp khối. Các công nghệ này giúp giảm thiểu đáng kể các chất ô nhiễm trong nước thải, đảm bảo đạt tiêu chuẩn xả thải.

2.2. Quản lý môi trường

Việc tăng cường quản lý môi trường tại bệnh viện là cần thiết. Các biện pháp bao gồm giám sát chặt chẽ quá trình xử lý nước thải, đào tạo nhân viên và nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường.

III. Tác động môi trường

Phần này phân tích tác động môi trường của nước thải y tế tại Bệnh viện Đa khoa Lạng Sơn. Nước thải không được xử lý đúng cách có thể gây ô nhiễm nguồn nước mặt và nước ngầm, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và hệ sinh thái. Nghiên cứu cũng chỉ ra nguy cơ dịch bệnh do vi khuẩn gây bệnh trong nước thải.

3.1. Ô nhiễm nguồn nước

Nước thải y tế chứa nhiều chất độc hại có thể gây ô nhiễm nguồn nước mặt và nước ngầm. Điều này ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và hệ sinh thái tự nhiên.

3.2. Nguy cơ dịch bệnh

Vi khuẩn gây bệnh trong nước thải y tế có thể lan truyền nhanh chóng, gây ra các dịch bệnh nguy hiểm. Nghiên cứu nhấn mạnh sự cần thiết của việc xử lý nước thải đúng cách để ngăn chặn nguy cơ này.

IV. Thực trạng quản lý nước thải

Phần này đánh giá thực trạng quản lý nước thải tại Bệnh viện Đa khoa Lạng Sơn. Nghiên cứu chỉ ra rằng nhiều bệnh viện chưa có hệ thống xử lý nước thải hiệu quả, dẫn đến tình trạng ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Các giải pháp được đề xuất bao gồm cải thiện hệ thống xử lý và tăng cường giám sát.

4.1. Hệ thống xử lý hiện tại

Hệ thống xử lý nước thải hiện tại tại bệnh viện chưa đáp ứng được yêu cầu về hiệu quả và công suất. Nghiên cứu chỉ ra sự cần thiết phải cải thiện và nâng cấp hệ thống này.

4.2. Giám sát và quản lý

Việc giám sát và quản lý quá trình xử lý nước thải cần được tăng cường. Các biện pháp bao gồm đào tạo nhân viên, áp dụng công nghệ giám sát hiện đại và tuân thủ các quy định pháp luật.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Cùng với tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và gia tăng dân số đô thị, việc nâng cao chất lượng hệ thống y tế chăm sóc sức khỏe cộng đồng trở thành một nhiệm vụ cấp thiết. Theo số liệu thống kê năm 2010, Việt Nam có khoảng 1.186 bệnh viện với tổng quy mô 187.843 giường bệnh. Hoạt động khám chữa bệnh bên cạnh việc mang lại phúc lợi xã hội còn phát sinh lượng chất thải lớn, đặc biệt là nước thải y tế với mức độ ô nhiễm phức tạp. Trên phạm vi toàn quốc, có khoảng 70% bệnh viện chưa có hệ thống xử lý nước thải đạt yêu cầu hoặc chưa đầu tư hoàn chỉnh. Nước thải y tế mang tính chất độc hại cao, chứa nhiều mầm bệnh lây nhiễm (vi khuẩn, virút, ký sinh trùng), hóa chất xét nghiệm, kim loại nặng, chất khử trùng và dư lượng thuốc kháng sinh. Sự tồn tại của các chất này không chỉ phá vỡ hệ cân bằng sinh thái của vi sinh vật trong môi trường nước tiếp nhận mà còn đe dọa trực tiếp đến nguồn nước sinh hoạt và sức khỏe cộng đồng.

Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơn là cơ sở y tế tuyến tỉnh hạng 2 lớn nhất tại Lạng Sơn, có nhiệm vụ khám chữa bệnh cho nhân dân các dân tộc khu vực miền núi Đông Bắc. Với quy mô 663 giường bệnh và hơn 600 cán bộ nhân viên, nhu cầu sử dụng nước cũng như lưu lượng nước thải phát sinh hàng ngày tại bệnh viện là rất lớn. Do đó, việc kiểm soát và đánh giá hiệu quả của hệ thống xử lý nước thải tại đây là yêu cầu cấp thiết nhằm ngăn chặn nguy cơ ô nhiễm nguồn nước mặt của lưu vực sông Kỳ Cùng.

Khóa luận xác định các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể như sau:

1. Đánh giá hiện trạng chất lượng nước thải phát sinh tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơn.
2. Đánh giá hiệu quả xử lý nước thải của hệ thống xử lý hiện có tại bệnh viện.
3. Đề xuất một số biện pháp quản lý và giải pháp kỹ thuật nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường do nước thải bệnh viện gây ra.

