LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Thị trƣờng thẻ ngân hàng ở Việt Nam hiện nay phát triển rất sôi động, đặc biệt là thị trƣờng thẻ nội địa (ATM) thẻ đáp ứng nhiều nhu cầu tài chính: thanh toán hóa đơn tiền điện nƣớc, thanh toán thẻ tín dụng, vé máy bay, hóa đơn ĐTDĐ trả sau, phí bảo hiểm …. Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nƣớc, tổng số lƣợng thẻ ngân hàng đã hơn 111 triệu thẻ, với hơn 50 tổ chức tham gia phát hành loại thẻ này bao gồm các ngân hàng thƣơng mại quốc doanh, ngân hàng thƣơng mại cổ phần, ngân hàng liên doanh và các chi nhánh của ngân hàng nƣớc ngoài. Do đó để nâng cao sức cạnh tranh, mở rộng thị phần, việc nghiên cứu mức độ hài lòng của khách hàng khi sử dụng các dịch vụ về thẻ ATM cần phải đƣợc chú trọng.
Tại Ngân hàng TMCP LienVietPostBank – Chi nhánh tỉnh Tuyên Quang, chƣa có một nghiên cứu chính thức nào liên quan đến chất lƣợng các dịch vụ thẻ ATM đƣợc cung cấp và mức độ hài lòng của khách hàng khi sử dụng các dịch vụ thẻ này. Ngân hàng với tƣ cách là nhà cung cấp dịch vụ phải có trách nhiệm cung cấp những sản phẩm có chất lƣợng, nên coi khách hàng là đối tƣợng phục vụ, là ngƣời mang lại thu nhập cho bản thân ngân hàng. Còn đối với khách hàng, họ có quyền lựa chọn cho mình một loại sản phẩm có thể đáp ứng và thỏa mãn các yêu cầu mà họ đặt ra. Trong tƣơng lai, việc thanh toán không dùng tiền mặt sẽ trở nên phổ biến và gần gũi với ngƣời dân Việt Nam đặc biệt phải kể đến dịch vụ thẻ.
Vì vậy, các ngân hàng muốn duy trì và phát triển dịch vụ này cần phải đo lƣờng chính xác chất lƣợng dịch vụ thẻ của ngân hàng mình, qua đó nâng cao hơn nữa khả năng đáp ứng nhu cầu càng cao của khách hàng. Dƣới sự hƣớng dẫn của TS Lê Hiếu Học, tôi đã chọn đề tài: “Đánh giá chất lượng dịch vụ thẻ ATM của Ngân hàng TMCP Liên Việt Postbank, chi nhánh tỉnh Tuyên Quang” để tìm hiểu thực trạng và những giải pháp nâng cao chất lƣợng dịch vụ thẻ góp phần phát triển và tăng khả năng cạnh tranh của Ngân hàng TMCP LienVetPostBank - CN Tuyên Quang. Tình hình nghiên cứu liên quan tới đề tài Lê Thanh Hùng (2009), với đề tài “Đánh giá mức độ hài lòng của khách hàng sử dụng dịch vụ thẻ ATM tại ngân hàng Đông Á chi nhánh Cần Thơ”, Luận văn thạc sỹ, Đại học Cần Thơ. Trong công trình này, tác giả đã tập trung đề cập vấn đề phát triển dịch vụ thẻ của NHTM.
Tuy vậy, các nội dung này chỉ đƣợc đề cập hết sức khái quát. Nhiều nội dung có liên quan đến nâng cao chất lƣợng dịch vụ thẻ của NHTM đã không đƣợc đề cập làm rõ. Nguyễn Cao Phong (2011) với đề tài “Giải pháp phát triển dịch vụ thẻ tại ngân hàng thƣơng mại cổ phần ngoại thƣơng Việt Nam” Luận văn thạc sỹ kinh tế Đại học Đà Nẵng. Trong công trình này, tác giả đã đề cập phân tích tƣơng đối toàn diện vấn đề phát triển dịch vụ thẻ của NHTM có đề cập song còn khá chung chung, đặc biệt là vấn đề giải pháp phát triển dịch vụ thẻ của NHTM.
