Tiểu luận tốt nghiệp: Đánh giá chất lượng nước trên lưu vực sông Đồng Nai bằng mô hình MIKE 11

Tiểu luận phân tích ứng dụng mô hình Mike 11 trong đánh giá chất lượng nước lưu vực hạ lưu sông Đồng Nai, góp phần bảo vệ môi trường.

• Tác giả: Ngô Thị Ngọc Tuyền
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Vũ Huy
• Trường học: Trường Đại Học Nông Lâm Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Hệ Thống Thông Tin Môi Trường
• Đề tài: Đánh Giá Chất Lượng Nước Sông Đồng Nai Bằng Mô Hình MIKE 11
• Loại tài liệu: tiểu luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH ẢNH
• 1. CHƯƠNG 1: Tính cấp thiết của đề tài
• 1.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: Tổng quan khu vực nghiên cứu
• 2.1. Vùng nghiên cứu
• 2.2. Đặc điểm khí tượng, thủy văn và xâm nhập mặn
• 2.3. Địa hình và hệ thống sông kênh
• 2.4. Phân bố dân cư
• 2.5. Phân bố khu công nghiệp
• 2.6. Các yếu tố tác động đến chất lượng nước trong lưu vực
• 2.7. Tổng quan hệ thống thông tin địa lí (GIS)
• 2.7.1. Lịch sử phát triển
• 2.7.2. Các thành phần chính của GIS
• 2.7.3. Mô hình dữ liệu của GIS
• 2.7.4. Chức năng của GIS
• 2.7.5. Ứng dụng của GIS
• 2.8. Mô hình MIKE 11
• 2.8.1. Mô đun mô hình MIKE11
• 2.8.2. Cơ sở lý thuyết mô hình chất lượng nước (AD, ECOLAB)
• 3. CHƯƠNG 3: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Nội dung và Phương pháp
• 3.1.1. Chương trình tính
• 3.1.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.1.3. Phương pháp nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Thời gian mô phỏng và khai thác kết quả
• 4.2. Kết quả mô phỏng chất lượng nước mùa khô năm 2010
• 4.2.1. Diễn biến xâm ngập mặn mùa khô năm 2010
• 4.2.1.1. Diễn biến mặn khu vực Nội Đồng
• 4.2.1.2. Diễn biến mặn trên toàn vùng
• 4.2.2. Diễn biến chất lượng nước mùa khô năm 2010
• 4.3. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• Phụ lục 1: Mặn mùa khô năm 2010 khu vực nghiên cứu
• Phụ lục 2: Diễn biến chất lượng nước mùa khô năm 2010 khu vực nghiên cứu
• Phụ lục 3: Mực nước trong mùa kiệt năm 2010
• Phụ lục 4: Lưu lượng trong mùa kiệt năm 2010

Tóm tắt

I. Giới thiệu và mục tiêu nghiên cứu

Nghiên cứu tập trung vào đánh giá chất lượng nước trên sông Đồng Nai bằng mô hình MIKE 11, một công cụ mạnh mẽ trong mô hình hóa môi trường. Mục tiêu chính là ứng dụng mô hình MIKE 11 để phân tích và mô phỏng chất lượng nước trong lưu vực hạ lưu sông Đồng Nai, từ đó đưa ra các giải pháp quản lý tài nguyên nước hiệu quả. Nghiên cứu cũng sử dụng GIS để hỗ trợ phân tích dữ liệu và đề xuất các biện pháp bảo vệ môi trường.

1.1. Tính cấp thiết của đề tài

Sông Đồng Nai là một trong những hệ thống sông lớn nhất miền Nam, đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, sự gia tăng ô nhiễm môi trường do hoạt động công nghiệp và đô thị hóa đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng nước. Việc đánh giá môi trường và kiểm soát ô nhiễm trở nên cấp thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững.

1.2. Mục tiêu tổng quát

Nghiên cứu nhằm ứng dụng mô hình MIKE 11 để đánh giá hiện trạng chất lượng nước và đề xuất các giải pháp quản lý lưu vực sông. Cụ thể, nghiên cứu tập trung vào việc mô phỏng dòng chảy sông và phân tích chất lượng nước trong mùa khô năm 2010.

II. Tổng quan khu vực nghiên cứu

Khu vực nghiên cứu bao gồm lưu vực hạ lưu sông Đồng Nai, nơi tập trung nhiều khu công nghiệp và đô thị lớn. Hệ thống sông này có đặc điểm thủy văn phức tạp, chịu ảnh hưởng mạnh của thủy triều và xâm nhập mặn. Nghiên cứu cũng phân tích các yếu tố khí tượng và thủy lực để hiểu rõ hơn về động lực học chất lỏng trong khu vực.

2.1. Đặc điểm khí tượng và thủy văn

Lưu vực sông Đồng Nai có lượng mưa trung bình từ 1400 mm đến 2000 mm, giảm dần từ Tây sang Đông. Thủy triều từ biển Đông ảnh hưởng sâu vào nội địa, tạo nên dòng chảy sông phức tạp. Đặc biệt, xâm nhập mặn là vấn đề nghiêm trọng trong mùa khô, ảnh hưởng đến chất lượng nước và sinh hoạt của người dân.

2.2. Hệ thống sông và kênh rạch

Hệ thống sông trong khu vực bao gồm nhiều nhánh sông và kênh rạch chằng chịt, tạo nên mạng lưới thủy lực phức tạp. Các sông chính như sông Đồng Nai, sông Sài Gòn, và sông Vàm Cỏ đều chịu ảnh hưởng của thủy triều và dòng chảy từ thượng nguồn.

III. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng mô hình MIKE 11 để mô phỏng chất lượng nước và dòng chảy sông. Mô hình thủy văn này được kết hợp với GIS để phân tích dữ liệu đầu vào và đầu ra. Các thông số chất lượng nước như độ mặn, DO, và BOD được đo lường và đưa vào mô hình để đánh giá hiện trạng.

3.1. Mô hình MIKE 11

Mô hình MIKE 11 là công cụ mạnh mẽ trong mô hình hóa môi trường, đặc biệt là phân tích thủy văn và chất lượng nước. Nghiên cứu sử dụng mô đun AD và ECOLAB để mô phỏng lan truyền chất và động lực học chất lỏng trong lưu vực.