Các yêu cầu nghiên cứu được đặt ra bao gồm:

1. Đánh giá đầy đủ, chính xác chất lượng nước thải y tế của bệnh viện.
2. Thu thập số liệu phản ánh trung thực, khách quan hiện trạng môi trường tại cơ sở.
3. Kết quả phân tích các chỉ tiêu lý học, hóa học, sinh học phải đảm bảo độ tin cậy.
4. Đề xuất các kiến nghị và giải pháp có tính khả thi, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Nước thải y tế và hệ thống thu gom, xử lý nước thải của bệnh viện.
• Phạm vi không gian: Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơn, địa chỉ tại đường Nhị Thanh, phường Tam Thanh, thành phố Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn.
• Phạm vi thời gian: Đề tài được tiến hành thu thập số liệu và khảo sát từ tháng 01 năm 2015 đến tháng 05 năm 2015.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý luận, cơ sở pháp lý và tiêu chuẩn kỹ thuật làm thước đo đánh giá hiện trạng ô nhiễm và hiệu quả xử lý nước thải:

• Cơ sở pháp lý: Luật Bảo vệ Môi trường số 52/2005/QH11; Luật Tài nguyên nước số 17/2012/QH13 (và Luật số 08/2008/QH10); Nghị định số 80/2006/NĐ-CP và Nghị định số 21/2008/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật BVMT; Nghị định số 25/2013/NĐ-CP về phí bảo vệ môi trường đối với nước thải; Nghị định số 149/2004/NĐ-CP về cấp phép thăm dò, khai thác, sử dụng tài nguyên nước và xả thải; Nghị định số 34/2005/NĐ-CP và Nghị định số 117/2009/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường; Quyết định số 43/2007/QĐ-BYT về Quy chế quản lý chất thải y tế; Thông tư số 47/2011/TT-BTNMT; Thông tư số 18/2013/TT-BYT; Thông tư số 31/2013/TT-BYT quy định về quan trắc tác động môi trường từ hoạt động khám chữa bệnh; Thông tư liên tịch số 63/2013/TTLT-BTC-BTNMT.
• Tiêu chuẩn và quy chuẩn áp dụng: QCVN 28:2010/BTNMT (Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải y tế); QCVN 08:2008/BTNMT (Quy chuẩn chất lượng nước mặt); QCVN 09:2008/BTNMT (Quy chuẩn chất lượng nước ngầm); QCVN 40:2011/BTNMT (Nước thải công nghiệp); TCVN 7382:2004 (Nước thải bệnh viện - Tiêu chuẩn thải); TCN-CTYT 39:2005; các tiêu chuẩn lấy mẫu và bảo quản mẫu TCVN 5992:1995, TCVN 5993:1995, TCVN 5994:1995, TCVN 5996:1995.
• Khung lý thuyết về các chỉ tiêu ô nhiễm: Đánh giá dựa trên các thông số đặc trưng bao gồm nhu cầu oxy sinh học (BOD), nhu cầu oxy hóa học (COD), tổng chất rắn lơ lửng (TSS), các hợp chất dinh dưỡng nitơ và phốt pho, vi khuẩn chỉ thị nhóm Coliform/E. coli, dư lượng Clo hoạt tính, hóa chất độc hại và tác nhân phóng xạ y tế.

Phương pháp nghiên cứu thực hiện:

• Phương pháp thu thập tài liệu thứ cấp: Tiếp cận và thu thập các dữ liệu thống kê, báo cáo quan trắc môi trường, số liệu tự nhiên, kinh tế - xã hội từ Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Lạng Sơn, Chi cục Bảo vệ Môi trường Lạng Sơn, Phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố Lạng Sơn và Trung tâm Quan trắc tài nguyên và môi trường tỉnh.
• Phương pháp điều tra, khảo sát thực địa: Trực tiếp khảo sát hiện trường khuôn viên bệnh viện, hệ thống cấp thoát nước, các điểm phát sinh nước thải từ labo xét nghiệm, khu phẫu thuật, buồng bệnh, khu giặt là và trạm xử lý nước thải tập trung.
• Phương pháp tổng hợp, xử lý và phân tích số liệu: Thống kê, xử lý số liệu quan trắc phân tích các chỉ tiêu lý - hóa - sinh của nguồn nước thải trước và sau xử lý; so sánh đối chiếu trực tiếp với các giới hạn quy định tại QCVN 28:2010/BTNMT.
• Phương pháp nghiên cứu văn bản quy phạm pháp luật: Phân tích, tổng hợp các quy định hiện hành liên quan đến quản lý chất thải y tế và tài nguyên nước để làm căn cứ đánh giá mức độ tuân thủ của đơn vị.