Nguyễn Thanh Bình (2014) với đề tài “Nâng cao chất lƣợng dịch vụ thẻ tại ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam”, Luận văn thạc sỹ, Đại học quốc tế Hồng Bàng. Trong công trình này, tác giả đã tập trung đề cập vấn đề dịch vụ thẻ ở NHTM. Vấn đề hiệu quả nâng cao chất lƣợng dịch vụ thẻ của NH cũng đã đƣợc đề cập song chƣa đủ độ sâu cần thiết, hơn nữa, các tài liệu phân tích tại một chi nhánh chứ không phải là toàn hệ thống Nguyễn Thị Phƣơng Hƣờng (2015) với đề tài “Phát triển dịch vụ thẻ tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam”, Luận văn thạc sỹ, Đại học Đà Nẵng. Trong công trình này, tác giả đã tập trung đề cập vấn đề phát triển dịch vụ thẻ của NHTM.
Hiệu quả dịch vụ thẻ của NHTM cũng đã đƣợc đề cập song còn khá mờ nhạt, vấn đề giải pháp chƣa đƣợc đề cập và làm rõ trong công trình này. Ngoài ra còn hàng loạt các sách tham khảo, giáo trình, các bài viết đăng tải trên các tạp chí chuyên ngành có liên quan đến nâng cao chất lƣợng dịch vụ thẻ của NHTM. Đây là các công trình nghiên cứu có giá trị tham khảo rất tốt về lý luận và thực tiễn. Tuy vậy, hầu hết các công trình hoặc chỉ dừng lại ở việc luận giải các vấn đề lý luận và thực tiễn có liên quan đến vấn đề chất lƣợng dịch vụ thẻ nhƣng các vấn đề này hoặc chƣa đƣợc luận giải phân tích một cách đồng bộ, hoặc chỉ dừng lại ở cấp Chi nhánh của NHTM, hoặc phân tích ở các NHTM có mô hình hoạt động khác biệt, hoặc tài liệu phân tích chƣa đƣợc cập nhật.
Mục tiêu của đề tài - Tổng hơp cơ sở lý thuyết về dịch vụ, chất lƣợng dịch vụ và mô hình SERVQUAL - Phân tích, đánh giá thực trạng dịch vụ thẻ ATM của Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Bƣu điện Liên Việt tỉnh Tuyên Quang. - Đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lƣợng dịch vụ thẻ ATM của Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Bƣu điện Liên Việt tỉnh Tuyên Quang. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu - Đối tƣợng nghiên cứu: Chất lƣợng của dịch vụ thẻ ATM của Ngân hàng TMCP Bƣu điện Liên Việt CN Tuyên Quang. - Phạm vi nghiên cứu: Phƣơng thức cung cấp dịch vụ thẻ ATM của Ngân hàng TMCP Bƣu điện Liên Việt CN Tuyên Quang từ đó đánh giá chất lƣợng dịch vụ trên cơ sở thực tiễn, và đề ra giải pháp nâng cao chất lƣợng dịch vụ.
Ý nghĩa thực tiễn của đề tài Đề tài này có ý nghĩa thực tiễn về nghiên cứu và phát triển dịch vụ thẻ ATM nhƣ sau: - Hỗ trợ các nhà quản lý và kinh doanh dịch vụ thẻ ATM tại LienVietPostBank nắm bắt đƣợc các yếu tố tác động đến chất lƣợng dịch vụ và sự thỏa mãn của khách hàng về chất lƣợng dịch dịch vụ thẻ ATM của LienVietPostBank - CN Tuyên Quang. - Giúp LienVietPostBank –CN Tuyên Quang tập trung tốt hơn trong việc hoạch định cải thiện chất lƣợng dịch vụ thẻ ATM và phân phối các nguồn lực, cũng nhƣ kích thích nhân viên để cải thiện chất lƣợng dịch vụ tốt hơn. - Giúp các nhà quản lý biết ứng dụng mô hình SERVQUAL để điều chỉnh thang đo chất lƣợng dịch vụ trong từng điều kiện, từng môi trƣờng và từng ngành cụ thể tại Việt Nam. Phƣơng pháp nghiên cứu Luận văn thực hiện phƣơng pháp điều tra chọn mẫu để giải quyết mục tiêu nghiên cứu.