3.2. Phương pháp đánh giá

Nghiên cứu áp dụng phương pháp đánh giá dựa trên dữ liệu thực đo và kết quả mô phỏng từ mô hình MIKE 11. Các chỉ số chất lượng nước được phân tích để đưa ra các kiến nghị quản lý tài nguyên nước hiệu quả.

IV. Kết quả và thảo luận

Kết quả nghiên cứu cho thấy chất lượng nước trong lưu vực hạ lưu sông Đồng Nai bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi xâm nhập mặn và ô nhiễm công nghiệp. Mô hình MIKE 11 đã mô phỏng chính xác diễn biến mặn và chất lượng nước trong mùa khô năm 2010, từ đó đề xuất các biện pháp kiểm soát ô nhiễm và quản lý lưu vực sông.

4.1. Diễn biến xâm nhập mặn

Kết quả mô phỏng cho thấy xâm nhập mặn nghiêm trọng trong mùa khô, đặc biệt ở khu vực Nội Đồng và Cần Giờ. Độ mặn vượt quá ngưỡng cho phép, ảnh hưởng đến sinh hoạt và sản xuất nông nghiệp.

4.2. Chất lượng nước

Các chỉ số DO và BOD cho thấy chất lượng nước suy giảm đáng kể, đặc biệt ở các khu vực gần khu công nghiệp. Nghiên cứu đề xuất các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm và cải thiện chất lượng nước.

V. Kết luận và kiến nghị

Nghiên cứu đã ứng dụng thành công mô hình MIKE 11 để đánh giá chất lượng nước và xâm nhập mặn trên sông Đồng Nai. Các kết quả cho thấy sự cần thiết của việc quản lý tài nguyên nước và kiểm soát ô nhiễm để đảm bảo sự phát triển bền vững. Nghiên cứu đề xuất các biện pháp cụ thể như tăng cường giám sát chất lượng nước và xây dựng các công trình thủy lợi để giảm thiểu xâm nhập mặn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Hệ thống sông Đồng Nai – Sài Gòn là mạng lưới sông lớn thứ hai tại khu vực phía Nam (sau hệ thống sông Mê Kông), giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển kinh tế – xã hội của Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và cả nước. Nguồn nước mặt từ lưu vực phục vụ trực tiếp cho nhu cầu sinh hoạt của hơn 16 triệu dân, đồng thời cung cấp nước tưới tiêu nông nghiệp, phục vụ sản xuất công nghiệp và nuôi trồng thủy sản cho các tỉnh, thành phố trực thuộc lưu vực.

Khu vực hạ lưu sông Đồng Nai tập trung mật độ đô thị hóa và phát triển công nghiệp cao nhất cả nước với khoảng 60 khu công nghiệp, khu chế xuất lớn trên địa bàn 6 tỉnh, thành phố trọng điểm, đóng góp khoảng 58% tổng GDP với tốc độ tăng trưởng kinh tế hàng năm đạt 15% (theo số liệu Viện Quy hoạch Thủy lợi Miền Nam, 2010). Quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa và gia tăng dân số nhanh chóng đã tạo ra áp lực rất lớn lên tài nguyên nước:

• Nhu cầu khai thác và sử dụng nước mặt tăng cao đột biến trong các tháng mùa khô.
• Hệ thống thu gom, xử lý và quản lý xả thải chưa đồng bộ, dẫn đến lượng lớn nước thải sinh hoạt đô thị và nước thải công nghiệp chưa qua xử lý triệt để xả thẳng vào các kênh rạch và dòng chính.
• Tác động kép từ chế độ bán nhật triều biển Đông có biên độ dao động lớn và sự suy giảm dòng chảy thượng lưu trong mùa kiệt dẫn đến hiện tượng xâm nhập mặn sâu vào nội đồng, kèm theo nguy cơ tích tụ chất ô nhiễm tại các khu vực giáp nước.

Trước thực trạng suy thoái môi trường nước mặt, đề tài "Ứng dụng mô hình MIKE 11 đánh giá chất lượng nước trên lưu vực hạ lưu sông Đồng Nai" được thực hiện nhằm xây dựng công cụ số mô phỏng thủy lực và lan truyền chất, phục vụ quản lý và bảo vệ nguồn nước lưu vực.

Mục tiêu nghiên cứu

1. Ứng dụng mô hình thủy động lực và chất lượng nước một chiều MIKE 11 để mô phỏng, đánh giá hiện trạng thực tế chất lượng môi trường nước trên lưu vực hạ lưu sông Đồng Nai trong mùa kiệt.
2. Ứng dụng công nghệ Hệ thống thông tin địa lý (GIS) trong phân tích số liệu không gian, trực quan hóa kết quả mô phỏng và đề xuất các giải pháp bảo vệ môi trường nước.

Nhiệm vụ nghiên cứu

1. Tổng quan cơ sở lý thuyết về Hệ thống thông tin địa lý (GIS) và bộ mô hình số MIKE 11 (các mô đun HD, AD, ECOLAB).
2. Xây dựng sơ đồ mạng lưới thủy lực, thu thập dữ liệu khí tượng, thủy văn, địa hình và biên chất lượng nước để thiết lập mô hình tính toán.
3. Mô phỏng diễn biến thủy lực, xâm nhập mặn và lan truyền các chỉ tiêu chất lượng nước (DO, BOD) mùa khô năm 2010; từ đó đề xuất các khuyến nghị kiểm soát nguồn nước.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Chế độ thủy động lực học, quá trình lan truyền mặn và các thông số chất lượng nước mặt (chủ yếu là Oxy hòa tan - DO và Nhu cầu oxy sinh hóa - BOD).
• Phạm vi không gian: Vùng hạ lưu hệ thống sông Đồng Nai – Sài Gòn trải rộng trên địa bàn 6 tỉnh, thành phố: TP. Hồ Chí Minh, Bình Dương, Tây Ninh, Long An, Bà Rịa – Vũng Tàu và Đồng Nai. Ranh giới mạng lưới tính toán được giới hạn từ sau các hồ chứa lớn ở thượng lưu gồm hồ Trị An (trên sông Đồng Nai), hồ Dầu Tiếng (trên sông Sài Gòn), hạ lưu sông Bé, Gò Dầu Hạ (sông Vàm Cỏ Đông) và Tân An (sông Vàm Cỏ Tây) kéo dài đến các cửa sông giáp biển Đông (Soài Rạp, Lòng Tàu, Cần Giờ, Vũng Tàu).
• Phạm vi thời gian: Mô phỏng diễn biến thủy lực và chất lượng nước trong mùa khô/mùa kiệt năm 2010 (thời gian thực hiện đề tài từ tháng 3/2014 đến tháng 5/2014).