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần I: Đặt vấn đề

Phần này trình bày tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ thực trạng ô nhiễm môi trường do chất thải y tế trên phạm vi toàn quốc và tại tỉnh Lạng Sơn. Tác giả xác định rõ 3 mục tiêu nghiên cứu chính, 4 yêu cầu cụ thể đối với số liệu nghiên cứu, cùng ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài trong việc cảnh báo ô nhiễm và hỗ trợ công tác quản lý môi trường bệnh viện.

Phần II: Tổng quan tài liệu nghiên cứu

Chương tổng quan tập hợp các cơ sở lý luận, hệ thống văn bản pháp luật và tổng kết tình hình thực tiễn:

• Khái quát về các khái niệm môi trường, ô nhiễm môi trường, ô nhiễm nguồn nước và phân loại nước thải (sinh hoạt, công nghiệp, tự nhiên, đô thị).
• Tổng quan tình hình ô nhiễm nước thải và dịch bệnh trên thế giới: Dẫn chứng các trường hợp ô nhiễm sông Tamise (Anh), sông Seine, sông Rhin (Pháp, Đức), vùng Đại hồ (Mỹ), ô nhiễm sông ngòi tại Trung Quốc; nguy cơ lây lan các bệnh truyền nhiễm đường ruột (thương hàn, tả, Brucella tại hơn 70 quốc gia, vi khuẩn lao qua đường nước theo nghiên cứu của V. Gostead).
• Thực trạng ô nhiễm và xử lý nước thải y tế tại Việt Nam: Cả nước có 13.511 cơ sở y tế với tổng lưu lượng nước thải y tế phát sinh khoảng 125.000 m³/ngày. Kết quả khảo sát 172 bệnh viện tại 5 thành phố lớn (Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng, Huế) cho thấy tỷ lệ có hệ thống xử lý nước thải đạt 52,3%, 40,7% không có hệ thống xử lý, và 7,0% có hệ thống nhưng không hoạt động hoặc quá tải.
• Tổng hợp các công nghệ xử lý nước thải bệnh viện đang áp dụng tại Việt Nam: Bùn hoạt tính hiếu khí truyền thống, lọc sinh học nhỏ giọt, thiết bị hợp khối CN2000, màng lọc sinh học MBR (V69, Bio-for, FBR), công nghệ AAO, bể phản ứng theo mẻ SBR và hệ thống tiền xử lý kỵ khí kết hợp khử trùng (Chloramin B, Calcium hypochlorite, Ozone, UV).
• Tổng quan tài nguyên nước tỉnh Lạng Sơn: Hệ thống mạng lưới sông suối chính gồm sông Kỳ Cùng (dài 243 km, diện tích lưu vực 6.660 km²), sông Bản Thí (52 km), sông Bắc Giang (114 km), sông Bắc Khê (54 km), sông Thương (157 km), sông Hóa (47 km), sông Trung (35 km). Tỉnh có 48 cơ sở y tế (3 bệnh viện tuyến tỉnh, 11 bệnh viện tuyến huyện, 226 trạm y tế xã), trong đó phần lớn các cơ sở tuyến huyện và xã chưa có hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn, chỉ xử lý sơ bộ qua bể tự hoại.
• Đặc trưng tính chất nước thải bệnh viện và độc tính của các chất ô nhiễm: Phân tích cơ chế tác động và thông số ô nhiễm điển hình gồm BOD (180–280 mg/l), COD (250–500 mg/l), TSS (150–300 mg/l), Tổng Nitơ (50–90 mg/l), Tổng Phốt pho (3–12 mg/l), Coliform (10⁶–10⁹ MPN/100ml), cùng độc tính của Clo dư, hợp chất nitơ, chất phóng xạ và vi sinh vật gây bệnh.

Phần III: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Trình bày chi tiết địa bàn nghiên cứu tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơn trong khoảng thời gian từ tháng 01/2015 đến tháng 05/2015. Nội dung nghiên cứu bao gồm điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội khu vực; cơ cấu tổ chức và quy mô bệnh viện; đánh giá thực trạng thu gom, xử lý chất thải rắn và nước thải; phân tích chất lượng nước thải trước và sau xử lý; đề xuất các giải pháp kỹ thuật và quản lý môi trường. Chương cũng mô tả chi tiết 4 phương pháp nghiên cứu đã thực hiện.