Tiến trình nghiên cứu đƣợc chia làm hai phần: - Nghiên cứu định tính và thăm dò: Trƣớc khi tiến hành nghiên cứu chính thức, các phỏng vấn chuyên sâu với chuyên gia ngân hàng về lĩnh vực thẻ tại LienVietPostBank CN Tuyên Quang và các khách hàng sử dụng thẻ là cơ sở hình thành bảng câu hỏi điều tra. Sau đó, bảng câu hỏi đƣợc thực nghiệm với hơn 20 3 khách hàng nhằm phát hiện những sai sót trong thiết kế bảng câu hỏi và nội dung còn thiếu cần phải bổ sung. - Nghiên cứu chính thức: Nghiên cứu chính thức đƣợc thực hiện với kích thƣớc mẫu đƣợc chọn là 250 khách hàng đang sử dụng thẻ của LienVietPostBank. Việc chọn mẫu là ngẫu nhiên trên cơ sở dữ liệu của ngân hàng.
Đối tƣợng đƣợc phỏng vấn là các khách hàng đang sử dụng thẻ của LienVietPostBank. Sử dụng phƣơng pháp phân tích nhân tố để rút trích ra đƣợc các yếu tố nào của chất lƣợng dịch vụ thẻ ATM ảnh hƣởng đến sự hài lòng của khách hàng. Phần mềm SPSS đƣợc sử dụng để kiểm định mô hình nghiên cứu và xử lý số liệu thống kê. Kết cấu của luận văn Chƣơng 1: Cơ sở lý thuyết về chất lƣợng dịch vụ.
Chƣợng 2: Mô hình và phƣơng pháp nhiên cứu chất lƣợng dịch vụ thẻ tại LienVietPostBank chi nhánh Tuyên Quang. Chƣơng 3: Thực trạng chất lƣợng dịch vụ thẻ ATM của Ngân hàng TMCP Liên Việt PostBank - chi nhánh tỉnh Tuyên Quang. Chƣơng 4: Một số giải pháp nâng cao chất lƣợng dịch vụ thẻ ATM của Ngân hàng TMCP Liên Việt PostBank - chi nhánh tỉnh Tuyên Quang. 4 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ CHẤT LƢỢNG DỊCH VỤ 1.1 Tổng quan về dịch vụ 1.1 Khái niệm về dịch vụ Có nhiều giả thuyết về dịch vụ đƣợc đƣa ra và theo các nhà nghiên cứu có thể hiểu là: Dịch vụ là một khái niệm phổ biến trong marketing và kinh doanh.
Có rất nhiều định nghĩa về dịch vụ. Theo Zeithaml và Bitner (2000) thì “Dịch vụ là những hành vi, quá trình và cách thức thực hiện một công việc nào đó nhằm tạo giá trị sử dụng, làm thỏa mãn nhu cầu và mong đợi của khách hàng. Philip Kotler (2006) cho rằng: “Dịch vụ là mọi hành động và kết quả mà một bên có thể cung cấp cho bên kia và chủ yếu là vô hình và không dẫn đến quyền sở hữu một cái gì đó. Sản phẩm của nó có thể có hay không gắn liền với một sản phẩm vật chất”.
Dịch vụ ngân hàng nói chung và dịch vụ thẻ nói riêng có vai trò rất quan trọng quyết định sự thịnh vƣợng của ngân hàng trong giai đoạn khó khăn, là nhân tố mang lại lợi nhuận không nhỏ các các ngân hàng trong giai đoạn hiện nay. Dịch vụ thẻ là một dịch vụ ngân hàng độc đáo, hiện đại, ra đời và phát triển dựa trên sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật. Với những tính năng ƣu việt, cung cấp nhiều tiện ích cho khách hàng, dịch vụ thẻ đã nhanh chóng trở thành dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt phổ biến và đƣợc ƣu chuộng hàng đầu trên thế giới. Và nay, thẻ thannh toán cũng đang dần khẳng định vị trí của mình trong hoạt động thanh toán tại Việt Nam.2 Đặc tính của dịch vụ Dịch vụ là một “sản phẩm đặc biệt” có nhiều đặc tính khác với các loại hàng hóa khác nhƣ tính vô hình, tính không đồng nhất, tính không thể tách rời và tính không thể cất trữ.
Chính những đặc tính này làm cho dịch vụ trở nên khó định lƣợng và không thể nhận dạng bằng mắt thƣờng đƣợc. Tính vô hình (intangible) Dịch vụ không có hình dáng cụ thể, không thể sờ mó, cân đo đong đếm một cách cụ thể nhƣ các sản phẩm vật chất hữu hình. Khi mua sản phẩm vật chất khách 5 hàng có thể yêu cầu kiểm định, thử nghiệm chất lƣợng trƣớc khi mua nhƣng sản phẩm dịch vụ thì không thể tiến hành đánh giá nhƣ thế.