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Đề tài sử dụng phương pháp tiếp cận tích hợp giữa công nghệ GIS và mô hình toán thủy động lực một chiều MIKE 11 để giải quyết bài toán lan truyền chất trong hệ thống sông kênh phức tạp.

[Dữ liệu Đầu vào: Địa hình, Khí tượng, Thủy văn, Nguồn thải]
          [Xử lý & Không gian hóa bằng GIS]
      [Mô hình MIKE 11 (HD -> AD -> ECOLAB)]
[Bản đồ Phân bố Mặn & Chất lượng nước (DO, BOD)]

1. Hệ thống thông tin địa lý (GIS)

GIS được tiếp cận với cấu trúc hoàn chỉnh gồm 4 thành phần cơ bản:

• Phần cứng (Hardware): Máy chủ, máy khách, thiết bị số hóa và xuất bản dữ liệu.
• Phần mềm (Software): Đảm nhiệm các nhóm chức năng nhập, lưu trữ, xử lý, phân tích không gian và hiển thị bản đồ.
• Cơ sở dữ liệu địa lý (Geographic Database): Dữ liệu không gian (tọa độ hình học) kết hợp chặt chẽ với dữ liệu thuộc tính, quản lý dưới 2 dạng cấu trúc:
  • Mô hình Vector: Biểu diễn đối tượng theo các dạng hình học điểm (Point - vị trí trạm quan trắc, cống xả), đường (Line - tim sông, kênh rạch), vùng (Polygon - ranh giới lưu vực, khu công nghiệp, khu dân cư).
  • Mô hình Raster: Biểu diễn ma trận ô lưới (Pixel/Cell) áp dụng cho mô hình độ cao số (DEM), địa hình số (DTM) và lượng mưa phân bố không gian.
• Con người (Chuyên gia): Đóng vai trò vận hành, phân tích và kết xuất thông tin chuyên đề.

6 chức năng chính của GIS được áp dụng trong nghiên cứu bao gồm: Thu thập dữ liệu (Capture), Lưu trữ (Store), Truy vấn (Query), Phân tích (Analyze), Hiển thị (Display) và Xuất dữ liệu bản đồ (Output).

2. Bộ mô hình MIKE 11 (DHI)

MIKE 11 là phần mềm chuyên dụng do Viện Thủy lực Đan Mạch (DHI) phát triển để mô phỏng dòng chảy một chiều không ổn định, lan truyền chất và chất lượng nước trong mạng lưới sông ngòi:

Mô đun Thủy động lực (HD - Hydrodynamic Module)

Là mô đun trung tâm, giải hệ phương trình vi phân Saint-Venant biểu diễn định luật bảo toàn khối lượng (phương trình liên tục) và bảo toàn động lượng:

• Phương trình liên tục: $$\frac{\partial A}{\partial t} + \frac{\partial Q}{\partial x} = q$$

• Phương trình động lượng: $$\frac{\partial Q}{\partial t} + \frac{\partial (\alpha \frac{Q^2}{A})}{\partial x} + gA\frac{\partial h}{\partial x} + \frac{gQ|Q|}{C^2AR} = 0$$

Trong đó: $Q$ là lưu lượng ($m^3/s$); $A$ là diện tích mặt cắt ướt ($m^2$); $q$ là lưu lượng nhập lưu bên ($m^2/s$); $h$ là mực nước ($m$); $C$ là hệ số Chezy; $\alpha$ là hệ số hiệu chỉnh động lượng; $R$ là bán kính thủy lực ($m$); $g$ là gia tốc trọng trường.

Hệ phương trình vi phân được giải bằng phương pháp sai phân hữu hạn ẩn 6 điểm Abbott-Ionescu (1967). Mạng lưới tính toán xen kẽ các điểm tính lưu lượng ($Q$) và mực nước ($h$), đảm bảo tính ổn định số cao khi mô phỏng mạng sông kênh phân nhánh phức tạp.

Mô đun Tải - Khuếch tán (AD - Advection Dispersion Module)

Mô tả quá trình vận chuyển 1 chiều của chất hòa tan hoặc lơ lửng trong dòng nước dựa trên phương trình bảo toàn khối lượng và định luật khuếch tán Fick:

$$\frac{\partial (AC)}{\partial t} + \frac{\partial (QC)}{\partial x} - \frac{\partial}{\partial x}\left(AD\frac{\partial C}{\partial x}\right) = -AKC + C_q q$$

Trong đó: $C$ là nồng độ chất ($kg/m^3$ hoặc $mg/l$); $D$ là hệ số khuếch tán dọc ($m^2/s$); $K$ là hệ số phân hủy sinh hóa bậc một; $C_q$ là nồng độ chất trong dòng nhập lưu bên. Phương trình AD được giải bằng sơ đồ sai phân ẩn trung tâm.

Mô đun Sinh thái và Chất lượng nước (ECOLAB Module)

Tích hợp đồng thời với mô đun AD để mô tả các quá trình chuyển hóa lý - hóa - sinh của các hợp chất trong môi trường nước. ECOLAB hỗ trợ mô phỏng tối đa 13 thông số qua 6 cấp độ chi tiết, tập trung vào các chu trình chính:

• Oxy hòa tan (DO): Trao đổi oxy qua mặt thoáng khí quyển, hô hấp và quang hợp của thực vật thủy sinh, tiêu thụ oxy cho quá trình phân hủy chất hữu cơ và oxy hóa Ammonia thành Nitrate (Nitrat hóa), nhu cầu oxy của bùn đáy (SOD).
• Nhu cầu oxy sinh hóa (BOD): Quá trình phân hủy BOD hòa tan, BOD lơ lửng và BOD trong trầm tích đáy.
• Các hợp chất Nitơ và Phốt pho: Quá trình amoni hóa, nitrat hóa, giải phóng và hấp thụ Orthophosphate, Particulate Phosphorus.
• Vi sinh vật: Diễn biến suy giảm vi khuẩn Coliform (Faecal Coliform và Total Coliform) theo thời gian và tác động môi trường.