Phần IV: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương kết quả tập trung phân tích các nội dung khảo sát thực tế:

• Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội thành phố Lạng Sơn: Nằm ở vùng lòng chảo cao trung bình 250 m so với mực nước biển, có sông Kỳ Cùng chảy qua 19 km với lưu lượng trung bình 2.300 m³/s, suối Lao Ly, suối Quảng Lạc dài 97 km, cùng các hồ đập (Nà Tâm, Thẩm Sỉnh, Bó Diêm, Lẩu Xá, Bá Chủng, Pò Luông). Khí hậu cận nhiệt đới ẩm, lượng mưa trung bình 1.500 mm/năm (135 ngày mưa), độ ẩm trung bình trên 82%. Diện tích đất tự nhiên 7.918,5 ha. Năm 2013, GDP bình quân đạt 2.600 USD/người, kim ngạch xuất khẩu qua các cửa khẩu đạt gần 1.430 triệu USD.
• Quy mô và cơ cấu tổ chức Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơn: Thành lập từ năm 1980, là bệnh viện hạng 2 quy mô 663 giường bệnh (70 giường xã hội hóa), 662 cán bộ viên chức, gồm 23 khoa (15 khoa lâm sàng, 8 khoa cận lâm sàng) và 6 phòng chức năng, phục vụ nhu cầu khám chữa bệnh cho hơn 1 triệu dân toàn tỉnh.
• Công tác quản lý chất thải rắn y tế: Năm 2014, bệnh viện phát sinh 300 tấn rác thải sinh hoạt (hợp đồng với Công ty Cổ phần Môi trường và Công trình đô thị Lạng Sơn vận chuyển, xử lý) và 40 tấn rác thải y tế nguy hại (xử lý tại chỗ bằng lò đốt rác y tế xây dựng từ năm 2009). Lượng chất thải rắn phân loại phát sinh hàng tháng gồm: chất thải sắc nhọn 54 kg/tháng, chất thải có nguy cơ lây nhiễm cao 1.260 kg/tháng, chất thải giải phẫu 9,0 kg/tháng.
• Thực trạng sử dụng nước và phát sinh nước thải: Nguồn cấp nước lấy từ Công ty TNHH MTV Cấp thoát nước Lạng Sơn. Định mức tiêu thụ nước theo quy chuẩn gồm 250 lít/giường/ngày.đêm cho sinh hoạt, 130 lít/giường/ngày.đêm cho điều trị y tế và 120 lít/người/ngày cho cán bộ nhân viên.
• Đánh giá hệ thống thu gom, phân luồng và chất lượng nước thải: Bệnh viện đã thiết lập hệ thống thu gom phân luồng riêng cho nước thải từ các labo xét nghiệm (xử lý cục bộ) trước khi dẫn về hệ thống xử lý chung. Kết quả phân tích chất lượng nước thải trước và sau hệ thống xử lý cho thấy hiệu quả loại bỏ các chất ô nhiễm hữu cơ, chất rắn lơ lửng và khử trùng vi sinh vật gây bệnh, so sánh với quy chuẩn QCVN 28:2010/BTNMT.
• Đề xuất các giải pháp giảm thiểu ô nhiễm: Giải pháp quản lý (nâng cao năng lực vận hành, kiểm tra định kỳ, tuyên truyền phân loại nguồn thải); giải pháp hóa lý và sinh học; giới thiệu và phân tích khả năng ứng dụng công nghệ xử lý nước thải hợp khối và mô hình xử lý phân tán DEWATS.

Phần V: Kết luận và kiến nghị

Tổng kết toàn bộ kết quả nghiên cứu về thực trạng phát sinh, công tác thu gom, quản lý chất thải rắn và nước thải y tế tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơn. Đưa ra các kiến nghị đối với Sở Y tế, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Lạng Sơn và Ban Giám đốc bệnh viện nhằm bố trí kinh phí duy tu, bảo dưỡng định kỳ hệ thống xử lý nước thải và tăng cường giám sát quan trắc môi trường.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và đưa ra các số liệu cụ thể về hiện trạng môi trường tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơn:

Hạng mục quản lý	Thông số / Chỉ tiêu thực tế	Đơn vị tính / Hiện trạng	Biện pháp / Đơn vị xử lý
Quy mô bệnh viện	Số giường bệnh thiết kế / Cán bộ	663 giường / 662 người	Bệnh viện đa khoa hạng 2
Định mức cấp nước	Sinh hoạt bệnh nhân / Điều trị	250 / 130	Lít/người/ngày.đêm
Định mức cấp nước	Cán bộ nhân viên y tế	120	Lít/người/ngày
Rác thải sinh hoạt (2014)	Khối lượng phát sinh cả năm	300	Tấn/năm (Công ty MT đô thị xử lý)
Rác thải y tế nguy hại (2014)	Khối lượng phát sinh cả năm	40	Tấn/năm (Xử lý bằng lò đốt rác năm 2009)
Chất thải sắc nhọn	Phát sinh trung bình hàng tháng	54	kg/tháng
Rác lây nhiễm cao	Phát sinh trung bình hàng tháng	1.260	kg/tháng
Chất thải giải phẫu	Phát sinh trung bình hàng tháng	9,0	kg/tháng
Hệ thống phân luồng	Nước thải labo xét nghiệm	Xử lý cục bộ hóa chất	Trước khi đấu nối vào trạm chung

Các đóng góp chính của đề tài:

• Cung cấp bộ dữ liệu thực tế về định mức tiêu thụ nước, lưu lượng chất thải rắn và đặc tính nước thải y tế tại một bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh miền núi phía Bắc.
• Đánh giá hiện trạng vận hành, phân luồng nước thải và công tác quản lý chất thải y tế theo các quy chuẩn hiện hành (QCVN 28:2010/BTNMT, Quyết định 43/2007/QĐ-BYT).
• Phân tích và đề xuất áp dụng các giải pháp công nghệ phù hợp với điều kiện thực tế của cơ sở y tế địa phương, bao gồm giải pháp quản lý phân luồng tại nguồn, bảo dưỡng trạm xử lý và ứng dụng mô hình công nghệ hợp khối hoặc DEWATS.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Thời gian thực hiện đề tài giới hạn từ tháng 01/2015 đến tháng 05/2015, chủ yếu tập trung trong mùa khô nên chưa phản ánh được sự biến thiên chất lượng và lưu lượng nước thải qua các mùa mưa trong năm. Phạm vi nghiên cứu mới chỉ tập trung tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơn, chưa tiến hành khảo sát so sánh đồng bộ với các bệnh viện tuyến huyện trên địa bàn toàn tỉnh.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Tiếp tục quan trắc, lấy mẫu phân tích mở rộng theo các chu kỳ mùa khác nhau trong năm để có dữ liệu dài hạn; nghiên cứu chuyên sâu về dư lượng kháng sinh, các hợp chất hóa dược đặc thù và các đồng vị phóng xạ phát sinh từ hoạt động chẩn đoán y tế trong dòng nước thải trước khi xả ra môi trường tiếp nhận.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng sử dụng: Sinh viên, học viên chuyên ngành Khoa học Môi trường, Kỹ thuật Môi trường, Quản lý Môi trường và Y tế công cộng.
• Nội dung tham khảo giá trị:
  • Cung cấp tài liệu tham khảo về phương pháp điều tra thực địa, khảo sát hệ thống kỹ thuật cấp thoát nước và quy trình đánh giá tác động môi trường tại các cơ sở khám chữa bệnh.
  • Hệ thống hóa các văn bản pháp quy, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường nước và chất thải y tế giai đoạn 2005–2015.
  • Là nguồn tư liệu tham khảo thực tế cho các nhà quản lý môi trường bệnh viện tuyến tỉnh trong việc thiết lập quy trình phân loại rác thải, xử lý cục bộ dòng thải phòng xét nghiệm và vận hành hệ thống xử lý nước thải.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Quy mô hoạt động và định mức sử dụng nước của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơn được xác định như thế nào trong khóa luận? Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơn là bệnh viện hạng 2 với quy mô 663 giường bệnh (bao gồm 70 giường bệnh xã hội hóa) và 662 cán bộ viên chức. Định mức sử dụng nước tại bệnh viện bao gồm: 250 lít/người/ngày.đêm cho sinh hoạt bệnh nhân, 130 lít/ngày.đêm cho hoạt động điều trị y tế và 120 lít/người/ngày cho cán bộ nhân viên y tế. Toàn bộ nguồn nước cấp do Công ty TNHH MTV Cấp thoát nước Lạng Sơn cung cấp.

2. Khối lượng chất thải rắn phát sinh và biện pháp xử lý tại bệnh viện trong năm 2014 được ghi nhận ra sao? Năm 2014, bệnh viện phát sinh tổng cộng 300 tấn rác thải sinh hoạt (được thu gom và ký hợp đồng với Công ty Cổ phần Môi trường và Công trình đô thị Lạng Sơn vận chuyển xử lý) và 40 tấn rác thải y tế nguy hại (được xử lý trực tiếp tại bệnh viện bằng hệ thống lò đốt rác y tế đầu tư xây dựng năm 2009). Khối lượng chất thải rắn y tế phát sinh hàng tháng gồm 54 kg chất thải sắc nhọn, 1.260 kg chất thải lây nhiễm cao và 9,0 kg chất thải giải phẫu.