3. Nguồn dữ liệu sử dụng

• Dữ liệu địa hình và mạng lưới thủy lực hạ lưu sông Đồng Nai – Sài Gòn và Vàm Cỏ từ Viện Quy hoạch Thủy lợi Miền Nam.
• Chuỗi số liệu khí tượng (lượng mưa trung bình năm, lượng mưa mùa khô) tại các trạm đại diện (Bến Cát, Phước Hòa, Dầu Tiếng, Vũng Tàu...).
• Dữ liệu biên thủy văn: Biên lưu lượng xả từ 5 trạm thượng lưu (hồ Trị An, Dầu Tiếng, Thác Mơ/Sông Bé, Mộc Hóa, Bến Đá); biên mực nước triều tại 2 trạm ven biển (Vũng Tàu, Vàm Kênh).
• Dữ liệu hiện trạng phân bố dân cư, khu công nghiệp và nguồn thải trên địa bàn 6 tỉnh, thành phố năm 2010.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tính cấp thiết của đề tài

Trình bày vai trò huyết mạch của lưu vực sông Đồng Nai đối với Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam; sự suy thoái môi trường nước dưới áp lực của 60 khu công nghiệp tập trung và tốc độ đô thị hóa nhanh; xác lập mục tiêu tổng quát, nội dung thực hiện và phạm vi nghiên cứu của đề tài (giới hạn biên thủy lực từ các hồ Trị An, Dầu Tiếng đến các cửa sông biển Đông).

Chương 2: Tổng quan khu vực nghiên cứu và cơ sở lý thuyết

Nội dung chương được chia thành ba phần chính:

1. Tổng quan khu vực nghiên cứu:
   • Khí tượng: Phân hóa 2 mùa rõ rệt, lượng mưa trung bình năm dao động 1.400 – 2.000 mm (tăng từ Tây sang Đông); mùa khô lượng mưa giảm thấp chỉ từ 120 – 300 mm (Vũng Tàu đạt 112,1 mm, Dầu Tiếng đạt 291,4 mm), chiếm tỷ lệ 12 – 13% tổng lượng mưa năm.
   • Thủy văn: Chế độ bán nhật triều không đều của biển Đông với biên độ triều lớn (3,5 – 4,0 m), chu kỳ nhật triều 24,83 giờ; chu kỳ triều cường - triều kém 14,5 ngày. Sóng triều truyền sâu vào đất liền với tốc độ 20 – 25 km/h (tối đa 40 km/h), ảnh hưởng đến chân thác Trị An (152 km), chân đập Dầu Tiếng (206 km) và sông Vàm Cỏ Đông (250 km). Hiện tượng giáp nước phức tạp tại vùng nội đồng TP.HCM (kênh Đôi, kênh Tàu Hủ, Chợ Đệm, Bến Lức) do triều truyền từ nhiều hướng đối nghịch làm triệt tiêu lưu tốc và tích tụ chất ô nhiễm.
   • Phân bố dân cư và công nghiệp: Tỷ lệ đô thị hóa vùng đạt 52,19% (TP.HCM đạt 83,18%, Bà Rịa – Vũng Tàu đạt 49,85%). Toàn vùng có 160 khu công nghiệp và 172 cụm công nghiệp được thành lập với tổng diện tích gần 80.000 ha (tỷ lệ lấp đầy trung bình giai đoạn 2010 đạt khoảng 20 – 30%).
   • Công trình kiểm soát nước: Vận hành của hồ Trị An (tăng lưu lượng xả mùa khô 180 – 200 $m^3/s$), hồ Dầu Tiếng, hồ Thác Mơ (xả 55 – 65 $m^3/s$), thủy điện Cần Đơn (71,3 $m^3/s$), Hàm Thuận – Đa Mi (tăng 30 – 35 $m^3/s$).
2. Tổng quan Hệ thống thông tin địa lý (GIS): Khái niệm, lịch sử phát triển, 4 thành phần phần cứng/phần mềm/dữ liệu/con người, cấu trúc dữ liệu Vector - Raster, 6 chức năng cơ bản và các ứng dụng trong quản lý tài nguyên môi trường.
3. Mô hình MIKE 11: Cơ sở lý thuyết hệ phương trình Saint-Venant, thuật toán giải ẩn 6 điểm Abbott, phương trình truyền tải - khuếch tán 1 chiều (AD) và cơ chế tính toán chất lượng nước đa thông số trong ECOLAB.

Chương 3: Nội dung và phương pháp nghiên cứu

Thiết lập quy trình tích hợp mô hình MIKE 11 và GIS:

• Xây dựng sơ đồ mạng lưới thủy lực một chiều cho hệ thống kênh sông hạ lưu Đồng Nai – Sài Gòn – Vàm Cỏ.
• Nhập dữ liệu mặt cắt sông, thông số nhám Manning, hệ số khuếch tán, các hằng số động học suy giảm chất lượng nước.
• Thiết lập điều kiện biên lưu lượng tại thượng lưu (5 trạm chính) và biên mực nước tại hạ lưu (trạm Vũng Tàu, Vàm Kênh).
• Xác định kịch bản mô phỏng lan truyền mặn và các thông số DO, BOD trong mùa khô năm 2010.