3. Nguồn tiếp nhận chính của nước thải khu vực thành phố Lạng Sơn có đặc điểm gì? Nguồn tiếp nhận chính là lưu vực sông Kỳ Cùng chảy qua địa phận thành phố Lạng Sơn với chiều dài 19 km và lưu lượng trung bình 2.300 m³/s. Sông Kỳ Cùng là con sông duy nhất ở miền Bắc Việt Nam chảy theo hướng Đông Nam - Tây Bắc sang Trung Quốc. Theo đánh giá trong tài liệu, nước sông Kỳ Cùng đang chịu áp lực ô nhiễm bởi các chỉ tiêu BOD₅, COD và TSS do hoạt động khai thác khoáng sản ven sông và nguồn nước thải sinh hoạt đô thị, y tế chưa qua xử lý triệt để.

4. Khóa luận đã đề xuất những giải pháp công nghệ nào để nâng cao hiệu quả xử lý nước thải bệnh viện? Tác giả đề xuất kết hợp các biện pháp quản lý phân luồng tại nguồn (xử lý cục bộ dòng thải hóa chất labo), duy trì các công đoạn hóa lý và sinh học, đồng thời giới thiệu áp dụng công nghệ xử lý nước thải bệnh viện theo nguyên lý hợp khối hoặc mô hình xử lý nước thải phân tán không tập trung DEWATS nhằm đảm bảo chất lượng nước xả thải đạt quy chuẩn.

5. Cơ sở pháp lý và quy chuẩn kỹ thuật chủ yếu được dùng để đánh giá nước thải y tế trong đề tài là gì? Cơ sở pháp lý và kỹ thuật chủ yếu bao gồm Luật Bảo vệ Môi trường năm 2005, Luật Tài nguyên nước năm 2012, Quyết định số 43/2007/QĐ-BYT về quản lý chất thải y tế, Thông tư số 31/2013/TT-BYT về quan trắc môi trường y tế và trực tiếp áp dụng quy chuẩn QCVN 28:2010/BTNMT (Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải y tế).

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Hà Quốc Dũng đã phản ánh chi tiết bức tranh thực trạng phát sinh, thu gom và xử lý chất thải rắn cũng như nước thải y tế tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơn năm 2015. Đề tài cung cấp các số liệu định lượng cụ thể về định mức cấp nước, khối lượng chất thải theo từng nhóm phân loại và hiện trạng vận hành hệ thống thu gom, phân luồng dòng thải. Trên cơ sở đối chiếu với các quy định pháp luật và quy chuẩn môi trường hiện hành (QCVN 28:2010/BTNMT), tác giả đã đề xuất các nhóm giải pháp quản lý và kỹ thuật khả thi, góp phần bảo vệ chất lượng nguồn nước lưu vực sông Kỳ Cùng và môi trường sống tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Tính cấp thiết của đề tài Môi trường rất cần thiết cho sự tồn tại sinh trưởng và phát triển của con người cũng như tất cả các loài sinh vật trên trái đất, môi trường có nhiều chức năng quan trọng khác nhau đối với sự sống trên trái đất. Song song với tiến trình phát triển kinh tế xã hội, thực hiện công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước, thì vấn đề về môi trường, sức khoẻ của cộng đồng là nền tảng và là động lực để phát triển đất nước và tham gia hội nhập quốc tế. Với sự tăng về dân số cùng với sự phát triển của các khu đô thị thì việc phát triển về vấn đề giáo dục, kinh tế văn hóa xã hội đặc biệt là phát triển y tế nhằm đảm bảo sức khoẻ cho nguồn lực lao động được coi là vấn đề quan trọng và cấp thiết.

Năm 2010, Việt Nam có khoảng 1186 bệnh viện với công suất là 187843 giường. Hoạt động của bệnh viện ngoài mang lại phúc lợi cho xã hội và con người thì trong quá trình hoạt động cũng gây các tác động tiêu cực tới môi trường đặc biệt là ô nhiễm do nước thải y tế gây ra. Trên cả nước có khoảng 70% bệnh viện chưa có các biện pháp xử lý nước thải. Với tính chất độc hại, nước thải bệnh viện có sự lan truyền rất mạnh các vi khuẩn gây bệnh nhất là nước thải được thải ra từ các phòng khoa, bệnh viện lây nhiễm.

Ngoài ra, các chất kháng sinh và thuốc sát trùng xuất hiện cùng với dòng nước thải sẽ tiêu diệt các vi khuẩn có lợi và có hại gây ra sự phá vỡ hệ cân bằng sinh thái trong hệ các vi khuẩn tự nhiên của môi trường nước thải, làm mất khả năng xử lý nước thải của vi sinh vật, nếu không quản lý tốt có thể gây ra những nguy cơ đáng kể cho con người và môi trường. Xuất phát từ thực trạng trên, được sự nhất trí của Ban chủ nhiệm khoa Tài nguyên và Môi trường, Đại học Nông Lâm Thái Nguyên và sự hướng dẫn trực tiếp n 2 của cô giáo Th.S Nguyễn Thị Huệ, em tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá thực trạng chất lượng nước thải và đề xuất biện pháp bảo vệ môi trường tại bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơn ”. Mục đích, yêu cầu của đề tài 1. Mục đích nghiên cứu của đề tài - Đánh giá hiện trạng chất lượng nước thải của bệnh viện - Đánh giá hiệu quả xử lý nước thải của bệnh viện - Đề xuất một số biện pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường do nước thải bệnh viện.

Yêu cầu của đề tài - Đánh giá đầy đủ chính xác chất lượng nước thải y tế của bệnh viện - Số liệu thu thập phải phản ánh trung thực, khách quan - Kết quả phân tích phải chính xác - Những kiến nghị đưa ra phải phù hợp với tình hình thực tế của địa phương. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập và trong nghiên cứu khoa học - Giúp vận dụng kiến thức đã học vào rèn luyện kỹ năng điều tra tổng hợp và phân tích số liệu, tiếp thu và học hỏi những kinh nghiệm từ thực tế. - Tạo cho sinh viên cơ hội vận dụng lý thuyết vào thực tiễn - củng cố kiến thức cơ sở cũng như kiến thức chuyên ngành, tạo điều kiện tốt hơn để phục vụ công tắc bảo vệ môi trường.

- Là nguồn tài liệu cho học tập và nghiên cứu khoa học. - sự thành công của đề tài là cơ sở để nâng cao phương pháp làm việc có khoa học, giúp bố trí được thời gian và công việc một cách hợp lý. Ý nghĩa trong thực tiễn - Đánh giá được lượng nước thải phát sinh, tình hình thu gom và xử lý nước thải bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơn. n 3 - Cảnh báo nguy cơ ô nhiễm nước thải y tế nếu không được thu gom và xử lý theo quy định.

- Đề xuất một số biện pháp khả thi giúp cho công tác thu gom và xử lý nước thải y tế một các phù hợp và khoa học với điều kiện của bệnh viện nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường. n 4 Phần II TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 2. Cơ sở pháp lý - Luâ ̣t Bảo vê ̣ Môi trường Việt Nam số 52/2005/QH11 được Quốc Hội Nước CHXHCN Việt Nam thông qua ngày 29/11/2005, có hiệu lực từ 01/7/2006. - Luật tài nguyên nước đã được Quốc hội nước CHXHCNVN thông qua ngày 26/06/2012; - Nghị định số 21/2008/NĐ-CP ngày 28/02/2008 của chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều của nghị định 80/2006/NĐ-CP ngày 09/08/2006 về việc quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo vệ môi trường.

- Nghị định số 80/2006/NĐ-CP ngày 09/08/2006 của Chính Phủ về việc “Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo vệ Môi trường”. - Nghị định số 25/2013/NĐ – CP ngày 29 tháng 03 năm 2013 của Chính phủ về phí bảo vệ môi trường đối với nước thải. - Quyết định 22/2006/QĐ-BTNMT ngày 18/12/2006 của Bộ Tài nguyên và Môi trường về việc bắt buộc áp dụng TCVN về môi trường. - Quyết định số 04/2008/QĐ-BTNMT ngày 18/07/2008 và quyết định số 16/2008/QĐ-BTNMT ngày 31/12/2008 về ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường.

- Thông tư số 47/2011/TT-BTNMT ngày 28 tháng 12 năm 2011 của Bộ Tài nguyên và Môi trường về việc quy định Quy chuẩn quốc gia về môi trường. - Thông tư số 18/2013/TT – BYT ngày 01 tháng 07 năm 2013 của Bộ Y tế về việc quy định về vị trí, thiết kế, điều kiện cơ sở vật chất, kỹ thuật, thiết bị của các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh truyền nhiễm. n 5 - Thông tư số 31/2013/TT – BYT ngày 15 tháng 10 năm 2013 của Bộ Y tế về việc quy định về quan trắc tác động môi trường từ hoạt động khám bệnh, chữa bệnh của bệnh viện. - Thông tư liên tịch số 63/2013/TTLT – BTC – BTNMT ngày 15 tháng 05 năm 2013 của Bộ Tài chính – Bộ Tài nguyên Môi trường về việc hướng dẫn thực hiện Nghị định số 25/2013/NĐ – CP ngày 29/03/2013 của Chính phủ về phí bảo vệ môi trường đối với nước thải.