Chương 4: Kết quả và thảo luận

Khai thác kết quả tính toán mô hình kết hợp biên tập bản đồ chuyên đề trên nền GIS:

• Phân tích bức tranh diễn biến xâm nhập mặn mùa kiệt 2010 dọc theo các tuyến sông chính (Đồng Nai, Sài Gòn, Thị Vải, Vàm Cỏ Đông, Vàm Cỏ Tây) và khu vực nội đồng (Cần Giờ, Nam - Bắc kênh Bến Lức, vùng giữa hai sông Vàm Cỏ).
• Đánh giá hiện trạng phân bố không gian và biến thiên nồng độ Oxy hòa tan (DO lớn nhất, trung bình, nhỏ nhất) và BOD (lớn nhất, trung bình, nhỏ nhất) trong mùa khô năm 2010.
• Tổng hợp các vùng có nguy cơ ô nhiễm hữu cơ cao do tiếp nhận nước thải công nghiệp và đô thị tập trung.

---

Kết quả và đóng góp

1. Kết quả mô phỏng xâm nhập mặn

Sự vận hành điều tiết xả nước của các hồ chứa thượng lưu đã làm thay đổi đáng kể ranh giới xâm nhập mặn tại hạ lưu so với điều kiện tự nhiên:

Tuyến sông	Ranh mặn 1 g/l (Tự nhiên)	Ranh mặn 1 g/l (Sau khi có hồ)	Ranh mặn 4 g/l (Tự nhiên)	Ranh mặn 4 g/l (Sau khi có hồ)
Sông Đồng Nai	Cầu Đồng Nai ($117 \pm 10\text{ km}$)	Dưới Long Đại ($103 \pm 2\text{ km}$)	Long Đại ($107 \pm 6\text{ km}$)	Dưới Long Hòa ($95 \pm 2\text{ km}$)
Sông Sài Gòn	Tương Bình Hiệp ($123 \pm 12\text{ km}$)	Tân Thới Hiệp ($110 \pm 3\text{ km}$)	Cửa Rạch Tra ($113 \pm 8\text{ km}$)	Thạnh Mỹ Tây ($100 \pm 3\text{ km}$)
Sông Vàm Cỏ Đông	Cửa kênh Trảng Bàng ($138 \pm 15\text{ km}$)	Ấp Đình ($123 \pm 5\text{ km}$)	Hiệp Hòa ($123 \pm 10\text{ km}$)	Lương Hòa ($110 \pm 5\text{ km}$)

Thời gian duy trì độ mặn trên 4 g/l tại các vị trí trọng điểm trong điều kiện tự nhiên:

• Trạm Cát Lái (sông Đồng Nai): Duy trì 5 tháng (từ 01/01 đến 30/05).
• Trạm Nhà Bè (sông Đồng Nai): Duy trì 6 tháng (từ 15/12 đến 20/06).
• Trạm Phú An (sông Sài Gòn): Duy trì 3 tháng (từ 20/02 đến 20/05).
• Trạm Cần Giuộc (Rạch Cát): Duy trì 6 tháng (từ 20/12 đến 30/06).
• Trạm Chợ Đệm (sông Chợ Đệm): Duy trì 5 tháng (từ 10/01 đến 20/06).
• Trạm Bến Lức (sông Vàm Cỏ Tây): Duy trì 4 tháng (từ 10/02 đến 10/06).

2. Kết quả mô phỏng chất lượng nước (DO và BOD) mùa kiệt năm 2010

• Xây dựng được tập bản đồ phân bố nồng độ cực đại, trung bình và cực tiểu của Oxy hòa tan (DO) và Nhu cầu oxy sinh hóa (BOD) trên toàn lưu vực hạ lưu.
• Xác định các đoạn sông bị suy giảm chất lượng nước nghiêm trọng, đặc biệt là các kênh tiêu thoát nước đô thị TP.HCM (Tham Lương – Bến Cát, Tân Hóa – Lò Gốm, Nhiêu Lộc – Thị Nghè, Kênh Đôi – Kênh Tẻ), các khu vực tiếp nhận nước thải công nghiệp tại sông Cái – Biên Hòa (Đồng Nai), sông Thị Vải (Bà Rịa – Vũng Tàu) và lưu vực sông Vàm Cỏ Đông quanh khu vực Đức Hòa, Bến Lức.

3. Giải pháp và kiến nghị

• Cần có quy chế phối hợp liên tỉnh trong việc vận hành điều tiết xả nước từ các hồ chứa thượng lưu (Trị An, Dầu Tiếng, Thác Mơ, Phước Hòa) để vừa đẩy mặn, vừa tăng cường lưu lượng pha loãng chất ô nhiễm trong mùa kiệt.
• Tăng cường kiểm soát, giám sát xả thải tại các khu/cụm công nghiệp tập trung; bắt buộc xử lý nước thải đạt tiêu chuẩn trước khi xả ra nguồn tiếp nhận.
• Ứng dụng công nghệ GIS và mô hình toán làm công cụ hỗ trợ ra quyết định thường trực cho công tác quan trắc và quy hoạch bảo vệ môi trường nước lưu vực sông.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu mới tập trung mô phỏng thủy lực và chất lượng nước trong phạm vi mùa khô/mùa kiệt năm 2010; chưa tiến hành mô phỏng chuỗi thời gian liên tục nhiều năm hoặc mùa lũ. Dữ liệu chất lượng nước tập trung vào hai thông số chính là DO và BOD, chưa đi sâu phân tích toàn diện các kim loại nặng hoặc chất dinh dưỡng vi lượng.
• Hướng phát triển:
  • Mở rộng mô phỏng lan truyền chất cho cả mùa lũ và các kịch bản biến đổi khí hậu, nước biển dâng.
  • Tích hợp thêm các mô đun tính toán phú dưỡng, kim loại nặng và độc chất trong ECOLAB.
  • Tự động hóa quá trình liên kết dữ liệu giữa phần mềm GIS và mô hình MIKE 11 để xây dựng hệ thống hỗ trợ ra quyết định trực tuyến.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng thụ hưởng:
  • Sinh viên, học viên chuyên ngành Hệ thống thông tin môi trường, Quản lý tài nguyên và môi trường, Kỹ thuật môi trường, Thủy văn và Tài nguyên nước.
  • Cán bộ kỹ thuật, chuyên viên tại các viện nghiên cứu quy hoạch thủy lợi, sở tài nguyên và môi trường các tỉnh thuộc Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
• Phần giá trị tham khảo chuyên sâu:
  • Bộ tài liệu tổng hợp chi tiết về đặc điểm thủy văn triều, hiện tượng giáp nước và ranh mặn 1 g/l, 4 g/l trước và sau khi có các hồ chứa lớn.
  • Cơ sở toán học của sơ đồ sai phân ẩn 6 điểm Abbott-Ionescu trong mô đun HD và phương trình khuếch tán trong mô đun AD của MIKE 11.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao hồ chứa Trị An và Dầu Tiếng lại có vai trò quyết định đến ranh mặn ở hạ lưu sông Đồng Nai?

Vào mùa khô, lưu lượng nước tự nhiên từ thượng lưu giảm mạnh khiến sóng triều đẩy nước mặn vào sâu trong sông. Khi hồ Trị An vận hành xả lưu lượng mùa khô tăng thêm 180 – 200 $m^3/s$, ranh mặn 4 g/l đã bị đẩy lùi từ cầu Đồng Nai xuống Cát Lái (lùi sâu về phía hạ lưu khoảng 20 – 25 km), bảo vệ an toàn cho các công trình lấy nước ngọt sinh hoạt và tưới tiêu như trạm bơm Hóa An và Biên Hòa. Tương tự, nước bổ sung từ hồ Dầu Tiếng giúp đẩy ranh mặn trên sông Vàm Cỏ Đông lùi xuống hạ lưu từ 10 – 12 km.

2. Hiện tượng giáp nước (giáp triều) tại vùng nội đồng TP.HCM hình thành như thế nào và gây ảnh hưởng gì?

Hiện tượng giáp nước hình thành do sóng bán nhật triều truyền đồng thời vào mạng lưới kênh rạch nội đồng từ nhiều hướng đối nghịch nhau (triều từ sông Sài Gòn truyền qua cửa Khánh Hội, Tân Thuận; triều từ sông Cần Giuộc lên; triều từ sông Vàm Cỏ Đông qua sông Bến Lức). Tại các điểm giáp triều (như khu vực cầu Chữ Y, Bến Đá, cầu An Hạ), dòng chảy sóng gần như bị triệt tiêu, lưu tốc tức thời rất nhỏ, khiến chất ô nhiễm và nước chua phèn tích tụ, không thể tiêu thoát ra sông lớn trong nhiều ngày liên tiếp.

3. Mô đun ECOLAB trong MIKE 11 mô phỏng những quá trình sinh hóa nào đối với thông số Oxy hòa tan (DO)?

Mô đun ECOLAB mô phỏng biến thiên DO dựa trên các quá trình: (1) Trao đổi và tái sục khí oxy qua bề mặt thoáng với khí quyển; (2) Quá trình quang hợp giải phóng oxy và hô hấp tiêu thụ oxy của thực vật thủy sinh; (3) Tiêu hao oxy cho quá trình phân hủy sinh hóa chất hữu cơ (BOD); (4) Tiêu thụ oxy trong quá trình nitrat hóa (chuyển hóa Ammonia thành Nitrate); (5) Nhu cầu tiêu thụ oxy của lớp bùn đáy (SOD).

4. Tốc độ truyền sóng triều trên hệ thống sông Đồng Nai – Sài Gòn đạt giá trị bao nhiêu?

Sóng triều biển Đông truyền vào hệ thống sông với tốc độ trung bình từ 20 – 25 km/h, tốc độ tối đa ghi nhận từ tài liệu quan trắc mực nước đạt tới 40 km/h. Để truyền hết chiều dài khoảng 250 km trên sông Vàm Cỏ Đông, sóng triều mất khoảng 12 giờ (tương đương khoảng thời gian giữa hai chân triều hoặc hai đỉnh triều liên tiếp).

5. Tỷ lệ đô thị hóa và hiện trạng các khu công nghiệp tại vùng nghiên cứu vào thời điểm năm 2010 được ghi nhận như thế nào?

Vùng nghiên cứu có tỷ lệ đô thị hóa bình quân đạt 52,19% (cao hơn mức trung bình toàn quốc là 29,6%), dẫn đầu là TP.HCM với 83,18% và Bà Rịa – Vũng Tàu với 49,85%. Về công nghiệp, toàn vùng đã thành lập 160 khu công nghiệp và 172 cụm công nghiệp với tổng diện tích gần 80.000 ha, tuy nhiên tỷ lệ lấp đầy tại thời điểm nghiên cứu còn tương đối thấp, dao động trong khoảng 20 – 30%.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Ngô Thị Ngọc Tuyền đã ứng dụng thành công công cụ GIS kết hợp bộ mô hình thủy động lực và lan truyền chất một chiều MIKE 11 để đánh giá diễn biến thủy lực, xâm nhập mặn và chất lượng nước mặt (DO, BOD) vùng hạ lưu sông Đồng Nai trong mùa khô năm 2010. Kết quả nghiên cứu đã làm rõ vai trò điều tiết mặn của các hồ chứa thượng lưu, đồng thời chỉ ra các điểm nóng ô nhiễm hữu cơ tại khu vực nội đồng và vùng hạ lưu tiếp nhận nguồn thải. Đề tài cung cấp cơ sở khoa học và tài liệu tham khảo giá trị cho công tác quản lý môi trường nước và quy hoạch tài nguyên nước vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. Tính cấp thiết của đề tài Môi trường sống của chúng ta bao gồm nhiều thành phần quan trọng và thiết yếu trong đó có môi trường nước. Môi trường nước bao gồm có nguồn nước mặt, nước mưa, nước dưới đất và nguồn nước biển. Do đó tài nguyên nước là một trong những yếu tố quyết định đến sự phát triển kinh tế, xã hội của một vùng hay một lãnh thổ quốc gia.

Hệ thống sông Đồng Nai là một hệ thống sông lớn thứ 2 tại miền Nam sau hệ thống sông MêKông. Hệ thống sông Đồng Nai đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong sự phát triển kinh tế – xã hội của cả nước, đặc biệt là đối với vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Đây không chỉ là nguồn nước cung cấp cho sinh hoạt của dân cư mà đây còn là nguồn nước cung cấp cho tưới tiêu, công nghiệp, nông nghiệp, v.v cho các tỉnh trong lưu vực. Hiện nay trên lưu vực có khoảng 60 khu công nghiệp và khu chế xuất nằm chủ yếu trên 6 tỉnh, thành phố trong vùng trọng điểm phía Nam.