- QCVN 08:2008/BTNMT: Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về chất lượng nước mặt; - QCVN 09:2008/BTNMT: Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về chất lượng nước ngầm; - QCVN 40:2011/BTNMT: Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về nước thải công nghiệp; - QCVN 28:2010/BTNMT: Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải y tế TCVN 5992:1995 (ISO 5667-2:1991) – Chất lượng nước – Lấy mẫu. Hướng dẫn bảo quản và xử lý mẫu; - TCVN 5993:1995 (ISO 5667-3:1985) – Chất lượng nước – Lấy mẫu. Hướng dẫn bảo quản và xử lý mẫu; - TCVN 5994:1995 (ISO 5667-4:1987) – Chất lượng nước – Lấy mẫu. Hướng dẫn lấy mẫu ao hồ tự nhiên và nhân tạo; - TCVN 5996:1995 (ISO 5667-6:1990) – Chất lượng nước – Lấy mẫu.

Hướng dẫn lấy mẫu ở sông và suối; - TCVN 7382: 2004 – Chất lượng nước- Nước thải bệnh viện- Tiêu chuẩn thải; - TCN- CTYT 39: 2005 Tiêu chuẩn thiết kế khoa cấp cứu, khoa điều trị tích cực và chống độc. - Luật số 08/2008/QH10 của Quốc Hội nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam về tài nguyên nước n 6 - Nghị định số 149/2004/NĐ - CP của Chính phủ ngày 27 tháng 07 năm 2004 của Chính phủ quy định về việc cấp phép thăm dò, khai thác sử dụng tài nguyên nước, xả thải vào nguồn nước. - Nghị định 34/2005/NĐ - CP ngày 17 tháng 02 năm 2005 của Chính phủ quy định về xử phạt hành chính trong lĩnh vực tài nguyên nước. - Thông tư số 02/2005/TT - BTNMT ngày 24 tháng 05 năm 2005 của Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn việc thực hiện Nghị đinh 149/2004/NĐ - CP ngày 27 tháng 07 năm 2004 của Chính phủ quy định về việc cấp phép thăm dò, khai thác, sử dụng tài nguyên nước, xả thải vào nguồn nước.

- Quyết định của Bộ trưởng Bộ Y tế về việc ban hành quy chế quản lý chất thải y tế (Số 43/2007/QĐ - BYT) (Bộ Tài nguyên và Môi trường, 2005). - Quyết định 153/2006/QĐ- TTg ngày 30/06/2006 của thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống Y tế Việt Nam giai đoạn đến năm 2010, tầm nhìn đến năm 2020. - Quyết định 81/2006/QĐ - TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chiến lược quốc gia về tài nguyên nước đến năm 2020. - QCVN 28: 2010/BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường về quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải y tế.

- Nghị định 117/2009/NĐ-CP về xử phạt hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Khái quát về môi trường và ô nhiễm môi trường - Khái niệm về môi trƣờng: "Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và yếu tố vật chất nhân tạo quan hệ mật thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng tới đời sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và thiên nhiên." Theo Ðiều 1, Luật Bảo vệ Môi trường của Việt Nam: Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và yếu tố vật chất nhân tạo quan hệ mật thiết với n 7 nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng tới đời sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và thiên nhiên." - Khái niệm về ô nhiễm môi trƣờng: Theo Luật Bảo vệ môi trường Việt Nam: “Ô nhiễm môi trường là sự làm thay đổi tính chất của môi trường, vi phạm tiêu chuẩn môi trường”. Trên thế giới, ô nhiễm môi trường được hiểu là việc chuyển các chất thải hoặc năng lượng vào môi trường đến mức có khả năng gây hại đến sức khỏe con người, đến sự phát triển sinh vật hoặc làm suy giảm chất lượng môi trường. Các tác nhân ô nhiễm bao gồm các chất thải ở dạng khí (khí thải), lỏng (nước thải), rắn (chất thải rắn) chứa hóa chất hoặc tác nhân vật lý, sinh học và các dạng năng lượng như nhiệt độ, bức xạ.

Tóm lại, môi trường là tất cả những gì có xung quanh ta, cho ta cơ sở để sống và phát triển. - Khái niệm về ô nhiễm môi trƣờng: - Theo Luật Bảo vệ Môi trường của Việt Nam: "Ô nhiễm môi trường là sự làm thay đổi tính chất của môi trường, vi phạm Tiêu chuẩn môi trường". - Ô nhiễm môi trường là khái niệm để chỉ sự xuất hiện của một chất lạ trong môi trường tự nhiên hoặc làm biến đổi thành phần, tỷ lệ về hàm lượng của các yếu tố có sẵn, gây độc hại cho cơ thể sinh vật và con người nếu như hàm lượng của các chất đó vượt khỏi giới hạn thích nghi tiềm tàng của cơ thể.