Đóng góp từ các hoạt động sản xuất công nghiệp trong lưu vực chiếm khoảng 58% tổng GDP với tốc độ tăng trưởng hằng năm là 15%. (Viện Quy Hoạch Thủy Lợi Miền Nam, 2010. Báo cáo giám sát chất lượng nước ĐNSG). Sự phát triển mạnh mẽ của khu vực, đặc biệt là về công nghiệp hóa và hiện đại hóa đã kéo theo nhu cầu sử dụng nước tăng lên nhanh chóng, bên cạnh đó, khu vực vẫn còn thiếu một quy trình xả thải và quản lý chất thải an toàn, không ảnh hưởng đến môi trường.

Các nhân tố kể trên đã khiến cho môi trường sống trong khu vực, đặc biệt là môi trường nước ô nhiễm nghiêm trọng. Phát triển kinh tế là bước đi tất yếu của mỗi tỉnh thành nói riêng của mỗi quốc gia nói chung nhưng đó là khi nó đi đôi với một môi trường phát triển bền vững.Sự phát triển mạnh mẽ của khu vực, đặc biệt là về công nghiệp hóa và hiện đại hóa đã kéo theo nhu cầu sử dụng nước tăng lên nhanh chóng, bên cạnh đó, khu vực vẫn còn thiếu một quy trình xả thải và quản lý chất thải an toàn, không ảnh hưởng đến môi trường. Các nhân tố kể trên đã khiến cho môi trường sống trong khu vực, đặc biệt là môi trường nước ô nhiễm nghiêm 1 Tiểu luận tốt nghiệp 2014 trọng.Từ các yếu tố trên tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Ứng dụng mô hình MIKE 11 đánh giá chất lượng nước trên lưu vực hạ lưu sông Đồng Nai”. Mục tiêu tổng quát  Ứng dụng mô hình MIKE11 đánh giá hiện trạng thực tế chất lượng môi trường nước của lưu vực hạ lưu sông Đồng Nai.

 Ứng dụng GIS đề xuất các giải pháp bảo vệ môi trường nước. Nội dung  Giới thiệu và tìm hiểu về mô hình MIKE 11.  Dựa trên mô hình MIKE 11 và công cụ GIS để mô phỏng chất lượng nước.  Đưa ra các biện pháp và kiến nghị.

Phạm vi nghiên cứu  Việc nghiên xây dựng sơ đồ toán hạ lưu lưu vực sông Đồng Nai- Sài Gòn dựa trên mạng lưới kênh sông và hệ thống công trình trong lưu vực. Sơ đồ toán được xây dựng cho phần hạ lưu sau các hồ trên hệ thống sông như sau Trị An trên sông Đồng Nai, Dầu Tiếng trên sông Sài Gòn.  Lấy biên lưu lượng tại 5 trạm: Mộc Hóa, Bến Đá, Trị An, Sông Bé, Dầu Tiếng. Biên lượng nhập lưu tại các kênh ứng với một số nút.

Lấy mực nút tại Vàm Kênh và Vũng Tàu. 2 Tiểu luận tốt nghiệp 2014 CHƯƠNG 2. Tổng quan khu vực nghiên cứu: 1. Vùng nghiên cứu Lưu vực sông Sài Gòn – Đồng Nai nằm ở Miền Nam Việt Nam với diện tích khoảng 37.000 km2, bao gồm đất đai của các tỉnh Đắk Nông, Lâm Đồng, Bình Phước, Bình Dương, Đồng Nai, Tây Ninh, TP.

Hồ Chí Minh và các tỉnh Bình Thuận, Long An với tổng diện tích lưu vực khoảng 41.000 km2 (diện tích thuộc lãnh thổ Việt Nam là 37.400 km2) và dân số khoảng hơn 16 triệu người. Vùng nghiên cứu là vùng hạ lưu bao gồm các nhánh sông vùng hạ lưu sông Đồng Nai tính từ chỗ hợp lưu sông Bé và sông chính Đồng Nai từ phía hạ lưu hồ Dầu Tiếng trên sông Sài Gòn, Gò Dầu Hạ trên sông Vàm Cỏ Đông, và từ Tân An trên sông Vàm Cỏ Tây. Đây là vùng thấp và rộng lớn, là nơi tập trung đông dân cư sinh sống. Hệ thống sông khu vực này rất phức tạp, chằng chịt nối vào các sông Đồng Nai, Sài Gòn, và Vàm Cỏ qua các sông rạch Rạch Chiếc, Cây Khô, Cần Giuộc, Chợ Đệm, Rạch Tra- Cai Thầy, An Hạ, Rạch Tra - Cầu An Hạ, Nhà Bè, Đồng Tranh v.

Vùng nghiên cứu bao gồm 6 tỉnh Tp. Hồ Chí Minh, Bình Dương, Tây Ninh, Long An, Bà Rịa Vũng Tàu và Đồng Nai xem Hình 2. Trên lưu vực hiện nay, tập trung khu công nghiệp và khu chế xuất nằm chủ yếu trên 6 tỉnh, thành phố trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam có mật độ cao nhất trong cả nước. Ở các tỉnh khác, có một số khu công nghiệp mới mở gần đây.

3 Tiểu luận tốt nghiệp 2014 Hình 2. Vùng nghiên cứu 1. Đặc điểm khí tượng, thủy văn và xâm nhập mặn 1. Đặc điểm mưa Đặc điểm mưa chung cho lưu vực sông Đồng Nai giảm dần từ vùng có địa hình cao tới khu vực đồng bằng và có giá trị nhỏ nhất ở khu vực ven biển.

Đối với khu vực nghiên cứu lượng mưa trung bình mùa khô giao động từ 120 mm - 300 mm giảm dần ra phía ven biển xem Hình 2.2, ví dụ trạm Vũng Tàu mùa khô 112,1mm và trạm Dầu Tiếng 291,4 mm (xem Bảng 2. Lượng mưa trung bình năm giao động từ 1400 mm - 2000 mm theo xu hướng tăng dần từ Tây sang Đông). 4 Tiểu luận tốt nghiệp 2014 Hình 2. Bản đồ mưa trung bình mùa khô lưu vực sông Đồng Nai (“Nguồn: Báo cáo QHTLĐNB thích ứng với BDKH, NBD”, 2010) Hình 2.

Bản đồ mưa trung bình năm lưu vực sông Đồng Nai (“Nguồn: Báo cáo QHTLĐNB thích ứng với BDKH, NBD”,2010) 5 Tiểu luận tốt nghiệp 2014 Bảng 2.1 Trạm mưa tiêu biểu trong vùng nghiên cứu ST Tên trạm Trung Mùa mưa (V-X) Mùa khô (XI-IV) T bình X (mm) % X (mm) % năm 1 Bến Cát 1.715,0 87,3 249,1 12,7 12 Phước Hoà 1.805,5 87,4 261,5 12,6 (“Nguồn: Báo cáo QHTLĐNB thích ứng với BDKH, NBD”, 2010) 6 Tiểu luận tốt nghiệp 2014 1. Đặc điểm thủy văn Dòng chảy trong khu vực chịu tác động mạnh mẽ bởi thủy triều biển Đông, với các yếu tố thuận lợi như địa hình thấp, bằng phẳng kết hợp với hệ thống sông với mật độ cao, chính vì vậy sóng triều có thể truyền tới chân thác Trị An và hạ lưu hồ Dầu Tiếng. Một số đặc trưng chính về dòng chảy của khu vực nghiên cứu như sau:  Thủy triều truyền vào trong vùng có biên độ rộng (3,5-4,0 m), lên xuống ngày 2 lần (bán nhật triều), với hai đỉnh xấp xỉ nhau và hai chân lệch nhau khá lớn. Thời gian giữa hai chân và hai đỉnh vào khoảng 12,0 -12,5 giờ và thời gian một chu kỳ triều ngày là 24,83 giờ.

 Hàng tháng, triều xuất hiện 2 lần nước cao (triều cường) và 2 lần nước thấp (triều kém) theo chu kỳ trăng. Dạng triều lúc cường và lúc kém cũng khác nhau, và trị số trung bình của các chu kỳ ngày cũng tạo thành một sóng có chu kỳ 14,5 ngày với biên độ 0,30 - 0,40 m.  Trong năm, đỉnh triều có xu thế cao hơn trong thời gian từ tháng XII - I và chân triều có xu thế thấp hơn trong khoảng từ tháng VII - VIII. Đường trung bình của các chu kỳ nửa tháng cũng là một sóng có trị số thấp nhất vào tháng VII - VIII và cao nhất vào tháng XII - I.

 Triều cũng có các dao động rất nhỏ theo chu kỳ nhiều năm (18,6 năm và 50-60 năm). Như vậy, thủy triều biển Đông có thể xem là tổng hợp của nhiều dao động theo các sóng với chu kỳ ngắn (chu kỳ ngày), vừa (chu kỳ nửa tháng, năm), đến rất dài (chu kỳ nhiều năm). Theo hệ cao độ Hòn Dấu, triều ven biển Đông có mực nước đỉnh trung bình vào khoảng 1,1-1,2 m, các đỉnh cao có thể đạt đến 1,3-1,4 m, và mực nước chân trung bình từ – 2,8 đến – 3,0 m, các chân thấp xuống dưới – 3,2 m. Nhờ có biên độ cao tạo năng lượng lớn, lòng sông sâu và độ dốc thấp, thủy triều từ biển truyền vào rất sâu trên sông.

Trên sông Đồng Nai, thủy triều ảnh hưởng đến chân 7 Tiểu luận tốt nghiệp 2014 thác Trị An, cách biển 152 km. Cửa sông Bé nằm dưới thác Trị An 6 km cũng bị thủy triều ảnh hưởng vào chừng 10 km. Trên sông Sài Gòn, thủy triều ảnh hưởng đến tận chân đập Dầu Tiếng, tức vào khoảng 206 km. Sông Vàm Cỏ Đông bị triều ảnh hưởng lên cao hơn cả, chừng 250 km, nghĩa là trên cả thị xã Tây Ninh của nhánh Bến Đá và biên giới Việt Nam - Campuchia của nhánh Prek Taté.

Sóng triều truyền vào sông khá nhanh, với tốc độ trung bình 20 - 25 km/h. Song, để truyền hết chặng đường 250 km, một sóng triều phải mất chừng 12 giờ, bằng khoảng thời gian giữa hai chân hay hai đỉnh. Tốc độ truyền triều phụ thuộc chủ yếu vào độ lớn con triều (cường hay kém) và địa hình lòng sông. Tốc độ tối đa ghi nhận được từ tài liệu mực nước quan trắc được là khoảng 40 km/h.

Sóng triều giảm dần biên độ khi truyền vào sông và tắt hẳn tại điểm ảnh hưởng cuối. Nếu không xét đến ảnh hưởng do dòng chảy từ thượng lưu, thì càng vào sâu, đỉnh triều thấp dần và chân triều cũng cao dần. Khi truyền vào sông, do tác động của nguồn nước ngọt thượng lưu và hình thái chung của lòng sông (độ dốc, độ uốn khúc, mặt cắt thủy lực.), thủy triều bị biến dạng dần cả về biên độ lẫn chu kỳ các bước sóng, và điều này ảnh hưởng đến các đặc trưng của triều là mực nước lớn nhất, nhỏ nhất và bình quân. Càng vào sâu trong sông, biên độ giảm càng nhanh và thời gian giữa hai nhánh lên, xuống càng sai biệt: Thời gian triều lên càng ngắn lại và thời gian triều xuống càng dài ra.

Số liệu thực đo tại các trạm dọc sông cho ta các kết luận sau: - Vào mùa kiệt, do nguồn nước từ thượng lưu về nhỏ, nên thủy triều ảnh hưởng mạnh nhất, mực nước trên sông phụ thuộc chủ yếu vào dao động triều. Do triết giảm năng lượng triều, mực nước đỉnh triều giảm dần dọc sông.